పితామహస్మృతిస్ తత్ర కారణం తస్య చ స్మృతిః । పూర్వం న సమ్భవత్య్ ఏవ ముక్తత్వాత్ పూర్వజన్మనః
అక్కడ బ్రహ్మదేవుని జ్ఞాపకమే కారణం అంటారు. కానీ ఆయనకూ గతజన్మ జ్ఞాపకం ఉండదు, ఎందుకంటే గతజన్మలోనే ఆయన ముక్తి పొందాడు.
పూర్వం న సమ్భవత్య్ ఏవ స్మరణీయా చితిస్ స్వయమ్ । పద్మజాదిత్వమ్ ఆయాతి చేతనస్య యథాస్థితేః
మునుపు గుర్తు చేసుకునే జ్ఞాపకం ఉండే అవకాశం లేదు. అయినా, చైతన్యం సహజ స్వభావం వల్ల పద్మంలో జన్మించటం జరుగుతుంది.
అభూవమ్ అహమ్ ఇత్య్ అన్యః ప్రజానాథః ప్రజాయతే । కాకతాలీయవత్ కశ్చిద్ భవతి ప్రతిభామయః
నేను ముందుగా లేను అని అనుకుంటూ ఇంకొక జనకుడు ఉద్భవిస్తాడు. అది యాదృచ్ఛికంగా, ఒక పక్షి తాటి పండును తినటానికి వచ్చినట్టు, ఒక్క క్షణికమైన జ్ఞానపు ప్రకాశంలా ఎవరో కనిపిస్తారు.
ఏవమ్ అభ్యుదితే లోకే న కిఞ్చిన్ న కదాచన । క్వచిద్ అభ్యుదితం నామ కేవలం చిన్నభస్ స్థితమ్
ఇలా లోకం ఉద్భవించినప్పుడు, నిజంగా ఏదీ ఎప్పుడూ ఉద్భవించదు. ఉద్భవించిందని చెప్పేది కేవలం ఆ జ్ఞానాకాశంలో నిలిచినదే.
ద్వివిధాయాస్ స్మృతేర్ అస్యాః కారణం పరమం పదమ్ । కార్యకారణభావో ఽసావ్ ఏకమ్ ఏవ చిదమ్బరమ్
ఈ జ్ఞాపకానికి పరమపదమే రెండు విధాల కారణం. కారణం–ఫలితాల సంబంధం ఒక్కటే, అది ఆ జ్ఞానాకాశమే.
కార్యకారణయోస్ సత్తా కారణైస్ సహకారిభిః । కార్యకారణయోర్ ఐక్యం తదభావాన్ న శామ్యతి
కారణం, ఫలితాల ఉనికికి సహాయకారణాల వల్లే స్థిరంగా ఉంటాయి. అవి లేనప్పుడు కారణం–ఫలితాల ఏకత్వం నిలబడదు.
మహాచిద్రూపమ్ ఏవేదం స్మరణాద్ విద్ధి వేదనమ్ । కార్యకారణభావో ఽత్ర తేన శబ్దో న వాస్తవః
ఈ జగత్తు మహాచైతన్య స్వరూపమే అని గుర్తుంచుకో. జ్ఞానం అనేది గుర్తు తెచ్చుకున్నప్పుడు కలుగుతుంది. ఇక్కడ కారణం-ఫలితంగా ఉన్న సంబంధం కేవలం ఊహ మాత్రమే, అందువల్ల ఈ మాట నిజంగా వాస్తవం కాదు.
ఏవం న కిఞ్చిద్ ఉత్పన్నం దృశ్యం త్రిజగదాద్య్ అపి । చిదాకాశం చిదాకాశే కేవలం స్వాత్మని స్థితమ్
ఇలా చూస్తే, ఏదీ పుట్టలేదు — కనబడే ప్రపంచం గానీ, మూడు లోకాలు గానీ. చైతన్యాకాశం చైతన్యాకాశంలోనే, తనలో తానే నిలిచి ఉంది.
అహో ను పరమా దృష్టిర్ దర్శితా దేవి మే త్వయా । రూపశ్రీర్ జాగతీ ప్రాతఃప్రభయేవేక్షణద్యుతేః
దేవీ, నీవు నాకు పరమ దృష్టిని చూపించావు. ఈ లోకంలోని రూపాల అందం, ఉదయపు వెలుగులో ప్రకాశించే కాంతిలా మెరిసిపోతుంది.
ఇదానీమ్ అహమ్ ఏతస్యాం యావత్ పరిణతా దృశి । నాభ్యాసేన వినా తావద్ భిన్ద్ధీమం దేవి కౌతుకమ్
ఇప్పుడు, ఈ దృష్టిలో నేను ఎంతవరకు పరిపక్వత పొందానో తెలుసు. దేవీ, సాధన లేకుండా నా ఈ ఆసక్తిని తొలగించు.
యత్రాసౌ బ్రాహ్మణో గేహే బ్రాహ్మణ్యా సహితో ఽభవత్ । తం సర్గం తం గిరిగ్రామం నయ మాం సమవేక్షితుమ్
ఆ బ్రాహ్మణుడు తన భార్యతో కలిసి ఉన్న ఇంటిని, ఆ సృష్టిని, ఆ కొండపల్లెను నాకు చూపించు.
అచేత్యచిద్రూపమయీం పరమాం పావనీం దృశమ్ । అవలమ్బ్యేమమ్ ఆకారమ్ అవముచ్య భవామలా
జడమూ, చైతన్యమూ కలిసిన పరమ పవిత్రమైన దృష్టిని ఆశ్రయించి, ఈ రూపాన్ని వదిలిపెట్టి, భవబంధన మలినాన్ని విడిచిపెట్టు.
తతః ప్రాప్స్యస్య్ అసన్దేహం వ్యోమాత్మానం నభస్స్థితమ్ । భూమిష్ఠనరసఙ్కల్పో గగనాన్తః పురం యథా
అప్పుడప్పుడు నిస్సందేహంగా, నువ్వు ఆకాశంలాంటి ఆత్మను, ఆకాశంలో నిలిచినదాన్ని పొందుతావు. భూమిపై ఉన్న మనిషి ఆలోచన ఆకాశంలో ఉన్న నగరంలా ఉంటుంది.
ఏవంస్థితం తం పశ్యావస్ సహ సర్గమ్ అనన్తరమ్ । ఏవం తద్దర్శనద్వారే దేహో హి పరమార్గలా
అలా స్థితిలో ఉన్న అతడిని, ఆ తరువాత కలిగిన సృష్టితో కలిసి మనం చూద్దాం. అలా ఆ దర్శన ద్వారాన, ఈ శరీరమే నిజమైన అడ్డంకిగా ఉంటుంది.
అమునా దేవి దేహేన జగద్ అన్యద్ అవాప్యతే । న వా కస్మాద్ అత్ర యుక్తిం కథయానుగ్రహగ్రహాత్
ఈ శరీరం ద్వారా, ఓ దేవి, ఇంకొక లోకం లభించవచ్చు లేదా లభించకపోవచ్చు. దీనికి కారణం వివరించాల్సిన అవసరం లేదు, ఎందుకంటే అది కేవలం అనుగ్రహంతోనే గ్రహించబడుతుంది.
జగన్తీమాన్య్ అమూర్తాని మూర్తిమన్తి ముధాగ్రహాత్ । భవద్భిర్ అవబుద్ధాని హేమనీవోర్మికాధియా
ఈ లోకాలు నిజానికి ఆకారరహితమైనవే అయినా, మన భ్రమ వల్ల వాటిని రూపంతో ఉన్నట్లుగా మీరు గ్రహించారు. మీరు వాటిని బంగారు అలలుగా ఊహించి అర్థం చేసుకున్నారు.
హేమ్న్య్ ఊర్మికారూపవనే ఽప్య్ ఊర్మికాత్వం న విద్యతే । యథా తథా జగద్రూపే జగత్త్వం నాస్తి చిత్పదే
బంగారంలో అలలు కనిపించే అడవిలో కూడా నిజమైన అలల స్వభావం ఉండదు. అలాగే, ప్రపంచ రూపంలో కూడా, ఆ పరమ చైతన్యంలో నిజంగా ప్రపంచ స్వభావం ఉండదు.
జగద్ ఆకాశమ్ ఏవేదం బ్రహ్మైవ న తు దృశ్యతా । దృశ్యతే కాచిద్ అప్య్ అత్ర ధూలిర్ అమ్బునిధావ్ ఇవ
ఈ లోకం అంతా ఖాళీ ఆకాశమే, అది బ్రహ్మమే, కనబడే వస్తువు కాదు. ఇక్కడ కనిపించేది సముద్రంలో ఒక ధూళిపాటిక లాంటిదే.
బ్రహ్మైవ పశ్యతి బ్రహ్మ నాబ్రహ్మ బ్రహ్మ పశ్యతి । సర్గాదినామ్నా ప్రథితస్ స్వభావో ఽస్యైవమ్ ఈదృశః
బ్రహ్మమే బ్రహ్మను చూస్తుంది, బ్రహ్మేతరమైనది బ్రహ్మను చూడదు. సృష్టి మొదలైన పేర్లతో ప్రసిద్ధమైనదీ స్వభావం ఇలానే ఉంటుంది.
న బ్రహ్మజగతోర్ అస్తి కార్యకారణతోదయః । కారణానామ్ అభావేన సర్వేషాం సహకారిణామ్
బ్రహ్మ మరియు జగత్తుకు కారణం–ఫలితంగా ఏదీ ఉత్పత్తి కాదని చెప్పలేం, ఎందుకంటే అన్ని కారణాలు, సహాయకాలు లేవు.
యావద్ అభ్యాసయోగేన న శాన్తా భేదధీస్ తవ । నూనం తావద్ అతద్రూపా న బ్రహ్మ పరిపశ్యసి
నీ మనస్సు యోగాభ్యాసంతో పూర్తిగా శాంతమై, భేదభావం పోయే వరకు, నువ్వు నిజమైన బ్రహ్మను చూడలేవు.
తత్ర రూఢిమ్ ఉపాయాతా ఇమే యే త్వ్ అస్మదాదయః । అభ్యాసాద్ బ్రహ్మసంవిత్తేః పశ్యామస్ తే హి తత్ పదమ్
మా వంటి వారు, యోగాభ్యాసం ద్వారా బ్రహ్మజ్ఞానం సంపాదించి, అక్కడ స్థిరపడినవారు, నిజంగా ఆ పరమపదాన్ని చూస్తారు.
సఙ్కల్పనగరస్యేవ మమాకశమయం వపుః । బ్రహ్మైవ వాతః పశ్యామి దేహేనానేన తత్ పదమ్
ఎలా ఊహానగరం మనసులో కల్పించబడినదో, అలాగే నా శరీరం ఆకాశంలా శూన్యంగా ఉంది. ఈ ఊపిరే పరబ్రహ్మం అని నేను గ్రహిస్తున్నాను; ఈ శరీరంతోనే ఆ పరమ స్థితిని నేను చూస్తున్నాను.
విశుద్ధజ్ఞానదేహాహం యథైతే పద్మజాదయః । బ్రహ్మాత్మజగదాదీదమ్ అఙ్గమ్ అస్మాకమ్ అఙ్గనే
నేను నిర్మలమైన జ్ఞానమే రూపంగా ఉన్నవాడిని; పద్మంలో జన్మించినవారు మొదలైనవారు ఎలా ఉన్నారో అలాగే. పరబ్రహ్మం, ఆత్మ, జగత్తు, ఇవన్నీ కూడా మనలో భాగాల్లా ఉన్నాయి.
తవాభ్యాసం వినా బాలో నాకారో బ్రహ్మతాం గతః । స్థితః కలనరూపాత్మా తేన తన్ నానుపశ్యసి
నీ సాధన లేకుండా, బాలా, ఈ రూపం పరబ్రహ్మ స్థితిని పొందలేదు. అది ఇంకా మనసు కల్పించిన ఆత్మగా ఉంది. అందుకే నువ్వు ఆ స్థితిని చూడలేవు.
యత్ర స్వసఙ్కల్పపురం స్వదేహే నానులభ్యతే । తత్రాన్యసఙ్కల్పపురం స్వదేహే నానులభ్యతే
నీ ఊహానగరం నీ శరీరంలో కనిపించని చోట, అక్కడ మరొకరి ఊహానగరం కూడా నీ శరీరంలో కనిపించదు.
తస్మాద్ ఏనం పరిత్యజ్య దేహం చిద్వ్యోమరూపిణీ । తత్ పశ్యస్య్ ఏతద్ ఏవాశు కురు కార్యవిదాం వరే
కాబట్టి, ఈ శరీరాన్ని వదిలిపెట్టి, ఆ చైతన్యాకాశ స్వరూపాన్ని నీవు దర్శించగలవు. నీవు చేయవలసిన పనిని త్వరగా చేయు, కార్యజ్ఞులలో ఉత్తముడవు నీవు.
సఙ్కల్పనగరం సత్యం యథా సఙ్కల్పినం ప్రతి । సదేహం వా విదేహం వా నేతరం ప్రతి కిఞ్చన
మనస్సులో ఊహించుకున్న నగరం, ఊహించే వ్యక్తికి మాత్రమే నిజంగా ఉంటుంది. శరీరంతో ఉన్నా, లేకపోయినా, ఇతరులకు అది ఏమీ కాదు.
ఆదిసర్గే జగద్భ్రాన్తిర్ యథేయం స్థితిమ్ ఆగతా । తథా తదాప్రభృత్య్ ఏవ నియతిః ప్రౌఢిమ్ ఆగతా
సృష్టి ఆరంభంలో ఈ లోకమాయ కలిగింది, అది ఇలా స్థిరమైంది. అప్పటి నుంచే విధి బలంగా నిలిచింది.
త్వయోక్తం దేవి గచ్ఛావో బ్రాహ్మణబ్రాహ్మణీగృహమ్ । సహేతీదమ్ అహం వచ్మి కథం గన్తవ్యమ్ అమ్బ హే
దేవీ, 'మనము బ్రాహ్మణుడు, అతని భార్య ఇంటికి వెళ్ళుదాం' అని నీవు అన్నావు. దీనితో, అమ్మా, ఎలా వెళ్ళాలో నేను అడుగుతున్నాను.