జ్ఞప్తిం భగవతీం దేవీం శుద్ధజ్ఞానమహాధియా । దుఃఖాద్ ఆహ్వాయయామ్ ఆస సోవచ సముపేత్య తామ్
ఆమె తన బాధతో, పవిత్రమైన జ్ఞానశక్తి అయిన జ్ఞప్తి దేవిని పిలిచింది. ఆ దేవి ప్రత్యక్షమై వచ్చినప్పుడు, ఆమెతో మాట్లాడింది.
కిం స్మృతాస్మి త్వయా వత్సే ధత్సే కిమ్ ఇతి శోకితామ్ । సంసారే భ్రాన్తయో భాన్తి మృగతృష్ణామ్బువన్ ముధా
బాలికా, నువ్వు నన్ను గుర్తు చేసుకున్నావా? ఎందుకు ఇంతగా విచారిస్తున్నావు? ఈ లోకంలో మాయలు నీటిమిరాజాల్లా వృథాగా కనపడతాయి.
క్వ మమామ్బ స్థితో భర్తా కిం కరోత్య్ అథ కీదృశః । సమీపం నయ మాం తస్య నైకా శక్నోమి జీవితుమ్
తల్లి, నా భర్త ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఆయన ఏమి చేస్తున్నాడు, ఆయన ఎలా ఉన్నాడు? నన్ను ఆయన దగ్గరకు తీసుకెళ్ళు; ఒంటరిగా నేను బ్రతకలేను.
చిత్తాకాశం చిదాకాశమ్ ఆకాశం చ తృతీయకమ్ । తేభ్యశ్ శూన్యతమం విద్ధి చిదాకాశం వరాననే
మనస్సు ఆకాశం, చైతన్య ఆకాశం, భౌతిక ఆకాశం — ఇవి మూడు వేర్వేరు. వీటిలో చైతన్య ఆకాశమే అత్యంత సూక్ష్మమైనది, సుందరీ.
శూన్యమ్ ఏవేదమ్ అఖిలం జగత్ తత్ర వ్యవస్థితమ్ । అహం త్వమ్ ఇతి దృశ్యాత్మ నానానానైవ నిర్వపుః
ఈ మొత్తం లోకమే నిజంగా శూన్యమే. అందులోనే 'నేను', 'నీవు' అనే భేదాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇవన్నీ మనసు ఊహించిన రూపాలే, వాస్తవంగా ఏదీ స్థిరంగా ఉండదు.
అభిత్తిమయమ్ ఏవేదం కల్పనారూపితం జగత్ । జ్ఞప్తిభామాత్రకం దేశతులాపూరణవర్జితమ్
ఈ జగత్తు ఊహలోనే ఏర్పడింది, కనిపించే రూపాలే తప్ప వాస్తవమైనది కాదు. ఇది కేవలం జ్ఞానం వెలిగే ప్రతిబింబం మాత్రమే, ఇందులో స్థలం లేదా అసలు పదార్థం ఏదీ లేదు.
తచ్ చిదాకాశకోశాత్మా చిదాకాశైక్యభావనాత్ । అవిద్యమానమ్ అప్య్ ఆశు దృశ్యతే ఽథానుభూయతే
ఆ పరమాత్మ తత్వం చైతన్యాకాశ స్వరూపం. చైతన్యాకాశ ఏకత్వాన్ని మనసులో ధ్యానించినప్పుడు, అది వాస్తవంగా లేనప్పటికీ త్వరగా కనిపిస్తుంది, అనుభూతి కలుగుతుంది.
దేశాద్ దేశాన్తరప్రాప్తౌ సంవిదో మధ్యమ్ ఏవ యత్ । నిమేషేణ చిదాకాశం తద్ విద్ధి వరవర్ణిని
ఓ సుందరీ, ఒక చోటు నుంచి మరో చోటు వెళ్ళే క్షణంలో మనసు మధ్యలో నిలిచినప్పుడు, అదే చైతన్యాకాశమని తెలుసుకో.
తస్మిన్ నిరస్తనిశ్శేషసఙ్కల్పస్థితిమ్ ఏషి చేత్ । సర్వాత్మకపదం తత్ తద్ దృష్ట్వా ప్రాప్నోష్య్ అసంశయమ్
నీ మనసులోని అన్ని సంకల్పాలు పూర్తిగా పోయిన ఆ స్థితిని నువ్వు పొందినప్పుడు, అన్ని లోకాలకు ఆధారమైన పరమ పదాన్ని నిశ్చయంగా నువ్వు తెలుసుకుంటావు.
అత్యన్తాభావసంవిత్త్యా జగతస్ త్వ్ ఏతద్ ఆప్యతే । నాన్యథా మద్వరేణాశు త్వం తు ప్రాప్స్యసి సున్దరి
ఈ స్థితి పూర్తిగా శూన్యమైన జ్ఞానం ద్వారా మాత్రమే సాధ్యమవుతుంది; ఇంకో మార్గం లేదు. నా అనుగ్రహంతో నువ్వు త్వరగా దీనిని చేరుకుంటావు, సుందరి.
ఇత్య్ ఉక్త్వా సా యయౌ దేవీ దివ్యమ్ ఆత్మీయమ్ ఆస్పదమ్ । లీలా తు లీలయైవాసీన్ నిర్వికల్పసమాధిభాక్
ఇలా చెప్పి ఆ దేవి తన దివ్యమైన స్థలానికి వెళ్లిపోయింది. లీల మాత్రం ఆలోచనలేని సహజ సమాధిలో నిశ్చలంగా ఉండిపోయింది.
తత్ తత్యాజ నిమేషేణ సాన్తఃకరణపఞ్జరమ్ । స్వదేహం ఖమ్ ఇవోడ్డీనా నిజనీడం విహఙ్గమీ
ఆమె ఒక్క క్షణంలో తన అంతఃకరణంతో కూడిన శరీరాన్ని వదిలేసింది. పక్షి తన గూడు వదిలి ఆకాశంలో ఎగిరిపోతున్నట్టు ఆమె కూడా వెళ్ళిపోయింది.
దదర్శ చ స్వభర్తారం తస్మిన్న్ ఏవాలయామ్బరే । సంస్థితం పృథివీపాలమ్ ఆస్థానే బహురాజకే
ఆమె తన భర్తను, భూమిని పాలించే రాజును, అదే రాజమందిరంలో అనేకమంది రాజులతో కలిసి నిలబడి ఉన్నట్టు చూసింది.
సింహాసనసమారూఢం జయ జీవేతి సంస్తుతమ్ । ప్రస్తుతం మణ్డలానేకకార్యమ్ ఆహర్తుమ్ ఆదృతమ్
ఆయన సింహాసనంపై కూర్చొని, 'విజయం కలగాలి! దీర్ఘాయుష్మాన్ కావాలి!' అని అందరూ ప్రశంసిస్తూ, అనేక సభల పనులను శ్రద్ధగా నిర్వహిస్తూ ఉన్నారు.
పతాకామఞ్జరీకీర్ణరాజధానీగృహస్థితమ్ । పూర్వద్వారస్థితాసఙ్ఖ్యమునివిప్రర్షిమణ్డలమ్
ఆయన పతాకలతో అలంకరించబడిన రాజమహల్లో ఉండగా, తూర్పు గవాక్షం వద్ద అనేక మంది మునులు, బ్రాహ్మణులు, ఋషులు కూడి ఉన్నారు.
దక్షిణద్వారగాసఙ్ఖ్యలలనాలోకమణ్డలమ్ । పశ్చిమద్వారగాసఙ్ఖ్యరాజరాజేశమణ్డలమ్
దక్షిణ ద్వారం వద్ద ఎన్నెన్నో స్త్రీలు సమూహంగా నిలబడి ఉండగా, పడమర ద్వారం వద్ద అనేక మంది రాజులు, మహారాజులు కూడి ఉన్నారు.
ఉత్తరద్వారగాసఙ్ఖ్యరథహస్త్యశ్వసఙ్కులమ్ । ఏకభృత్యవినిర్ణీతదక్షిణాపథవిగ్రహమ్
ఉత్తర ద్వారంలో రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు గుంపుగా ఉన్నాయి. దక్షిణ దారిని మాత్రం ఒకే ఒక విశ్వాసపాత్రుడైన మంత్రి చూసుకుంటున్నాడు.
కర్ణాటనాథరచితపూర్వదేశక్రియాక్రమమ్ । సురాష్ట్రాధిపనిర్ణీతసర్వమ్లేచ్ఛోత్తరాపథమ్
పూర్వ దిశలోని వ్యవహారాలు కర్ణాట దేశాధిపతి నిర్వహించేవాడు. ఉత్తర సరిహద్దులోని మ్లేచ్ఛ ప్రాంతాలన్నిటిని సౌరాష్ట్రాధిపతి పాలించేవాడు.
మాలవేశసమాక్రాన్తసర్వపాశ్చాత్యతఙ్గణమ్ । దక్షిణాబ్ధితటాయాతలఙ్కాదూతవినోదితమ్
మాలవ దేశాధిపతి పశ్చిమ ప్రాంతాలన్నిటిని తన ఆధీనంలో ఉంచుకున్నాడు. దక్షిణ సముద్రతీరాన్ని లంక నుండి వచ్చిన దూతలు సందడిగా మార్చారు.
పూర్వాబ్ధితటమాహేన్ద్రసిద్ధోక్తగగనాపగమ్ । ఉత్తరాబ్ధితటాయాతదూతవర్ణితగుహ్యకమ్
పూర్వ సముద్రతీరాన్ని మహేంద్ర ముని ఆకాశాన్ని తాకేలా ఉందని వివరించాడు. ఉత్తర సముద్రతీరాన్ని అక్కడికి వచ్చిన దూతలు రహస్యంగా ఉందని వివరించారు.
పశ్చిమాబ్ధితటీలోకవర్ణితాస్తమయక్రమమ్ । అసఙ్ఖ్యబద్ధభూపాలకరాకీర్ణాఖిలాజిరమ్
పడమటి సముద్ర తీరంలో, సూర్యుడు అస్తమించే ప్రదేశంగా చెప్పబడే ఒక పురాతన రాజప్రాసాదం ఉంది. ఆ ప్రాసాదం ఎన్నో రాజులు, వారి పరివారాలతో నిండిపోయి ఉంది.
యజ్ఞవాటపఠద్విప్రజితతూర్యోగ్రనిస్స్వనమ్ । వన్దికోలాహలోల్లాసప్రతిశ్రుద్ఘనకన్దరమ్
యజ్ఞవాటికలవైపు వెళ్లే వీధుల్లో సంగీత వాయిద్యాల ఘనమైన శబ్దాలు ప్రతిధ్వనించాయి. గాయకులు, కీర్తనకారుల ఆనందకోళాహలం గుహల్లో ప్రతిధ్వనించింది.
గేయవాద్యోద్యతధ్వానప్రధ్వనద్గగనాన్తరమ్ । హయహస్తిరథావారిరజోమేఘఘనామ్బరమ్
పాడే పాటలు, వాయిద్యాల ధ్వనులు ఆకాశాన్ని నింపాయి. గుర్రాలు, ఏనుగులు, రథాలు ఎగురవేసిన ధూళి మేఘాల్లా ఆకాశాన్ని కమ్మేసింది.
పుష్పకర్పూరధూమోత్థగన్ధామోదితపర్వతమ్ । సర్వమణ్డలసమ్భారరచితానేకశాసనమ్
పుష్పాలు, కర్పూరం, ధూపధూళి పరిమళాలతో కొండలు మునిగిపోయాయి. రాజ్యమంతటా వివిధ ఆజ్ఞలు, నియమాలు అమలులో ఉన్నాయి.
యశఃకర్పూరజలధిసుశుక్లామ్బరపర్షదమ్ । రోదసీస్తమ్భభూతైకస్వప్రభావజితార్కకమ్
ఆ సభలో సేవకులు కర్పూరం, సముద్రపు నురుగు లాంటి తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి మెరిసిపోతున్నారు. ఆ సభ వెలుగు భూమి, ఆకాశాన్ని కలిపే స్తంభంలా ప్రకాశిస్తూ, సూర్యుడి కాంతిని కూడా మించిపోయింది.
ఆరమ్భమన్థరోదారకార్యసంవ్యగ్రభూమిపమ్ । నానానగరనిర్మాణసోద్యోగస్థపతీశ్వరమ్
ఆ రాజు గొప్ప కార్యాలలో నిమగ్నమై ఉండగా, అనేక నగరాలను నిర్మించేందుకు తహతహలాడుతున్న నిపుణులైన శిల్పులు ఆయన చుట్టూ ఉన్నారు.
పపాతాథ మహారమ్భాం సా తాం నరపతేస్ సభామ్ । వ్యోమాత్మికా వ్యోమమయీం మిహికేవామ్బరాటవీమ్
అప్పుడు ఆ మహత్తరమైన సభ, ఆకాశ స్వరూపంగా, ఆకాశంతో కూడినదిగా, ఆకాశంలో మబ్బుల అడవి లాగా క్రిందికి దిగింది.
భ్రమన్తీం తత్ర తామ్ అగ్రే దదృశుస్ తే న కేచన । అన్యసఙ్కల్పరచితాం పురుషాః కామినీమ్ ఇవ
ఆ సభ అక్కడ సంచరిస్తున్నప్పటికీ, అక్కడున్న ఎవ్వరూ దాన్ని ముందుగా చూడలేకపోయారు. అది మరొకరి ఊహలో పుట్టినదిగా, కలలో కనిపించే స్త్రీలా ఉండింది.
తథా తే తాం న దదృశుస్ సఞ్చరన్తీం పురోగతామ్ । అన్యసఙ్కల్పరచితాం మధ్యే స్వనగరీం యథా
అదేవిధంగా, ఆమె ముందుకు వెళ్తున్నదాన్ని వారు చూడలేకపోయారు. ఎందుకంటే, ఆమె ఇంకొకరి ఊహలో ఏర్పడింది. మనం మన ఊరిలో ఉన్నప్పుడు, ఆ ఊరును మనం చూడలేనట్టు ఇదీ జరిగింది.
ప్రాక్తనాన్ ఏవ తాన్ సర్వాన్ సా దదర్శ పురోగతాన్ । భూభృతైవ సమం ప్రాప్తాన్ నగరాన్ నగరాన్తరమ్
ఆమె ముందుగా వెళ్లిన వారందరినీ చూసింది. ఇది రాజు ఇంకొక పట్టణానికి చేరుకున్నప్పుడు, తనతో పాటు వచ్చిన వారిని చూసినట్లే జరిగింది.