అథ వర్షసహస్రేణ భర్తాదౌ చేన్ మరిష్యతి । తత్ కరిష్యే తథా యేన జీవో గేహాన్ న యాస్యతి
వెయ్యేళ్ల తరువాత నా భర్త ముందుగా మరణిస్తే, ఆత్మ ఇల్లును వదిలి పోకుండా ఉండేలా నేను చర్యలు తీసుకుంటాను.
ఉద్భ్రమద్భర్తృజీవే ఽస్మిన్ నిజే శుద్ధాన్తమణ్డపే । భర్త్రావలోకితా నిత్యం నివత్స్యామి యథాసుఖమ్
నా భర్త ఆత్మ బయటకు వెళ్లి, నా స్వచ్ఛమైన అంతఃపురంలో ఉంటే, భర్త నన్ను ఎప్పుడూ చూస్తూ ఉండేలా, నేను అక్కడ సుఖంగా నివసిస్తాను.
అద్యైవారభ్యైతదర్థం దేవీం జ్ఞప్తిం సరస్వతీమ్ । జపోపవాసనియమైర్ ఆతోషం పూజయామ్య్ అహమ్
ఈ రోజు నుంచే, జ్ఞానానికి ప్రతిరూపమైన సరస్వతీ దేవిని సంతుష్టిపరచేందుకు, జపం, ఉపవాసం, నియమాలతో భక్తిగా పూజించాలి అని నేను సంకల్పించాను.
ఇతి నిశ్చిత్య సా నాథమ్ అనుక్త్వైవ వరాఙ్గనా । యథాశాస్త్రం చచారోగ్రం తపో నియమమ్ ఆస్థితా
ఇలా నిర్ణయించుకున్న ఆ మహిల, తన భర్తకు చెప్పకుండా, శాస్త్రోక్తంగా కఠినమైన తపస్సు, నియమాలను ఆచరించసాగింది.
త్రిరాత్రస్య త్రిరాత్రస్య పర్యన్తే కృతపారణా । దేవద్విజగురుప్రాజ్ఞవిద్వత్పూజాపరాయణా
ప్రతి మూడు రాత్రుల అనంతరం ఉపవాసం ముగించుకుని, దేవతలు, బ్రాహ్మణులు, గురువులు, జ్ఞానులు, పండితులను భక్తితో పూజించేది.
స్నానదానతపోధ్యాననిత్యోద్యుక్తశరీరికా । సర్వాస్తిక్యసదాచారకారిణీ క్లేశభారిణీ
స్నానం, దానం, తపస్సు, పఠనం వీటిలో ఎప్పుడూ నిమగ్నంగా ఉండేది. శరీరం ఎల్లప్పుడూ శ్రమతో నిండిపోయి, విశ్వాసంతో, మంచి ఆచారాలతో అన్ని విధులూ నిర్వర్తించేది, ఎన్నో కష్టాలను భరించేది.
యథాకాలం యథోద్యోగం యథాశాస్త్రం యథాక్రమమ్ । తోషయామ్ ఆస భర్తారమ్ అపరిజ్ఞాతతత్స్థితిమ్
తగిన సమయం చూసి, తగిన శ్రమతో, శాస్త్రానికి అనుగుణంగా, క్రమంగా, ఆ యువతి తన భర్తను సంతుష్టిపరిచింది. అతని అసలు స్థితి తెలియకపోయినా, ఆమె తన విధిని నిబద్ధంగా నిర్వర్తించింది.
త్రిరాత్రశతమ్ ఏవం సా బాలా నియమశాలినీ । అనారతతపోనిష్ఠమ్ అతిష్ఠత్ కష్టచేష్టయా
అలా, ఆ బాలిక నూరు సార్లు మూడు రోజుల పాటు, క్రమశిక్షణతో, ఆగకుండా కఠినమైన తపస్సు చేసింది.
త్రిరాత్రాణాం శతేనాథ పూజితా ప్రతిమామ్ ఇతా । తుష్టా భగవతీ గౌరీ వాగీశీదమ్ ఉవాచ తామ్
మూడు రోజుల నూరు సార్లు విగ్రహాన్ని పూజించిన తర్వాత, పరమేశ్వరి గౌరీదేవి సంతోషించి, ఆ యువతిని ఉద్దేశించి ఇలా పలికింది.
నిరన్తరేణ తపసా భర్తృభక్త్యతిశాయినా । పరితుష్టాస్మి తే వత్సే గృహాణ వరమ్ ఈప్సితమ్
నీవు నిరంతర తపస్సుతో, భర్తపై అపారమైన భక్తితో నన్ను పూర్తిగా సంతుష్టిపరిచావు, అమ్మా! కావలసిన వరాన్ని కోరుకో.
జయ జన్మజరాజ్వాలాదాహదోషశశిప్రభే । జయ హార్దాన్ధకారౌఘనివారణరవిప్రభే
జననం, వృద్ధాప్యం, మరణం అనే బాధలను తొలగించే చంద్రుడిలా ప్రకాశించే అమ్మవారికి జయహో! హృదయంలోని గాఢమైన చీకటిని పోగొట్టే సూర్యుడిలా వెలిగే అమ్మవారికి జయహో!
అమ్బ మాం త్రిజగన్మాతస్ త్రాయస్వ కృపణామ్ ఇమామ్ । ఇదం వరద్వయం దేహి యద్ ఇహ ప్రార్థయే శుభమ్
అమ్మా, మూడు లోకాలకూ తల్లి అయిన దేవీ! ఈ దుఃఖితురాలిని కాపాడుము. నేను కోరుతున్న ఈ రెండు మంగళకరమైన వరాలు నాకు దయచేసి ప్రసాదించు.
ఏకం తావద్ విదేహస్య భర్తుర్ జీవో మమామ్బికే । అస్మాద్ ఏవ హి మా యాసీన్ నిజాన్తఃపురమణ్డపాత్
అమ్మా, మొదటిగా, నా మరణించిన భర్త యొక్క ఆత్మ ఈ లోకాన్ని వదలి, తన అంతఃపురంలో నుంచి బయటకు పోవకుండా ఉండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
ద్వితీయం త్వాం మహాదేవి ప్రార్థయే ఽహం యదా యదా । దర్శనాయ వరార్థేన తదా మే దేహి దర్శనమ్
మహాదేవి! రెండవది, నేను ఎప్పుడైనా నీ దర్శనం కోసం కోరినప్పుడు, ఆ సమయంలో నీవు నాకు దర్శనం ఇవ్వాలని ప్రార్థిస్తున్నాను.
ఇత్య్ ఆకర్ణ్య జగన్మాతా తథాస్త్వ్ ఏవమ్ ఇతి క్షణాత్ । ఉక్త్వాన్తర్ధానమ్ అగమద్ ఉత్థాయోర్మిర్ ఇవార్ణవే
ఇలా వినగానే జగన్మాతా 'అలా జరుగుగాక' అని చెప్పి, సముద్రంలో అల ఎగిసినట్టు, క్షణంలో కనిపించకుండా పోయింది.
అథ సా రాజమహిషీ పరితుష్టేష్టదేవతా । శ్రుతగీతేవ హరిణీ బభూవానన్దధారిణీ
తర్వాత ఆ రాజమహిషి, తన ఇష్టదేవత తృప్తిపడినందుకు, వినిపించిన గీతంతో ఆనందపడే జింకలా, హర్షంతో నిండిపోయింది.
పరావృత్త్యుగ్రకటకే దినారే వర్షదణ్డకే । క్షణనాభౌ స్పన్దమయే కాలచక్రే వహత్య్ అపి
దినాలు, సంవత్సరాలు, క్షణాలు అన్నీ పదునైన అంచులతో కూడిన కాలచక్రం తిరుగుతూ, తన లోపల ఎప్పుడూ ఉప్పొంగే మధ్యభాగంలో అన్నింటినీ మోస్తూ పోతుంది.
అన్తర్ధిమ్ ఆజగామాస్యాః పత్యుస్ తచ్ చేతనం తనౌ । సన్దృశ్యమాన ఏవాశు శుష్కపర్ణే రసో యథా
తర్వాత, ఆమె భర్త యొక్క చైతన్యం ఆమెలోకి వచ్చి, ఎండిన ఆకులో రసం కనిపించినట్టు, వెంటనే స్పష్టంగా కనిపించింది.
రణఖణ్డితదేహే ఽస్మిన్ మృతే ఽన్తఃపురమణ్డపే । నిర్జలా నలినీవాసౌ పరాం మ్లానిమ్ ఉపాయయౌ
పోరులో శరీరం చీలిపోయి, అంతఃపురంలో మృతదేహంగా పడిపోయినప్పుడు, అందులో నివసించిన ఆత్మ, నీరు లేక మురిసిపోయిన తామరపువ్వులా, పూర్తిగా వాడిపోయింది.
విషోష్ణశ్వసనస్తబ్ధసకలాధరపల్లవా । ప్రాప సా మరణావస్థాం మలయాధిత్యకామ్ ఇవ
ఆమె పెదాలు, ముందుగా మృదువుగా ఉండేవి, విషపు వేడి ఊపిరితో కఠినంగా మారాయి; మలయాచలపు ఎడారిలా, ఆమె మరణ స్థితిలోకి చేరింది.
ప్రాప సా తమసాన్ధత్వం తస్మిన్ మరణమ్ ఆగతే । దీపజ్వాలాలవే క్షీణే సద్మశ్రీర్ ఇవ భూషితా
మరణం వచ్చిన వెంటనే, ఆమె చుట్టూ చీకటి కమ్ముకుంది, చూపు పోయింది; దీపం ఆరిపోయినప్పుడు, అలంకరించిన ఇల్లు ఎలా వెలుగు కోల్పోతుందో, ఆమె కూడా అలాగే మసకబారింది.
కార్శ్యమ్ ఆప క్షణేనాసౌ బాలా విరసతాం గతా । యథా స్రోతస్వినీ స్రోతఃక్షయే క్షామవిధూసరా
ఒక క్షణంలోనే, ఆ బాలిక క్షీణించి, అందం కోల్పోయింది; ప్రవాహం ఆగిపోయిన నది ఎలా పొడిబారిపోతుందో, ఆమె కూడా అలానే వాడిపోయింది.
క్షిప్రమ్ ఆక్రన్దినీ క్షిప్రం మౌనాసక్తా వియోగినీ । బభూవ చక్రవాకీవ మానినీ మరణోన్ముఖీ
ఆమె తక్షణమే అరుస్తూ, వెంటనే మౌనంగా దూరంగా ఉండిపోయింది. విడిపోయిన గర్వంతో, మరణానికి ఎదురయ్యే చక్రవాక పక్షి లాగా మారింది.
అథ తామ్ అతిమాత్రవిహ్వలాం సకృద్ ఆకాశభవా సరస్వతీ । శఫరీం హ్రదశోషవిహ్వలాం ప్రథమా వృష్టిర్ ఇవాన్వకమ్పత
ఆమె తీవ్రంగా బాధపడుతూ ఉండగా, ఆకాశంలో జన్మించిన సరస్వతి, ఆ ఎండిపోయిన చెరువులో తిప్పలు పడుతున్న చేపను చూసి మొదటి వాన ఎలా దయతో కరిగిపోతుందో, అలాగే ఆమెను చూసి కరుణతో కదిలింది.
శవీభూతమ్ ఇమం వత్సే భర్తారం పుష్పకమ్బలైః । ఆచ్ఛాద్య స్థాపయేహ త్వం పునర్ ఏనమ్ అవాప్స్యసి
బాలికా, నీ భర్త ఇప్పుడు శవమైపోయాడు. ఈయనను పువ్వులతో చేసిన కంబళ్లతో కప్పి, ఇక్కడే ఉంచు. మళ్లీ అతడిని నువ్వు పొందుతావు.
పుష్పాణి మ్లానిమ్ ఏష్యన్తి నో న చైష వినఙ్క్ష్యతి । భూయశ్ చ తవ భర్తాయమ్ అచిరేణ భవిష్యతి
పువ్వులు వాడిపోతాయి, కానీ ఇతడు పోవడు. త్వరలో నీ భర్త మళ్లీ నీదవుతాడు.
ఏతదీయశ్ చ జీవో ఽసావ్ ఆకాశవిశదస్ తవ । న నిర్గమిష్యతి క్షిప్రమ్ అప్య్ అన్తఃపురమణ్డపాత్
అతని ఆత్మ, ఆకాశంలా నిర్మలంగా ఉన్నా, ఆ అంతఃపుర మందపం నుండి త్వరగా బయటకు పోదు.
షట్పదశ్రేణినయనా సమాకర్ణ్యేతి బన్ధుభిః । సా సమాశ్వాసితాగత్య పయోభిర్ ఇవ పద్మినీ
ఆమె అడుగుల ధ్వని తేనెటీగల వరుసలా వినిపించగానే, బంధువులు ఆమెను నీటితో కమలాన్ని ప్రాణం పోసినట్టు ఓదార్చారు.
పతిం సంస్థాప్య తత్రైవ పుష్పపూరప్రగోపితమ్ । కిఞ్చిద్ ఆశ్వాసితాతిష్ఠత్ కృపణేవ నిధానినీ
పతిని అక్కడే పుష్పాల మేడతో కప్పి ఉంచి, కొంత ఓదార్పుతో, ధనాన్ని దాచిన బీద మహిళలా, అక్కడే కాసేపు నిలబడింది.
తస్మిన్న్ ఏవ దినే సైకా తస్మిఞ్ శుద్ధాన్తమణ్డపే । అర్ధరాత్రం పరిజనే సర్వస్మిన్ నిద్రయా హృతే
అదే రోజున, ఆ పవిత్రమైన అంతఃపుర మందపంలో, అర్ధరాత్రి సమయంలో, అందరు పరిచారకులు నిద్రలో మునిగిపోయినప్పుడు,