అవదాతతనుః పుణ్యా జనతాహ్లాదదాయినీ । గఙ్గేవ గాం గతా దేవనదీ హంసవిలాసినీ
ఆమె శరీరం తెల్లగా, పవిత్రంగా, మంగళకరంగా మెరిసింది. ప్రజలకు ఆనందాన్ని పంచుతూ, గంగానదిలా హంసలతో ఆనందంగా ఉండి భూమిలోకి ప్రవేశించింది.
తస్య భూతలపుష్పేషోస్ సకలాహ్లాదదాయినః । పరిచర్యాం చిరం కర్తుమ్ అన్యా రతిర్ ఇవోదితా
ఆయనకు భూమిమీద పువ్వులను ఎంతో కాలం సేవించడం, అన్ని ఆనందాలను ఇచ్చే కొత్త ప్రేయసిలా మరో సంతోషాన్ని కలిగించింది.
ఉద్విగ్నే ప్రోద్విగ్నా ముదితా ముదితే సమాకులాకులితే । ప్రతిబిమ్బసమా కాన్తా సఙ్క్రుద్ధే కేవలం భీతా
ఆమె అతను కలిగిన భావాలకే ప్రతిబింబంగా ఉండేది. అతను కలవరపడితే ఆమె కూడా కలవరపడేది; అతను సంతోషంగా ఉంటే ఆమె కూడా సంతోషంగా ఉండేది; అతను గందరగోళంగా ఉంటే ఆమె కూడా అలానే ఉండేది. అతను కోపంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే ఆమె భయపడేది.
భూతలాప్సరసా సార్ధమ్ అనన్యవనితాపతిః । అకృత్రిమప్రేమరసం స రేమే కాన్తయా తయా
భూమి అప్సరసితో, ఇంకెవరూ లేని భార్యగా, అతను కలుషరహితమైన ప్రేమరసాన్ని ఆమెతో అనుభవిస్తూ ఆనందంగా గడిపాడు.
ఉద్యానవనగుల్మేషు తమాలగహనేషు చ । పుష్పమణ్డపతల్పేషు లతావలయసద్మసు
ఉద్యానాల్లో, అడవి పొదల్లో, తమాల వృక్షాల మDense గహనాల్లో, పుష్పాల తోరణాలపై, లతలతో చుట్టిన ఇళ్లలో,
పుష్పాన్తఃపురశయ్యాసు పుష్పసమ్భారవీథిషు । వసన్తోద్యానదోలాసు క్రీడాపుష్కరిణీషు చ
పువ్వులతో అలంకరించిన రాజమహల్ పడకలపై, పుష్పాల తోట వీధుల్లో, వసంతకాల ఉద్యాన వంతెనలపై, ఆటపాటలతో నిండిన కమలాకారపు చెరువుల్లో,
చన్దనద్రుమషణ్డేషు సన్తానకతలేషు చ । కదమ్బనిమ్బగేహేషు పారిభద్రోదరేషు చ
చందన వనాల్లో, సంతానక వృక్షాల నీడలో, కదంబ, నింబ వృక్షాల ఇళ్లలో, పారిభద్ర వృక్షాల లోపల,
శైలకన్దరకచ్ఛేషు వాతాయనపురేషు చ । సరిత్తటకటప్రేషు వారణోపరిసద్మసు
పర్వత గుహల్లో, లోయల్లో, కిటికీలున్న గదుల్లో, నదీ తీరపు మైదానాల్లో, ఏనుగులపై ఉన్న భవనాల్లో,
గ్రీష్మే తుషారహర్మ్యేషు లతామణ్డపకేషు చ । హేమమన్దిరవృక్షేషు ముక్తామాణిక్యభిత్తిషు
వేసవిలో మంచుతో నిర్మించిన భవనాల్లో, వల్లి తోరణాలతో అలంకరించిన మండపాల్లో, బంగారు కోటలు, చెట్లు, ముత్యాలు మరియు మాణిక్యాలతో మెరిసే గోడల మధ్య,
వికసత్కున్దమన్దారమకరన్దసుగన్ధిషు । వసన్తవనజాలేషు కూజత్కోకిలమాలిషు
పువ్వులు విరబూసిన మల్లె, మందార వృక్షాల పరిమళంతో నిండిన వసంతకాలపు తోటల్లో, గుంపులుగా కూయించే కోయిలల మధ్య,
నానారత్నతృణానాం చ స్థలేషు మృదుదీప్తిషు । నిర్ఝరేషు తరత్తారశీకరాసారవర్షిషు
వివిధ రత్నాలతో మెరిసే మృదువైన గడ్డి పరచిన ప్రదేశాల్లో, మెరిసే నీటి చినుకులు జల్లు కురిపించే జలపాతాల వద్ద,
శైలానాం హేమమాణిక్యశిలాఫలహకేషు చ । దేవర్షిమునిగేహేషు దూరపుణ్యాశ్రమేషు చ
బంగారు, మాణిక్యాల రాళ్లతో అలంకరించిన పర్వతాలపై, దేవర్షి మునుల గృహాల్లో, దూరంగా ఉన్న పుణ్యాశ్రమాల్లో,
కుముద్వతీషు ఫుల్లాసు స్మేరాసు నలినీషు చ । వనస్థలీషు ఫుల్లాసు ఫుల్లాసూత్పలినీషు చ
పుష్పించిన కుముదవనాల్లో, నవ్వుతున్న కలువల సరస్సుల్లో, పూలతో నిండిన అడవి ప్రదేశాల్లో, వికసించిన నీలకుముదల తోటల్లో,
ప్రహేలికాభిర్ ఆఖ్యానైస్ తథైవాక్షరముష్టిభిః । అష్టాపదైర్ బహూద్ద్యోతైస్ తథా గూఢచతుర్థకైః
పదబంధాల తోడ riddles, కథలు, అక్షరాల ఆటలు, ఎన్నో రకాల బోర్డు ఆటలు, రహస్య పాశాక క్రీడలతో,
నాటకాఖ్యాయికాభిశ్ చ శ్లోకైర్ బిన్దుమతీభ్రమైః । దేశభాషావిభాగైశ్ చ నగరగ్రామచేష్టితైః
నాటకాలు, కథలు, పద్యాలు, బిందువుల అలంకారాలు, ప్రాంతీయ భాషలతో, పట్టణ గ్రామాల ఆచారాలతో,
స్రగ్దామమాల్యవలనైర్ నానాభరణయోజనైః । లీలావిలోలచలనైర్ విచిత్రరసభాజనైః
పూల హారాలు, మాలలు, వివిధ అలంకారాలు, ఆటపాటలతో కూడిన చలనం, విచిత్రమైన రుచుల పాత్రలతో,
ఆర్ద్రక్రముకకర్పూరతామ్బూలీదలచర్వణైః । సమాలమ్భనలీలాభిర్ దోలారోహణవిభ్రమైః
తాజా తాంబూలం, ఆర్ద్రక, కర్పూరం వేసుకొని నమిలుతూ, పరస్పరం ఆడుకుంటూ, ఊయలపై ఎక్కి ఊగుతూ ఆనందంగా కాలక్షేపం చేశారు.
గృహే కుసుమదోలాభిర్ అన్యోఽన్యాన్దోలనక్రమైః । ఫుల్లపుష్పలతాకుఞ్జదేహగోపనఖర్వణైః
ఇంటి లోపల పువ్వులతో అలంకరించిన ఊయలల్లో ఒకరిని ఒకరు ఊగిస్తూ, పుష్పాలతో పొదల్లో దాగుతూ, పరస్పరం ఆనందంగా ఆడుకున్నారు.
నౌయానయుగ్యహస్త్యశ్వదాన్తోష్ట్రాదిగమాగమైః । జలకేలివిలాసేన పరస్పరసముక్షణైః
నౌక, రథం, ఏనుగు, గుర్రం, ఒంటె వంటి వాహనాల్లో ప్రయాణాలు చేస్తూ, నీటిలో ఆడుకుంటూ, ఒకరిపై ఒకరు నీళ్లు చల్లి సరదాగా గడిపారు.
నృత్తగీతకలాలాస్యతాణ్డవోద్భటవృత్తిభిః । సఙ్గీతకైస్ సఙ్కథనైర్ వీణామురజవాదనైః
నాట్యం, పాటలు, కళారూపాలు, తాండవ నృత్యాలు, సంగీతం, సంభాషణలు, వీణ, మృదంగం వాయిద్యాలతో ఆనందంగా కాలక్షేపం చేశారు.
ఉద్యానేషు సరిత్తీరవృక్షేషు వనవీథిషు । అన్తఃపురేషు హర్మ్యేషు తేషు తేషు తథా తథా
ఉద్యానాల్లో, నదికట్టలపై, చెట్ల మధ్య, అడవి మార్గాల్లో, అంతఃపురాల్లో, మహల్లుల్లో—ఇలా ప్రతి చోటా, ప్రతి విధంగా,
సా బాలా సుఖసంవృద్ధా తస్య ప్రణయినీ ప్రియా । ఏకదా చిన్తయామ్ ఆస శుభసఙ్కల్పశాలినీ
ఆ బాలిక, సుఖంగా పెరిగినవారు, అతని ప్రియమైన భార్య, మంచి ఆలోచనలతో ఒక రోజు ఇలా ఆలోచించసాగింది:
ప్రాణేభ్యో ఽపి ప్రియో భర్తా మమైష జగతీపతిః । యౌవనోల్లాసలక్ష్మీవాన్ కథం స్యాద్ అజరామరః
నా భర్త, ఈ లోకానికి అధిపతి, నాకు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవాడు; యవ్వన కాంతితో మెరిసే అతను ఎప్పటికీ వృద్ధుడవకుండా, మరణించకుండా ఎలా ఉండగలడు?
భర్త్రానేన సహోత్తుఙ్గస్తనీ కుసుమసద్మసు । కథం స్వైరం చిరం కాన్తా రమేయాబ్దశతాన్య్ అహమ్
ఈ భర్తతో, అతని ఆలింగనంలో నా వక్షోజాలు పైకి లేచినప్పుడు, నేను అతని ప్రియమైనవాడిగా ఈ పుష్పగృహాల్లో వందల సంవత్సరాలు స్వేచ్ఛగా ఎలా ఆనందించగలను?
తథా యతేయ క్రమతస్ తపోజపయమేహితైః । రజనీశరుచీ రాజా యథా స్యాద్ అజరామరః
అలాగే, తపస్సు, జపం, శ్రమలతో క్రమంగా ప్రయత్నిస్తే, రాజులలో చంద్రుడు ఎలా వృద్ధాప్యమూ మరణమూ లేకుండా ఉంటాడో, మనిషికీ అలా వృద్ధాప్యమూ మరణమూ రాకుండా ఉండొచ్చు.
జ్ఞానవృద్ధాంస్ తపోవృద్ధాన్ విద్యావృద్ధాన్ అహం ద్విజాన్ । పృచ్ఛామి తావన్ మరణం కథం న స్యాన్ నృణామ్ ఇతి
జ్ఞానం, తపస్సు, విద్యలో ముందున్న ద్విజులను నేను అడుగుతున్నాను — మనుషులకు మరణం ఎందుకు రాదు?
అథానాయ్యాశు సమ్పూజ్య ద్విజాన్ పప్రచ్ఛ సానతా । అమరత్వం కథం విప్రా భవేద్ ఇతి పునః పునః
ఆమె, ఆ ద్విజులను యథావిధిగా గౌరవించి, మరలా మరలా అడిగింది — బ్రాహ్మణులారా, అమరత్వం ఎలా సాధించవచ్చు?
తపోజపయమైర్ దేవి సమస్తాస్ సిద్ధసిద్ధయః । సమ్ప్రాప్యన్తే ఽమరత్వం తు న కదాచన లభ్యతే
దేవీ, తపస్సు, జపం వంటి అన్ని ప్రయత్నాలతో కొందరు సిద్ధులు, అసిద్ధులు అనేక ఫలితాలు పొందుతారు గాని, అమరత్వం మాత్రం ఎప్పుడూ దక్కదు.
ఇత్య్ ఆకర్ణ్య ద్విజముఖాచ్ చిన్తయామ్ ఆస సా పునః । ఇదం స్వప్రజ్ఞయైవాశు భీతా ప్రియవియోగతః
ద్విజుల మాటలు విని, ఆమె మళ్లీ భయంతో, ప్రియుడిని కోల్పోతానేమోనని, తన మనసులో త్వరగా ఆలోచించింది.
మరణం భర్తుర్ అగ్రే మే యది దైవాద్ భవిష్యతి । తత్ సర్వదుఃఖనిర్ముక్తా సంస్థాస్యే సుఖమ్ ఆత్మని
దైవం వల్ల నా భర్త ముందుగా చనిపోతే, అన్ని బాధల నుంచి విముక్తురాలై, నేను నిశ్చింతగా నా మనసులో నిలిచి ఉంటాను.