అభూద్ అస్మిన్ మహీపీఠే కులపద్మో వికాసవాన్ । పద్మో నామ నృపశ్ శ్రీమాన్ బహుపుత్రో ఽతికోశవాన్
ఈ భూమిపై ఒక గొప్ప వంశ పద్మం వికసించినట్టు ఉండేది. పద్ముడు అనే రాజు, మహిమతో కూడి, అనేక మంది కుమారులతో, అపారమైన ధనంతో ఉండేవాడు.
మర్యాదాపాలనే ఽమ్భోధిర్ ద్విషత్తిమిరభాస్కరః । కాన్తాకుముదినీచన్ద్రో దోషతృణహుతాశనః
సరిహద్దులను కాపాడడంలో సముద్రంలా, శత్రువులకు చీకటిని తొలగించే సూర్యుడిలా, తన ప్రియమైనవారికి రాత్రిపూట కమలాలకు చంద్రుడిలా, దోషాలకు పొడిచెత్తే మంటలా ఉండేవాడు.
మేరుర్ విబుధవృన్దానాం యశశ్చన్ద్రోద్భవార్ణవః । సరస్ సద్గుణహంసానాం కలాకమలభాస్కరః
ఆయన పండితుల సమూహంలో మెరు పర్వతంలా ఉన్నాడు; కీర్తి చంద్రుడు ఉద్భవించే సముద్రంలా, మంచి లక్షణాల హంసలకు సరస్సులా, కళల కమలానికి సూర్యుడిలా వెలిగిపోయాడు.
శాత్రవామ్భోదపవనో మానమాతఙ్గకేసరీ । సమస్తవిద్యాదయితస్ సర్వాశ్చర్యగుణాకరః
ఆయన శత్రువుల సముద్రాన్ని చెదరగొట్టే గాలి, గర్వానికి ఏనుగుల మధ్య సింహం, అన్ని విద్యలకూ ప్రియుడు, ఆశ్చర్యకరమైన గుణాల ఖనిజం.
శూరారిసాగరక్షోభవిలసన్మన్దరాచలః । విలాసపుష్పౌఘమధుస్ సౌభాగ్యకుసుమాయుధః
ఆయన వీర శత్రువుల సముద్రాన్ని ముద్రించే మందరాచలంలా, అనేక శుభగుణాల పుష్పాల తేనెలా, అదృష్టపు పువ్వులతో అలంకరించిన మన్మథుడిలా ఉన్నాడు.
లీలాలతాలాస్యమరుత్ సాహసోత్సవకేశవః । సౌజన్యకైరవశశీ దుర్లీలాలతికానలః
ఆయన లీలావల్లికి వాయువులా, సాహసోత్సవంలో వీరుడిలా, సౌజన్యపు రాత్రివెల్లి కమలానికి చంద్రుడిలా, అరుదైన లీలావల్లికి అగ్నిలా ఉన్నాడు.
తస్యాసీత్ సుభగా భార్యా లీలా నామ విలాసినీ । సర్వసౌభాగ్యవలితా కమలేవోదితావనౌ
ఆ రాజుకు లీల అనే అదృష్టవంతురాలైన భార్య ఉండేది. ఆమె అందమైన స్వభావంతో, అన్ని శుభలక్షణాలతో మెరిసిపోతూ, భూమిపై కొత్తగా పుట్టిన కమలంలా వెలిగేది.
సర్వసమ్పత్తిలలితా లీలామధురభాషిణీ । సానన్దమన్దవలితా ద్వితీయేన్దూదయస్మితా
ఆమెకు అన్ని సంపదలు సమృద్ధిగా ఉండేవి. ఆమె మాటలు లీలగా, మధురంగా ఉండేవి. ఆనందంతో మృదువుగా మెరిసిపోతూ, ఆమె నవ్వు రెండవ చంద్రుడు ఉదయించినట్టు ప్రకాశించేది.
అలకాలిమనోహారివదనామ్భోజశాలినీ । శీతాఙ్గీ కర్ణికాగౌరీ జఙ్గమేవ సరోజినీ
ఆమె ముఖం కమలంలా అందంగా మెరిసేది, అలకాపురివాసుల మనసులు ఆకర్షించేది. ఆమె శరీరం చల్లగా, హృదయం కమలపు మధ్యంలా పవిత్రంగా ఉండేది. ఆమె నడిచే కమలమయురాలే.
లతావిలాసకున్దౌఘహాసినీ రసశాలినీ । ప్రవాలహస్తా పుష్పాఢ్యా మధుశ్రీర్ ఇవ దేహినీ
తొగల మధ్య మల్లెపువ్వుల వలె ఆమె నవ్వు మెరిసేది. ఆమె మాటలు రసమయంగా ఉండేవి. కొత్త కాండాల వలె మృదువైన చేతులతో, పువ్వులతో అలంకరించబడిన ఆమె, మధుశ్రీదేవిలా మానవ రూపంలో వెలిగేది.
అవదాతతనుః పుణ్యా జనతాహ్లాదదాయినీ । గఙ్గేవ గాం గతా దేవనదీ హంసవిలాసినీ
ఆమె శరీరం తెల్లగా, పవిత్రంగా, మంగళకరంగా మెరిసింది. ప్రజలకు ఆనందాన్ని పంచుతూ, గంగానదిలా హంసలతో ఆనందంగా ఉండి భూమిలోకి ప్రవేశించింది.
తస్య భూతలపుష్పేషోస్ సకలాహ్లాదదాయినః । పరిచర్యాం చిరం కర్తుమ్ అన్యా రతిర్ ఇవోదితా
ఆయనకు భూమిమీద పువ్వులను ఎంతో కాలం సేవించడం, అన్ని ఆనందాలను ఇచ్చే కొత్త ప్రేయసిలా మరో సంతోషాన్ని కలిగించింది.
ఉద్విగ్నే ప్రోద్విగ్నా ముదితా ముదితే సమాకులాకులితే । ప్రతిబిమ్బసమా కాన్తా సఙ్క్రుద్ధే కేవలం భీతా
ఆమె అతను కలిగిన భావాలకే ప్రతిబింబంగా ఉండేది. అతను కలవరపడితే ఆమె కూడా కలవరపడేది; అతను సంతోషంగా ఉంటే ఆమె కూడా సంతోషంగా ఉండేది; అతను గందరగోళంగా ఉంటే ఆమె కూడా అలానే ఉండేది. అతను కోపంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే ఆమె భయపడేది.
భూతలాప్సరసా సార్ధమ్ అనన్యవనితాపతిః । అకృత్రిమప్రేమరసం స రేమే కాన్తయా తయా
భూమి అప్సరసితో, ఇంకెవరూ లేని భార్యగా, అతను కలుషరహితమైన ప్రేమరసాన్ని ఆమెతో అనుభవిస్తూ ఆనందంగా గడిపాడు.
ఉద్యానవనగుల్మేషు తమాలగహనేషు చ । పుష్పమణ్డపతల్పేషు లతావలయసద్మసు
ఉద్యానాల్లో, అడవి పొదల్లో, తమాల వృక్షాల మDense గహనాల్లో, పుష్పాల తోరణాలపై, లతలతో చుట్టిన ఇళ్లలో,
పుష్పాన్తఃపురశయ్యాసు పుష్పసమ్భారవీథిషు । వసన్తోద్యానదోలాసు క్రీడాపుష్కరిణీషు చ
పువ్వులతో అలంకరించిన రాజమహల్ పడకలపై, పుష్పాల తోట వీధుల్లో, వసంతకాల ఉద్యాన వంతెనలపై, ఆటపాటలతో నిండిన కమలాకారపు చెరువుల్లో,
చన్దనద్రుమషణ్డేషు సన్తానకతలేషు చ । కదమ్బనిమ్బగేహేషు పారిభద్రోదరేషు చ
చందన వనాల్లో, సంతానక వృక్షాల నీడలో, కదంబ, నింబ వృక్షాల ఇళ్లలో, పారిభద్ర వృక్షాల లోపల,
శైలకన్దరకచ్ఛేషు వాతాయనపురేషు చ । సరిత్తటకటప్రేషు వారణోపరిసద్మసు
పర్వత గుహల్లో, లోయల్లో, కిటికీలున్న గదుల్లో, నదీ తీరపు మైదానాల్లో, ఏనుగులపై ఉన్న భవనాల్లో,
గ్రీష్మే తుషారహర్మ్యేషు లతామణ్డపకేషు చ । హేమమన్దిరవృక్షేషు ముక్తామాణిక్యభిత్తిషు
వేసవిలో మంచుతో నిర్మించిన భవనాల్లో, వల్లి తోరణాలతో అలంకరించిన మండపాల్లో, బంగారు కోటలు, చెట్లు, ముత్యాలు మరియు మాణిక్యాలతో మెరిసే గోడల మధ్య,
వికసత్కున్దమన్దారమకరన్దసుగన్ధిషు । వసన్తవనజాలేషు కూజత్కోకిలమాలిషు
పువ్వులు విరబూసిన మల్లె, మందార వృక్షాల పరిమళంతో నిండిన వసంతకాలపు తోటల్లో, గుంపులుగా కూయించే కోయిలల మధ్య,
నానారత్నతృణానాం చ స్థలేషు మృదుదీప్తిషు । నిర్ఝరేషు తరత్తారశీకరాసారవర్షిషు
వివిధ రత్నాలతో మెరిసే మృదువైన గడ్డి పరచిన ప్రదేశాల్లో, మెరిసే నీటి చినుకులు జల్లు కురిపించే జలపాతాల వద్ద,
శైలానాం హేమమాణిక్యశిలాఫలహకేషు చ । దేవర్షిమునిగేహేషు దూరపుణ్యాశ్రమేషు చ
బంగారు, మాణిక్యాల రాళ్లతో అలంకరించిన పర్వతాలపై, దేవర్షి మునుల గృహాల్లో, దూరంగా ఉన్న పుణ్యాశ్రమాల్లో,
కుముద్వతీషు ఫుల్లాసు స్మేరాసు నలినీషు చ । వనస్థలీషు ఫుల్లాసు ఫుల్లాసూత్పలినీషు చ
పుష్పించిన కుముదవనాల్లో, నవ్వుతున్న కలువల సరస్సుల్లో, పూలతో నిండిన అడవి ప్రదేశాల్లో, వికసించిన నీలకుముదల తోటల్లో,
ప్రహేలికాభిర్ ఆఖ్యానైస్ తథైవాక్షరముష్టిభిః । అష్టాపదైర్ బహూద్ద్యోతైస్ తథా గూఢచతుర్థకైః
పదబంధాల తోడ riddles, కథలు, అక్షరాల ఆటలు, ఎన్నో రకాల బోర్డు ఆటలు, రహస్య పాశాక క్రీడలతో,
నాటకాఖ్యాయికాభిశ్ చ శ్లోకైర్ బిన్దుమతీభ్రమైః । దేశభాషావిభాగైశ్ చ నగరగ్రామచేష్టితైః
నాటకాలు, కథలు, పద్యాలు, బిందువుల అలంకారాలు, ప్రాంతీయ భాషలతో, పట్టణ గ్రామాల ఆచారాలతో,
స్రగ్దామమాల్యవలనైర్ నానాభరణయోజనైః । లీలావిలోలచలనైర్ విచిత్రరసభాజనైః
పూల హారాలు, మాలలు, వివిధ అలంకారాలు, ఆటపాటలతో కూడిన చలనం, విచిత్రమైన రుచుల పాత్రలతో,
ఆర్ద్రక్రముకకర్పూరతామ్బూలీదలచర్వణైః । సమాలమ్భనలీలాభిర్ దోలారోహణవిభ్రమైః
తాజా తాంబూలం, ఆర్ద్రక, కర్పూరం వేసుకొని నమిలుతూ, పరస్పరం ఆడుకుంటూ, ఊయలపై ఎక్కి ఊగుతూ ఆనందంగా కాలక్షేపం చేశారు.
గృహే కుసుమదోలాభిర్ అన్యోఽన్యాన్దోలనక్రమైః । ఫుల్లపుష్పలతాకుఞ్జదేహగోపనఖర్వణైః
ఇంటి లోపల పువ్వులతో అలంకరించిన ఊయలల్లో ఒకరిని ఒకరు ఊగిస్తూ, పుష్పాలతో పొదల్లో దాగుతూ, పరస్పరం ఆనందంగా ఆడుకున్నారు.
నౌయానయుగ్యహస్త్యశ్వదాన్తోష్ట్రాదిగమాగమైః । జలకేలివిలాసేన పరస్పరసముక్షణైః
నౌక, రథం, ఏనుగు, గుర్రం, ఒంటె వంటి వాహనాల్లో ప్రయాణాలు చేస్తూ, నీటిలో ఆడుకుంటూ, ఒకరిపై ఒకరు నీళ్లు చల్లి సరదాగా గడిపారు.
నృత్తగీతకలాలాస్యతాణ్డవోద్భటవృత్తిభిః । సఙ్గీతకైస్ సఙ్కథనైర్ వీణామురజవాదనైః
నాట్యం, పాటలు, కళారూపాలు, తాండవ నృత్యాలు, సంగీతం, సంభాషణలు, వీణ, మృదంగం వాయిద్యాలతో ఆనందంగా కాలక్షేపం చేశారు.