అక్షయస్వప్నశైలాభస్ స్థిరస్వప్నపురోపమః । చిత్రకృత్స్థితచిత్తస్థచిత్రసైన్యసమాకృతిః
అది ఎప్పటికీ క్షీణించని కలల కొండలా ఉంటుంది, స్థిరమైన కలనగరంలా ఉంటుంది. చిత్తశక్తి సృష్టించిన, మనస్సులో నిలిచిన సైన్యరూపాన్ని అది ధరిస్తుంది.
అనిఖాతమహాస్తమ్భపుత్రికౌఘసమోపమః । బ్రహ్మాకాశే ఽనిఖాతాత్మా స్వస్తమ్భే సాలభఞ్జికా
భూమిలో పాతని గొప్ప స్తంభాలు, వాటి పిల్లలు లేని గుంపులా అది ఉంటుంది. బ్రహ్మాండంలో ఆత్మ తన స్తంభంపై నిలిచిన శిల్పంలా, ఎక్కడా పాతబడని విధంగా ఉంటుంది.
ఆద్యః ప్రజాపతిః పూర్వం స్వయమ్భూర్ ఇతి విశ్రుతః । ప్రాక్తనానాం స్వకార్యాణామ్ అభావాద్ అపకారణః
మొదటి సృష్టికర్తగా ప్రసిద్ధి చెందిన స్వయంభువు, తనకంటే ముందు తన కార్యాల ఫలితాలు లేకపోవడంవల్ల, ఎలాంటి కారణం లేకుండా ఉనికిలోకి వచ్చాడు.
మహాప్రలయపర్యన్తేష్వ్ ఆద్యాః కిల పితామహాః । ముచ్యన్తే సర్వ ఏవాతః ప్రాక్తనం కర్మ తేషు కిమ్
మహాప్రళయాంతంలో ఆ ప్రథమ పితామహులు అందరూ విముక్తి పొందుతారు. అందువల్ల, వారికి గత కర్మమేమీ ఉండదు.
మోక్తవ్య ఏవ కుడ్యాత్మా దృశ్యో ఽదృశ్యశ్ చ సంస్థితః । న చ దృశ్యం న చ ద్రష్టా న స్రష్టా సర్వమ్ ఏవ చ
గోడలాంటి ఆత్మను విడిచిపెట్టాలి, ఎందుకంటే అది కనబడేది కూడా, కనబడనిది కూడా. ఇక్కడ దృష్టం లేదు, దృష్టికర్త లేదు, సృష్టికర్త కూడా లేదు—అన్నీ అదే.
ప్రతిచ్ఛన్దః పదార్థానాం సర్వేషామ్ ఏష ఏవ సః । అస్మాద్ ఉదేతి జీవాలీ దీపాలీ దీపకాద్ ఇవ
అతడే అన్ని పదార్థాల ప్రతిబింబం. అతనిలో నుంచే జీవుల ప్రవాహం ఉద్భవిస్తుంది, ఒక దీపం నుండి మరెన్నో దీపాలు వెలిగినట్లే.
సఙ్కల్ప ఏవ సఙ్కల్పాత్ కిలైతి క్ష్మాదివర్జితః । క్ష్మాదిమాన్ ఇవ నిష్కుడ్యస్ స్వప్నాత్ స్వప్నాన్తరం యథా
కల్పన అనేది కల్పన నుంచే పుట్టింది, ఇందులో భూమి మొదలైన పదార్థాలు లేవు. అయినా, భూమి మొదలైనవి ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది. ఇది ఒక కలలోంచి మరో కల పుట్టినట్టు ఉంటుంది.
అస్మాద్ ఏవ ప్రతిచ్ఛన్దాజ్ జీవాస్ సమ్ప్రసరన్త్య్ అమీ । సహకారికారణానామ్ అభావాచ్ చ స ఏవ తే
ఈ ప్రతిబింబం నుంచే ఈ జీవులు ఉద్భవిస్తాయి. సహాయ కారణాలు లేకపోతే, అవి మళ్లీ అదే రూపంలో కలిసిపోతాయి.
సహకారికారణానామ్ అభావే కార్యకారణమ్ । ఏకమ్ ఏతద్ అతో నాన్యః పరస్మాత్ సర్గవిభ్రమః
సహాయ కారణాలు లేకపోతే, కారణం మరియు ఫలం రెండూ ఒక్కటే అవుతాయి. అందువల్ల సృష్టి అనే మాయకు వేరే మూలం లేదు.
బ్రహ్మైవాద్యో విరాడాత్మా విరాడాత్మైవ సర్గతా । జీవాకాశస్ స ఏవేత్థం స్థితః పృథ్వ్యాద్య్ అసద్ యతః
బ్రహ్మనే మొదటిది, అతని రూపమే విశ్వమయుడు. ఆ విశ్వమయుడి నుంచే సృష్టి ఉద్భవించింది. అందువల్ల జీవుల స్థితి కూడా అదే, ఎందుకంటే భూమి మొదలైనవి వాస్తవంగా లేవు.
కిం స్యాత్ పరిమితో జీవరాశిర్ ఆహో అనన్తకః । ఆహోస్విద్ అస్త్య్ అనన్తాత్మా జీవపిణ్డో ఽచలోపమః
ప్రాణులు పరిమితమై ఉన్నాయా, లేక అనంతంగా ఉన్నాయా? లేకపోతే, ఈ ప్రాణుల సముదాయం పర్వతంలా కదలకుండా ఉన్న అనంతాత్మనేనా?
ధారాః పయోముచ ఇవ శీకరా ఇవ వారిధేః । కణాస్ తప్తాయస ఇవ కస్మాన్ నిర్యాన్తి జీవకాః
వర్షమేఘం నుండి జలధారలు, సముద్రం నుండి చినుకులు, వేడి ఇనుపం నుండి మంటకణాలు ఎలా బయటకు వస్తాయో, అలాగే ప్రాణులు ఎందుకు జన్మిస్తారు?
ఇతి మే భగవన్ బ్రూహి జీవజాలవినిర్ణయమ్ । జ్ఞాతమ్ ఏతన్ మయా ప్రాయస్ తద్ ఏవ ప్రకటీకురు
భగవంతుడా, ఈ ప్రాణుల జాలం యొక్క అసలు స్వరూపాన్ని నాకు వివరించండి. నేను దాదాపు తెలుసుకున్నాను, దయచేసి స్పష్టంగా చెప్పండి.
ఏక ఏవ న జీవో ఽస్తి రాశీనాం సమ్భవః కుతః । శశశృఙ్గం సముడ్డీయ ప్రయాతీతీవ తే వచః
ఇక్కడ ఒక్క ప్రాణే ఉంది; మరెక్కడా సమూహం ఎలా ఉంటుంది? మీరు చెప్పింది, కుందేలు కొమ్ము పుట్టి పోయిందన్న మాటలా ఉంది.
న జీవో ఽస్తి న జీవానాం రాశయస్ సన్తి రాఘవ । న చైకః పర్వతప్రఖ్యో జీవపిణ్డో ఽస్తి కశ్చన
ఓ రాఘవా, జీవం అనే ప్రత్యేకమైనది లేదు, జీవుల సమూహాలు కూడా లేవు. జీవులు కొండలా పెద్దదిగా ఏదైనా ఒకటి కూడ లేవు.
జీవశబ్దార్థకలనాస్ సమస్తకలనాన్వితాః । న చ కాశ్చన సన్తీతి నిశ్చయో ఽస్తు తవాచలః
జీవం అనే మాటకు సంబంధించిన అన్ని ఊహలు కల్పనలే. ఇవేవీ నిజంగా లేవని నీ నమ్మకం కదిలిపోకుండా ఉండాలి.
శుద్ధం చిన్మాత్రమ్ అమలం బ్రహ్మాస్తీహ హి సర్వతః । తద్ యథా సర్వశక్తిత్వాద్ విన్దతే యాం స్వయం కలామ్
ఈ లోకంలో ఎక్కడ చూసినా, పవిత్రమైన, మలినములేని పరబ్రహ్మమే ఉంది. అది తన శక్తితో కావలసిన రూపాన్ని తానే ప్రదర్శిస్తుంది.
చిన్మాత్రానుక్రమేణైవ సమ్ప్రఫుల్తాం లతామ్ ఇవ । నను మూర్తామ్ అమూర్తాం వా తామ్ ఏవాశు ప్రపశ్యతి
ఎలా ఒక వల్లి ఒక్కొక్కదిగా విస్తరించునో, అలాగే ఆ చైతన్యం కూడా, రూపమై లేదా అరూపమై, తాను తానుగా వెంటనే తెలుసుకుంటుంది.
జీవో బుద్ధిః క్రియాస్పన్దో మనో ద్విత్వైక్యమ్ ఇత్య్ అపి । స్వసత్తాం ప్రకచన్తీం తాం నియోజయతి వేదనే
జీవుడు, బుద్ధి, చర్య, కదలిక, మనస్సు, ద్వంద్వం, ఏకత్వం — ఇవన్నీ తమ స్వంత స్వరూపాన్ని అనుభవానికి అర్పిస్తాయి.
సాబుద్ధైవం భవత్య్ ఏవ భవేద్ బ్రహ్మైవ బోధతః । అబోధః ప్రేక్షయా యాతి నాశం న తు స బుధ్యతే
అవగాహనతో అది బ్రహ్మమే అవుతుంది; అజ్ఞానంతో చూస్తే అది నశించిపోతుంది, కానీ దానికి అవగాహన కలగదు.
యథాన్ధకారో దీపేన ప్రేక్ష్యమాణః ప్రణశ్యతి । న చాస్య జ్ఞాయతే తత్త్వమ్ అబోధస్యైవమ్ ఏవ హి
ఎలాగైతే దీపంతో చీకటి కనిపించినప్పుడు అది పోతుందో, కానీ దాని అసలు స్వభావం తెలియదో, అజ్ఞానం కూడా అలాగే ఉంటుంది.
ఏవం బ్రహ్మైవ జీవాత్మా నిర్విభాగో నిరన్తరః । సర్వశక్తిర్ అనాద్యన్తం మహాచిత్సారరూపధృత్
అలాగే, జీవాత్మ కూడా బ్రహ్మమే; అది ఏ విభాగం లేకుండా, ఎప్పుడూ ఒకటిగా, అన్ని శక్తులతో, ఆది అంతం లేకుండా, పరమ చైతన్య స్వరూపాన్ని ధరించి ఉంటుంది.
సర్వానన్తతయా త్వ్ అస్య న కాచిద్ భేదకల్పనా । విద్యతే యా హి కలనా సా తద్ ఏవానుభూతితః
అది అన్నిచోట్ల వ్యాపించి ఉండటం వల్ల, దానిలో ఎలాంటి భేద భావన ఉండదు. ఏ ఆలోచన కలిగినా, అది కూడా అదే అనుభూతిగా కనిపిస్తుంది.
ఏవమ్ ఏతత్ కథం బ్రహ్మన్న్ ఏకజీవేచ్ఛయాఖిలాః । జగజ్జీవా న యుజ్యన్తే మహాజీవైకతావశాత్
బ్రహ్మన్, ఒకే జీవుని సంకల్పం వల్ల, ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులు వేరుగా ఉండడం సాధ్యపడదు. ఎందుకంటే, మహాజీవుని ఏకత్వమే అందరికీ ఆధారం.
మహాజీవాత్మ తద్ బ్రహ్మ సర్వశక్తిమయాత్మకమ్ । స్థితం యథేచ్ఛమ్ ఏవేహ నిర్విభాగం నిరన్తరమ్
మహాజీవుని ఆత్మే బ్రహ్మం. అది అన్ని శక్తులతో కూడి, ఇక్కడ తన ఇష్టానుసారం, విభేదమూ లేకుండా, ఎప్పుడూ నిరంతరంగా ఉంది.
యద్ ఏవేచ్ఛతి తత్ తస్య భవత్య్ ఆశు మహాత్మనః । పూర్వం తు నశ్యతీచ్ఛా చేద్ అతో ద్విత్వమ్ ఉదేతి తత్
ఈ మహాత్ముడు ఏది కోరితే అది వెంటనే కలుగుతుంది. కానీ కోరిక ముందే పోయితే, అక్కడ ద్వైత భావన కలుగుతుంది.
పశ్చాద్ ద్విత్వవిభక్తానాం స్వశక్తీనాం ప్రకల్పితః । అనేనేత్థం హి భవతీత్య్ ఏవం తేన క్రియాక్రమః
తర్వాత, రెండు భాగాలుగా విడిపోయిన స్వశక్తులలో, వాటి పనులు ఊహించబడతాయి. ఈ విధంగా, ఈ ప్రక్రియ ద్వారా కార్యాలు జరుగుతాయి.
శక్త్యాద్యయా తయా బ్రాహ్మ్యా నియమో యః ప్రకల్పితః । తం వినా నోదయో ఽన్యాసాం ప్రధానేచ్ఛైవ రోహతి
ఆ ఆదిశక్తి ద్వారా ఏర్పడిన నియమం లేకుండా, మరే ఇతర శక్తి ఉద్భవించదు; ప్రధాన సంకల్పమే ప్రబలంగా ఉంటుంది.
యస్యా జీవాభిధానాయాశ్ శక్త్యా యేచ్ఛా ఫలత్య్ అసౌ । ప్రధానశక్తినియమానుష్ఠానేన వినా తు న
జీవశక్తి అని పిలవబడే ఆ శక్తికి ఏ కోరిక ఫలిస్తుందో, అది ప్రధానశక్తి నియమాన్ని పాటించినప్పుడే ఫలిస్తుంది, లేనిచోట ఫలించదు.
ప్రధానశక్తినియమస్ సుప్రతిష్ఠో భవేన్ న చేత్ । తత్ ఫలం శక్త్యశక్తిత్వాన్ నేహితానాం క్వచిద్ భవేత్
ప్రధానశక్తి నియమం బలంగా స్థాపించబడకపోతే, శక్తి ఉండటం లేదా లేకపోవడం వల్ల, ఆశించిన ఫలం ఎక్కడా కలగదు.