స్వప్నానుభూతయో రామ దృష్టాన్తో ఽత్రావిఖణ్డితః । అనుభూత్యపలాపం తు యẖ కుర్యాత్ తేన తే ఽస్త్వ్ అలమ్
రామా, కలలో అనుభవించినవి ఇక్కడ స్పష్టమైన ఉదాహరణగా నిలుస్తాయి. కానీ అనుభవాన్ని ఒప్పుకోని వారు తమ అభిప్రాయంతో సంతృప్తిగా ఉండగలరు.
యథా స్వప్నే నరో గేహే వ్యవహర్తా న దృశ్యతే । తథా తదా న దృష్టో ఽస్మి పురస్స్థో ఽపి నభోగతైః
ఎలా కలలో ఒకడు ఇంట్లో పనులు చేస్తూ కనిపించడు, అలాగే ఆ సమయంలో నేను అక్కడ ఉన్నా, అక్కడ ఉన్నవారికి నేను కనిపించను.
అహమ్ అన్యం ప్రపశ్యామి పార్థివాకారభావనమ్ । మామ్ ఆతివాహికాత్మానం న కశ్చిద్ అపి పశ్యతి
నేను ఇతరులను భౌతిక రూపాలతో ఉన్నవారిగా చూస్తున్నాను. కానీ నా స్వభావం ఎంతో సూక్ష్మమైన ప్రయాణికుడిలా ఉన్నందున, నన్నెవరూ చూడలేరు.
న దృశ్యతే విదేహత్వాద్ భవాన్ వ్యోమవపుర్ యది । తత్ కథం తేన సిద్ధేన దృష్టో ఽసి కనకావనౌ
మీరు శరీరం లేని వాడిగా, ఆకాశంలా రూపం కలిగి కనబడకుండా ఉంటే, అప్పుడు ఆ బంగారు అడవిలో ఆ సిద్ధపురుషుడు మిమ్మల్ని ఎలా చూశాడు?
అస్మదాదిర్ జనో రామ యథాసఙ్కల్పితార్థభాక్ । నాసఙ్కల్పితమ్ ఆప్నోతి సత్యకామవపుర్ యతః
రామా, మనలాంటి వారు మనసులో ఊహించినదాన్ని అనుభవిస్తారు. కానీ నిజమైన కోరికలతో కూడిన రూపాన్ని పొందినవాడు ఊహించని దాన్ని ఎప్పుడూ అనుభవించడు.
వ్యవహారేషు మగ్నేన లౌకికేష్వ్ అమలాత్మనా । క్షణాద్ విస్మార్యతే పుంసా స్వాతివాహికతాత్మనః
ప్రపంచ వ్యవహారాలలో నిమగ్నమైనప్పుడు, పవిత్రమైన మనసున్నవాడు తన అసలు సూక్ష్మ స్వరూపాన్ని తక్షణమే మర్చిపోతాడు.
మయా పశ్యతు మామ్ ఏష ఇతి సఙ్కల్పితం తదా । తేన మాం దృష్టవాన్ ఏష స్వసఙ్కల్పార్థభాజనమ్
ఆ సమయంలో, "నేను నన్ను నేనే చూసుకోవాలి" అని అతడు మనసులో నిర్ణయించుకున్నాడు. తన ఆలోచనకు తానే పాత్రంగా, తన సంకల్పశక్తితో నన్ను చూశాడు.
జనో జరఢభేదత్వాన్ న సఙ్కల్పార్థభాజనమ్ । స ఏవ జీర్ణభేదత్వాత్ సత్యకామత్వభాజనమ్
సాధారణంగా మనుషులు వయస్సుతో వచ్చిన భేదభావాల వల్ల తమ సంకల్పాలు నెరవేరే స్థితిలో ఉండరు. కానీ అతడు మాత్రం, తన లోపలి పరిపక్వత వల్ల నిజమైన కోరికలు నెరవేర్చుకోగలిగాడు.
ద్వయోస్ తు సిద్ధయోస్ సిద్ధ విరుద్ధేప్సితయోర్ మిథః । అధికైకావదాతాత్మా జయీ పురుషయత్నవాన్
ఓ సిద్ధా! ఇద్దరు సిద్ధులు పరస్పరం విరుద్ధమైన కోరికలు కలిగి ఉన్నప్పుడు, ఎవరి మనస్సు మరింత స్వచ్ఛంగా, దృఢంగా ఉంటుందో, ఎవరు ఎక్కువగా ప్రయత్నిస్తారో, వారు విజయం సాధిస్తారు.
భ్రమతస్ సిద్ధసేనాసు లోకపాలపురీషు మే । విస్మృతా వ్యవహారౌఘైస్ సాతివాహికతాత్మనః
సిద్ధుల సమూహాల్లో, లోకపాలకుల నగరాల్లో తిరుగుతూ, అనేక పనుల్లో నిమగ్నమై, నా అసలు స్వరూపమైన పరమోన్నత సేవకుడననే విషయాన్ని మరిచిపోయాను.
యదా తదాహమ్ అమరైర్ వ్యవహర్తుం సహామ్బరే । ప్రవృత్తో న చ మాం కశ్చిత్ తత్ర పశ్యతి చఞ్చలమ్
ఎప్పుడైనా నేను ఆకాశంలో అమరులతో కలిసి ఏదైనా పనిలో పాల్గొన్నప్పటికీ, అక్కడ ఉన్నవారు ఎవరూ నన్ను చూడలేదు, నేను అక్కడ ఉండి సంచరిస్తూ ఉన్నప్పటికీ.
అత్యన్తమ్ అప్య్ ఆరటతశ్ శబ్దో న శ్రూయతే మమ । కేనచిత్ సురలోకేషు స్వప్నపుంస ఇవానఘ
దేవతల లోకాల్లో ఎంత పెద్ద శబ్దం వచ్చినా, అది నాకు వినిపించలేదు, ఎవరికి కూడా వినిపించలేదు, పాపరహితుడా, కలలో ఉన్న మనిషికి ఎలా ఉంటుందో అలా.
అవష్టబ్ధుం ప్రవృత్తస్య నాన్యావష్టబ్ధయే మమ । సమ్పద్యతే కిఞ్చిద్ అపి మనోమననదేహినః
ఏదైనా పట్టుకోవాలని ప్రయత్నించినప్పుడు, నా మనస్సు ఊహతో కూడిన దేహమైన నాకు ఏదీ అందుబాటులోకి రాలేదు.
ఏవం వ్యోమపిశాచో ఽహం సమ్పన్నో రఘునన్దన । మయానుభూతా కాప్య్ ఏషా దేవాగారపిశాచతా
ఇలా, రఘువంశంలో ఉత్తముడా, నేను ఆకాశభూతంగా మారాను; దేవతల గృహాల్లో ఆ భూత స్థితిని అనుభవించాను.
పిశాచాస్ సన్తి లోకే ఽస్మిన్ కిమాకారాẖ కిమాస్పదాః । కింజాతియాẖ కిమాచారాẖ కీదృశాẖ కీదృశాశయాః
ఈ లోకంలో పిశాచులు ఉన్నారా? వాళ్లకు ఎలాంటి రూపం ఉంటుంది? ఎక్కడ నివసిస్తారు? వాళ్లు ఏ జాతికి చెందారు? వాళ్ల ప్రవర్తన ఎలా ఉంటుంది? వాళ్లు ఎలా కనిపిస్తారు? వాళ్ల మనసులో ఏం ఉద్దేశ్యాలు ఉంటాయి?
పిశాచాస్ సన్తి లోకేషు యాదృశాస్ తాన్ ఇమాఞ్ శృణు । న సభ్యో ఽసౌ న యో వక్తి ప్రసఙ్గాపతితం వచః
ఈ లోకాలలో పిశాచులు ఉన్నారు. వాళ్లు ఎలా ఉంటారో నేను చెబుతాను, విను. సందర్భానుసారం ఏదైనా మాటను మాట్లాడే వాడు మంచి మనిషి కాదు.
పిశాచాẖ కేచిద్ ఆకాశసదృశాశ్ శూన్యదేహకాః । హస్తపాదాదిసంయుక్తాం పశ్యన్తి త్వమ్ ఇవాకృతిమ్
కొంతమంది పిశాచులు ఆకాశంలా ఖాళీ శరీరాలతో ఉంటారు. వాళ్లు నీలా చేతులు, కాళ్లు ఉన్న రూపాన్ని చూస్తారు.
ఛాయయా భయదాయిన్యా త్వ్ అన్యార్థభ్రమరూపయా । తే చిత్తాక్రమణం కృత్వా వేధయన్తి నరాశయమ్
వాళ్లు భయాన్ని కలిగించే నీడ రూపంలో, ఇంకొకరి ఉద్దేశ్యాన్ని అనుసరించి, మనసులోకి ప్రవేశించి, మనిషి హృదయాన్ని కలవరపెడతారు.
ఘ్నన్త్య్ అదన్తి పిబన్త్య్ ఆశు లఘుసత్త్వం చలం జనమ్ । బలమాంసమ్ అథో జీవాన్ హింసన్త్య్ ఆక్రమ్య చిత్తకమ్
వారు కొట్టడం, కొరికడం, త్వరగా పీల్చడం చేస్తారు. తేలికపాటి స్వభావం, చంచలమైన మనుష్యులను బలహీనత, మాంసం, ప్రాణాలను కూడా మనస్సును పట్టుకుని హింసిస్తారు.
ఆకాశసదృశాẖ కేచిత్ కేచిన్ నీహారసన్నిభాః । కేచిత్ స్వప్ననరాకారాస్ సాకారా అపి ఖాత్మకాః
వారిలో కొందరు ఆకాశంలా ఉంటారు, మరికొందరు పొగమంచు లాంటి రూపంలో ఉంటారు. ఇంకొందరు కలలో కనిపించే మనుష్యుల్లా ఉంటారు. ఆకారం ఉన్నా, వారి అసలు స్వరూపం ఆకాశమే.
కేచిత్ స్వప్ననరప్రఖ్యాẖ కేచిత్ పవనదేహకాః । కేచిద్ భ్రమాత్మకా ఏవ సర్వే బుద్ధిమనోమయాః
కొంతమంది కలలో కనిపించే మనుష్యుల్లా ఉంటారు, మరికొందరు గాలిపాటిలా శరీరంతో ఉంటారు. ఇంకొందరు మాయ స్వభావం కలవారు. కానీ అందరూ బుద్ధి, మనస్సుతోనే తయారయ్యారు.
గ్రహీతుం నైవ యుజ్యన్తే గ్రహీతుం శక్నువన్తి నో । ఆకాశశూన్యవపుషḫ పశ్యన్త్య్ ఆకృతిమ్ ఆత్మనః
వారిని పట్టుకోవడం సాధ్యపడదు, వారు పట్టుకోలేరు కూడా. వారి శరీరం ఆకాశంలా ఖాళీగా ఉంటుంది. అయినా వారు తమ రూపాన్ని చూస్తారు.
శీతాతపాదివిహితం సుఖం దుẖఖం విదన్తి చ । పాతుమ్ అత్తుమ్ అవష్టబ్ధుమ్ ఈహన్తే శక్నువన్తి నో
వారు చలిని, వేడిని వంటి వాటి వల్ల కలిగే సుఖాన్ని, దుఃఖాన్ని అనుభవిస్తారు. తాగాలని, తినాలని, పట్టుకోవాలని ఆశపడతారు కాని, చేయలేరు.
ఇచ్ఛాద్వేషభయక్రోధలోభమోహసమన్వితాః । మన్త్రౌషధతపోదానధైర్యధర్మవశీకృతాః
వారు కోరిక, ద్వేషం, భయం, కోపం, లోభం, మాయతో నిండిపోతారు. మంత్రం, ఔషధం, తపస్సు, దానం, సహనం, ధర్మం వంటివాటికి లోబడి ఉంటారు.
సత్త్వావష్టమ్భయన్త్రేణ మన్త్రేణారాధితేన వా । దృశ్యన్తే ఽపి చ గృహ్యన్తే కదాచిత్ కేనచిత్ క్వచిత్
ప్రాణశక్తి సహాయంతో లేదా మంత్రాన్ని సంతుష్టిపరిచినప్పుడు, ఎక్కడో ఎవరో వారిని కొన్నిసార్లు చూస్తారు, కొన్నిసార్లు పట్టుకుంటారు కూడా.
దేవయోనిర్ హి సా తేన కేచిద్ దేవోపమర్ద్ధయః । కేచిన్ నరసమశ్రీకాẖ కేచిన్ నాగసమర్ద్ధయః
అది దేవతల జన్మ. అందులో కొందరికి దేవతల మహిమ ఉంటుంది, కొందరికి మానవుల ఐశ్వర్యం ఉంటుంది, మరికొందరికి నాగుల వైభవం ఉంటుంది.
శ్వసృగాలోపమాẖ కేచిద్ గ్రామజఙ్గలవాసినః । కుల్యావకరరథ్యాసు వసన్తి నిరయేషు చ
కొంతమంది గ్రామాల్లో, అరణ్యాల్లో ఉండే వారు కుక్కలు లేదా నక్కల వంటివారు. వాళ్లు కాలువల్లో, గుంటల్లో, వీధుల్లో, ఇంతే కాదు నరకాల్లో కూడా నివసిస్తారు.
ఏతద్ ఆస్పదమ్ ఏతేషామ్ ఇత్యాకారాḫ ప్రకీర్తితాః । పిశాచా ఏవమాచారా జన్మైషాం శ్రూయతామ్ ఇదమ్
ఇవి వాళ్ల నివాస స్థలాలు, ఇలాంటి రూపాల్లో ఉంటారు. పిశాచుల ప్రవర్తన ఇలానే ఉంటుంది. ఇప్పుడు వాళ్ల జన్మం గురించి విను.
అచేత్యచిన్మయం బ్రహ్మ సర్వశక్తిస్వభావతః । యత్ స్థితం బుద్ధమ్ ఏవాన్తశ్ చేత్యం సఙ్కల్పయత్ త్వ్ ఇవ
బ్రహ్మం అనేది జ్ఞానం, అజ్ఞానం రెండింటినీ కలిగి, అన్ని శక్తులతో కూడి ఉంటుంది. అది మనసులో శుద్ధమైన జ్ఞానంగా నిలిచి, నువ్వు ఊహించుకున్నట్లు ప్రపంచాన్ని ఊహిస్తుంది.
తజ్ జీవం విద్ధి స ప్రౌఢస్ త్వ్ అహఙ్కార ఇతి స్మృతః । సో ఽహఙ్కారస్ స్మృతḫ పుష్టో మన ఇత్య్ ఉదితాత్మభిః
దానినే జీవుడు అని తెలుసుకో. అది బలపడినప్పుడు అహంకారం అని అంటారు. ఆ అహంకారం ఇంకా బలపడితే, ఆత్మజ్ఞానులు దానిని మనసు అని పిలుస్తారు.