శరదమ్బుధరచ్ఛాయాగత్వర్యో యౌవనశ్రియః । ఆపాతరమ్యా విషయాḫ పర్యన్తపరితాపినః
యవ్వనపు కాంతి శరదృతువు మేఘాల నీడలా త్వరగా మాయమవుతుంది. విషయ సుఖాలు మొదట మధురంగా అనిపించినా, చివరికి బాధనే మిగులుస్తాయి.
అన్తకḫ పర్యవస్థాతా జీవితే మహతామ్ అపి । చలాన్య్ ఆయూంషి శాఖాగ్రలమ్బామ్బూనీవ దేహినామ్
ఎంత గొప్పవారైనా, వారి జీవితం చివరికి మరణమే ముగింపు. జీవుల ఆయుష్షు చెట్టు కొమ్మ చివర వేలాడే నీటి బొట్టులా స్థిరంగా ఉండదు.
జీర్యన్తే జీర్యతẖ కేశా దన్తా జీర్యన్తి జీర్యతః । క్షీయతే జీర్యతస్ సర్వం తృష్ణైవైకా న జీర్యతే
వృద్ధాప్యంలో వెంట్రుకలు, పళ్ళు అన్నీ క్రమంగా క్షీణిస్తాయి. కానీ తృష్ణ మాత్రం ఎప్పటికీ తగ్గదు.
భోగాభోగాతిగహనే సర్వస్మిన్ కాయకాననే । పరమ్ ఉల్లాసమ్ ఆయాతి తృష్ణైకా విషమఞ్జరీ
ఈ శరీరమనే అడవిలో అనుభవాలు, బాధలు నిండినప్పటికీ, పరమ ఉల్లాసాన్ని పొందేది తృష్ణ అనే వంకర పువ్వే.
బాల్యం యౌవనవద్ యాతి యౌవనం యాతి బాల్యవత్ । ఉపమానోపమేయత్వం భఙ్గురత్వే మిథో ఽనయోః
బాల్యం కూడా యవ్వనంలా పోతుంది, యవ్వనం కూడా బాల్యంలా పోతుంది. వీటి నశ్వరత ఒకదానికొకటి పోలికగా ఉంటుంది.
జీవితం గలతి క్షిప్రం జలమ్ అఞ్జలితో యథా । ప్రవాహ ఇవ వాహిన్యా గతం న వినివర్తతే
జీవితం చేతిలోని నీళ్ళు ఎలా త్వరగా జారిపోతాయో అలా త్వరగా పోతుంది. ప్రవహించే నదిలోని ప్రవాహంలా, ఒకసారి పోయిన జీవితం తిరిగి రాదు.
ఝగిత్య్ ఏవాగతో దేహẖ కుతో ఽప్య్ అర్జునవాతవత్ । యాతి పశ్యత ఏవాస్తం తరఙ్గామ్బుదదీపవత్
ఈ శరీరం ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో తెలియదు, ఒక్కసారిగా తుపాను వలె వచ్చి, మన కళ్లముందే అల, మేఘం, దీపం లాంటిది ఎలా మాయమవుతుందో అలా పోతుంది.
రమ్యేష్వ్ అరమ్యతా దృష్టా స్థిరేష్వ్ అస్థిరతాపి చ । సత్యేష్వ్ అసత్యతార్థేషు తేనేహ విరసా వయమ్
అందమైనదానిలో కూడా అందులేమి కనిపిస్తుంది; స్థిరమైనదానిలో కూడా స్థిరత లేదు. నిజమైనదానిలో కూడా అసత్యం దాగి ఉంటుంది. అందుకే ఈ లోకానికి మనం ఆసక్తి కోల్పోయాము.
సుఖం యద్ ఆత్మవిశ్రాన్తౌ గతే మనసి సత్త్వతామ్ । పాతాలే భూతలే స్వర్గే తన్ న భోగేషు కేషుచిత్
మనస్సు స్వరూపంలో నిశ్చలంగా స్థిరపడినప్పుడు కలిగే ఆనందం, భూమిలోనైనా, పాతాళంలోనైనా, స్వర్గంలోనైనా ఎలాంటి భోగాల్లోనూ దొరకదు.
అపి సమ్పూర్ణహృద్యార్థాḫ పఞ్చాపీన్ద్రియవృత్తయః । నావర్జయన్తి మామ్ ఏతా భృఙ్గం చిత్రలతా ఇవ
మనసుకు ఇష్టం కలిగించే విషయాలతో కూడిన ఐదు ఇంద్రియాల క్రియలు కూడా నన్ను ఆకర్షించవు; అవి రంగురంగుల వల్లి మీద తేనెటీగ ఆకర్షితమవడంలా కాదు.
అద్య దీర్ఘేణ కాలేన నిరహఙ్కృతినా మయా । స్వర్గాపవర్గవైతృష్ణ్యమ్ ఇదమ్ ఆసాదితం ధియా
ఈరోజు, చాలా కాలం తర్వాత, అహంకారం లేని మనసుతో నాకు స్వర్గం మీదా, మోక్షం మీదా ఆసక్తి పోయింది.
చిరమ్ ఏకాన్తవిశ్రాన్త్యై తేనైతన్ నభసḫ పదమ్ । త్వమ్ ఇవాగతవాన్ అత్ర దృష్టవాన్ అస్మి తాం కుటీమ్
ఎప్పటినుంచో ఒంటరిగా విశ్రాంతి కోరుతూ ఉన్నాను. అందుకే, నువ్వు ఇక్కడికి వచ్చి ఆ గుడిసెను చూసినట్లే, నేనూ ఈ ఆకాశంలాంటి స్థితిని పొందాను.
అద్యైతత్ సమ్పరిజ్ఞాతం యద్ ధి సా భవతẖ కుటీ । ఆగన్తా త్వం పునశ్ చేతి జ్ఞాయతే క్వావిచారితమ్
ఈ రోజు నాకు పూర్తిగా అర్థమైంది — ఇది మీ గుడిసె అని, మీరు మళ్లీ ఇక్కడికి వస్తారని కూడా తెలిసింది. ఇది ఎప్పుడో కొంత ఆలోచించబడింది.
తదా త్వ్ అత్ర మయా జ్ఞాతం కశ్చిత్ సిద్ధో ఽయమ్ ఆత్మనా । దేహం త్యక్త్వేహ నిర్వాణం గత ఇత్య్ అనుమానినా
అప్పుడు ఇక్కడ నేను గ్రహించాను — ఇక్కడ ఎవరో సిద్ధపురుషుడు, తన శరీరం వదిలి, ఇక్కడే ముక్తిని పొందాడని నేను ఊహించాను.
ఏతన్ మే భగవన్ వృత్తమ్ ఏషో ఽస్మీతి యథాస్థితమ్ । మయా తే కథితం సర్వం యథా జానాసి తత్ కురు
భగవంతుడా, ఇదే జరిగినది. నేను మీకు అన్నీ యథాతథంగా చెప్పాను. మీరు తెలిసినట్లు చేయండి.
సిద్ధైర్ న యావద్ అవధానపరైర్ విచార్య నిర్ణీతమ్ ఉత్తమధియాన్తర్ అశేషవస్తు । తావత్ త్రికాలకలనాం న విదన్తి కాఞ్చిద్ ఇత్య్ అబ్జజాదిమనసో ఽపి మునే స్వభావః
సిద్ధులు ఎంతగా ఏకాగ్రతతో పరిశీలించినా, వారు అన్నీ పూర్తిగా తెలుసుకుని నిర్ణయించేవరకు, గత, వర్తమాన, భవిష్యత్తు విషయాలను ఎవరూ పూర్తిగా గ్రహించలేరు. బ్రహ్మ మొదలైన వారి మనస్సు కూడా ఇలానే ఉంటుందని, మునివరా, తెలుసుకో.
అథ హేమమయాకాశవిస్తీర్ణాయాం మహాభువి । సౌహార్దాద్ ఏవ సిద్ధస్య తస్యేదమ్ అహమ్ ఉక్తవాన్
అప్పుడు ఆ విస్తారమైన బంగారు భూమిపై, ఆ సిద్ధుని పట్ల స్నేహంతో నేను ఇలా చెప్పాను.
త్వయా న కేవలం యావన్ మయాపి న విచారితమ్ । అవ్యాప్తిరహితా నామ న సమ్భవతి దేహతా
నీతో మాత్రమే కాదు, నాతో కూడా ఈ విషయం ఆలోచించలేదు. పరిమితి లేకుండా శరీరధారణ అనే స్థితి ఉండదు.
యస్మాన్ మయా తవోదన్తం విచార్యాసౌ స్థిరీకృతా । న కుటీ వ్యోమ్ని యేన త్వమ్ అభవిష్యస్ స్థిరస్థితిః
నీ కథను నేను ఆలోచించి, ఈ విషయం నిశ్చయించాను — గుడిసె లేకుండా నువ్వు ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉండేవాడివి కాదవు.
తస్మాత్ కమలపత్రాక్ష యద్ గతం గతమ్ ఏవ తత్ । విచార్యాతీతమ్ ఉత్సృజ్య పశ్య సామ్ప్రతికీం స్థితిమ్
కమలదళనయనా, పోయినది పోయినదే. పరిశీలించి దాటి పోయినదాన్ని వదిలిపెట్టి, నీ ప్రస్తుత స్థితిని చూడు.
ఉత్తిష్ఠ సిద్ధలోకేషు నివసావో యథాస్థితమ్ । స్వాస్పదస్థితయస్ సౌమ్యాస్ స్వాత్మసిద్ధౌ సుసాధనమ్
మనము లేచి, సిద్ధులు నివసించే లోకాల్లో మన స్థితిలోనే ఉండి, మన స్వరూపాన్ని బలంగా తెలుసుకొని, ప్రశాంతంగా, సులభంగా జీవిద్దాం.
ఇతి నిర్ణీయ తావ్ ఆవామ్ ఉత్ప్లుతౌ తారకోపమౌ । సమమ్ ఏకపుటోడ్డీనౌ వ్యోమ యన్త్రోపలావ్ ఇవ
ఇలా నిర్ణయించుకొని, ఇద్దరం ఒకే సారి, ఆకాశంలోకి రెండు నక్షత్రాల్లా, ఒకే యంత్రంతో పైకి ఎగిరినట్టు పైకి లేచాము.
ప్రణామపూర్వమ్ అన్యోఽన్యమ్ అథ కృత్వా విసర్జనమ్ । గతస్ సో ఽభిమతం దేశమ్ అహం చాభిమతం గతః
తరువాత, ఇద్దరం పరస్పరం నమస్కారం చేసి, వీడ్కోలు చెప్పి, అతను తనకు ఇష్టమైన చోటికి వెళ్లాడు, నేను కూడా నాకిష్టమైన చోటికి వెళ్లాను.
ఇతి వృత్తాన్తమ్ అఖిలమ్ ఉక్తవాన్ అస్మి రాఘవ । తవాశ్చర్యమయీం పశ్య సంసృతీనాం విచిత్రతామ్
ఓ రాఘవా, ఈ కథ అంతా నేను చెప్పాను. ఈ సంసారంలో ఉన్న ఆశ్చర్యకరమైన వైవిధ్యాన్ని చూడు.
భగవంస్ తవ దేహో ఽసౌ పృథివ్యామ్ అణుతాం గతః । భ్రాన్తẖ కేన శరీరేణ సిద్ధలోకాంస్ తతో భవాన్
భగవంతుడా, భూమిపై మీ శరీరం ఎంతో సూక్ష్మంగా మారిపోయింది. మరి, మీరు ఏ శరీరంతో సిద్ధుల లోకాల్లో సంచరించారో చెప్పండి.
ఆం స్ంర్తం శృణు కిం వృత్తం తతో మమ జగద్గృహే । భ్రమతస్ సిద్ధసేనాసు లోకపాలపురీషు చ
అవును, నాకు గుర్తుంది—అప్పుడు నాకు ఏం జరిగిందో వినండి. నేను సిద్ధుల సమూహాల్లో, లోకపాలకుల నగరాల్లో తిరిగినప్పుడు జరిగిన సంగతిని చెబుతాను.
అహమ్ ఇన్ద్రపురం ప్రాప్తో న కశ్చిత్ తత్ర దృష్టవాన్ । మామ్ ఇమం దేహరహితమ్ ఆతివాహికదేహినమ్
నేను ఇంద్రుని నగరానికి చేరుకున్నాను. అక్కడ ఎవరూ నన్ను చూడలేదు, ఎందుకంటే నాకు భౌతిక శరీరం లేకుండా, కేవలం సూక్ష్మమైన ఆకాశకాయమే ఉండేది.
అహం కిల తదా రామ సమ్పన్నో గగనాకృతిః । న చాధారో న చాధేయశ్ చిదాకాశమయాత్మకః
ఆ సమయానికి, రామా, నేను నిజంగా ఆకాశ స్వరూపంగా ఉన్నాను. నాకు ఆధారం లేదు, ఆధేయత లేదు, నా స్వభావం పూర్తిగా చైతన్యాకాశమే.
న గ్రహీతా న చ గ్రాహ్యస్ త్వాదృశార్థావబోధినామ్ । న చైవ దేశకాలానాం క్వచిద్ ఆవృతికారకః
నీలాంటి సత్యాన్ని గ్రహించినవారికి, గ్రహించేవాడు లేడు, గ్రహించబడే వస్తువు కూడా లేదు. అలాగే ఏ స్థలం లేదా కాలం కూడా ఎప్పుడూ అడ్డంకి చేయదు.
అరుద్ధశ్ చ పదార్థౌఘైస్ స్వయం స్వానుభవోన్ముఖః । వ్యవహర్తా తథాభూతైర్ ఏవ పుమ్భిర్ మనోమయైః
విషయాల బందనాలేవీ లేకుండా, తానే తాను అనుభవించేందుకు సహజంగా ఉత్సాహంగా ఉంటాడు. అలాగే మనస్సుతోనే ఏర్పడిన ఇతరులతో కూడా వ్యవహరిస్తాడు.