దృశ్యనద్యామ్ అథో చిత్తజలకల్లోలహేలయా । చక్రావర్తోహ్యమానేన మయోద్విగ్నేన చిన్తితమ్
ఈ ప్రపంచ రూపాల నదిలో, నా మనస్సు ఆలోచనల అలలతో ఊగిసలాడుతూ, చక్రవాతాల మధ్య తిప్పబడుతూ, నేను కలవరపడి, ఆందోళనతో ఉన్నాను.
సంసారసాగరే దృశ్యకలోల్లైర్ అహమ్ ఆకులః । కాలేనోద్వేగమ్ ఆయాతశ్ చాతకో ఽవగ్రహే యథా
ఈ సంసార సముద్రంలో, కనిపించే రూపాల అలలతో నేను గందరగోళంగా ఉన్నాను. కాలక్రమంలో, ఎండలో చాతకపక్షి బాధపడినట్టు, నా హృదయంలో బాధ పెరిగింది.
సంవిన్మాత్రైకసారేషు రమ్యం భోగేషు నామ కిమ్ । అవతిష్ఠే గతోద్వేగం సంవిద్వ్యోమ్న్య్ ఏవ కేవలమ్
ఈ అందమైన అనుభవాలు అన్నీ శుద్ధ చైతన్య స్వరూపమే కదా, వాటిలో ఏమి ఆనందం ఉంది? నేను కలవరంలేని మనస్సుతో, ఆ చైతన్య ఆకాశంలోనే స్థిరంగా ఉంటున్నాను.
శబ్దరూపరసస్పర్శగన్ధమాత్రాద్ ఋతే పరమ్ । నేహ కిఞ్చన నామాస్తి కిమ్ ఏతావత్య్ అలం రమే
శబ్దం, రూపం, రుచి, స్పర్శ, వాసన తప్ప ఇంకేమీ ఇక్కడ లేదు. ఇంత పరిమితమైన వాటిలో నేను ఎందుకు ఆనందించాలి?
విన్మాత్రాకాశమ్ ఏవైతత్ సర్వం విన్మాత్రమ్ ఏవ వా । తత్ కిమ్ అత్రాసదాకారే రమే నష్టమతిర్ యథా
ఇది అంతా చైతన్య ఆకాశమే, లేదా చైతన్యమే. అస్తిత్వం లేని రూపాలలో, మనస్సు కోల్పోయినవాడిలా, నేను ఎందుకు ఆనందించాలి?
విషయా విషవైషమ్యా వామాẖ కామవిమోహదాః । రసా విరసవైరస్యా లుఠన్న్ ఏషు న కో హతః
విషయాలు స్వభావతః కలహభరితమైనవి, అవి కోరికలు, మాయలు కలిగిస్తాయి. వాటి రుచులు నిస్సారంగా, అసహ్యంగా ఉంటాయి. వాటిలో మునిగిపోయి నాశనం కానివాడు ఎవడు?
జీర్ణజీవితజమ్బాలజరచ్ఛఫరికాం మతిమ్ । కాయద్రుమగతాదాతుం జరేచ్ఛతి బృహద్బకీ
బహుళంగా పాడైపోయిన జీవితం మలినంతో మురికిగా మారిన చిన్న చేపలా మనస్సు, ఈ శరీర వృక్షంలో నివసిస్తూ, వృద్ధాప్యమనే పెద్ద బక వానిది దానిని పట్టుకోవాలని ఆశపడుతుంది.
కాయో ఽయమ్ అచిరాపాయో బుద్బుదో ఽమ్బునిధావ్ ఇవ । స్ఫురన్న్ ఏవ పురో ఽన్తర్ధిం యాతి దీపశిఖా యథా
ఈ శరీరం సముద్రంలో బుడగలా త్వరగా కనుమరుగవుతుంది; దీపం జ్వాల ఎలా మెరుస్తూ ఒక్కసారిగా కనబడకుండా పోతుందో, అలాగే మన కళ్లముందే ఇది అంతరించిపోతుంది.
వివిధాకులకల్లోలా చక్రావర్తవిధాయినీ । మృతిజన్మబృహత్కూలా సుఖదుẖఖతరఙ్గిణీ
ఇది అనేక రకాల గుంపుల అలలతో కలతగల నది, పునఃపునః జనన మరణాల చక్రాలలో మునిగిపోయి, జననం మరణం అనే పెద్ద ఒడ్డులతో, సుఖ దుఃఖాల తీరంలో తరంగాలుగా ప్రవహిస్తుంది.
యౌవనోల్లాసకలిలా జరాధవలఫేనిలా । కాకతాలీయయోగేన సమ్పన్నసుఖబుద్బుదా
యవ్వన ఉల్లాసంతో కలుషితమై, వృద్ధాప్యపు తెల్లటి నురుగు నిండినది, కాకి తాటి పండు కలిసినట్టు యాదృచ్ఛికంగా కలిగే సుఖబుడగలతో కూడి ఉంటుంది.
వ్యవహారమహావాహలేఖా జడరయాకులా । రాగద్వేషఘనోల్లాసా భూతలాలోలదేహికా
ఈ లోకవ్యవహారాల ఉప్పెనల రేఖలు గల ఈ దేహం, మూర్ఛ మరియు వృద్ధాప్యంతో కలవరపడుతూ, ఆకర్షణ-ద్వేషాల గాఢతర అలలతో ఉప్పొంగుతూ, భూమిపై స్థిరంగా ఉండకుండా ఊగిసలాడుతూ ఉంటుంది.
లోభమోహమహావర్తా పాతోత్పాతవివర్తినీ । హా తప్తా జీవితాఖ్యేయం నదీ నదనశీతలా
లోభం, మోహం అనే పెద్ద గుండ్రపు ప్రవాహాలు కలిగిన ఈ నది, పతనం, అపాయాల వలయాల్లో తిరుగుతూ, హాయిగా ఉండక, వేడిగా ఉండే జీవితం అనే నది ఎంత బాధాకరం!
అపూర్వాణ్య్ ఉపగచ్ఛన్తి తథా పూర్వాణి యాన్త్య్ అలమ్ । సంసారసరిదమ్బూని సఙ్గతాని ధనాని చ
కొత్త విషయాలు వస్తుంటే, పాతవి పూర్తిగా పోతాయి. ఈ సంసారనది నీరు, కూడిన ధనం అన్నీ కలిసి చివరకు పోయిపోతాయి.
ప్రవృత్తా యే నివర్తన్తే తైర్ అలం హతభావకైః । అపూర్వా యే ప్రవర్తన్తే తేష్వ్ అప్య్ ఆస్థేహ కీదృశీ
ప్రయాణం మొదలుపెట్టినవారు తిరిగి వెళ్తారు; వాళ్లలో ఆశ పెట్టుకోవడం వృథా. కొత్తగా వస్తున్నవారిలో కూడా మనకు ఏమంత నమ్మకం ఉంటుంది?
సర్వస్యాస్ సరితో వారి ప్రయాత్య్ ఆయాతి చాకరాత్ । దేహనద్యాḫ పయస్ త్వ్ ఆయుḫ ప్రయాత్య్ ఆయాతి నో పునః
ప్రతి నదిలోని నీరు ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో అక్కడికే తిరిగి వెళ్తుంది. కానీ మన శరీరనదిలోని ప్రాణశక్తి ఒకసారి పోయిన తర్వాత మళ్లీ తిరిగి రాదు.
శతశḫ పరివర్తన్తే ప్రతిపిణ్డం క్షణం ప్రతి । కులాలచక్రికాభావా ఇవ భావా భవామ్బుధౌ
ప్రతి క్షణం ప్రతి మనిషిలో వందలాది రూపాలు తిరుగుతూ ఉంటాయి. ఇవి కుండె ముడిపెట్టి తిప్పే చక్రంలా, జీవనసాగరంలో జన్మలు అలా తిరుగుతూనే ఉంటాయి.
చరన్తి చతురాశ్ చౌరా విషమా విషయారయః । హరన్తి భావసర్వస్వం జాగర్మి స్వపిమీహ కిమ్
ఈ ఇంద్రియాలు చురుకైన దొంగల్లా ఎక్కడైనా తిరుగుతూ మనసంతా దోచుకుంటుంటాయి. నేను మెలకువలో ఉన్నా, నిద్రలో ఉన్నా, ఇక్కడ దేనికీ తేడా లేదు.
ఆయుషẖ ఖణ్డఖణ్డాశ్ చ నిపతన్తḫ పునḫ పునః । న కశ్చిద్ వేత్తి కాలేన కృతాని దివసాన్య్ అహో
జీవితకాలం చిన్న చిన్న ముక్కలుగా మళ్లీ మళ్లీ పడిపోతుంటుంది. కాలంతో కలిసి ఎంత రోజులు గడిచిపోయాయో ఎవరికీ తెలియదు, హాయ్!
ఇదమ్ అద్య తథేదం శ్వస్ తథేదమ్ ఇదమ్ అద్య మే । ఏవంకలనయా లోకో గతం ప్రాప్తం న వేత్త్య్ అహో
ఈ రోజు ఇలానే ఉంది, రేపూ ఇలాగే ఉంటుంది; ఈ రోజు నాకు ఇదే అనిపిస్తోంది. ఇలాంటి ఆలోచనలతో ఈ లోకం పోతూ వస్తూ ఉంటుంది, కానీ ఎవ్వరూ దీన్ని గమనించరు, హాయ్!
భుక్తం పీతమ్ అనన్తాసు భ్రాన్తం చ భవభూమిషు । దృష్టాని సుఖదుẖఖాని కిమ్ అన్యద్ ఇహ సాధ్యతే
అనేక జన్మల్లో తినడం, త్రాగడం, తిరుగడం చేశాను; సుఖాలు, బాధలు అన్నీ చూశాను—ఇక్కడ ఇంకేం చేయాల్సి మిగిలింది?
సుఖదుẖఖానుభవనాద్ భూయో భూయో వివర్తనాత్ । అనిత్యత్వాచ్ చ భావానాం స్థితా నిష్కౌతుకా వయమ్
సుఖదుఃఖాలను అనుభవించడం, మళ్లీ మళ్లీ మార్పులు జరగడం, వస్తువుల నశ్వరతను తెలుసుకోవడం వల్ల మనకు ఇక ఆసక్తి మిగలలేదు.
భుక్తాని భోగవృన్దాని దృష్టా చానిత్యతా భృశమ్ । నోపలభ్యత ఏవాతివిశ్రాన్తిర్ ఇహ కుత్రచిత్
అన్ని రకాల ఆనందాలను అనుభవించాను, నశ్వరతను స్పష్టంగా చూశాను; అయినా ఇక్కడ ఎక్కడా పూర్తిగా విశ్రాంతి దొరకడం లేదు.
భ్రాన్తమ్ ఉత్తుఙ్గశృఙ్గాసు మేరూపవనభూమిషు । లోకపాలపురీషూచ్చైస్ సమ్ప్రాప్తం కిమ్ అకృత్రిమమ్
ఎన్ని ఎత్తయిన కొండ శిఖరాల్లో, మెరువు అరణ్యాల్లో, లోకపాలుల నగరాల్లో తిరిగినా, అక్కడ నిజంగా సహజమైనది ఏదీ ఉందా?
సర్వత్ర దారుభిర్ వృక్షా మాంసైర్ భూతాని భూర్ మృదా । దుẖఖాన్య్ అనిత్యతా చేతి కథమ్ ఆశ్వాస్యతే వద
ప్రతి చోటా చెట్లు కలపతో, జీవులు మాంసంతో, భూమి మట్టితో, బాధలు, నశ్వరత మాత్రమే కనిపిస్తాయి. అలాంటప్పుడు మనసు ఎలా ధైర్యం పొందగలదు? చెప్పు.
న ధనాని న మిత్రాణి న సుఖాని న బన్ధవః । శక్నువన్తి పరిత్రాతుం కాలేన కలితం జనమ్
ధనం, స్నేహితులు, సుఖాలు, బంధువులు — ఇవేవీ కాలచక్రంలో చిక్కుకున్న మనిషిని రక్షించలేవు.
జనో జరఢజీమూతజాలవద్ గిరికుక్షిషు । యాత్య్ అన్తశ్శూన్య ఏవాస్తం పాంసూపచయపేలవః
ప్రజలు పాత వానమేఘాల్లా, కొండ గుహల్లో కరిగిపోయినట్లు, చివరికి శూన్యంలో కలిసిపోతారు. వారు ఇసుకకుప్పలా బలహీనంగా మారిపోతారు.
నేమే మనోరమాẖ కామా న చ రమ్యా విభూతయః । ఇదం మత్తాఙ్గనాపాఙ్గభఙ్గలోలం చ జీవితమ్
ఈ మనోహరమైన కోరికలు నిజంగా ఆకర్షణీయంగా లేవు, అలాగే ఈ గొప్ప సంపదలు కూడా నిజమైన ఆనందాన్ని ఇవ్వవు. మత్తులో ఉన్న స్త్రీల చూపులతో ఊగిపోతున్న ఈ జీవితం కూడా స్థిరంగా ఉండదు.
క్వేవ కస్య కథం నామ కుత ఆశ్వాసనం మునే । అద్య శ్వో వా పదం పాపో మృత్యుర్ మూర్ధ్ని నియచ్ఛతి
ఓ మునీశ్వరా, ఎక్కడ, ఎవరికీ, ఎలా ధైర్యం కలుగుతుంది? ఈ రోజు గానీ, రేపు గానీ, పాపమైన మృతి మన తలపై తన పాదాన్ని పెట్టవచ్చు.
శరీరం పర్ణవద్ భ్రంశి జీవితం జీర్ణసంస్థితి । ధీరధీరతయా గ్రస్తా రసా నీరసతాం గతాః
ఈ శరీరం ఆకులా జారిపోతుంది; జీవితం పాతదిగా, మిగిలినదిగా ఉంటుంది; ధైర్యవంతుడైనా, బలహీనుడైనా అనుభవించే ఆనందాలు చివరికి రుచి కోల్పోతాయి.
నీతం మనోరథైర్ ఏవ నీరసైర్ ఆయుర్ ఆతతమ్ । న మనస్వి చమత్కారకారి కిఞ్చిద్ అపీహితమ్
ఈ ఆయుష్కాలం రుచి లేని కల్పనలతోనే గడిచిపోయింది; గొప్ప మనసున్నవారిని ఆశ్చర్యపరిచే ఏ కార్యమూ చేయలేదు.