బద్ధపద్మాసనం శాన్తం సమాధాననిరిఙ్గనమ్ । గుల్ఫద్వితయమధ్యస్థవృషణం విషయాతిగమ్
అతడు పద్మాసనంలో稳గా కూర్చొని, మనస్సు ప్రశాంతంగా, పూర్తిగా ధ్యానంలో లీనమై ఉన్నాడు. అతని రెండు కాళ్ల మద్యలో జననాంగాలు సేద తీరుతూ, అన్ని ఇంద్రియ విషయాలకు అతీతుడిగా ఉన్నాడు.
మృష్టసోమ్యసమాభోగస్కన్ధబన్ధురకన్ధరమ్ । సుస్థిరోదరవిశ్రాన్తస్థానకస్థితిసున్దరమ్
అతని భుజాలు, మెడ మృదువుగా ఆకర్షణీయంగా మెరిసిపోతూ, శరీరం సౌమ్యమైన అందంతో ప్రకాశిస్తూ, కడుపు భాగంలో సౌకర్యంగా విశ్రాంతిగా ఉన్న అతని కూర్చోవడం స్థిరంగా, అందంగా కనిపించింది.
నాభీనికటగోత్తానపాణిద్వితయదీప్తిభిః । హృదయామ్భోజతేజోభిర్ బహిస్స్థైర్ ఇవ భాసితమ్
నాభి పక్కన చాపిన రెండు చేతుల వెలుగు, హృదయ పద్మం నుండి వెలువడిన కాంతి అతడి శరీరాన్ని వెలుపలికి ప్రకాశింపజేసినట్లు అనిపించింది.
శ్లిష్టపక్ష్మేక్షణం క్షీణసర్వేచ్ఛం స్వచ్ఛతాం గతమ్ । సరో నిమీలితామ్భోజమ్ ఇవ సుప్తం దినాత్యయే
అతని కళ్ల పలకలు మృదువుగా మూసుకుని, అన్ని కోరికలు తగ్గిపోయి, లోపల నిర్మలత్వంతో, సాయంకాలంలో మూసుకునే కమలాన్ని పోలి, దినాంతంలో నిద్రిస్తున్నట్టు కనిపించాడు.
అవిక్షుభితమ్ ఆశాన్తమ్ అన్తẖకరణకోటరమ్ । దధానం ధీరయా వృత్త్యా శాన్తోత్పాతమ్ ఇవామ్బరమ్
ఏమాత్రం కలకలం లేకుండా, పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉన్న మనస్సు లోపలి గది, స్థిరమైన ధైర్యంతో, ఆకాశం ఎలా అలజడి లేకుండా నిశ్శబ్దంగా ఉంటుందో అలా ఉండడం.
అపశ్యతా నిజం దేహం తం మునిం పశ్యతా పురః । ఇదం మయా తదా తత్ర చిన్తితం చారుచేతసా
ఆ ముని తన శరీరాన్ని చూడకుండానే నా ముందుకు వచ్చాడు. అప్పుడు నేను స్పష్టమైన మనస్సుతో ఇలా ఆలోచించాను:
అయం కశ్చిన్ మహాసిద్ధస్ సమ్ప్రాప్తో ఽస్మిన్ దిగమ్బరే । చిరాయాహమ్ ఇవైకాన్తవిశ్రమార్థీ మహామ్బరమ్
ఈ విస్తృతమైన ఆకాశంలో ఎవరో గొప్ప సిద్ధుడు వచ్చాడు. చాలా కాలంగా నేను ఎలా ఒంటరిగా విశ్రాంతి కోరుతున్నానో, ఇతనూ అలాగే విశ్రాంతి కోసం ఇక్కడికి వచ్చాడేమో.
సమాధియోగ్యమ్ ఏకాన్తం లభేయేతీహ చిన్తయా । కుటీ దృష్టేయమ్ ఏతేన సత్యసఙ్కల్పశాలినా
ఇతడు ఇక్కడ 'నాకు ధ్యానం చేయడానికి తగిన ఒంటరి స్థలం దొరకాలి' అని ఆలోచిస్తున్నాడు. దృఢ సంకల్పంతో ఉన్న ఇతడు ఈ గుడిసెను గమనించాడు.
మదాగమనమ్ ఏతేన తతో ఽచిన్తయతాచలమ్ । తం మద్దేహం శవీభూతమ్ అపాస్యేహ కృతా స్థితిః
నా రాక గురించి అతను అచంచలంగా ఆలోచిస్తూ ఉండటం వల్ల, 'ఈ శవమైన దేహాన్ని ఇక్కడే వదిలేసి, నేను ఇక్కడి నుండి వెళ్లిపోతాను' అని నిర్ణయించుకున్నాడు.
తద్ ఇహాస్తామ్ అయం యామి స్వం లోకమ్ ఇతి నిశ్చయీ । యావద్ గన్తుం ప్రవృత్తో ఽస్మి తావత్ సఙ్కల్పనక్షయాత్
'ఇది ఇక్కడే ఉండిపోనివ్వు; నేను నా లోకానికి వెళ్తాను' అని అతను నిశ్చయించుకున్నాడు. నేను వెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతున్న సమయంలో, సంకల్పం పోవడంతో—
సా నివృత్తా కుటీ తత్ర సమ్పన్నం వ్యోమ కేవలమ్ । స సిద్ధో ఽథ నిరాధారḫ పతితో ఽధస్ సమాధిమాన్
అక్కడ ఆ గుడిసె కనిపించకుండా పోయింది; కేవలం ఖాళీ ఆకాశమే మిగిలింది. అప్పుడు ఆ సిద్ధుడు, సమాధిలో స్థిరంగా ఉండి, ఆధారం లేకుండా క్రిందపడిపోయాడు.
స్వప్నసఙ్కల్పసంశాన్తౌ స్వప్నసఙ్కల్పపత్తనమ్ । యథా సాశు కుటీ నష్టా మత్సఙ్కల్పోపశాన్తితః
కలలో సంకల్పం ఆగిపోతే, కలలో ఊహించిన పట్టణం ఎలా కనబడదో, అలాగే నా సంకల్పం శాంతించగానే ఆ గుడిసె కూడా వెంటనే కనుమరుగైంది.
స పపాత తతో ధ్యానీ జలోత్పీడ ఇవామ్బుదాత్ । ఖాద్ ఇవానిలనున్నో ఽబ్ద ఇన్దుర్ దివ ఇవ క్షయే
ఆధ్యాత్మిక ధ్యానంలో లీనమైన వాడు, మేఘం నుంచి నీటి బొట్టు పడినట్టు, ఆకాశంలో తన కాలం ముగిసిన చంద్రుడు క్షీణించినట్టు, గాలి తోడై మేఘం ఎగిరిపోయినట్టు, అలా కింద పడిపోయాడు.
వైమానిక ఇవాపుణ్యశ్ ఛిన్నమూల ఇవ ద్రుమః । ఖాత్ త్యక్త ఇవ పాషాణస్ స పపాత తతో ఽవనౌ
పుణ్యం లేని దేవత వానివలె, వేర్లు కోసిన చెట్టు లా, గుహలో నుంచి బయటకు విసిరిన రాయి లా, అలా ఆ ధ్యానస్థుడు భూమిపై పడిపోయాడు.
అహం యావద్ ఇయం తావత్ కుటికాస్త్వ్ ఇతి కల్పనే । క్షీణే కుటీక్షయే జాతే స సిద్ధḫ పతితẖ క్షణాత్
"ఈ గుడిసె ఉండాలి" అనే ఆలోచన ఉన్నంతవరకు అది నిలిచింది. గుడిసె నాశనం అయిన వెంటనే, ఆ సిద్ధుడు ఒక్కసారిగా పడిపోయాడు.
పతతా తేన సిద్ధేన తతస్ సౌజన్యకౌతుకాత్ । సార్ధమ్ ఏవాహమ్ అగమం నభసో వసుధాతలమ్
ఆ సిద్ధుడు పడిపోతున్నప్పుడు, ఆసక్తితో, సానుభూతితో నేను కూడా అతనితో పాటు ఆకాశం నుంచి భూమిపైకి దిగిపోయాను.
సో ఽపతత్ పవనస్కన్ధవలనావర్తవృత్తిభిః । సప్తద్వీపసముద్రాన్తగీర్వాణరమణావనౌ
ఆయన గాలి తుపానుల తాకిడి, చక్రాల వలయాల వల్ల, ఏడు ద్వీపాలు, సముద్రాలు పరిమితమైన, దేవతలకు ప్రియమైన భూమిపై పడిపోయాడు.
ప్రాణాపానోర్ధ్వగామిత్వాత్ ఖాద్ యథాస్థితమ్ ఏవ సః । స్పష్ట ఏవోర్ధ్వమూర్ధోర్వ్యాం బద్ధపద్మాసనో ఽపతత్
ఆయన ప్రాణాయామాలు పైకి పోయేలా ఉండటంతో, ఎలాంటి మార్పు లేకుండా, తల పైకి, భూమిపై స్పష్టంగా పద్మాసనంలో కూర్చునేలా పడిపోయాడు.
న ప్రబుద్ధో బభూవాసావ్ ఇవ నూనమ్ అచేతనః । పాషాణదేహ ఇవ వా వాతూలాత్మేవ వా లఘుః
అతడు అప్రజ్ఞుడిగా, అసలు చైతన్యం లేని వాడిలా, రాయి శరీరంలా, లేక గాలి తాకిన వాడిలా, చాలా తేలికగా ఉండిపోయాడు.
మయా తదవబోధార్థమ్ అథ యత్నవతా తదా । కృత్వా జలదతాం వ్యోమ్నో వృష్టం గర్జితమ్ ఊర్జితమ్
అది తెలుసుకోవడానికి నేను ఎంతో శ్రమించి, ఆకాశంలో మేఘంగా మారి, గట్టిగా ముంచెత్తే వర్షం, ఉరుములతో కూడిన గర్జన చేశాను.
కరకాశనిపాతేన తేన తస్మిన్ దిగన్తరే । మయూరḫ ప్రావృషీవాసౌ బుద్ధో ఽబోధి వనావనేః
ఆ మేఘగర్జన ఆ దిక్కులో మోగినప్పుడు, వర్షకాలంలో మయూరం మేలుకొనినట్లు, అజ్ఞాన అరణ్యంలో ఉన్న మయూరం మేల్కొన్నాడు.
బభావ్ ఆసాదితాఙ్గశ్రీర్ వికాసితవిలోచనః । ధారానికరఫుల్లాత్మా ప్రావృషీవామ్బుజాకరః
అతని అవయవాలు అందంగా మెరిసిపోతూ, కళ్లూ విప్పి, హృదయం ఆనందధారలతో వికసించి, వర్షాకాలంలో కమలపొదల వలె కనిపించాడు.
ప్రబుద్ధం సమ్ప్రశాన్తాయాం వృష్టౌ తమ్ అహమ్ అగ్రతః । అపృచ్ఛం స్వచ్ఛమ్ ఆవృత్త్యా నివృత్తం పరమార్థతః
వర్షం ఆగి, అతడు మేలుకొని, ప్రశాంతతను పొందినప్పుడు, నేను స్పష్టమైన మనస్సుతో అతని దగ్గరకు వెళ్లి ప్రశ్నించాను.
క్వ స్థితో ఽసి కరోషీదం కిం చ భో మునినాయక । కస్ త్వం కస్మాద్ అలం దూరాన్ న భ్రంశమ్ అపి చేతసి
నీవెక్కడ ఉన్నావు? ఇక్కడ ఏమి చేస్తున్నావు, మునులలో శ్రేష్ఠుడా? నువ్వెవరు? ఇంత దూరం నుండీ నీ మనస్సు ఎందుకు ఏమాత్రం కూడా చలించదు?
ఇత్య్ ఉక్తో మామ్ అసౌ ప్రేక్ష్య సంస్మృత్య ప్రాక్తనీం గతిమ్ । ఉవాచ వచనం చారు చాతకో జలదం యథా
ఇలా నేను అడిగినప్పుడు, అతను నన్ను చూసి, తన గత స్థితిని గుర్తు చేసుకుని, చాతకపక్షి మేఘాన్ని ఆశగా చూస్తున్నట్లు మధురంగా మాట్లాడాడు.
ప్రతిపాలయ మే యావత్ స్వవృత్తాన్తం స్మరామ్య్ అహమ్ । కథయిష్యామి తే పశ్చాత్ పాశ్చాత్యం వృత్తమ్ ఆత్మనః
నాకు నా కథ పూర్తిగా గుర్తు వచ్చే వరకు కొంతసేపు ఆగు. తర్వాత నా జీవితంలో జరిగిన తరువాతి విషయాలు నీకు చెబుతాను.
ఇత్య్ ఉక్త్వా చిన్తయిత్వాశు స యథావృత్తమ్ అక్షతమ్ । స్మృతవాన్ సాయమ్ అహ్నీవ సమాచరితమ్ ఆత్మనః
అతను ఇలా చెప్పి, వెంటనే ఆలోచించి, తన జీవితంలో జరిగిన సంగతులను సాయంకాలంలో మనం ఆ రోజు జరిగినదాన్ని గుర్తు చేసుకునేలా స్పష్టంగా గుర్తు చేసుకున్నాడు.
మామ్ అథోవాచ వచనం చారు చన్ద్రాంశుశీతలమ్ । ఆహ్లాదకమ్ అనిన్ద్యం చ నిరవద్యం సుఖోదయమ్
తర్వాత అతను నాతో చంద్రకాంతిలా చల్లగా, హాయిగా, నిందించదగినదేమీ లేని, సుఖాన్ని కలిగించే మధురమైన మాటలు చెప్పాడు.
అధునా త్వం మయా బ్రహ్మన్ పరిజ్ఞాతో ఽభివాదయే । అతిక్రమో ఽయం క్షన్తవ్యస్ స్వభావో హి సతాం క్షమా
బ్రహ్మన్, ఇప్పుడు నేను నిన్ను పూర్తిగా తెలుసుకున్నాను. నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. ఈ తప్పును క్షమించు. మంచి మనుషులకు క్షమించడమే సహజ స్వభావం.
మునే చిరమ్ అహం భ్రాన్తో దేవోపవనభూమిషు । భోగామోదవిమోహేషు షట్పదḫ పద్మినీష్వ్ ఇవ
ఓ మునీశ్వరా, నేను చాలా కాలంగా దేవతల ఉద్యానవనాల్లో, ఆనందాల మత్తులో, ఒక తేనెటీగ పద్మాల మధ్య తిరిగినట్టు, మాయలో మునిగిపోయి తిరిగాను.