ఇదమ్ ఆకాశమాత్రాత్మ తద్ అప్య్ ఆకాశమాత్రకమ్ । అజ్ఞానాన్ న పరిజ్ఞానాజ్ జ్ఞానాన్ నేదం న తత్ క్వచిత్
ఇది కూడా ఆకాశమే, అది కూడా ఆకాశమే. అవగాహన లేకపోవడం వల్లే వీటిలో తేడా కనిపిస్తుంది. జ్ఞానం వల్ల అయితే, ఇది కాదు, అది కాదు అని ఎక్కడా ఉండదు.
త్రైలోక్యభూతజాలానాం కాలత్రితయభావినామ్ । సమ్భ్రమస్వప్నసఙ్కల్పమనోరాజ్యదశాస్థితౌ
మూడు లోకాలలోని సమస్త జీవులు, మూడు కాలాల్లో ఉండేవి, కలవరంతో, కలలతో, ఊహతో, మనోరాజ్యంతో కూడిన స్థితిలో ఉంటాయి.
భూతాని చ భవిష్యన్తి వర్తమానాని యాని చ । భూమణ్డలాని తాన్య్ అఙ్గ సత్తాసామాన్యతాఙ్గతః
అయ్యా, గతంలో ఉన్నవాటి నుంచీ, ప్రస్తుతం ఉన్నవాటికీ, భవిష్యత్తులో ఉండబోయే అన్ని జీవులు, భూమండలాలు అన్నీ ఒకే జీవస్వరూపంలో కలిసిపోయి ఉన్నాయి.
అహమ్ ఏవ సమగ్రాణి తేషామ్ అన్తర్గతాన్య్ అపి । తేన తాన్య్ అనుభూతాని తథా దృష్టాని చాఖిలమ్
ఈ అన్నింటిలోనూ నేను ఒక్కడినే ఉన్నాను. వాటిలో ఉన్నవన్నీ కూడా నేనే. అందుకే ఇవన్నీ నా అనుభవంలోకి వచ్చి, నా చూపులోనే కనిపిస్తున్నాయి.
చిన్మాత్రమ్ ఏతద్ అజరం పదమ్ ఆత్మతత్త్వం శుద్ధాత్మతామ్ అజహద్ అఙ్గగతం బిభర్తి । సర్వం యథాస్థితమ్ ఇదం జగతాం తు భేదం బుద్ధం సద్ అఙ్గ న బిభర్తి తు కిఞ్చనాపి
ఇది శుద్ధమైన చైతన్య స్వరూపం, వృద్ధాప్యం లేని స్థితి, ఆత్మతత్వం. ఇది తన స్వరూపాన్ని విడిచిపెట్టకుండా, శుద్ధాత్మను తనలోనే ఉంచుకుంటుంది. ఈ జగత్తు యథాతథంగా ఉండిపోతుంది, కాని జ్ఞానులు ఇందులో ఏ విభేదమూ చూడరు.
అనన్తరం వద బ్రహ్మఞ్ జగన్తి భవతా తదా । భూమణ్డలానాం హృదయే కచ్చిత్ దృష్టాని వా న వా
తర్వాత, బ్రహ్మా, ఆ సమయంలో భూమండలాల హృదయంలో ఈ లోకాలు నీకు కనిపించాయా లేదా చెప్పు.
పరాత్మజాగ్రత్స్వప్నోర్వీమణ్డలౌఘాత్మనా మయా । తతో ఽనుభూతం హృదయే దృష్టం చ పరయా దృశా
పరమాత్మ అయిన నేను, మెలకువలోనూ, కలలోనూ ఉన్న అన్ని లోకాలను, నా హృదయంలో అనుభవించాను, పరమమైన దృష్టితో చూశాను.
యావత్ తథైవ సర్వత్ర జగజ్జాలమ్ అవస్థితమ్ । సర్వం దృశ్యమయం శాన్తమ్ అపి ద్వైతమయాత్మకమ్
అదే విధంగా, ఈ సృష్టి అంతటా జగత్తు విస్తరించి ఉంది; ఇది మొత్తం మనకు కనిపించేదే, శాంతంగా ఉంది, అయినా ద్వంద్వ స్వభావంతో ఉంది.
జగన్తి సన్తి సర్వత్ర సర్వత్ర బ్రహ్మ సంస్థితమ్ । సర్వం శూన్యం పరం శాన్తం సర్వమ్ ఆరమ్భమన్థరమ్
ప్రపంచాలు అన్నిచోట్లా ఉన్నాయి, బ్రహ్మ కూడా అన్నిచోట్లా ఉంది; అంతా శూన్యమే, పరమ శాంతియుతంగా ఉంది, అన్నీ ప్రారంభించడంలో ఆలస్యంగా ఉంటాయి.
సర్వత్రైవాస్తి పృథ్వ్యాది స్థూలం తచ్ చ న కిఞ్చన । చిద్వ్యోమైవ యథా స్వప్నపురం పరమ్ అజం న తత్
ప్రతి చోటా భూమి మొదలైన స్థూల పదార్థాలు ఉన్నట్టు కనిపిస్తాయి, కానీ అవి నిజంగా ఏమీ కావు; అవన్నీ చైతన్య ఆకాశమే, కలలో నగరంలా, పరమమైనది, జన్మించనిది, అది కాదు.
నేహానానాస్తి నో నానా న నాస్తిత్వం న చాస్తితా । అహమ్ ఇత్య్ ఏవ నైవాస్తి యత్ర తత్ర కుతో ఽస్తు కిమ్
ఇక్కడ ఏ విభిన్నత కూడా లేదు, ఒక్కటే అన్న భావన కూడా లేదు; ఉండదనికీ, ఉందనికీ స్థానం లేదు. 'నేను ఉన్నాను' అనే భావన కూడా ఇక్కడ లేదు. అలాంటప్పుడు, ఎక్కడ ఏది ఉండగలదు? ఏది ఉనికిలోకి రాగలదు?
అనుభూతమ్ అపీదం సద్ అహమిత్యాదిదృశ్యకమ్ । నాస్త్య్ ఏవ యది వాప్య్ అస్తి తద్ బ్రహ్మాజమ్ అనామకమ్
ఈ అనుభూతి, అంటే 'నేను ఉన్నాను' అనే స్థిరమైన భావం, కనబడే దృష్టి—ఇవి ఉన్నా లేకపోయినా, అది బ్రహ్మమే. అది జనించనిది, పేరులేనిది.
యత్ స్వప్నపురమ్ ఏవేదం సర్గాదావ్ ఏవ విన్నభః । అస్తితానాస్తితే తత్ర కీదృశే క్వ కుతస్ స్థితే
ఇది కలలో కనిపించే నగరంలా, సృష్టి ఆరంభంలోనూ వేరుగా ఉంటుంది. అటువంటి ఉనికీ, లేనిదీ కలిసిన స్థితిలో, అది ఎలా ఉంటుంది? ఎక్కడ ఉంటుంది? ఎలా నిలుస్తుంది?
యథాహం దృష్టవాంస్ తాని జగన్త్య్ అవనిరూపధృత్ । తథా మయా జలీభూయ దృష్టం తాదృశమ్ ఏవ తత్
నేను ఆ లోకాలను, భూమి రూపంలో ఉన్నవిగా చూసినట్టే, అదే విధంగా ద్రవంగా మారి కూడా వాటిని చూశాను. అవి ఎలాగైతే కనిపించాయో, అలా నేనే చూశాను.
వారిధారణయా వారి భూత్వా జడమ్ ఇవాజడమ్ । సముద్రమన్దిరేష్వ్ అన్తశ్ చిరం గులగులాయితమ్
నదీ ప్రవాహంతో నీరు, సముద్రపు లోపల గదుల్లో, చాలా కాలం గుండ్రంగా తిరుగుతూ, చలనం లేని దానిలా కనిపించినా, నిజంగా అచేతనంగా ఉండదు.
తృణవృక్షలతాగుల్మవల్లీనాం స్తమ్భనాడిషు । మృద్వ్ అలక్షితమ్ ఆరూఢం తవాఙ్గేష్వ్ ఇవ యూకయా
పుల్లలు, చెట్లు, వల్లి, బెల్లలు వంటి మొక్కల కణాలలో, అది మృదువుగా, ఎవరికీ తెలియకుండా పైకి ఎక్కుతుంది. అది నీవు గమనించని ఓ పిప్పీడు నీ చేతుల్లోకి ఎక్కినట్లే.
సర్వోత్థానోపమా స్తమ్భే తచ్ఛేదే వలయోపమా । మృద్వ్యా కర్ణాహిగత్యేవ రచనాభ్రే కృతోదరే
దాని ప్రబలంగా బయలుదేరడం ఒక స్తంభం పైకి లేచినట్టు ఉంటుంది; అది తెగిపోవడం ఒక ఉంగరం విరిగినట్టు ఉంటుంది; మృదువుగా కదలడం పాము చెవిలోకి జారినట్టు ఉంటుంది; దాని ఏర్పాటూ మేఘంలో ఏర్పడిన ఓ రంధ్రంలా ఉంటుంది.
వల్లీతమాలతాలాదిపల్లవేషు ఫలేషు చ । విశ్రమ్య పుష్టయాకృత్యా రేఖావిరచనం కృతమ్
వల్లి, మల్లె, తాళ్ల వంటి చెట్ల ఆకులు, పండ్లపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, అది పోషణతో గీతలు, ఆకృతులు వేసినట్టు చేస్తుంది.
ముఖేనావిశ్య హృదయమ్ ఋతువైధుర్యధారిణా । వృతా విధురితా భుక్తా లూనా దేహేషు ధాతవః
ఋతువుల మార్పులతో కూడిన శ్వాస నోటిద్వారా హృదయంలోకి ప్రవేశించి, శరీరంలోని ధాతువులను చుట్టుముట్టి, కలవరపెట్టి, తినివేసి, కొంత కొంతగా తొలగిస్తుంది.
సుప్తం పల్లవతల్పేషు ప్రాలేయకణరూపిణా । తుల్యకాలమ్ అశేషేషు దిక్షు సర్వాస్వ్ అఖేదినా
మంచు తుంపర్ల రూపంలో ఆకుల మంచాలపై నిద్రించుతూ, అది అన్ని దిక్కులలో, ఎక్కడైనా, ఒకేసారి, అలసట లేకుండా ఉంటుంది.
నానాహ్రదనదీగేహగామినావిరతాధ్వనా । విశ్రాన్తం సేతుసుహృదḫ ప్రసాదేన క్వచిత్ క్వచిత్
విభిన్నమైన చెరువులు, నదులు, ఇళ్లలో నిరంతరం ప్రయాణిస్తూ, అది కొన్నిసార్లు వంతెనల వద్ద స్నేహితులతో, దయవల్ల, ఇక్కడ అక్కడ విశ్రాంతి తీసుకుంటుంది.
విదా విదనుసన్ధానాజ్ జడేన తదనాశ్రయాత్ । జలాశయేషూల్లసితం జలేనావర్తవృత్తినా
దాని భాగాలను పరిశీలించడం వల్ల, అలాగే జడమైన ఆధారంతో, అది జలాశయాల్లో నీటి వలయాకార ప్రవాహంతో పైకి లేచి కనిపిస్తుంది.
మయా దుష్కృతినేవోర్ధ్వాచ్ ఛిలాస్తమ్భేన భూభృతామ్ । సావర్తవృత్తినా శ్వభ్రపాతేషు శతధా గతమ్
నేను ఒక దుష్టునికి శిక్ష వేయించినట్టు, కొండపై ఉన్న రాయిబండను పైకి విసిరాను. అది చుట్టుముట్టుతూ లోయల్లో పడిపోయి వంద ముక్కలయ్యింది.
ధూమరూపేణ నిర్గత్య దారుభ్యో గగనార్ణవే । కణరత్నేన నీలర్క్షమణావ్ ఆవర్తినా స్థితమ్
ఆ రాయి పొగ రూపంలో దారువుల నుంచి ఆకాశ సముద్రంలోకి బయటికొచ్చింది. ఆ నీలమణి రత్నపు ధూలికణం తిరుగుతూ అక్కడే నిలిచిపోయింది.
విశ్రాన్తమ్ అభ్రపీఠేషు విద్యుద్వనితయా సహ । భిన్నేన్ద్రనీలనీలేన శేషాఙ్గేష్వ్ ఇవ శౌరిణా
ఆ మణి మేఘాలపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, మెరుపు వెలుగుతో కలిసి, చీలిన నీలమణి రంగులో, హరిదేవుడు శేషుని అవయవాలపై ఉన్నట్లుగా కనిపించింది.
పరమాణుమయే సర్గే పిణ్డరూపేష్వ్ అలక్షితమ్ । స్థితమ్ అన్తḫ పదార్థేషు బ్రహ్మణేవాబిలాత్మనా
అణువులతో కూడిన సృష్టిలో, గోళాకార రూపాల్లో, ఎవరికీ తెలియకుండా, ఆ మణి పదార్థాల లోపల, అజ్ఞేయ స్వరూపంతో ఉన్న బ్రహ్మను పోలి ఉండిపోయింది.
ప్రాప్య జిహ్వాణుభిస్ సఙ్గమ్ అనుభూతిẖ కృతోత్తమా । యా నాత్మనో న దేహస్య మన్యే జ్ఞానస్య కేవలమ్
జిహ్వా యొక్క సూక్ష్మ భాగాలతో కలిసినప్పుడు, అత్యుత్తమమైన అనుభూతి కలుగుతుంది. అది నాకీ, శరీరానికీ చెందదని నేను భావిస్తున్నాను; అది కేవలం జ్ఞానానికే చెందింది.
న మయా న చ దేహేన నాన్యేనాస్వాదితాత్మ యత్ । తద్ అన్తర్ విధృతం శైత్యమ్ అజ్ఞానాయ తద్ అప్య్ అసత్
ఆ సారం నాతో గానీ, శరీరంతో గానీ, మరెవరితో గానీ ఆస్వాదించబడలేదు. లోపల దాగి ఉన్న ఆ చల్లదనం అజ్ఞానానికి మాత్రమే; అది కూడా వాస్తవమైనది కాదు.
సర్వర్తురసరూపేణ నానామోదాని దిక్ష్వ్ అలమ్ । భుక్తాని పుష్పజాలాని ప్రోచ్ఛిష్టం దదతాలయే
ప్రతి ఋతువుకి తగిన రుచులతో, దిక్కులలోని వివిధ పరిమళాలతో, పుష్పమాలలను ఆస్వాదించాను; మిగిలిన భాగాన్ని ఇంట్లో వదిలిపెట్టాను.
చతుర్దశప్రకారాణాం భూతానామ్ అఙ్గసన్ధిషు । ఉషితం చేతనేనేవ జడేనాప్య్ అజడాత్మనా
పద్నాలుగు రకాల భూతాల అంగసంధుల్లో, అది చైతన్యంతో ఉన్నట్టుగా, అయినా జడంగా, అజడాత్మ ద్వారా నివసించింది.