విద్ధి చిద్రూపబాలస్య మనోరాజ్యం జగత్త్రయమ్ । మహీతలాదికం దృశ్యమ్ ఇదం సర్గం చ సర్వదా
చైతన్య స్వరూపుడైనవాడి మనస్సు రాజ్యం అంటే ఈ మూడు లోకాలు అన్నీ. భూమి మొదలుకొని కనబడే సృష్టి అంతా ఎప్పుడూ మనస్సు ఊహలోనే ఉద్భవిస్తుంది.
చిద్రూపస్యాత్మనో నాన్యస్ సఙ్కల్పస్ తన్మయం జగత్ । వస్తుతస్ తు న పిణ్డాత్మ న సత్యాత్మ న భాసురమ్
చైతన్య స్వరూపుడైన ఆత్మకి వేరే సంకల్పం లేదు; ఈ జగత్తు అంతా అదే స్వరూపం. నిజంగా చూస్తే ఇది గట్టి పదార్థం కాదు, నిజంగా ఉన్నదీ కాదు, ప్రకాశవంతమైనదీ కాదు.
దృశ్యమ్ అస్త్య్ అపరిజ్ఞాతం పరిజ్ఞాతం న విద్యతే । పరిజ్ఞానం తద్ ఏవాస్య శృణోషి యద్ ఇదం చిరమ్
కనబడేది తెలియని వరకు ఉంటుంది; తెలిసిన తర్వాత అది కనిపించదు. ఆ తెలిసే నీవు ఇంతకాలంగా విన్నది అదే.
సర్వం చిన్మాత్రమ్ ఆకాశం ప్రకచత్య్ ఆత్మనాత్మని । భూమణ్డలాత్మ దృశ్యాత్మ ద్వైతైక్యాభ్యాం వివర్జితమ్
అన్నీ చైతన్యమే, అది ఆకాశంలా ఆత్మలోనుంచి వెలుగుతుంది. అది భూమి లక్షణం కానిది, కనబడే స్వరూపం కానిది, ద్వంద్వం లేదా ఏకత్వం రెండూ లేనిది.
మణిర్ యథా స్వభావేన శుక్లపీతాదికాస్ త్విషః । అకుర్వన్న్ ఏవ కురుతే చిదాకాశస్ తథా జగత్
ఎలా ఒక మణి తన స్వభావంతో తెలుపు, పసుపు మొదలైన రంగులను సృష్టించగలదో, నిజంగా ఏమీ చేయకుండానే, అలాగే ఆ చైతన్యాకాశం ఈ జగత్తుగా కనిపిస్తుంది.
యతో న కిఞ్చిత్ కురుతే న చ రూపం సముజ్ఝతి । తస్మాన్ న మానసం నేదం కిఞ్చిద్ అస్తి మహీతలమ్
అది ఏమీ చేయదు, తన స్వరూపాన్ని విడిచిపెట్టదు కనుక, ఈ భూమి గానీ, ఇక్కడ ఏదైనా ఉందని భావించడమూ మనస్సు కల్పన కాదు, నిజంగా ఏదీ లేదు.
మహీతలమ్ ఇవాభాతి చిద్వ్యోమైవ నిరన్తరమ్ । ఆత్మన్య్ ఏవాతలం వ్యోమ యథామలతలం స్థితమ్
భూమి లాగా కనిపించేది నిజానికి అంతరాయంలేని చైతన్యాకాశమే; ఆత్మలోనే భూమి, ఆకాశం, ఇవన్నీ నిర్మలమైన ఉపరితలం ప్రతిబింబంలా స్థితమై ఉన్నాయి.
స్వభావమాత్రకచనం తత్ తదా మే తథా స్థితమ్ । భూమణ్డలమ్ ఇవాత్యచ్ఛం ఖమ్ ఏవ వితతాన్తరమ్
అప్పుడు నాకు ప్రతీది తన స్వభావ ప్రకాశంగా మాత్రమే స్థిరంగా కనిపించింది; భూమండలం లాగా పూర్తిగా పారదర్శకంగా, అది కేవలం విస్తృతమైన ఆకాశమే అయింది.
ఇదం భూమణ్డలం తచ్ చ ద్వయమ్ ఏతన్ మహాచితేః । స్వరూపమ్ ఏవ కచతి తవ స్వప్నపురం యథా
ఈ భూమండలం, దాని పరిధి రెండూ కూడా మహత్తరమైన చైతన్య స్వరూపమే. ఇవి నీ కలలో కనిపించే నగరంలా ప్రకాశిస్తాయి.
చిరకాలప్రత్యయతస్ స్థిరమ్ ఇత్య్ అవగమ్యతే । పరిజ్ఞాతం యథాభూతం చిద్వ్యోమైవ నిరన్తరమ్
చిరకాల విశ్వాసం వల్ల ఇవి స్థిరంగా ఉన్నట్టు అనిపిస్తుంది. కానీ నిజంగా తెలుసుకుంటే, అంతా చైతన్య ఆకాశమే తప్ప మరొకటి లేదు.
ఇదమ్ ఆకాశమాత్రాత్మ తద్ అప్య్ ఆకాశమాత్రకమ్ । అజ్ఞానాన్ న పరిజ్ఞానాజ్ జ్ఞానాన్ నేదం న తత్ క్వచిత్
ఇది కూడా ఆకాశమే, అది కూడా ఆకాశమే. అవగాహన లేకపోవడం వల్లే వీటిలో తేడా కనిపిస్తుంది. జ్ఞానం వల్ల అయితే, ఇది కాదు, అది కాదు అని ఎక్కడా ఉండదు.
త్రైలోక్యభూతజాలానాం కాలత్రితయభావినామ్ । సమ్భ్రమస్వప్నసఙ్కల్పమనోరాజ్యదశాస్థితౌ
మూడు లోకాలలోని సమస్త జీవులు, మూడు కాలాల్లో ఉండేవి, కలవరంతో, కలలతో, ఊహతో, మనోరాజ్యంతో కూడిన స్థితిలో ఉంటాయి.
భూతాని చ భవిష్యన్తి వర్తమానాని యాని చ । భూమణ్డలాని తాన్య్ అఙ్గ సత్తాసామాన్యతాఙ్గతః
అయ్యా, గతంలో ఉన్నవాటి నుంచీ, ప్రస్తుతం ఉన్నవాటికీ, భవిష్యత్తులో ఉండబోయే అన్ని జీవులు, భూమండలాలు అన్నీ ఒకే జీవస్వరూపంలో కలిసిపోయి ఉన్నాయి.
అహమ్ ఏవ సమగ్రాణి తేషామ్ అన్తర్గతాన్య్ అపి । తేన తాన్య్ అనుభూతాని తథా దృష్టాని చాఖిలమ్
ఈ అన్నింటిలోనూ నేను ఒక్కడినే ఉన్నాను. వాటిలో ఉన్నవన్నీ కూడా నేనే. అందుకే ఇవన్నీ నా అనుభవంలోకి వచ్చి, నా చూపులోనే కనిపిస్తున్నాయి.
చిన్మాత్రమ్ ఏతద్ అజరం పదమ్ ఆత్మతత్త్వం శుద్ధాత్మతామ్ అజహద్ అఙ్గగతం బిభర్తి । సర్వం యథాస్థితమ్ ఇదం జగతాం తు భేదం బుద్ధం సద్ అఙ్గ న బిభర్తి తు కిఞ్చనాపి
ఇది శుద్ధమైన చైతన్య స్వరూపం, వృద్ధాప్యం లేని స్థితి, ఆత్మతత్వం. ఇది తన స్వరూపాన్ని విడిచిపెట్టకుండా, శుద్ధాత్మను తనలోనే ఉంచుకుంటుంది. ఈ జగత్తు యథాతథంగా ఉండిపోతుంది, కాని జ్ఞానులు ఇందులో ఏ విభేదమూ చూడరు.
అనన్తరం వద బ్రహ్మఞ్ జగన్తి భవతా తదా । భూమణ్డలానాం హృదయే కచ్చిత్ దృష్టాని వా న వా
తర్వాత, బ్రహ్మా, ఆ సమయంలో భూమండలాల హృదయంలో ఈ లోకాలు నీకు కనిపించాయా లేదా చెప్పు.
పరాత్మజాగ్రత్స్వప్నోర్వీమణ్డలౌఘాత్మనా మయా । తతో ఽనుభూతం హృదయే దృష్టం చ పరయా దృశా
పరమాత్మ అయిన నేను, మెలకువలోనూ, కలలోనూ ఉన్న అన్ని లోకాలను, నా హృదయంలో అనుభవించాను, పరమమైన దృష్టితో చూశాను.
యావత్ తథైవ సర్వత్ర జగజ్జాలమ్ అవస్థితమ్ । సర్వం దృశ్యమయం శాన్తమ్ అపి ద్వైతమయాత్మకమ్
అదే విధంగా, ఈ సృష్టి అంతటా జగత్తు విస్తరించి ఉంది; ఇది మొత్తం మనకు కనిపించేదే, శాంతంగా ఉంది, అయినా ద్వంద్వ స్వభావంతో ఉంది.
జగన్తి సన్తి సర్వత్ర సర్వత్ర బ్రహ్మ సంస్థితమ్ । సర్వం శూన్యం పరం శాన్తం సర్వమ్ ఆరమ్భమన్థరమ్
ప్రపంచాలు అన్నిచోట్లా ఉన్నాయి, బ్రహ్మ కూడా అన్నిచోట్లా ఉంది; అంతా శూన్యమే, పరమ శాంతియుతంగా ఉంది, అన్నీ ప్రారంభించడంలో ఆలస్యంగా ఉంటాయి.
సర్వత్రైవాస్తి పృథ్వ్యాది స్థూలం తచ్ చ న కిఞ్చన । చిద్వ్యోమైవ యథా స్వప్నపురం పరమ్ అజం న తత్
ప్రతి చోటా భూమి మొదలైన స్థూల పదార్థాలు ఉన్నట్టు కనిపిస్తాయి, కానీ అవి నిజంగా ఏమీ కావు; అవన్నీ చైతన్య ఆకాశమే, కలలో నగరంలా, పరమమైనది, జన్మించనిది, అది కాదు.
నేహానానాస్తి నో నానా న నాస్తిత్వం న చాస్తితా । అహమ్ ఇత్య్ ఏవ నైవాస్తి యత్ర తత్ర కుతో ఽస్తు కిమ్
ఇక్కడ ఏ విభిన్నత కూడా లేదు, ఒక్కటే అన్న భావన కూడా లేదు; ఉండదనికీ, ఉందనికీ స్థానం లేదు. 'నేను ఉన్నాను' అనే భావన కూడా ఇక్కడ లేదు. అలాంటప్పుడు, ఎక్కడ ఏది ఉండగలదు? ఏది ఉనికిలోకి రాగలదు?
అనుభూతమ్ అపీదం సద్ అహమిత్యాదిదృశ్యకమ్ । నాస్త్య్ ఏవ యది వాప్య్ అస్తి తద్ బ్రహ్మాజమ్ అనామకమ్
ఈ అనుభూతి, అంటే 'నేను ఉన్నాను' అనే స్థిరమైన భావం, కనబడే దృష్టి—ఇవి ఉన్నా లేకపోయినా, అది బ్రహ్మమే. అది జనించనిది, పేరులేనిది.
యత్ స్వప్నపురమ్ ఏవేదం సర్గాదావ్ ఏవ విన్నభః । అస్తితానాస్తితే తత్ర కీదృశే క్వ కుతస్ స్థితే
ఇది కలలో కనిపించే నగరంలా, సృష్టి ఆరంభంలోనూ వేరుగా ఉంటుంది. అటువంటి ఉనికీ, లేనిదీ కలిసిన స్థితిలో, అది ఎలా ఉంటుంది? ఎక్కడ ఉంటుంది? ఎలా నిలుస్తుంది?
యథాహం దృష్టవాంస్ తాని జగన్త్య్ అవనిరూపధృత్ । తథా మయా జలీభూయ దృష్టం తాదృశమ్ ఏవ తత్
నేను ఆ లోకాలను, భూమి రూపంలో ఉన్నవిగా చూసినట్టే, అదే విధంగా ద్రవంగా మారి కూడా వాటిని చూశాను. అవి ఎలాగైతే కనిపించాయో, అలా నేనే చూశాను.
వారిధారణయా వారి భూత్వా జడమ్ ఇవాజడమ్ । సముద్రమన్దిరేష్వ్ అన్తశ్ చిరం గులగులాయితమ్
నదీ ప్రవాహంతో నీరు, సముద్రపు లోపల గదుల్లో, చాలా కాలం గుండ్రంగా తిరుగుతూ, చలనం లేని దానిలా కనిపించినా, నిజంగా అచేతనంగా ఉండదు.
తృణవృక్షలతాగుల్మవల్లీనాం స్తమ్భనాడిషు । మృద్వ్ అలక్షితమ్ ఆరూఢం తవాఙ్గేష్వ్ ఇవ యూకయా
పుల్లలు, చెట్లు, వల్లి, బెల్లలు వంటి మొక్కల కణాలలో, అది మృదువుగా, ఎవరికీ తెలియకుండా పైకి ఎక్కుతుంది. అది నీవు గమనించని ఓ పిప్పీడు నీ చేతుల్లోకి ఎక్కినట్లే.
సర్వోత్థానోపమా స్తమ్భే తచ్ఛేదే వలయోపమా । మృద్వ్యా కర్ణాహిగత్యేవ రచనాభ్రే కృతోదరే
దాని ప్రబలంగా బయలుదేరడం ఒక స్తంభం పైకి లేచినట్టు ఉంటుంది; అది తెగిపోవడం ఒక ఉంగరం విరిగినట్టు ఉంటుంది; మృదువుగా కదలడం పాము చెవిలోకి జారినట్టు ఉంటుంది; దాని ఏర్పాటూ మేఘంలో ఏర్పడిన ఓ రంధ్రంలా ఉంటుంది.
వల్లీతమాలతాలాదిపల్లవేషు ఫలేషు చ । విశ్రమ్య పుష్టయాకృత్యా రేఖావిరచనం కృతమ్
వల్లి, మల్లె, తాళ్ల వంటి చెట్ల ఆకులు, పండ్లపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, అది పోషణతో గీతలు, ఆకృతులు వేసినట్టు చేస్తుంది.
ముఖేనావిశ్య హృదయమ్ ఋతువైధుర్యధారిణా । వృతా విధురితా భుక్తా లూనా దేహేషు ధాతవః
ఋతువుల మార్పులతో కూడిన శ్వాస నోటిద్వారా హృదయంలోకి ప్రవేశించి, శరీరంలోని ధాతువులను చుట్టుముట్టి, కలవరపెట్టి, తినివేసి, కొంత కొంతగా తొలగిస్తుంది.
సుప్తం పల్లవతల్పేషు ప్రాలేయకణరూపిణా । తుల్యకాలమ్ అశేషేషు దిక్షు సర్వాస్వ్ అఖేదినా
మంచు తుంపర్ల రూపంలో ఆకుల మంచాలపై నిద్రించుతూ, అది అన్ని దిక్కులలో, ఎక్కడైనా, ఒకేసారి, అలసట లేకుండా ఉంటుంది.