యథా ఖమ్ ఆవృతం సర్గైస్ తథా భూర్ ఇతి బుద్ధవాన్ । తదాహమ్ అభవం ధ్యాతా ధరాధారణయా యుతః
ఎలా ఆకాశం సృష్టులతో కప్పబడి ఉంటుందో, అలాగే 'ఇది భూమి' అని తెలుసుకున్న నేను, భూమిని మోయగల శక్తితో ధ్యానంలో లీనమైనవాడిని అయ్యాను.
తయా ధరాధారణయా ధరారూపధరో ఽభవమ్ । అత్యజన్న్ ఏవ చిద్వ్యోమవపుస్ సమ్రాడ్ ఇవాచిరాత్
ఆ భూమిని మోయగల శక్తితోనే నేను భూమి రూపాన్ని ధరించాను. అయినా, చైతన్య స్వరూపాన్ని వదలకుండా, రాజు ఒక్క క్షణంలో ఎలా మారుతాడో అలా ఉన్నాను.
ధరాధారణయాశ్వ్ ఏవ ధరాధాతూదరం గతః । ద్వీపాద్రితృణవృక్షాది దేహే ఽహమ్ అనుభూతవాన్
భూమిని మోయడానికీ ఒక ఆధారం ఉన్నట్టు, నేనూ భూమి లోపలికి ప్రవేశించి, ఈ శరీరంలో ద్వీపాలు, పర్వతాలు, గడ్డి, చెట్లు మొదలైనవి అనుభవించాను.
సమ్పన్నో ఽస్మ్య్ అథ భూపీఠం నానావనతనూరుహమ్ । నానారత్నావలీవ్యాప్తం నానానగరభూషణమ్
తర్వాత నేను భూమి మీదివాడినై,色色ల అడవులు, రకరకాల మొక్కలు, అనేక రత్నాల హారాలు, అనేక నగరాలతో అలంకరించబడ్డ వాడిని.
గ్రామగహ్వరపర్వాఢ్యం పాతాలసుషిరోదరమ్ । కులాచలభుజాశ్లిష్టద్వీపాబ్ధివలయాన్వితమ్
ఈ భూమి గ్రామాలు, లోయలు, పర్వతాలతో సంపన్నంగా ఉంది; లోపల గుహలు, పాతాళ మార్గాలు ఉన్నాయి; గొప్ప పర్వత శ్రేణుల చేత పట్టుకుని, ద్వీపాలు, సముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
తృణౌఘతనురోమాఢ్యం గిరిషణ్డకగుల్ఫకమ్ । దిగ్వారణకటవ్యూఢం ధృతం శేషశిరశ్శతైః
ఈ భూమి గడ్డి సమూహాలతో, శరీర రోమాల్లా మెత్తగా ఉంది; పర్వత శ్రేణులు కాళ్ల మడమలవంటి వన్నీ; దిక్కుల సరిహద్దుల్లో అడవులతో బలపరచబడి, శేషుని వందల తలల చేత మోయబడుతోంది.
హ్రియమాణం మహీపాలైశ్ శోభమానం తథర్తుభిః । ప్రాణిభిర్ భుజ్యమానాఙ్గం వర్ధమానం వ్యవస్థయా
రాజులు నన్ను వశపరచుకుంటూ, ఋతువుల ప్రకారం అందంగా మారుతూ, నా అవయవాలను ప్రాణులు అనుభవిస్తూ, వారి చర్యలతో నేను స్థిరంగా పెరుగుతూ ఉన్నాను.
హిమవద్విన్ధ్యసుస్కన్ధం సుమేరూదారకన్ధరమ్ । గఙ్గాదిసరిదాపూరముక్తాహారరణత్తను
హిమవంతు, వింధ్య పర్వతాలు నా భుజాలవంటివి, సుమేరు పర్వతం నా మెడలా ఉన్నది, గంగా వంటి నదులు నన్ను నింపాయి, ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడ్డాను.
గుహాగహనకచ్ఛాది సాగరాదర్శమణ్డలమ్ । మరూషరస్థలశ్వైత్ర్యమ్ అమ్బరామ్బరసున్దరమ్
గుహలు, దట్టమైన అడవులు, ముద్దులు, సముద్రపు వలయము అద్దంలా, ఎడారులు, తెల్లని మైదానాలు, ఆకాశపు అందమైన విస్తీర్ణాలతో నేను అలంకరించబడ్డాను.
భూతపూరైḫ పరాపూర్ణం పరిధూతం మహార్ణవైః । అలఙ్కృతం పుష్పవనైస్ సమాలబ్ధం రజోగణైః
అనేక జీవులతో నిండిపోయి, మహాసముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడి, పుష్పవనాలతో అలంకరించబడి, ధూళి మేఘాలతో కప్పబడి ఉన్నాను.
నిత్యం కృషీవలైẖ కృష్టం వీజితం శిశిరానిలైః । తాపితం తపనైస్ తప్తైర్ ఉక్షితం ప్రావృడమ్బుభిః
ఈ భూమిని రైతులు ఎప్పుడూ దున్నుతారు, విత్తనాలు వేస్తారు, చలికాలపు గాలులతో చల్లబడుతుంది, ఎండలో మండిపోతుంది, వానకాలంలో వానతో తడుస్తుంది.
విపులాగ్రస్థలోరస్కం పద్మాకరశతేక్షణమ్ । సితాసితఘనోష్ణీషం దశాశోదరమన్దిరమ్
ఇది విశాలమైన ఎత్తైన ఛాతీతో, వందల పద్మపూల వంటి కళ్లతో, తెలుపు నలుపు తలపాగాలతో, పది దిక్కుల నివాసంగా ఉంది.
లోకాలోకమహాఖాతవలయోగ్రాస్యభీషణమ్ । అనన్తభూతసఙ్ఘాతపరిస్పన్దైకచేతనమ్
లోకాలొక పర్వతపు పెద్ద గుహల వాపు నోట్లతో భయంకరంగా కనిపిస్తుంది, అంతులేని జీవ సమూహాన్ని కదిలించే ఒకే ఒక చైతన్యంతో నడుస్తుంది.
వ్యాప్తమ్ అన్తర్ బహిశ్ చైవ నానాభూతగణైḫ పృథక్ । దేవదానవగన్ధర్వైర్ బహిర్ అన్తస్ తు కీటకైః
ఇది లోపల బయటా ఎన్నో జీవ సమూహాలతో నిండిపోయింది; బయట దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు ఉండగా, లోపల పురుగులు ఉంటాయి.
పాతాలేన్ద్రియరన్ధ్రేషు నాగాసురక్రిమివ్రజైః । సప్తస్వ్ అర్ణవకోశేషు నానాజాతిజలేచరైః
పాతాళంలో ఉన్న రంధ్రాల్లో, మన ఇంద్రియాల్లో, పాములు, రాక్షసులు, పురుగులు గుంపులుగా నివసిస్తున్నాయి. అలాగే, ఏడు సముద్రపు పొరల్లో ఎన్నో రకాల జలజంతువులు, ఇతర జలచరాలు జీవిస్తున్నాయి.
వ్యాప్తం నదీవనసముద్రదిగన్తశైలద్వీపాబ్దజన్తువిజయస్థలజఙ్గలౌఘైః । నానావనావలితమణ్డలకోట్టషణ్డవల్లీసరస్సరిదరాతిరణాబ్జషణ్డైః
ఈ భూమి నదులు, అడవులు, సముద్రాలు, దిక్కులు, పర్వతాలు, ద్వీపాలు, అనేక జంతువుల గుంపులతో నిండిపోయింది. ఎన్నో రకాల వనమండలాలు, చెట్ల గుంపులు, వల్లీలు, సరస్సులు, వాగులు, ఎడారులు, తామరపూల సమూహాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
భూపీఠేన సతా తత్ర మయా తదను మానద । అనుభూతం నదనదీనాదినేదం దినే దినే
భూమిని నా ఆసనంగా చేసుకుని, ఓ దయామయుడా, నేను ప్రతి రోజు నదుల, వాగుల ధ్వనులు, లోకంలోని శబ్దాలను అనుభవించాను.
క్వచిన్ మరణసాక్రన్దనారీకరుణవేదనమ్ । క్వచిద్ ఉత్తాణ్డవస్త్రైణమహోత్సవమహాసుఖమ్
ఎక్కడో మరణానికి విలపిస్తున్న స్త్రీల హృదయవేదన వినిపించింది; మరికొన్ని చోట్ల ఉత్సవాల ఆనందం, ప్రేమికుల సంతోషం కనిపించింది.
క్వచిద్ దుర్వారదుర్భిక్షదురాక్రన్దదురీహితమ్ । క్వచిత్ సకలసస్యౌఘసమ్పన్నఘనసౌహృదమ్
కొన్ని చోట్ల తట్టుకోలేని కరవు, ఏడుపు, దురదృష్టం కనిపిస్తాయి; మరికొన్ని చోట్ల పుష్కలమైన పంటలు, అందరిలోనూ గాఢమైన స్నేహం ఉంటాయి.
క్వచిద్ అగ్నిమహాదాహదగ్ధదేశోగ్రరోదనమ్ । క్వచిజ్ జలప్లవాలూనపురపత్తనఖణ్డకమ్
కొన్ని ప్రాంతాల్లో పెద్ద అగ్నిప్రమాదం వల్ల భూములు కాలిపోవడంతో తీవ్రమైన రోదనం వినిపిస్తుంది; మరికొన్ని చోట్ల భారీ వరదలతో పట్టణాలు, నగరాలు పూర్తిగా ధ్వంసమైపోతాయి.
క్వచిచ్ చపలసామన్తకృతలుణ్ఠనమణ్డలమ్ । క్వచిద్ ఉద్దామదౌరాత్మ్యరక్షḫపైశాచమణ్డలమ్
కొన్ని ప్రాంతాల్లో చంచలమైన నాయకులు దోచుకుపోతుంటారు; మరికొన్ని చోట్ల భయంకరమైన దుష్ట రాక్షసులు, పిశాచులు సంచరిస్తుంటారు.
క్వచిజ్ జలాశయోల్లాసవేల్లనోత్పులకాఙ్గకమ్ । కన్దరోదరనిష్క్రాన్తవాతవేల్లితవారిదమ్
కొన్ని చోట్ల సరస్సులు ఉప్పొంగి అలలు ఎగిసిపడటంతో జీవుల శరీరాలు ఆనందంతో మురిసిపోతాయి; మరికొన్ని చోట్ల కొండ గుహల నుంచి వచ్చిన గాలులతో మేఘాలు ఊగిపోతుంటాయి.
సంవిద్బోధోన్నమత్స్వాఙ్గకోశోత్థాఙ్కురలోమకమ్ । వారివారణవిక్షోభనతోన్నతలసత్తలమ్
అక్కడ ఆత్మజ్ఞానం పొదిగిన శరీరాలపై రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటున్నాయి; నీటి ఏనుగుల కలకలంతో భూమి ఉపరితలం ఎత్తుగా లేచింది.
సశృఙ్గభైరవశ్వభ్రపురాద్రివనఝమ్పనమ్ । సన్ధిమణ్డలసఞ్చాలలేఖాఙ్కమృదుకమ్పనమ్
అక్కడ నగరాల్లో, కొండల్లో, అడవుల్లో కోతులు, నక్కలు, కుక్కలు దూకుతూ తిరుగుతున్నాయి; భూభాగాల సంధుల్లో గీతలు కదిలిపోతూ భూమి మృదువుగా కంపించుతోంది.
క్వచిత్ సామన్తసఙ్క్షుబ్ధసైన్యసంహరణం రణే । క్వచిత్ సోమ్యసుఖాసీనసర్వసామన్తమణ్డలమ్
కొన్ని చోట్ల రాజుల సైన్యాలు యుద్ధంలో ఓడిపోతున్నాయి; మరికొన్ని చోట్ల అందరు రాజులు శాంతిగా, సుఖంగా కూర్చొని ఉన్నారు.
అరణ్యం క్వచిద్ ఆశూన్యమ్ ఉల్లసద్వాతభాఙ్కృతి । జఙ్గలం క్వచిద్ ఆలూనవ్యుప్తసమ్పన్నసస్యకమ్
కొన్ని చోట్ల అడవి శూన్యంగా లేకుండా, ఉల్లాసంగా వీచే గాలులతో ఆకారాన్ని పొందింది; ఇంకొన్ని చోట్ల పొడి భూమి నీటితో నిండిపోయి, పుష్కలమైన పంటలతో సమృద్ధిగా ఉంది.
హంసకారణ్డవాకీర్ణసరḫ ఫుల్లామ్బుజం క్వచిత్ । క్వచిన్ మరుస్థలం స్థూలస్తమ్భాభార్జునమారుతమ్
కొన్ని చోట్ల హంసలు, నెమ్మదిగా తేలే నీటిపక్షులు, పుష్పించిన తామరలతో నిండిన సరస్సులు కనిపిస్తాయి; మరికొన్ని చోట్ల మాత్రం, బలమైన గాలులతో, పెద్ద తుఫాను వచ్చినట్లుగా ఎండిపోయిన ఎడారులు ఉంటాయి.
క్వచిద్ ధ్రదనదీవాహహేలానికషఘర్ఘరమ్ । క్వచిద్ అఙ్కురకార్యఙ్గసిక్తబీజాస్యజృమ్భణమ్
ఎక్కడో కొండలు ఒకదానికొకటి తగిలి, మేఘాలు గట్టిగా గర్జించే శబ్దం వినిపిస్తుంది; ఇంకెక్కడో, తడి పడిన విత్తనాలు మృదువుగా మొలకెత్తుతూ పుట్టుకొస్తున్న దృశ్యం కనిపిస్తుంది.
క్వచిద్ అన్తస్స్థకీటాస్యమృదుస్పన్దనవేదనమ్ । మాం త్వమ్ ఏవాశు బుద్ధ్వేహ త్రాయస్వేతీవ బోధనమ్
ఎక్కడో లోపల దాగున్న పురుగుల నోటిలో మృదువుగా కంపించడాన్ని అనుభవించవచ్చు; అలాగే, 'నన్ను ఇక్కడ త్వరగా గుర్తించి రక్షించు' అన్నట్లు ఆకస్మికంగా జ్ఞానం కలిగినట్లు అనిపిస్తుంది.
శాఖాపరికరాభోగమృద్భాగాఙ్గనిపీడనైః । మూలజాలమ్ అవష్టభ్య క్వచిద్ విటపిధారణమ్
కొన్ని చోట్ల, చెట్టు కొమ్మలు మరియు వాటి గుచ్చులు నేలపై ఒత్తిడి పెడుతూ, వేర్లు గట్టిగా భూమిని పట్టుకుని, ఆ చెట్టు కొమ్మలను నిలబెడతాయి.