పరమాణుకణం కాన్తం సమ్పన్నమ్ అనుభూతవాన్ । అహం చేతనమ్ ఆత్మానం వస్తుతో ఽమలమ్ ఏవ ఖమ్
నేను నా స్వంత చైతన్యాన్ని, ఆత్మను, నిజంగా నిర్మలమైన ఆకాశంలా, సున్నితమైనది, ప్రకాశవంతమైనది, సంపూర్ణమైనదిగా అనుభవించాను.
యథా స్వభావతో వ్యోమ్ని చలత్య్ ఏవానిశం మరుత్ । తథా స్వభావాత్ సర్వత్ర పశ్యత్య్ ఏవం వపుశ్ చితిః
ఎలా గాలి తన స్వభావం వల్ల ఆకాశంలో ఎప్పుడూ కదులుతుందో, అలాగే చైతన్యం కూడా తన స్వభావం వల్ల ఈ శరీరాన్ని ఎక్కడైనా చూస్తూనే ఉంటుంది.
యాదృశం చేతితం రూపం శక్త్యా పరమయానయా । తచ్ ఛక్నోత్య్ అన్యథా కర్తుం నైషా యత్నేన భూయసా
ఈ పరమశక్తి ఏ రూపాన్ని ఊహించిందో, అది దానిని మార్చగలదు. ఎంత ప్రయత్నించినా దానికంటే ఎక్కువగా మార్చడం సాధ్యం కాదు.
తతḫ పశ్యామ్య్ అహం యావత్ సమ్పన్నో ఽస్మ్య్ అణురూపకః । చిత్త్వాచ్ చేతంస్ తద్ ఏవాశు తథాభూతో ఽస్మి సంస్థితః
అప్పుడే నేను చూసేంతవరకూ, నేను సూక్ష్మమైన రూపంతో ఉండిపోతాను. మనసుతో ఏ రూపాన్ని ఊహించానో, వెంటనే అలాంటి స్థితిలో స్థిరమవుతాను.
తతో ఽహం బుద్ధవాన్ రూపం తను తేజẖకణాకృతి । తద్ ఏవ భావయన్ పశ్చాద్ గతో ఽహం స్థూలతామ్ ఇవ
తర్వాత నేను ఒక రూపాన్ని గ్రహించాను—అది వెలుగు కణంలా సూక్ష్మంగా ఉండేది. దానిని మనసులో నిలిపి, తరువాత నేను స్థూలంగా ఉన్నట్టు అనిపించింది.
ప్రేక్షే తావద్ అహం కిఞ్చిద్ ఇతి బోధాల్ లఘోస్ తతః । మనాగ్ ఆలోకనాయేవ సమ్ప్రవృత్తో ఽనుభూతవాన్ । యన్ నామ తత్ర తత్ కిఞ్చిత్ తస్యేహాద్య రఘూద్వహ
తరువాత కొంత అవగాహనతో నేను ఏదో ఒకటి గమనిస్తాను. ఆ బోధతోనే చూచేందుకు ప్రారంభిస్తాను. అక్కడ ఏది ఉందో, రఘువంశజా, ఇక్కడ కూడా అదే అనుభవిస్తాను.
శృణు నామాని ముఖ్యాని కల్పితాని భవాదృశైః । ద్రష్టుం ప్రవృత్తో రన్ధ్రేణ యేన తచ్ చక్షుర్ ఉచ్యతే
ఇప్పుడు విను, మీలాంటి వారు ఊహించిన ముఖ్యమైన పేర్లు. మనం చూసేందుకు ఉపయోగించే రంధ్రాన్ని కన్ను అంటారు.
యచ్ చ పశ్యామి తద్ దృశ్యం దర్శనం తు ఫలం తతః । యదా పశ్యామి కాలో ఽసౌ యథా పశ్యామి స క్రమః
నేను చూస్తున్నది దర్శనమైనది. ఆ చూడటం దాని ఫలం. నేను చూస్తున్న సమయం అదే క్షణం, నేను ఎలా చూస్తున్నానో అదే క్రమం.
ప్రౌఢా నియతిర్ ఇత్య్ అద్య యత్ర పశ్యామి తన్ నభః । స్థితో ఽస్మి యత్ర దేశో ఽసావ్ ఇత్య్ ఆద్యైషా ప్రకల్పనా
ఈ రోజు నాకు బలమైన నిశ్చయం వచ్చింది—నేను చూస్తున్న చోటే ఆకాశం, నేను ఉన్న చోటే ప్రదేశం—ఇదే మొదటి ఊహ.
తదా త్వ్ అహం విదున్మేషమాత్రమ్ ఏతస్య కారణమ్ । పశ్యామీతి తతస్ తత్ర మనాగ్ బోధో మమోదభూత్
అప్పుడు నాకు అర్థమైంది—ఈ దానికి కారణం కేవలం జ్ఞానం తెరుచుకోవడం, మూయడం మాత్రమే. అలా అక్కడ నాకు కొంత జ్ఞానం కలిగింది.
తతో రన్ధ్రద్వయేనాహమ్ అపశ్యం యత్ తద్ అస్తి ఖమ్ । యాభ్యామ్ అపశ్యం రన్ధ్రాభ్యాం త ఇమే లోచనే స్థితే
ఆ తర్వాత ఆ రెండు రంధ్రాల ద్వారా నేను ఉన్న ఖాళీని చూశాను. ఆ రెండు రంధ్రాల ద్వారానే నేను చూశాను, ఇవే ఇప్పుడు కన్నులుగా ఉన్నాయి.
తతẖ కిఞ్చిచ్ ఛృణోమీతి సంవిద్ అభ్యుదితా మమ । తతẖ కిఞ్చిన్ మనాఙ్మాత్రఝాఙ్కారం శ్రుతవాన్ అహమ్
తర్వాత ఏదో శబ్దం వినిపించింది; నాకు అవగాహన కలిగింది. ఆ తర్వాత చాలా మృదువుగా, స్వల్పమైన ధ్వని నేను విన్నాను.
ఆధ్మాతస్యేవ శఙ్ఖస్య శబ్దం వ్యోమ్నస్ స్వభావజమ్ । యాభ్యామ్ అహమ్ అథాశ్రౌషం త ఇమే శ్రవణవ్రణే
దుంకిన శంఖం లాంటి, ఆకాశానికి సహజమైన శబ్దాన్ని నేను ఆ రెండు రంధ్రాల ద్వారా విన్నాను. ఇవే చెవులుగా ఉన్నాయి.
ప్రదేశాభ్యాం విచరతా మరుతావిరతస్వనమ్ । స్పర్శసంవేదనం కిఞ్చిద్ అహమ్ అత్రానుభూతవాన్
ప్రాంతాల మధ్య గాలి సంచరిస్తూ నిరంతరం చేసే శబ్దాన్ని నేను విన్నాను; అక్కడ కొంత తాకిడి అనుభూతిని కూడా పొందాను.
తత్సంవేదనమాత్రాత్మ సో ఽయం వాయుర్ ఇతి స్మృతః । స్పర్శనేన్ద్రియతన్మాత్రమ్ అసద్ ఏవేతి సత్ స్థితమ్
ఆ అనుభూతి తెలిసిన క్షణంలోనే దీనిని 'వాయువు' అని అంటారు. తాకే ఇంద్రియానికి సంబంధించిన సూత్రభూతమైనది వాస్తవంగా లేదు, అయినా అది ఉన్నదిగా అనిపిస్తుంది.
ఆస్వాదసంవిద్ యాభూన్ మే తద్ ఆస్వాద్యరసేన్ద్రియమ్ । ఘ్రాణాన్ మే ఘ్రాణతన్మాత్రమ్ ఉదితం వ్యోమరూపిణః । ఇత్థం న కిఞ్చిత్ సమ్పన్నం సర్వం సమ్పన్నమ్ అత్ర మే
రుచిని గ్రహించే జ్ఞానం నాలో కలిగింది. అదే రుచిని ఆస్వాదించే ఇంద్రియంగా మారింది. నా ముక్కు ద్వారా వాసనకు సంబంధించిన సూత్రభూతమైనది, ఆకాశ స్వరూపంగా, ఉద్భవించింది. ఇలా చూస్తే, నిజంగా ఏదీ సాధించలేదు, కానీ నాకు అన్నీ సిద్ధమైనట్లే అనిపించింది.
ఏవమ్ ఇన్ద్రియతన్మాత్రజాలం చేతన్న్ అహం స్థితః । యావత్ తావద్ విదḫ పఞ్చ బలాద్ ఇవ మమోదితాః
ఇలా, ఇంద్రియాలకు సంబంధించిన సూత్రభూతమైన వాటి వలయంలోనే నేను స్థిరంగా ఉన్నాను. అలా ఉన్నంతవరకు, ఐదు ఇంద్రియాలు నా లోపల బలంగా ప్రబలించాయి.
శబ్దరూపరసస్పర్శగన్ధమాత్రశరీరికాః । అనాకారాస్ తథానామ్న్యẖ ఖరూపిణ్యో భ్రమాత్మికాః
శబ్దం, రూపం, రుచి, స్పర్శ, వాసనల సూత్రభూతమైన వాటితో ఏర్పడిన శరీరాలు ఆకారములేని, పేరులేని, ఆకాశ స్వరూపమైన, మాయలోనే నిమగ్నమైనవిగా ఉంటాయి.
ఏవంరూపమ్ అహం జాలం భావయన్ యత్ తదా స్థితః । తద్ అహఙ్కార ఇత్య్ అద్య కథ్యతే త్వాదృశైర్ జనైః
ఈ 'నేను' అనే భావనను మనసులో ఊహిస్తూ, ఆ స్థితిలో నిలిచినప్పుడు, అదే ఇప్పుడు మీలాంటి వారు 'అహంకారం' అని పిలుస్తారు.
ఏష ఏవ ఘనీభూతో బుద్ధిర్ ఇత్య్ అభిధీయతే । సాథ బుద్ధిర్ ఘనీభూతా మన ఇత్య్ అభిధీయతే
ఇదే భావన కండించబడినప్పుడు 'బుద్ధి' అని అంటారు. ఆ బుద్ధి ఇంకా గట్టిగా మారినప్పుడు 'మనస్సు' అని పిలుస్తారు.
అన్తẖకరణరూపẖ ఖమ్ ఏవ తత్రాహమ్ ఆస్థితః । ఆతివాహికదేహాత్మా చిన్మయవ్యోమరూపవాన్
అంతఃకరణం అనేది ఆకాశంలా ఉంటుంది. అందులోనే నేను సూక్ష్మదేహ స్వరూపంగా, చైతన్యమయమైన ఆకాశరూపంగా ఉంటాను.
పవనాద్ అప్య్ అహం శూన్యẖ కేవలాకాశమాత్రకమ్ । సర్వేషామ్ ఏవ భావానాం శూన్యాకృతిర్ అరోధకః
నేను గాలికన్నా సూక్ష్మంగా, స్వచ్ఛమైన ఆకాశంలా ఉన్నవాడిని. అన్ని వస్తువులకూ శూన్యరూపంగా, ఎలాంటి అడ్డంకీ లేకుండా ఉంటాను.
అథైనం భావయన్న్ అహం యదా తత్ర స్థిరం స్థితః । తదాహం దేహవాన్ పుష్ట ఇతి మే ప్రత్యయో ఽభవత్
ఈ విషయాన్ని నేను మనసులో ఆలోచిస్తూ, అక్కడ స్థిరంగా ఉండగా, నాకు ఒక నమ్మకం కలిగింది—నేను శరీరంతో ఉన్నాను, బలంగా ఉన్నాను అని.
తేనాహం ప్రత్యయేనాథ శబ్దం కర్తుం ప్రవృత్తవాన్ । శూన్య ఏవ యథా సుప్తస్ స్వప్నోడ్డీనో నరో రవమ్
ఆ నమ్మకంతోనే నేను శబ్దం చేయడం ప్రారంభించాను. ఖాళీగా నిద్రలో ఉన్నవాడు కలలో అరవడం వలెనే, నేను శబ్దాన్ని ఉంచాను.
అథ పూర్వం కృతశ్ శబ్దో బాలేనేవ తద్ ఓం ఇతి । తతస్ స ఏష ఓఙ్కార ఇతి నీతḫ పునḫ ప్రథామ్
మొదట, చిన్నపిల్లవాడిలా, ఆ శబ్దం 'ఓం' అని ఉచ్చరించబడింది. ఆ తరువాత అదే శబ్దం మళ్లీ 'ఓంకారము'గా స్థిరపడింది.
తతస్ స్వప్నే నరేణేవ యత్ కిఞ్చిద్ గదితం మయా । తద్ ఏతద్ విద్ధి వాచం త్వం పశ్చాన్ నీతాం ప్రథామ్ ఇహ
తర్వాత, నేను కలలో మనిషిలా మాట్లాడినది, ఇదే మాటగా తెలుసుకో. ఆ మాట తరువాత ఈ లోకంలో స్థిరంగా ఏర్పడింది.
బ్రహ్మైవ సో ఽస్మి సమ్పన్నస్ సృష్టేẖ కర్తా జగద్గురుః । తతో మనోమయేనైవ కల్పితాస్ సృష్టయో మయా
నేనే పరబ్రహ్మమునై, సంపూర్ణుడనై, సృష్టికర్తగా, జగత్తుకు గురువుగా ఉన్నాను. అందుచేత, ఈ సృష్టులన్నీ నా మనస్సు ద్వారా నేను ఊహించుకున్నవే.
ఏవమ్ అస్మి సముత్పన్నో న తు జాతో ఽస్మి కిఞ్చన । దృష్టవాన్ అస్మి బ్రహ్మాణ్డం తన్ న కిఞ్చన కుత్రచిత్
ఈ విధంగా నేను ఉద్భవించాను గానీ, నిజంగా ఏదైనా రూపంలో పుట్టినది కాదు. నేను బ్రహ్మాండాన్ని చూశాను, కానీ అది కూడా ఎక్కడా ఏమీ కాదు.
ఏవం జగతి సమ్పన్నే మమైతస్మిన్ మనోమయే । న కిఞ్చిత్ తత్ర సమ్పన్నం తచ్ ఛూన్యం వ్యోమ కేవలమ్
ఇలా, ఈ లోకం నా మనస్సులో కనిపించినప్పుడు, ఆ మనస్సులో నిజంగా ఏదీ కలగలేదు—అక్కడ ఖాళీ, విశుద్ధ ఆకాశమే ఉంది.
ఇత్థం సంశూన్యమ్ ఏవేదం సర్వం వేదనమాత్రకమ్ । న మనాగ్ అపి సన్త్య్ ఏతే భావాḫ పృథ్వ్యాదయẖ కిల
ఈ విధంగా, ఇది అంతా ఖాళీగానే ఉంది, కేవలం తెలుసుకునే భావమే మిగిలింది. భూమి మొదలైన వస్తువులు అసలు లేవు.