క్వచిత్ కిఞ్చిద్ అసఞ్జాతసురం సఞ్జాతదానవమ్ । క్వచిత్ కిఞ్చిత్ కృతయుగాచారసజ్జనభూతకమ్
కొన్ని చోట్ల దేవతలు లేరు, రాక్షసులు మాత్రమే ఉన్నారు; మరికొన్ని చోట్ల కృతయుగానికి అనుగుణంగా మంచివారు జీవిస్తున్నారు.
క్వచిత్ కిఞ్చిత్ కలియుగాచారదుర్జనభూతకమ్ । క్వచిత్ కిఞ్చిత్ కల్పకాలమధ్యసంస్థితిసుస్థితమ్
కొన్ని చోట్ల కలియుగానికి అనుగుణంగా చెడ్డవారు ఉన్నారు; మరికొన్ని చోట్ల కల్పమధ్య కాలంలో స్థిరంగా ఉన్న లోకము ఉంది.
క్వచిత్ కిఞ్చిత్ పురవ్యూహదైత్యసఙ్గరదుస్తరమ్ । క్వచిత్ కిఞ్చిన్ మహాశైలజాలనిర్వివరావని
కొన్ని చోట్ల రాక్షసులతో యుద్ధాలు జరిగే, దుర్గమై ప్రవేశించలేని నగరాలు ఉన్నాయి; మరికొన్ని చోట్ల విస్తారమైన పర్వతశ్రేణులతో అంతరాయం లేని భూమి ఉంది.
క్వచిత్ కిఞ్చిద్ అసమ్పన్నసర్గమ్ ఏకామ్బుజోద్భవమ్ । క్వచిత్ కిఞ్చిజ్ జరామృత్యుముక్తభూతలమానవమ్
కొన్ని చోట్ల సృష్టి పూర్తిగా జరగలేదు, ఒకే ఒక్క పద్మంలో పుట్టినవాడు మాత్రమే ఉన్నాడు; మరికొన్ని చోట్ల ముదురు వయస్సు, మరణం లేని మానవ లోకం ఉంది.
క్వచిత్ కిఞ్చిద్ అసఞ్జాతచన్ద్రశూన్యశిరశ్శివమ్ । అనిర్మథితదుగ్ధాబ్ధిమృత్యుమత్సురపూరితమ్
కొన్ని చోట్ల, ఒక శుభకరమైన విషయం ఉంది: అక్కడ ఇంకా జన్మించని చంద్రుడు లేని తల, ఇంకా మథించని పాల సముద్రం, మరణాన్ని ఎరుగని దేవతలతో నిండినదిగా కనిపిస్తుంది.
అసఞ్జాతామృతాశ్వేభవైద్యాగకమలావిషమ్ । శుక్రామరమహావిద్యానాశనోత్కసురవ్రజమ్
అక్కడ ఇంకా జన్మించని అమృతపు గుర్రాలు లేవు, వైద్యశాస్త్రపు కమలంలో విషం లేదు, శుక్రుడు మొదలైన మహావిద్యలను నాశనం చేయాలని ఉత్సాహపడే దేవతల సమూహం అక్కడ కనిపించదు.
క్వచిత్ కిఞ్చిచ్ చ గర్భాఙ్గకర్తనోత్కసురేశ్వరమ్ । అపరిమ్లానధర్మత్వాత్ స్వప్రకాశాఖిలప్రజమ్
మరొక చోట, ఇంకా జన్మించని జీవుల అవయవాలను కోయాలని ఉత్సాహపడే అసురాధిపతి ఉన్నాడు; అలాగే, ఎప్పటికీ మురికిపడని ధర్మబలంతో, తమ స్వప్రకాశంతో వెలిగే సమస్త ప్రజలు అక్కడ ఉన్నారు.
క్వచిత్ కిఞ్చిచ్ చ పూర్వాన్యసన్నివేశక్రమస్థితి । అపూర్వవేదశాస్త్రార్థసమాచారవిచారణమ్
ఇంకొన్ని చోట్ల, గతంలోనూ ఇతరత్రా ఏర్పాట్లున్న స్థితి ఉంది; అలాగే, ఇప్పటివరకు ఎరుగని వేదశాస్త్రాల అర్థం, ఆచరణ గురించి ఆలోచించడమూ అక్కడ జరుగుతోంది.
క్వచిత్ కిఞ్చన కల్పాన్తసఙ్క్షోభాశివసంస్థితి । క్వచిత్ కిఞ్చిచ్ చ దైత్యౌఘవిలుణ్ఠితసురాలయమ్
ఎక్కడో యుగాంతపు కలకలంలో ఒక శుభమైన స్థితి కనిపిస్తుంది; మరెక్కడో రాక్షస సమూహాలు దేవతల లోకాలను దోచేస్తున్నాయి.
క్వచిత్ కిఞ్చిత్ సురోద్యానగాయద్గన్ధర్వకిన్నరమ్ । క్వచిత్ కిఞ్చిత్ సమారబ్ధగీర్వాణాసురసౌహృదమ్
కొన్ని చోట్ల దేవతల తోటల్లో గంధర్వులు, కిన్నరులు పాటలు పాడుతూ ఆనందంగా ఉంటారు; ఇంకొన్ని చోట్ల దేవతలు, రాక్షసులు స్నేహాన్ని ప్రారంభిస్తున్నారు.
భూతభవ్యభవిష్యత్స్థజగదాడమ్బరం మయా । తదానుభూతం వపుషి మహావిశ్వగణాత్మని
గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తులోని జగత్తు కలిగించే కలహాన్ని నేను ఈ విశ్వానికి ఆత్మ అయిన మహాత్ముని రూపంలో అనుభవించాను.
ఏకత్ర కల్పవిక్షుబ్ధపుష్కరావర్తమన్థరమ్ । ఏకత్ర సోమ్యసకలభూతసన్తతిసుస్థితమ్
ఒకచోట యుగాంతపు కలకలితో కమలపు గుండ్రంగా తిరుగుతోంది; ఇంకొకచోట అన్ని జీవులు ప్రశాంతంగా, సుఖంగా జీవిస్తున్నారు.
ఏకత్ర సమరక్షుబ్ధసురాసురనరేశ్వరమ్ । ఏకత్రాసమ్భవద్భానునిత్యాభిన్నతమోఘనమ్
ఒక చోట దేవతలూ, రాక్షసులూ, వారి రాజులూ యుద్ధంలో కలకలం అవుతుండగా, ఇంకొక చోట సూర్యుడు ఉదయించలేదు, అందువల్ల చీకటి అంతా విడిపోకుండా అలాగే ఉంది.
ఏకత్రాసమ్భవద్ధ్వాన్తం కాన్తజ్వాలోదరోపమమ్ । ఏకత్ర నలినీనాలనిలీనమధుకైటభమ్
ఒక చోట చీకటి, అందమైన అగ్ని లోపలిలా కనిపించేది; ఇంకొక చోట పద్మపు కాండంలో మధు, కైటభులు దాగి ఉన్నారు.
ఏకత్ర పద్మమఞ్జూషాసుప్తబాలనవాబ్జజమ్ । ఏకత్రైకార్ణవోదగ్రవృక్షవిశ్రాన్తమాధవమ్
ఒక చోట పద్మపు పెట్టెలో పుట్టిన వెంటనే బ్రహ్మా నిద్రపోయాడు; ఇంకొక చోట ఒక్క సముద్రం మధ్యలో పెద్ద చెట్టుపై మాధవుడు విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాడు.
ఏకత్ర కల్పరజనీనిశ్శూన్యతిమిరాకులమ్ । శిలాజఠరనిస్స్పన్దం వ్యోమేవ వితతాకృతి
ఒక చోట కల్పాంత రాత్రి శూన్యంతో, ఘనమైన చీకటితో నిండిపోయింది; అది రాయి పొత్తికడుపులా కదలకుండా, ఆకాశంలా విస్తరించి ఉంది.
సుషుప్తజఠరాకారమ్ అప్రజ్ఞాతమ్ అలక్షణమ్ । అప్రతర్క్యమ్ అవిజ్ఞేయం సుషుప్తమ్ ఇవ సర్వతః
అది గాఢనిద్రలా, ఎవరికీ కనిపించని, ఎలాంటి లక్షణాలు లేని, ఊహించలేని, తెలుసుకోలేని రూపంలో ఉండేది. అన్ని వైపులా నిద్రలో లేని నిశ్శబ్దతలా కనిపించేది.
ఏకత్ర పక్షవిక్షుబ్ధశైలకాకాకులామ్బరమ్ । ఏకత్ర వజ్రనిష్పేషద్రవద్భూధరభాసురమ్
ఒకచోట పర్వతాల రెక్కలు ఊపిరాడ్చడంతో, ఆకాశం కాకులతో నిండిపోయింది. ఇంకొకచోట వజ్రం తాకడంతో పర్వతాలు కరిగిపోయి ప్రకాశించాయి.
ఏకత్రోద్వృత్తమత్తాబ్ధిహ్రియమాణధరాచలమ్ । ఏకత్ర సురవృత్రాన్ధబడిసఙ్గరసఙ్కులమ్
ఒకచోట మత్తులో ఉన్న పాతాళ గజాలు భూమిని కంపింపజేశాయి. ఇంకొకచోట శేషుని తలపై యుగాంతంలో భూమి కలకలమైంది.
ఏకత్ర మత్తపాతాలగజకమ్పివసున్ధరమ్ । ఏకత్ర శేషశిరసẖ కల్పాన్తలుఠితావని
ఒకచోట మత్తులో ఉన్న పాతాళపు ఏనుగుల వల్ల vasundhara (భూమి) కంపించింది. ఇంకొకచోట శేషుని తలపై యుగాంతంలో భూమి ఊగిసలాడింది.
క్వచిద్ అన్యేన రామేణ హతరావణరాక్షసమ్ । రక్షసా రావణేనైవ క్వచిన్ నిహతరాఘవమ్
కొన్ని చోట్ల ఇంకొక రాముడు రావణాసురుడిని సంహరించాడు; మరికొన్ని చోట్ల రావణుడు రాఘవుని చంపాడు.
భూస్థపాదేన దేవాద్రిశిరస్స్థశిరసా పరమ్ । పశ్యతా పారమ్ ఆక్రాన్తం క్వచిద్ వై కాలనేమినా
కొన్ని చోట్ల భూమిపై కాలు పెట్టి, దేవతల పర్వతం మీద తల ఉంచిన కాలనేమి దూరపు తీరాన్ని చేరాడని కొందరు చూశారు.
క్వచిచ్ చాపసురైర్ నిత్యం దానవైర్ ఏవ పాలితమ్ । క్వచిచ్ చామృష్టదనుజైర్ అమరైర్ ఏవ పాలితమ్
కొన్ని చోట్ల ఈ లోకాన్ని ఎప్పుడూ అసురులు, దానవులు పాలించారు; ఇంకొన్ని చోట్ల దానవులను జయించిన దేవతలే పాలించారు.
జిష్ణుయుక్తేన గుప్తేన విష్ణుపాణ్డవకౌరవైః । క్వచిద్ భారతయూథేన నిహతాక్షౌహిణీగణమ్
కొన్ని చోట్ల అర్జునుడు, విష్ణువు, పాండవులు, కౌరవులు రక్షణగా ఉన్న భారత వంశ సైన్యాలు శత్రు సేనలను పూర్తిగా నాశనం చేశాయి.
క్వచిచ్ చ దాశరథినా త్వయైవ హతరావణమ్ । రామేణ రణమత్తేన నిశ్శేషీకృతరాక్షసమ్
ఇంకొక్కడా, దశరథుని కుమారుడైన నీవే రాముడిగా, యుద్ధంలో ఉత్సాహంతో రావణుడిని సంహరించావు. రాముడు యుద్ధ మత్తులో రాక్షసులను పూర్తిగా నాశనం చేశాడు.
కిమ్ అహం భగవన్ పూర్వమ్ అభవం కథయేతి మే । అభవం చేద్ అనేనైవ సన్నివేశేన తత్ కథమ్
భగవంతుడా, నేను మునుపు ఎవరో చెప్పండి. ఇదే రూపంలో నేను అప్పుడూ ఉన్నానా? అలా అయితే అది ఎలా సాధ్యమైంది?
సర్వ ఏవ వివర్తన్తే రామ భావాḫ పునḫ పునః । పూయమానా యథా మాషాẖ క్రమేణాన్యేన తేన చ
రామా, అన్ని విషయాలు మళ్లీ మళ్లీ తిరుగుతూ వస్తుంటాయి. మినుములు ఉడికే సమయంలో ఒక్కొక్కటి పైకి వచ్చే విధంగా ఇవి కూడా వరుసగా కనిపిస్తాయి.
సర్వక్రమసమాẖ కేచిత్ త ఏవాన్యే ఽథ వా మిథః । స్ఫురన్త్య్ అర్ధసమా భావాẖ కేచిద్ అబ్ధితరఙ్గవత్
కొన్ని విషయాలు అదే క్రమంలో వస్తాయి, మరికొన్ని వేరే క్రమంలో కనిపిస్తాయి. ఇంకొన్ని మాత్రం సమృద్ధిగా కాకుండా, సముద్రంలో అలలు ఎగిసేలా కొంతవరకే కనిపిస్తాయి.
పునస్ త్వం పునర్ ఏవాహం పునḫ పునర్ ఇమే జనాః । న కదాచన నైవాన్యే సమ్భవత్య్ అఖిలం పరే
మళ్ళీ నీవు, మళ్ళీ నేను, మళ్ళీ ఈ జనాలు — ఇలా తిరిగి తిరిగి వస్తుంటారు; ఎప్పుడూ ఇంకెవరూ ఉండరు, పరమాత్మలో ఇంకేమీ పుట్టదు.
త ఏవాన్యే ఽథ వామ్భోధౌ తరఙ్గా ఇతి నిర్ణయః । యద్వన్ న జాయతే తద్వద్ భూతానాం భ్రమతాం భవే
అదే ఇతరులు, లేదా సముద్రంలో అలలు లాంటివారు — ఇదే తుది నిర్ణయం; అలలు నిజంగా పుట్టినట్టు లేనట్టే, జీవులు సంసారంలో తిరుగుతూ కూడా నిజంగా పుట్టరు.