ఏకపాదాన్వితా క్షిప్రం క్షిప్రం పాదశతాన్వితా । క్షణం చానన్తపాదాఢ్యా నిష్పాదాకారిణీ క్షణమ్
ఆమె ఒక్కసారి ఒక కాలు పెట్టి, వెంటనే వంద కాళ్లు పెడుతుంది; కొన్ని క్షణాలు అనేక కాళ్లతో కనిపించి, మరికొన్ని క్షణాలు ఒక్క కాలు కూడా లేకుండా కనిపిస్తుంది.
కాలరాత్రిర్ ఇయం సేతి మయానుమితదేహికా । కాలీ భగవతీ సేయమ్ ఇతి నిర్ణీతసఞ్చరా
ఈమె కాలరాత్రి స్వరూపమని నేను ఊహించాను; ఈమెనే కాలీ దేవి అని, ఆమె సంచారాన్ని నేను గ్రహించాను.
జ్వాలాపూర్ణారఘట్ఠోగ్రఖాతాభనయనత్రయా । జ్వలద్వరేన్ద్రనీలాద్రిసానూపమలలాటభూః
ఆమె మూడు కళ్లూ భయంకరమైన అగ్నికుండల్లా మండిపోతున్నాయి; ఆమె నుదురు నీలిరంగు గొప్ప పర్వత శిఖరాల్లా ప్రకాశిస్తోంది.
లోకాలోకేన్ద్రనీలాగ్రశ్వభ్రభీమహనుద్వయా । వాతస్కన్ధగుణప్రోతతారాముక్తాకలాపినీ
ఆమె రెండు దవడలు లోకాలకు అంచున ఉన్న నీలిరంగు పర్వత శిఖరాల్లా భయంకరంగా ఉన్నాయి; ఆమె మెడలో గాలి తాడులతో నెయ్యబడిన నక్షత్రాలు, ముత్యాల హారం అలంకరంగా మెరిసిపోతోంది.
ఇన్ద్రనీలాద్రితుల్యోరుతోరణోచ్చే ప్రభాసురే । విశ్రాన్తకాచశైలాభభగభీషణవాయసా
ఇంద్రనీల పర్వతాన్ని తలపించే ఎత్తయిన తలుపులు, ప్రకాశవంతంగా మెరిసే ద్వారాలు, కాకులు కేకలతో భయానకంగా కనిపించే కొండచరియల వంటి విశ్రాంతి స్థలాలతో ఆ నగరం అలంకరించబడి ఉంది.
నృత్యద్భుజలతాపుష్పైర్ నఖశుభ్రాభ్రమణ్డలైః । పూర్ణచన్ద్రశతానీవ భ్రమయన్తీ నభస్తలే
ఆమె చేతులు పువ్వుల వల్లిలా నర్తిస్తూ, వేళ్ల నఖాలు తెల్ల మేఘాల వలయాల్లా మెరిసిపోతూ, ఆకాశంలో వందల కొద్దీ పూర్ణచంద్రులను తిప్పినట్టు తిరుగుతూ ప్రకాశించాయి.
భ్రమద్భిర్ వ్యాప్తదిక్చక్రా భుజైẖ కల్పామ్బుదైర్ ఇవ । వర్షద్భిḫ పాణిజప్రాన్తతారాలేఖాబృహత్ప్రభాః
ఆమె చుట్టూ తిరిగే చేతులు కల్పవృక్ష మేఘాల్లా విస్తరించి, అన్ని దిశల్నీ నింపాయి. వేళ్ల చివరల నుండి నక్షత్రాల రేఖల్లా విస్తారమైన కాంతి ప్రవహించింది.
నఖపుష్పాఙ్గులీవల్లీజాలైర్ భ్రాన్తభుజద్రుమైః । కృష్ణైẖ కాననితాశేషగగనాగ్రోగ్రమూర్తిభిః
నఖపుష్పాలతో అలంకరించిన వేళ్ల వలయాలూ, తిరుగుతున్న చేతుల చెట్లూ, అంధకారమైన అడవి లాంటి నల్లని ఆకారాలతో ఆకాశపు అంచున భయంకరంగా కనిపించాయి.
తమాలతాలతన్మూలమ్ అవదగ్ధం మహానలైః । విడమ్బయన్తీ చలితం జఙ్ఘాసఙ్ఘేన చోపతా
తమాల, తాళ వృక్షాల వేర్లు మహా అగ్నులతో కాలిపోయినప్పుడు, ఆమె తన చంచలమైన కాళ్ల సమూహంతో నడుస్తూ వాటిని ఎగతాళి చేసింది.
అప్య్ అనన్తే మహావ్యోమ్ని పారం ప్రాప్తైశ్ శిరోరుహైః । కుర్వాణేవాతతం వాసవనం తిమిరదన్తినః
అనంతమైన ఆకాశంలో కూడా, ఆమె తల వెంట్రుకలు చివరదాకా వ్యాపించి, రాత్రి ఏనుగు కోసం అంతులేని చీకటి అడవిని సృష్టించినట్టు కనిపించాయి.
ఉహ్యన్తే మేరవో యేన తేన నిశ్శ్వాసవాయునా । ఘనఘుఙ్ఘుమదిగ్వక్త్రగగనోగ్రాఙ్గఘోషిణా
ఆమె శ్వాస తీవ్రమైన గాలిలా గర్జిస్తూ, మేరు పర్వతాలను కూడా కదిలించగా, ఆమె భయంకరమైన నోళ్ల గర్జనతో ఆకాశం మారుమోగింది.
ఘనమారుతఘూత్కారైẖ క్ష్వేడాగేయం ప్రగాయతా । నియతానునయేనేవ వలితాస్యానువృత్తినా
గాఢమైన గాలుల అరుపులతో పాట పాడుతూ, ఆమె నోరు ఎప్పుడూ వంచి, నిరంతరం వేదనతో కూడిన గానం వినిపించినట్టు ఉంది.
తతో నృత్తవశావేశాద్ వర్ధమానశరీరిణీ । మయా దృష్టావధానేన గగనాభోగపూరిణీ
ఆమె నాట్యములో లీనమై, దేహం విస్తరించుకుంటూ, ఆకాశాన్ని నిండుగా పరచుతూ, నేను ఎంతో ఆసక్తిగా ఆమెను చూశాను.
యావత్ తయా ధృతా దేహే హేలావలనసారవా । మాలా మలయకైలాససహ్యమన్దరమేరుభిః
ఆమె తన రూపాన్ని ఆడిస్తూ, అలసత్వంగా ఊగిపోతూ ఉన్నంత కాలం, మాలయ, కైలాస, సహ్య, మందర, మెరు పర్వతాలతో తయారైన హారాన్ని ధరించింది.
ఆసంస్ తస్యా యుగాన్తాభ్రమాలికాḫ పట్టపట్టికాః । ఆదర్శమణ్డలాన్య్ అగ్రే త్రీణి లోకాన్తరాణి చ
ఆమె వస్త్రపు అంచులు యుగాంతంలో ఏర్పడే మేఘపంక్తుల్లా కనిపించాయి; ఆమె ముందు అద్దంలాంటి వలయాలు, వాటిలో మూడు లోకాలు కనిపించేవి.
కర్ణయోర్ హిమవన్మేరూ రుప్యకాఞ్చనపుత్రికే । బ్రహ్మాణ్డఘుర్ఘురైర్ మాలా మహతీ కటిమేఖలా
ఆమె చెవులలో వెండి, బంగారం తో చేసిన చిన్న హిమవంతు, మెరు పర్వతాలు అలంకరించబడ్డాయి; ఆమె నడుము చుట్టూ బ్రహ్మాండాల హారంగా మ్రోగుతున్న గొప్ప మెఖల ధరించబడింది.
స్రజẖ కులాచలైశ్ శృఙ్గవనపత్తనగుచ్ఛకాః । తరత్పురవరద్వీపగ్రామపేలవపల్లవాః
ఆమె ధరించిన హారాలు పర్వతశిఖరాలు, అరణ్యాలు, పట్టణాలు సమూహాల్లా కనిపించేవి. అందులోని గ్రామాలు, నగరాలు, ద్వీపాలు నాజూకైన ఆకుల్లా మెరిసేవి.
అస్యా అఙ్గేషు దృష్టాని పురాణి నగరాణి చ । ఋతవశ్ చ త్రయో లోకా మాసాహోరాత్రమాలికాః
ఆమె అవయవాలపై పాతకాలపు నగరాలు, పట్టణాలు కనబడేవి. మూడు ఋతువులు, లోకాలు, నెలలు, పగలు, రాత్రుల మాలలు అలంకరించబడ్డాయి.
ముక్తాలతాదికం నద్యẖ కాలిన్దీత్రిపథాదికాః । ధర్మాధర్మావ్ ఉభౌ కర్ణభూషణే చాన్యకర్ణయోః
పెర్ల మాలలు, ఇతర అలంకారాలుగా నదులు — యమునా, గంగ, ఇతర నదులు — మెరిసేవి. ధర్మం, అధర్మం రెండూ ఆమె చెవులకు ఆభరణాల్లా అలంకరించబడ్డాయి.
స్తనాస్ తస్యాస్ తు చత్వారస్ స్రవద్ధర్మపయోలవాః । వేదాస్ సకలశాస్త్రార్థచతుస్సంస్థానచూచుకాః
ఆమెకు నాలుగు స్తనాలు ఉండేవి, అవి ధర్మపాలు కారుతూ ఉండేవి. వేదాలు, అన్ని శాస్త్రార్థాలతో కూడిన నాలుగు విధాలుగా, ఆ స్తనాల ముద్దెలుగా మెరిసేవి.
త్రిశూలైḫ పట్టిసైḫ ప్రాసైశ్ శరశక్త్యృష్టిముద్గరైః । నిర్యదాయుధజాలాని స్రగ్దామాని బిభర్తి సా
ఆమె త్రిశూలాలు, కత్తులు, భల్లాలు, బాణాలు, శక్తులు, గొడ్డళ్లూ, గదలతో చేసిన హారాలు, గొలుసులు ధరించి ఉంటుంది.
చతుర్దశవిధా భూతజాతయో యాస్ సురాదికాః । తస్యాశ్ శరీరశాయిన్యస్ తా లోమావలయస్ స్థితాః
దేవతలతో మొదలయ్యే పద్నాలుగు రకాల భూతజాతులు ఆమె శరీరంలో నివసిస్తూ, ఆమె వెంట్రుకల వలయాల్లో స్థిరంగా ఉంటాయి.
తస్యాశ్ చ నగరగ్రామగిరయో దేహశాయినః । నృత్యన్త్యాస్ సహ నృత్యన్తి పునర్జన్మముదేవ తే
ఆమె శరీరంలో ఉన్న పట్టణాలు, గ్రామాలు, పర్వతాలు—all ఆమెతో పాటు నర్తించేటప్పుడు, అవి కూడా నాట్యం చేస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ జన్మించడం వల్ల ఆనందిస్తాయి.
జఙ్గమాత్మకమ్ ఏవైతజ్ జగద్ అస్థావరం తదా । నృత్యతీతి మయా జ్ఞాతం పరలోకే సుఖం స్థితమ్
ఈ జగత్తు—చలించేవి, నిలిచేవీ అన్నీ ఆమె స్వరూపమే అని నేను గ్రహించాను. ఆమె నాట్యం చేస్తే, అవన్నీ నాట్యం చేస్తాయి; పరలోకంలో అవి సుఖంగా ఉంటాయి.
నిగీర్ణం జగద్ అఙ్గస్థం కృత్వా తృప్తిమ్ ఉపాగతా । పరినృత్యతి సా మత్తా జగజ్జీర్ణాహిచాతకీ
తన అవయవాలలో ఉన్న ఈ లోకాన్ని పూర్తిగా మింగేసి, తృప్తిగా మత్తులో మునిగి, పాత పాము తినే చాతక పక్షిలా ఆనందంగా నాట్యం చేస్తోంది.
ఆదర్శప్రతిబిమ్బస్థమ్ ఇవాభాత్య్ అఖిలం జగత్ । తస్యా వపుషి విస్తీర్ణే ఖరూపిణి ఖరూపధృత్
ఆమె విస్తారమైన, గట్టిగా ఉన్న శరీరంలో, ఈ మొత్తం జగత్తు అద్దంలో ప్రతిబింబం పడినట్టు కనిపిస్తోంది.
తజ్జగన్నర్తనం చారు తద్దేహాదర్శసంస్థితమ్ । చిరం మయా తదా దృష్టమ్ అవినష్టం పురస్స్థితమ్
ఆమె శరీర అద్దంలో నిలిచిన ఆ అందమైన జగత్తు నాట్యాన్ని నేను చాలా కాలం పాటు, ఏ మాత్రం తగ్గకుండా, నా ముందే చూస్తూ ఉండిపోయాను.
వివలత్తారకాజాలం భ్రమత్పర్వతమణ్డలమ్ । మషకవ్యూహవద్ వాతవ్యాధూతామరదానవమ్
కదిలే నక్షత్రాల జాలం, తిరుగుతున్న పర్వతాల వలయం, గాలిలో ఊగిపోతున్న దేవతలు, దానవులు—all ఇవన్నీ దోమల గుంపుల్లా కనిపించాయి.
సఙ్గ్రామోన్ముక్తచక్రాభద్వీపార్ణవవృతామ్బరమ్ । హేలావివలనావర్తప్రౌఢశైలధరాతృణమ్
యుద్ధ ఘోషంతో ఆకాశం చుట్టుముట్టబడి, ద్వీపాల సముద్రంతో ఆవృతమై, అలలు ఆడుతూ కొండలు, గడ్డి తంతులు అన్నీ సమానంగా ఎత్తుకుని ఊగిపోతున్నట్లు కనిపిస్తోంది.
నీలమేఘాంశుకావృత్తివాతఘుఙ్ఘుమితామ్బరమ్ । కాష్ఠాద్ర్యస్థిపురాస్ఫోటపటత్పటపటారవమ్
నీలిమేఘాల చీరలతో ఆకాశం కప్పబడి, గాలివాటంతో గంభీరంగా మోగుతూ, చెక్కపర్వతాలు, పట్టణాలు కూలిపోతూ పటపటలతో ఉరుములా శబ్దించుతోంది.