మృతార్ధమృతయా భూతసన్తత్యానిలలోలయా । అభూన్ నీరన్ధ్రమ్ ఆకాశం జీర్ణపర్ణసవర్ణయా
సగం మృతులు, సగం బ్రతికిన జీవులతో కూడిన గాలులు అల్లకల్లోలంగా ఊదుతూ, ఆకాశం ఎక్కడా ఖాళీ లేకుండా, వాడిపోయిన ఆకుల గుంపులా కనిపించింది.
జగద్ ఆసీత్ పతచ్ఛృఙ్గస్థూలధారౌఘనిర్భరమ్ । భ్రశ్యద్బృహద్గిరిపురవ్రాతపూర్ణసరిచ్ఛతమ్
పడి పోతున్న పర్వత శిఖరాల నుంచి భారీ నీటి ప్రవాహాలు జాలువారుతూ, కూలిపోతున్న మహా పర్వత పట్టణాల అవశేషాలతో నిండిన వందల నదులు ఈ లోకాన్ని కప్పేశాయి.
శామ్యచ్ఛమశమాశబ్దశతసఙ్గిహుతాశనమ్ । చలాబ్ధివలనాదోలాలోలశైలసరిత్తటమ్
ఆగిపోతున్నదీ ఆగని నాశనపు శబ్దాలతో కలిసిన అగ్ని మండిపడింది. అలలు ఎగిసిపడుతున్న సముద్రం తీరాలను, కొండలు, నదికట్టలను ఊగదీసింది.
తృణరాశిసరిన్న్యాయమిశ్రద్వీపార్ణవోత్కరమ్ । అత్యన్తదూరదిగ్వ్యోమక్షణజ్వాలామహావనమ్
గడ్డి రాశులు, నదుల్లా కలిసిపోయిన ద్వీపాలు, సముద్రాలు అక్కడక్కడ గుట్టలుగా కనిపించాయి. దిక్కులు, ఆకాశం అంతటా ఒక్క క్షణం పెద్ద అగ్నికాంతి అడవి మెరిసింది.
వర్షశామ్యద్ధుతాశోత్థభస్మామోదపతత్సురమ్ । భూతపూర్వజగద్భూతం పరివిస్మృతసర్గకమ్
వర్షంతో మసకబారిన అగ్నిలోంచి వచ్చిన బూడిద పరిమళంతో దేవతలు పడిపోయారు. పూర్వం ఉన్న లోకం, తన సృష్టిని మరచిపోయినట్టు అయింది.
నిరర్గలోల్లసన్నాదం సార్గలోపశమక్రమమ్ । సర్గలోభోల్లసచ్ఛేషం వర్గలోకవివర్జితమ్
అడ్డుకోలేని గొప్ప శబ్దం మోగింది. మిగతా శబ్దాలన్నీ మెల్లగా మాయమయ్యాయి. సృష్టి మీద మిగిలిన తుది ఆశ మాత్రమే ఉండిపోయింది, లోకాలన్నీ ఖాళీగా మారిపోయాయి.
అనారతవిపర్యాసకారిమారుతనిర్ధుతమ్ । బీజరాశిమ్ ఇవాజస్రం పూయమానం పునḫ పునః
ఎప్పటికీ ఆగని మాయా గాలులు విత్తనాల గుట్టును ఎప్పటికప్పుడు చెల్లాచెదురు చేస్తాయిగా, అలాగే అది మళ్లీ మళ్లీ కదిలించబడుతుంది.
ఉల్ముకాన్యోఽన్యనిష్పేషవహ్ని చూర్ణసువర్ణజైః । రజోభిర్ వివృతైర్ హేమకుట్టిమాకాశకోటరమ్
కట్టెల ముక్కలు, రగిలే నిప్పు, లేక బంగారం పొడి తుళ్ళు గాలిలో ఎగిరిపోతున్నట్లు, బంగారు మందిరపు ఆకాశపు గర్భం ఆ ధూళితో నిండిపోయింది.
భూమణ్డలబృహత్ఖణ్డైర్ భ్రష్టైస్ సద్వీపసాగరైః । పూర్ణసప్తమపాతాలం లుఠత్పాతాలమణ్డలైః
భూమండలపు పెద్ద ముక్కలు, దీవులు, సముద్రాలతో కలసి పడిపోయి చెల్లాచెదురైపోయినవి, ఏడూ పాతాళాలు తిరుగుతూ అక్కడక్కడా పడిపోయినట్లు ఉన్నాయి.
ఆసప్తమసుతాలాన్తమ్ ఆమహీతలపర్వతమ్ । ఆవ్యోమైకార్ణవీభూతం పూర్ణం ప్రలయవాయుభిః
ఏడవ పాతాళం వరకు, భూమిపై పర్వతాలతో కూడి, ఆకాశం ఒక్కటి సముద్రంలా మారిపోయి, అంతా ప్రళయ గాలులతో నిండిపోయింది.
ఏకార్ణవో ఽథ వవృధే శనైశ్ శీఘ్రం సరిచ్ఛతైః । భువనే జడకల్లోలైẖ కోపో మూర్ఖాశయే యథా
తర్వాత ఒకే సముద్రం నెమ్మదిగా పెరిగిపోతూ, వందలాది నదుల వల్ల వేగంగా ఉప్పొంగింది. దాని ముద్దగా ఉన్న అలలు లోకంలో ఎగిసిపడినట్లు, మూర్ఖుడి మనసులో కోపం ఎలా ఉప్పొంగుతుందో అలా.
ముసులోపమయా పూర్వం తతస్ స్తమ్భనిభాఙ్గయా । తతస్ తాలద్రుమాకారధారయాసారసారయా
మొదట అది ముద్దగడ్డలతో ముద్దలు కొట్టినట్లు ప్రవహించింది. తరువాత దృఢమైన స్తంభాల వలె గట్టిగా ఉప్పొంగింది. ఆ తర్వాత తాళపాకల కండలు లాంటి ప్రవాహాలతో ఉప్పొంగింది.
తతో నదీప్రవాహోగ్రజలపాతైకపాతయా । సప్తద్వీపమహీపీఠసమమేదురమేఘయా
తర్వాత నదుల ప్రవాహాల ఉగ్ర జలపాతం ఒక్కసారిగా పడింది. భూమిని కప్పేసే ఏడుద్వీపాలంతా ఉన్న మేఘాల వర్షంతో అది మరింత ఉప్పొంగింది.
వహ్నిర్ విదాహకృద్ వృష్ట్యా శమమ్ అభ్యాయయౌ తథా । శాస్త్రసజ్జనసద్దృష్ట్యా మౌర్ఖ్యమ్ ఆపత్ప్రదం యథా
దహనం చేసే అగ్ని వర్షంతో శాంతించింది. అలాగే, అపాయం తెచ్చే మూర్ఖత్వం శాస్త్రం, సజ్జనుల దృష్టితో తగ్గిపోతుంది.
ఊర్ధ్వాధరస్థపరివృత్తపదార్థజాతమ్ అన్తẖక్వణత్ఖనఖనాయితశైలమజ్జమ్ । బ్రహ్మాణ్డకోటరమ్ అభూద్ విధురం కుబాలలీలావిలోలమ్ ఇవ బిల్వఫలం విశుష్కమ్
ఈ బ్రహ్మాండపు లోపలి భాగం పాడైపోయింది. పైకీ, కిందకీ తిరుగుతూ, కొండలు కూలిపోతూ మోగిన మేటల శబ్దంతో నిండిపోయింది. అది పిల్లలు ఆడుకుంటూ విసిరేసిన, లోపల ఎండిపోయిన, ఖాళీగా ఉన్న బిల్వపండు లాంటిదిగా మారింది.
వాతవర్షహిమోత్పాతఘాతభగ్నే ధరాతలే । జలవేగో ఽగమద్ వృద్ధిం కలావ్ ఇవ మహీపతిః
పవనాలు, వానలు, ముంచుకొచ్చిన మల్లెపాట్లు, వడగండ్లతో భూమి చీలిపోయింది. అప్పుడు నీటి ప్రవాహం మరింత పెరిగింది. అది కలహకాలంలో రాజు బలపడినట్టు పెరిగిపోయింది.
గఙ్గాప్రవాహప్రతిమధారాపాతవివర్ధితైః । సరిత్సహస్రైస్ సహసా మేరుమన్దరసున్దరైః
గంగా ప్రవాహంలా పెరిగిన నీటి ధారలతో వేలాది నదులు ఒక్కసారిగా మెరు, మందర పర్వతాలను అందంగా అలంకరించాయి.
ఆదిత్యపథసమ్ప్రాప్తకన్దరో జడమన్థరః । ఏకార్ణవస్ సముచ్ఛూన ఆసీన్ మూర్ఖ ఇవేశ్వరః
ఆదిత్యుని మార్గాన్ని తాకే గుహలలోకి ఒక్క సముద్రం నెమ్మదిగా, కదలకుండా నిండిపోయింది. అది అర్ధం లేని రాజు మాదిరిగా, ఉబ్బిపోయి, కదలకుండా ఉండిపోయింది.
విపులావర్తవృత్త్యాన్తర్ వివృతాద్రితరత్తృణః । స్ఫురత్తుఙ్గతరఙ్గాగ్రనిగీర్ణాదిత్యమణ్డలః
అదిరిపోయే పెద్ద గిరికట్టెలా తిరిగే ఆ ప్రవాహంలో పర్వతాలు, గడ్డి అన్నీ కొట్టుకుపోయాయి; ఎగిసిపడే అలల అంచుల్లోనే సూర్యుడి వలయమూ మింగిపోబడింది.
మేరుమన్దరకైలాసవిన్ధ్యసహ్యజలేచరః । చలితావనిపఙ్కాన్తర్లీనవ్యాలమృణాలకః
మెరు, మందర, కైలాస, వింధ్య, సహ్య పర్వతాల మీదుగా ఆ నీరు ఉప్పొంగింది; అడవులు నేల నుండి పెల్లుబికిపోయాయి, పాములు మట్టిలో కలిసిపోయాయి.
అర్ధదగ్ధద్రుమవనవ్యూహావలనసఙ్కటః । త్రైలోక్యభస్మసమ్మృష్టిమషీకర్దమకుత్సితః
అరచెదరిన చెట్లూ, అడవులూ ఆ కలకలంలో తిప్పబడిపోయాయి; మూడు లోకాలు తాము కాలిపోయిన బూడిద ముద్దతో పూతబడిపోయాయి.
నభస్స్తమ్భబృహద్ధారానాలభాస్కరపుష్కరః । ధారాజలమహామ్భోదవిలీననలినీదలః
ఆకాశం పొడవునా పెద్ద నీటి స్తంభాలు నిలిచాయి, వాటి మధ్య సూర్యుని కమలమూ కనబడలేదు; ఆ మహాప్రళయ జలంలో ప్రవాహాలపై తేలుతున్న కమలదళాలూ మునిగిపోయాయి.
దిణ్డీరపర్వతప్రాన్తప్రాప్తవృత్తాన్తవారిదః । భ్రమదిన్ద్రానలార్కేన్దుపురపత్తనపూరనౌః
దిండీర పర్వతపు అంచు నుంచి వచ్చిన వార్తలతో కూడిన జలప్రవాహం, దేవతల నగరాలు, అగ్ని, చంద్రుడు ఉన్న పట్టణాలను నింపుతూ, ఓడలతో ఉప్పొంగుతూ ముందుకు సాగింది.
కాష్ఠవత్ప్రోహ్యమానోగ్రసురాసురనరోత్కరః । శనైẖక్రమోచ్ఛూనతయా లిహన్న్ ఆదిత్యమణ్డలమ్
దేవతలు, రాక్షసులు, మనుష్యుల సమూహం దుండు ముక్కలవంటి వానగా కొట్టుకుపోతూ, ఆ ప్రవాహం క్రమంగా పెరిగి, సూర్యుని వలయాన్ని తాకుతున్నట్టు కనిపించింది.
తరత్తారతరారావధారాసారసముద్భవైః । బుద్బుదైḫ పరిసన్దిగ్ధప్రోహ్యమానమహాచలః
నక్షత్రాలు, గ్రహాల గర్జనతో ఉప్పొంగిన ప్రవాహాల నుంచి పుట్టిన గుబ్బలు చుట్టుముట్టగా, ఒక గొప్ప పర్వతం ఆ ప్రవాహంలో తడబడుతూ ఊగిసలాడింది.
భ్రమద్బుద్బుదవిశ్రాన్తభ్రాన్తకల్పాన్తవారిదః । ఉత్తారకైస్ తైర్ నయనైḫ పశ్యన్న్ అపరవారిదమ్
కాలాంతంలో వచ్చే మహాప్రళయ జలధి, తిరుగుతున్న గుబ్బలతో నిండిపోయి, అలలు రక్షకులవై, మరో సముద్రాన్ని చూస్తూ ప్రశాంతంగా నిలిచింది.
మహాప్రలయవార్యోఘఘోషఘుఙ్ఘుమితాన్తరః । ఏకప్రవాహాపహృతసర్వోర్వీకులపర్వతః
అందులో, మహాప్రళయ జలధారలు గర్జిస్తూ, ఒకే ఒక ప్రవాహం భూమిపై ఉన్న అన్ని కొండలు, భూములను కొట్టేసింది.
చణ్డవాతకృతాపూర్వజలౌఘకులపర్వతః । మహాఘురుఘురారావఘర్ఘరోగ్రపయోరయః
ప్రబలమైన గాలులతో, ఎప్పుడూ లేని విధంగా వచ్చిన నీటి ప్రవాహాలు కొండలు, భూములను ఎత్తిపడేస్తున్నాయి. ఆ మహా ప్రవాహం భయంకరంగా ఘోరంగా గర్జిస్తోంది.
బ్రహ్మాణ్డకుడ్యసఙ్ఘట్టపరావృత్తిభిర్ ఉద్ధతః । కుర్వన్ యోజనలక్షాణి వినతాన్య్ ఉన్నతాని చ
బ్రహ్మాండపు గోడలకు తాకుతూ ఆ ప్రవాహం ఉప్పొంగుతోంది. లక్షల యోజనాల భూమి ఎక్కడో దిగిపోతుంటే, ఇంకొక్కడో పైకి లేచిపోతోంది.
తృణైర్ ఇవ తరఙ్గేషు దోలాన్దోలనమ్ అద్రిభిః । కుర్వద్భిర్ ఉపలాఘాతభగ్నభాస్కరమణ్డలః
ఆ అలల్లో కొండలు గడ్డి తంతుల్లా ఊగిపోతున్నాయి. రాళ్ల తాకిడితో సూర్యుని వలయం కూడా పగిలిపోతుంది.