యావన్ న క్వచిద్ ఏవాభ్రం పశ్యామ్య్ ఆశాసు కేవలమ్ । తరన్తి తరలాస్ఫాలమ్ ఉల్ముకాశనివృష్టయః
ఎక్కడా ఒక్క మేఘాన్ని కూడా కనపడకముందే, అన్ని దిశల్లో ఉరిమే అగ్నికణాలు, మెరుపుల వర్షం వేగంగా పారుతున్నాయి.
తేన జ్వలనతాపేన బహుయోజనకోటిషు । పదార్థా భస్మతాం యాన్తి దూరే దిక్షు దశస్వ్ అపి
ఆ జ్వలించే వేడితో, కోట్లాది యోజనల దూరంలో, పది దిశల్లో ఉన్న అన్ని వస్తువులు దూరంగా ఉన్నా కూడా బూడిదగా మారిపోయాయి.
అనన్తరం క్షణాద్ వ్యోమ్ని దూరే ఽహమ్ అనుభూతవాన్ । ఊర్ధ్వతశ్ శీతలం వాతమ్ అధస్తాద్ వానలోపమమ్
తర్వాత, ఆకాశంలో దూరంగా నేను ఒక చల్లని గాలి పైన, కింద అగ్నిలా వేడిని అనుభవించాను.
ఏతావతి నభోమార్గే దూరే కల్పామ్బుదాస్ స్థితాః । యస్ తేషామ్ అగ్నితాపానాం విషయో న చ మద్దృశామ్
ఆ దూరంలో, ఆకాశ మార్గంలో, యుగాల మేఘాలు నిలిచినట్టు కనిపించాయి. వాటి అగ్ని వేడి మనలాంటి వారిని తాకదు.
అథ వారుణదిగ్భాగాద్ ఆయయౌ కల్పమారుతః । యస్మింస్ తృణవద్ ఉహ్యన్తే విన్ధ్యమేరుహిమాద్రయః
అప్పుడే పశ్చిమ దిశ నుండి ఒక మహా గాలి వచ్చింది. దాని బలంతో వింధ్య, మెరు, హిమాలయ పర్వతాలు కూడా గడ్డి తంతువుల్లా ఎగిరిపోయాయి.
తేన జ్వాలాచలాḫ ప్రాన్తడీనాఙ్గారవిహఙ్గమాః । లోలోల్ముకవనాక్రాన్తా జగ్ముర్ అగ్నిదిశం ద్రుతమ్
ఆ గాలితో అగ్ని పర్వతాలు, అగ్ని చినుకుల గుంపులు, మంటలతో మండుతున్న అడవులు—all అగ్ని దిశగా వేగంగా పోయాయి.
సన్ధ్యాభ్రసదృశాకారాస్ తేరుర్ అఙ్గారవారిదాః । భ్రేముర్ భస్మభరాభ్రాణి ప్రోతాఙ్గారరజాంసి ఖే
సంధ్యాకాల మేఘాల్లా కనిపించే అగ్నికణాల మేఘాలు కురిసాయి; బస్మంతో నిండిన మేఘాలు గాలిలో తిరుగుతూ, అగ్నికణాల ధూళిని చల్లాయి.
స జ్వాలాచలసఙ్ఘాతో దృష్టో ఽనలదిశం వ్రజన్ । హేమాద్రీణాం సపక్షాణామ్ అనీకం ద్రవతామ్ ఇవ
అగ్ని ప్రాంతం వైపు సాగుతున్న ఆ జ్వాలల పర్వత సమూహం, రెక్కలతో ఉన్న బంగారు పర్వతాల వలె కరిగిపోతున్నట్టు కనిపించింది.
ధరాద్రిమణ్డలాభోగే ఽసోమ్యాఙ్గారభరాత్మని । జ్వాలాచలఘనే యాతే భాతి తేజసి భాస్వతామ్
అంగారాలతో నిండిన ఆ జ్వాలల పర్వత గుళిక భూమి పర్వత వలయాన్ని దాటి పోతూ, ప్రకాశవంతమైనవారి తేజస్సుతో మెరిసింది.
అర్ణవేష్వ్ అనలార్ణస్సు క్వథనోత్ఫాలవారిషు । వనేష్వ్ అస్మృతపర్ణేషు దీప్తాగ్నితరువారిషు
సముద్రాల్లో, అగ్నిలాంటి అలల్లో, మరిగిపోతున్న ఉప్పొంగుతున్న నీళ్లలో, ఎండిపోయిన ఆకుల అడవుల్లో, మండుతున్న చెట్ల నీళ్లలో నీరు కూడా అగ్నిలా మండింది.
బ్రహ్మలోకస్థనాథేషు లోకపాలపురేష్వ్ అధః । సాఙ్గనాబాలవృద్ధేషు దగ్ధేషు నిపతత్సు ఖాత్
బ్రహ్మలోకంలో ఉన్న లోకపాలుల పట్టణాలు, వారి భార్యలు, పిల్లలు, వృద్ధులతో కూడి, అగ్నిలో కాలిపోయి క్రింద పడిపోయినప్పుడు,
కల్పాన్తానలపద్మిన్యా బ్రహ్మాణ్డోగ్రసరోవరే । జ్వాలాపల్లవశాలిన్యాస్ సబీజాయాస్ సహోల్ముకైః
ఆ కాలాంతకాల అగ్నిపద్మం వంటి బ్రహ్మాండమనే ఉగ్ర సరస్సులో, జ్వాలలతో పుష్పించిన, విత్తనాలు, పైకి ఎత్తిన కాండాలతో కూడిన అగ్నికుసుమం విరిసినప్పుడు,
అనలాత్మసు మూలేషు నాగేషు చ నగేషు చ । ఆపాతాలం నిమగ్నేషు మహత్య్ అఙ్గారకర్దమే
అగ్నిస్వరూపమైన మూలాలు, పర్వతాలు, పాములు—all వేరు లేకుండా, పెద్ద అంగారపు మట్టిలో, పాతాళం వరకు మునిగిపోయినప్పుడు,
ఉష్ట్రసైన్యమ్ ఇవాలక్ష్యగతిర్ మన్నికటం నభః । ఆయయావ్ అఞ్జనశ్యామẖ కల్పామ్బుదగణẖ క్షణమ్
అస్పష్టమైన దారిలో పోయే ఒంటె సైన్యం లాగ, అంజనంలా నలుపుగా ఉన్న మేఘగుంపు ఒక్క క్షణం ఆకాశాన్ని వేగంగా చేరింది.
స్థిరకల్పానలజ్వాలాతుల్యవిద్యున్మయాచలః । ఏకకోణకవిశ్రాన్తసప్తామ్బుధిపయోభరః
కాలాంతంలో అగ్నిజ్వాలలాంటిగా స్థిరంగా ఉన్న ఒక కొండ, మెరుపులతో నిండిపోయి, ఒక మూలలో విశ్రాంతిగా నిలిచి, ఏడు సముద్రాల నీటిని మోస్తోంది.
భిత్తిభాసురనీహారభారనిర్భరదిక్తటః । బ్రహ్మాణ్డకుడ్యనిబిడమణ్డలాస్ఫోటపణ్డితః
ఆ కొండ దారులు ముదురు వెలుగు మబ్బులతో నిండిపోయి, బ్రహ్మాండపు గోడలా గట్టి వలయంతో చుట్టబడి, ఒక్కసారిగా విప్పడంలో నిపుణంగా ఉంది.
కల్పాన్తే క్షుభితో ఽమ్భోధిర్ వర్తులావర్తవృత్తిమాన్ । తడిజ్జలేచరస్ స్ఫారనిర్హ్రాదẖ ఖమ్ ఇవాగతః
కాలాంతంలో సముద్రం కలకలలతో చుట్టుముట్టి, వలయాకారంగా తిరుగుతూ, ఉప్పొంగే అలలు, మెరుపుల గొంతులతో గర్జిస్తూ, ఆకాశాన్ని తాకినట్టు కనిపించింది.
మృతో దగ్ధో నిశానాథలోకో ద్విగుణశీతలః । అన్యమ్ ఆకారమ్ ఆశ్రిత్య పరలోకమ్ ఇవాగతః
ఆ రాత్రి లోకం చనిపోయి, కాలిపోయి, రెండింతలు చల్లగా మారింది. వేరొక రూపం తీసుకుని, పరలోకంలోకి వెళ్లినట్టు అనిపించింది.
హిమసమ్భారరూపేణ హిమాచలమ్ ఇవాఖిలమ్ । జాడ్యస్తమ్భితనిశ్శేషజలకాష్ఠాచలం దధత్
మంచు పొంగినంతగా ఆ పర్వతం మొత్తం హిమాలయాల్లా కనిపించింది. చుట్టూ ఉన్న నీరు, దారం, చెట్లు అన్నీ మంచు తాకిడికి కదలకుండా ఒకేలా నిలిచిపోయాయి.
అథ బ్రహ్మాణ్డవిస్ఫోటకఠినాస్ఫాటితామ్బరమ్ । ప్రాక్ కృత్వోద్భటతుష్కారం కష్టా వృష్టిḫ పపాత హ
ఆ సమయంలో, బ్రహ్మాండం పగిలినట్టు ఆకాశం చీలిపోయింది. అంతటా భయంకరమైన ఉలిక్కి వర్షం పడింది, పదునైన మంచు ముక్కలు చుట్టూ పడ్డాయి.
అగ్నిదాహవనాకాశవిద్యుదున్మేషభీషణా । చటద్గుడగుడాస్ఫోటస్ఫుటద్బ్రహ్మాణ్డమణ్డలా
ఆకాశంలో మంటలు మండినట్టు, మెరుపులు భయానకంగా మెరిశాయి. గర్జనలతో బ్రహ్మాండం చీలిపోయినట్టు శబ్దాలు వినిపించాయి.
పృషతోత్కరశీత్కారశతక్ష్వేడాక్షయారవా । శీతశీకరనీహారభిత్తిబన్ధమయామ్బరా
అనేక నీటి చినుకుల శబ్దం, ఎండని గాలుల అరుపు, వాటితో పాటు చల్లని మంచు, పొగలతో ఆకాశం పూర్తిగా మూసుకుపోయింది.
రోదోమణ్డపవైడూర్యస్తమ్భసమ్భారభాసురైః । ధారాసారైర్ ధరాధైర్యశైలశాతనశాలినీ
కప్పు గదులలోని స్ఫటికం, వైడూర్యపు స్తంభాల్లా మెరిసే నీటి ప్రవాహాలతో, ఆ ఉరుముతో కురిసిన వాన భూమిని నిలబెట్టే పర్వతాలనే చీల్చేసింది.
ధరాచటచటాస్ఫోటస్ఫుటదఙ్గారపత్తనా । గర్జనోర్జితసమ్పాతపతల్లోకాన్తరాకులా
భూమి మీద చిటచిటలతో, ఉరుములతో, అగ్నిపట్టణాలు పగిలిపోతూ, గర్జించే మేఘాల వాన తాకిడి వల్ల లోకమంతా కంపించిపోయింది.
సా బభూవాథ సాఙ్గారజగద్గేహవిలాసినీ । కృతప్రత్యుద్గమా బాష్పశ్రియాజ్వలనయా భువః
ఆమె అప్పుడు అగ్నికణాలతో అలంకరించబడిన భూమిపై కన్నీటి కాంతితో మెరిసిపోతూ, జగత్తు అంతటా ఇంటి యజమానిగా మారింది.
జ్వాలాలవోల్లలనడమ్బరమ్ అమ్బరం తద్ వ్యూఢస్థలాబ్జదలజాలమ్ ఇవాలమ్ ఆసీత్ । ధారా భ్రమద్భ్రమరపఙ్క్తినిభాస్ తదాసంస్ తత్ర స్ఫురచ్ఛిశిరశీకరపక్షిపుఞ్జాః
ఆకాశం అంతా మంటల జ్వాలలు చెలరేగుతూ, విస్తరించిన తామరాకుల వలయంలా కనిపించింది. నీటి ప్రవాహాలు తిప్పుకుంటూ తిరిగే తేనెటీగల వరుసల్లా ఉండగా, చల్లని తుమ్మెదల దళాలు అక్కడక్కడ మెరిసిపోతున్నాయి.
ఉద్యద్బృహచ్చటచటారవపూరితాశో భీమో ఽభవత్ స సలిలానలసన్నిపాతః । దుర్వారవైరివిషమో మహతాం బలానాం సఙ్గ్రామ ఉగ్ర ఇవ హేతిహతోగ్రహేతిః
ఆ నీరు, అగ్ని ఒకేసారి తాకినప్పుడు ఆకాశం అంతా మ్రోగిపోయింది. ఆ మ్రోగు శబ్దం మేఘగర్జనలా భయంకరంగా వినిపించింది. శత్రువులు ఎదుర్కోలేని ఘోరమైన యుద్ధంలో మహాబలవంతులైన సైన్యాలు పరస్పరం తలపడినట్టు, అతి భయంకరమైన ఆయుధాల మోతలతో ఆ ప్రళయ ఘట్టం ఉగ్రంగా మారింది.
అథావనిపయస్తేజḫపవనానాం యుగక్షయే । జాతే పరమసఙ్క్షోభే బభూవాస్మిఞ్ జగత్త్రయమ్
ఆ కాలాంతంలో, వాయువు, అగ్ని తేజస్సు తగ్గిపోయిన తర్వాత, ప్రపంచమంతా ఉక్కిరిబిక్కిరి అయ్యింది. ఆ పరమ కలకలం వల్ల మూడు లోకాలు మొత్తం కంపించిపోయాయి.
తాపిఞ్ఛవిపినోడ్డీతినిభభస్మాభ్రభాసురమ్ । మహార్ణవమహావర్తవృత్తిధూమవివర్తనమ్
తామాల వనాలు చెలరేగినట్టు, బూడిద మబ్బులు మెరుస్తూ, మహాసముద్రంలో భారీ చక్రవాతాలు తిరుగుతున్నట్టు పొగలు ఎగిసిపడుతున్నాయి.
లీనజ్వాలాలవోల్లాసహేలాటిమిటిమారటి । స్కన్నబాష్పాభ్రసమ్భారపూర్ణలోకాన్తరాన్తరమ్
లోకాల మధ్య ఖాళీలన్నీ, లోపల దాగున్న అగ్నిజ్వాలలు మెరుస్తూ, మిటిమిటలాడుతూ, ఆవిరి మబ్బులు ఎగిసిపడుతూ నిండిపోయాయి.