లోకపాలపురాపాతభగ్నాఙ్గారాదిభిత్తయః । దిశో దశాపి వైవశ్యమ్ అయుర్ ఉన్ముక్తవృత్తయః
లోకపాలుల పట్టణాల గోడలు, అగ్నికణాలతో నిర్మించబడినవి, పూర్తిగా విరిగిపోయాయి. పది దిక్కులు అన్నీ అయోమయంగా మారి, వాటి సహజ స్థితిని కోల్పోయాయి.
కాఞ్చనద్రవసాన్ద్రార్ద్రద్రుమాఙ్గారగుహాగృహః । శనైẖ ఖర్వాకృతిర్ మేరుర్ ఆసీద్ ధిమమ్ ఇవాతపే
కంచనంలా మెరిసే, తడి, దట్టమైన చెట్లతో కూడిన మెరు పర్వతపు గుహలు, ఇళ్ళు, నెమ్మదిగా ఆకారాన్ని కోల్పోయి, ఎండలో మంచు కరిగినట్టు చిన్నవిగా మారిపోయాయి.
క్షణేనైవానలాత్ తస్మాద్ ధిమవాన్ వ్యద్రవద్ ద్రుతః । సర్వాన్తశ్శీతలశ్ శుద్ధో దుర్జనాద్ ఇవ సజ్జనః
ఆ అగ్నిలో క్షణంలోనే ఆ హిమవంతుడు వేగంగా కరిగిపోయాడు. అంతటా చల్లదనంతో, పవిత్రంగా మారిపోయాడు, చెడ్డవాళ్ల మధ్య నుంచి మంచి మనిషి దూరమైనట్టు.
తస్యామ్ అపి దశాయాం తు మలయో ఽమలసౌరభః । ఆసీత్ త్యజత్య్ ఉదారాత్మా న నాశే ఽప్య్ ఉత్తమం గుణమ్
అలాంటి స్థితిలో కూడా మలయ పర్వతం తన స్వచ్ఛమైన సువాసనను విడిచిపెట్టలేదు. ఎందుకంటే, ఉదారమైన మనసున్నవాడు నాశనం జరిగినా తన గొప్ప గుణాన్ని వదలడు.
నశ్యన్న్ అపి మహాన్ హ్లాదం న ఖేదం సమ్ప్రయచ్ఛతి । చన్దనం దగ్ధమ్ అప్య్ ఆసీద్ ఆనన్దాయైవ జీవతామ్
చందనం కాలిపోతున్నా, అది ఎప్పుడూ బాధను కలిగించదు, పెద్ద ఆనందాన్ని మాత్రమే ఇస్తుంది. కాలిన చందనం కూడా జీవులకూ సంతోషాన్నే పంచుతుంది.
న కదాచన సంయాతి వస్తూత్తమమ్ అవస్తుతామ్ । ప్రలయానలనిర్దగ్ధమ్ అపి హేమ న నష్టవత్
అత్యుత్తమమైన వస్తువు ఎప్పుడూ విలీనమవదు. ప్రళయాగ్నిలో బంగారం కాలిపోతున్నా, అది నశించిపోయినట్లుగా ఉండదు.
ద్వే హేమనభసీ తస్మిన్ న నష్టే ప్రలయానలే । తయోర్ ఏవ వపుశ్ శ్లాఘ్యం సర్వనాశే ఽప్య్ అనాశయోః
ప్రళయకాలంలో అన్నీ నశించినా, బంగారం, ఆకాశం మాత్రమే మిగిలిపోతాయి. ఈ రెండింటి స్వరూపాలే ఎప్పటికీ నిలిచిపోతాయి, ఎందుకంటే అవి నశించని వాటే.
నభో విభుతయానాశి హేమోత్కృష్టతయాక్షయమ్ । సత్త్వమ్ ఏకం సుఖం మన్యే న రజో న చ వా తమః
ఆకాశం అన్నిదిక్కులా వ్యాపించి నశించదు. బంగారం గొప్పతనం వల్ల క్షీణించదు. నాకు నిజమైన సుఖం అనిపించేది కేవలం శుద్ధమైన సత్త్వమే — రాజసం కాదు, తమసం కూడా కాదు.
చలదుచ్చవనాపాతవికీర్ణాఙ్గారవర్షణః । దగ్ధాబ్దాద్రిర్ మహాధూమజాలో ఽభూద్ వహ్నివారిదః
గాలి తుపానుతో చెలరేగిన అగ్గిపుల్ల వాన కురిసింది. ఆ అగ్నిమేఘం పెద్ద పొగమండంగా మారి, సముద్రాలు, పర్వతాలు అన్నీ కాల్చేసింది.
రసనిస్సరణార్తానాం శూన్యానాం స్ఫారదేహినామ్ । శుష్కానాం వ్యోమవిటపిపత్త్రాణాం పాత్రరూపిణామ్
రసం పోయిన, ఎండిపోయిన, ఖాళీగా ఉన్న పెద్ద శరీరాల వారికి, ఆకాశవృక్షాల ఆకులు కేవలం పాత్రాల రూపంలో మాత్రమే మిగిలిపోయాయి.
వారిదానాం సవారీణాం దగ్ధానాం ప్రలయార్చిషా । జ్ఞప్త్యేవాజ్ఞానదోషాణాం దృష్టం భస్మాపి న క్వచిత్
ప్రళయాగ్నిలో కాలిపోయిన మేఘాలు, వాటి మీదున్నవారు—అవగాహన తప్ప మరొకటి లేని అజ్ఞానదోషాలు—వాటికి బూడిద కూడా ఎక్కడా కనిపించలేదు.
న లఙ్ఘయతి కైలాసం యావద్ ఉల్లసితో ఽనలః । తావత్ తం కల్పకుపితో రుద్రో నేత్రాగ్నినాదహత్
అనలము మిణుగుతూ కైలాసాన్ని దాటి పోకముందే, యుగాంతంలో కోపంతో ఉన్న రుద్రుడు తన కన్నుప్రమాణమైన అగ్నితో దాన్ని కాల్చేశాడు.
దాహస్ఫుటద్ద్రుమస్థూలశిలాచటచటారవాః । లగుడోపలలోష్టౌఘైర్ అయుధ్యన్తేవ భూభృతః
అగ్గితో మండిపోతున్న చెట్లు, పెద్ద రాళ్లు చిటచిట మోగుతుండగా, భూమిపర్వతాలు దండలు, రాళ్లు, మట్టికట్టల వానతో యుద్ధం చేస్తున్నట్లుగా అనిపించాయి.
జ్వాలా ఘనఘటాటోపసావతంసాచలాభిధాః । బభుర్ ఆవ్యోమవికసత్స్థలపద్మవనా ఇవ
మబ్బుల ముద్దలు కిరీటం వేసుకున్న అగ్నిజ్వాలలు, ఆకాశంలో విస్తరించిన పద్మవనాల్లా ప్రకాశించాయి.
సర్గẖ కదాచిద్ ఏవాసీద్ ఇత్య్ అగాత్ స్మరణీయతామ్ । కల్పాన్తస్ స్ఫారయన్ దుẖఖాన్య్ అగాద్ అస్మరణీయతామ్
సృష్టి కొంతకాలం మాత్రమే ఉండి, ఆ తరువాత స్మృతిలో కలిసిపోయింది; కల్పాంతం బాధలతో నిండిపోతూ, మరుపులో కలిసిపోయింది.
తాపోపతాపపరమాḫ పరమారణతత్పరాః । వహ్నయో ఽపహ్నవం చక్రుర్ జగతామ్ అసతామ్ ఇవ
తీవ్రమైన కాలుష్యాన్ని, నాశనాన్ని కోరుకున్న అగ్నులు, లోకాలను అవాస్తవమైనవిగా చేసి, అంతరించిపోయేలా చేశాయి.
వవుర్ అశనినిపాతపిణ్డితాఙ్గాẖ కచదనలోల్ముకఖణ్డముణ్డమాల్యాః । ప్రలయసమయవాయవో ఽనలాత్తా దలదచలాశనిపాలయో లిహన్తః
ఆకాశంలో ఉరుములతో పడిన ముదురైన గాయాలతో, మరణపు దవడలలోంచి విరిగిన ముండల హారాలు ధరించిన ఆ గాలులు, ప్రళయకాలంలో అగ్నిలోంచి పుట్టినట్టు, మెరుపులతో పగిలిన కొండలను నాకుతూ, భయంకరంగా వీచాయి.
వ్యాలోలస్ఫుటితానలద్రుమవనప్రోద్భూతభస్మోష్మణా దత్తాభ్రభ్రమదుల్ముకాహతివహత్సాఙ్గారగౌరార్చిషః । భ్రశ్యత్పావకశృఙ్గమధ్యవివలజ్జ్వాలాలవశ్యామలా నిశ్శేషాగ్నినికాశపూరవపుషో వేగేన వాతా వవుః
అవి మండుతున్న చెట్లతో కూడిన అడవుల బూడిదను, వేడిని చుట్టూ చిమ్ముతూ, మంటలు వెదజల్లుతూ, వెండి వర్ణపు అగ్నికిరణాలతో, కొండ శిఖరాలు కూలిపోతుండగా, మధ్యలో మంటలు మసకబారగా, అంతటా అగ్నిప్రముఖంగా, ఆ గాలులు ఉద్ధృతంగా వీచాయి.
అథ కల్పాన్తమరుతి వహత్య్ అవధుతాచలే । బలేనామ్భోధికల్లోలైర్ నభస్య్ ఆవర్తకారిణి
తర్వాత, కలియుగాంతంలో ఆ గాలి, కొండలను పీక్కేసి, సముద్రపు అలల బలంతో ఆకాశాన్ని తిరగేసింది.
సముద్రేషు విముద్రేషు మర్యాదోల్లఙ్ఘనే ఘనే । అఘనేషు ఘనేష్వ్ అమ్బుదారిద్ర్యోపద్రవద్రుతే
ఆ సముద్రాలలో, సరిహద్దులు లేకుండా పోయి, మేఘాలు కురవక, ఆ మేఘాల లేమితో, ఎండదెబ్బతో నీళ్ళు క్షీణించాయి.
భూతలే భూతలేశాంశవర్జితే వహ్నిభర్జితే । పాతాలమ్ అపి పాతాలే గతే కిమ్ అపి కాలతః
భూమి మీద పాలకులు లేకుండా, అగ్ని తగిలి దగ్ధమైనప్పుడు, పాతాళం కూడా ఏదో తెలియని కాలంలోకి లీనమైపోయింది.
దివి చావిద్యమానాయాం విశీర్ణే సర్గవర్గకే । లోకే వ్యపగతాలోకే శోకౌకసి కకుబ్గణే
ఆకాశం కనబడకుండా పోయింది, సృష్టి సమూహాలు చిద్రమైపోయాయి, లోకమనే లోకం కనబడక, దిక్కులన్నీ దుఃఖంతో నిండిపోయాయి.
కుతో ఽప్య్ ఆకాశకుహరాద్ దృప్తదైత్యగణా ఇవ । పుష్కరావర్తకా మేఘాశ్ చక్రుర్ గులగులారవమ్
ఏదో ఆకాశపు గుహలోనుంచి, గర్వంతో ఉన్న దానవ గణాల్లా, మేఘాలు ఉప్పొంగే కమలాల వలె గలగల అరుపులు చేశాయి.
బ్రహ్మవిస్ఫోటితస్వాణ్డకుడ్యవిస్ఫోటనోద్భటమ్ । అన్యోఽన్యాస్ఫాలనోత్తాలమత్తార్ణవరవాబిలమ్
బ్రహ్మ ఆండాన్ని పగలగొట్టిన శబ్దంలా, విశ్వపు గోడలు పగిలినట్లు, మేఘాలు ఒకదానికొకటి తాకుతూ, మత్తులో ఉన్న మహా సముద్ర జంతువుల్లా గర్జించాయి.
లోకాన్తరపురోద్గీర్ణఘనకోలాహలోల్బణమ్ । పతత్కులాచలస్కన్ధబద్ధోగ్రరవఘర్ఘరమ్
ప్రపంచాలు బయటకు పారవేయబడుతున్న శబ్దంతో మారుమోగుతూ, పర్వత శిఖరాలు కూలిపోతూ ఉద్భవించే భయంకరమైన గర్జనతో నిండిపోయి ఉంది.
బ్రహ్మాణ్డశఙ్ఖజఠరపూరణావర్తమన్థరమ్ । స్వర్లోకరోధḫపాతాలతలాతతిసగుల్మకమ్
బ్రహ్మాండపు పొదిలోని గర్భాన్ని నింపే తుఫాను తిప్పుతూ, స్వర్గాన్ని ఆపివేసి, పాతాళానికి దారితీసే దట్టమైన పొదలతో కప్పబడి ఉంది.
సమస్తదూరదిగ్భిత్తిహేలాహననహర్షులమ్ । మహాప్రలయసమ్మత్తపానకాపానతర్షులం
అన్ని దిక్కుల దూరపు గోడలను ధ్వంసం చేస్తూ ఆనందంగా, మహాప్రళయ మదిరను తాగాలని తహతహలాడుతూ ఉంది.
ప్రసృతప్రలయాఖ్యేన్ద్రమత్తైరావణబృంహితమ్ । ఆకల్పక్షుబ్ధమేఘాబ్ధినిర్హ్రాదమ్ ఇవ సమ్భృతమ్
ప్రళయానికి కారణమైన ఇంద్రుని చేత విడిచిపెట్టబడిన మత్తులో ఉన్న ఐరావతాల గర్జనతో మరింత ఉద్ధృతమై, కల్లోలమైన మేఘాల సముద్రం గర్జనలా మారుమోగుతోంది.
మహాప్రలయసఙ్క్షుబ్ధక్షీరోదమథనారవమ్ । బ్రహ్మాణ్డోగ్రారఘట్టే ఽస్మిన్ వార్యన్త్రమ్ ఇవ సారవమ్
మహాప్రళయ సమయంలో పాలసముద్రాన్ని మথిస్తున్న శబ్దంతో, ఈ బ్రహ్మాండాల ఘర్షణలో, గొప్ప నీటిచక్రం తిరిగే గర్జనలా ప్రతిధ్వనిస్తూ ఉంది.
అథాస్మిన్ సతి కల్పాగ్నౌ స్థితిమ్ ఏతి కథం ఘనః । ఇతి విస్మితవాన్ అస్మి దృశం దిగ్దశకే ఽత్యజమ్
అప్పుడు ఆ ప్రళయాగ్ని మండుతున్నప్పుడు, ఈ ఘనమైన పదార్థం ఎలా నిలుస్తుందో ఆశ్చర్యంతో అన్ని దిశల్లో నేను చూశాను.