బ్రహ్మా సఙ్కల్పమాత్రాత్మా నిరాకృతిర్ ఇదం స్థితమ్ । జగద్ ఇత్య్ ఏవ జాతో మే నిశ్చయẖ కథయేతరత్
బ్రహ్మం అనేది కేవలం సంకల్ప స్వరూపమే, రూపం లేనిది. ఈ లోకం కూడా అలానే నిలిచింది. నా పక్కా నమ్మకం ఏమిటంటే, 'లోకం' అని పిలవబడేది ఇదే అని.
ఆదౌ తావద్ ఇదం నాసన్ న సద్ ఆస్తే నిరామయమ్ । చిన్మాత్రపరమాకాశమ్ ఆశాకోశైకపూరకమ్
మొదట్లో ఇది ఏదీ లేదు; నిజమైనదీ లేదు. కేవలం నిర్మలమైన, అపరిమితమైన చైతన్య ఆకాశమే ఉండేది, అది ఆశలతో నిండి ఉండేది.
తత్ స్వామ్ ఆకాశతాం చైతచ్ చేత్యమ్ ఇత్య్ అవబుధ్యతే । స్వరూపమ్ అజహన్ నిత్యం చిత్త్వాద్ భవతి చేతనమ్
అది తన సహజ స్వభావంతోనే 'ఇది తెలుసుకోవాల్సింది' అని, ఆకాశంగా గుర్తించబడుతుంది. తన అసలు స్వరూపాన్ని ఎప్పుడూ వదలకుండా, చైతన్యంగా ఉండి, జ్ఞాన స్వరూపంగా మారుతుంది.
విద్ధి త్వం చేతనం జీవం స ఘనత్వాన్ మనస్ స్థితమ్ । ఏతావతి స్థితే జాలే న కిఞ్చిత్ సాకృతి స్థితమ్
నువ్వు ఆ చైతన్యమే, జీవుడవని తెలుసుకో. అది ఘనత వల్ల మనసుగా నిలుస్తుంది. ఈ మాయాజాలం ఉన్నంతవరకు, నిజమైన రూపంతో ఇంకేదీ ఉండదు.
శుద్ధం వ్యోమైవ చిద్వ్యోమ స్థితమ్ ఆత్మని పూర్వవత్ । యద్ ఏతత్ ప్రతిభాతం తు తద్ అనన్యచ్ ఛివాత్ తతః
పూర్వంలా, స్వచ్ఛమైన ఆకాశంలా ఉన్న చైతన్యమయమైన ఆకాశమే మన ఆత్మలో నిలిచివుంటుంది. మనకు కనిపించే ప్రతిదీ అదే నుండి పుట్టింది, అది శుభమైనదే తప్ప వేరొకటి కాదు.
అథ తన్ మన ఆభోగి భావితాహఙ్కృతి స్ఫురత్ । సఙ్కల్పాత్మకమ్ ఆకాశమ్ ఆస్తే తిమితమ్ అవ్యయమ్
తర్వాత, అనుభవాలవైపు మొగ్గుచూపే ఆ మనస్సు, బలమైన 'నేను' భావనతో ప్రకాశిస్తుంది. ఆలోచనలతో ఏర్పడిన ఆకాశం కొంతకాలం చలించినా, అది నశించదు.
తత్ సఙ్కల్పచిదాభాసనభో ఽహమ్ ఇతి భావితమ్ । అసన్తమ్ ఏవానుభవత్ సన్నివేశం ఖమ్ ఏవ ఖే
ఆత్మ, ఆలోచనలూ చైతన్యమూ కలిసిన రూపంగా 'నేనేను' అని భావించబడుతుంది. అది వాస్తవంగా లేనప్పటికీ, ఆకాశంలోనే మరో ఆకాశంలా ఏర్పాట్లను అనుభవిస్తుంది.
వేత్తి భావితమ్ ఆత్మానం పశ్యత్య్ అనుభవత్య్ అపి । సఙ్కల్పకాత్మకం శూన్యమ్ ఏవ దేహ ఇతి స్థితమ్
ఆత్మ తాను భావించుకున్నదాన్ని తెలుసుకుంటుంది, చూసి అనుభవిస్తుంది కూడా. శరీరమని స్థిరంగా ఉన్నదీ, నిజానికి ఆలోచనలతో ఏర్పడిన శూన్యమే.
శూన్యమ్ ఏవ యథాకారి సఙ్కల్పనగరం భవాన్ । పశ్యత్య్ ఏవమ్ అజో దేహం ఖే ఖమ్ ఏవానుభూతవాన్
మనసులో ఊహించుకున్న నగరం ఖాళీగా ఉందని మనం చూస్తాం కదా, అలాగే జన్మించని ఆత్మ ఈ శరీరాన్ని ఖాళీ ఖాళీగా, ఆకాశంలో ఆకాశం లాగా అనుభవిస్తుంది.
సంవిదో నిర్మలత్వాత్ స యావదిచ్ఛం తథావిధమ్ । అనుభూయానుభవనం స్వేచ్ఛయైవోపశామ్యతి
మనస్సు నిర్మలంగా ఉండటం వల్ల, అది తనకు కావలసిన అనుభూతిని స్వేచ్ఛగా అనుభవిస్తుంది; ఆ అనుభవం కూడా తన ఇష్టానుసారం ఆగిపోతుంది.
యదా త్వ్ అత్ర పరిజ్ఞానమ్ అస్మదాదేస్ తదాతతమ్ । ఇదం సంసరణం విద్ధి శూన్యం సత్యమ్ ఇవ స్థితమ్
ఈ విషయాన్ని నా వంటి ఉపదేశాల ద్వారా నిజంగా తెలుసుకున్నప్పుడు, ఈ సంసారం కూడా నిజమైనది లాగా ఖాళీగా ఉందని తెలుసుకో.
యథాభూతపరిజ్ఞానాద్ అత్ర శామ్యతి వాసనా । అద్వైతాన్ నిరహఙ్కారాత్ తతో మోక్షో ఽవశిష్యతే
నిజమైన జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు, మనసులోని వాసనలు శాంతించిపోతాయి; ద్వంద్వభావం లేకుండా, అహంకారం లేకుండా ఉన్నప్పుడు, ముక్తి మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
ఏవమ్ ఏష స యో బ్రహ్మా స ఏవేదం జగత్ స్థితమ్ । విరాజో బ్రహ్మణో రామ దేహో యస్ తద్ ఇదం జగత్
ఓ రామా, బ్రహ్మ అనే వాడు ఈ జగత్తే. విరాట్ అనే బ్రహ్మదేవుని శరీరం ఈ జగత్తే.
సఙ్కల్పాకాశరూపస్య తస్య యా భ్రాన్తిర్ ఉత్థితా । తద్ ఇదం జగద్ ఆభాతి తద్ బ్రహ్మాణ్డమ్ ఉదాహృతమ్
సంకల్పం అనే ఆకాశ స్వరూపుడిలో పుట్టే మాయే ఈ జగత్తుగా కనిపిస్తుంది. దీనినే బ్రహ్మాండం అంటారు.
సర్వమ్ ఆకాశమ్ ఏవేదం సఙ్కల్పకలనాత్మకమ్ । వస్తుతస్ త్వ్ అస్తి న జగత్ త్వత్తామత్తే చ న క్వచిత్
ఈ మొత్తం సంకల్పంతో ఏర్పడిన ఆకాశమే. నిజంగా జగత్తు లేదు; నీలో గానీ, ఎక్కడైనా గానీ అలాంటిది లేదు.
క్వ చిన్మాత్రే ఽమలే వ్యోమ్ని కథం వా కేన వా జగత్ । కిం జాయతే కిమ్ అత్రాస్తి కారణం సహకారి యత్
నిర్మలమైన చైతన్య ఆకాశంలో, ఎక్కడ, ఎవరు, ఎలా ఈ జగత్తు పుట్టించగలరు? ఇక్కడ ఏమి పుట్టింది? ఏమి ఉంది? దానికి కారణం లేదా సహాయం ఏది?
అతో ఽలీకమ్ ఇదం జాతమ్ అలీకం పరిదృశ్యతే । అలీకం స్వదతే ఽలీకమ్ ఏవ నశ్యతి శూన్యకమ్
కాబట్టి ఇది అసత్యం నుంచే పుట్టింది; అసత్యమే కనిపిస్తోంది. అసత్యమే అసత్యాన్ని ఆస్వాదిస్తుంది, చివరికి అదే అసత్యం శూన్యంలో కలిసిపోతుంది.
జగదాదికయా భాసా చిన్మాత్రం స్వదతే స్వతః । ఆత్మనాత్మామ్బరే ద్వైతం స్పన్దనేనేవ మారుతః
ప్రపంచానికి ఆది వెలుగుతో, చిత్తమాత్రం తనలో తానే ఆనందిస్తుంది; ఆత్మ అనే ఆకాశంలో, గాలి అలమటించినట్టు ద్వైతం కలుగుతుంది.
ఇదం కిఞ్చిన్ నకిఞ్చిద్ వా ద్వైతాద్వైతవివర్జితమ్ । చిదాకాశం జగద్ విద్ధి శూన్యమ్ అచ్ఛం నిరామయమ్
ఇది ఏదో ఒకటి కావచ్చు, ఏమీకాదు కావచ్చు — ద్వైతం, అద్వైతం రెండూ లేవు. ఈ జగత్తును చైతన్య ఆకాశంగా, శూన్యంగా, నిర్మలంగా, బాధలేని దానిగా తెలుసుకో.
శాన్తాశేషవిశేషో ఽహం తేన రాఘవ సంస్థితః । సన్న్ ఏవాసన్న్ ఇవాతస్ త్వమ్ ఏవమ్ ఏవాస్స్వ నిర్మమః
రాఘవా! అన్ని భేదాలు శాంతమైన స్థితిలో నేనుంటున్నాను. ఉన్నట్టే కానీ లేనట్టే ఉన్నాను. నీవు కూడా ఇలానే, ఏదీ నాది అన్న భావం లేకుండా ఉండాలి.
నిర్వాసనశ్ శాన్తమనా మౌనీ విగతచాపలః । సర్వం కురు యథాప్రాప్తం కురు వా మాత్ర కిం గ్రహః
వాసనలేమి లేక, మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండి, మౌనంగా, చంచలత లేకుండా ఉంటే, నీకు ఎదురయ్యే పనులను చేయవచ్చు లేదా ఏమీ చేయకపోయినా పరవాలేదు. ఇక్కడ పట్టు పడాల్సింది ఏముంది?
అనాదినిత్యానుభవో య ఏకస్ స ఏవ దృశ్యం న తు దృశ్యమ్ అన్యత్ । సత్యానుభూతేర్ అనుభూతయో యాస్ సువిస్తృతా దృశ్యమహాదృశస్ తాః
ఆది లేని, శాశ్వతమైన అనుభూతి ఒక్కటే నిజంగా కనిపించేది; వేరే కనిపించేది ఏదీ లేదు. నిజమైన జ్ఞానానుభూతులు ఎంత విస్తృతంగా ఉన్నా, అవే ఈ ప్రపంచంలో కనిపించే గొప్ప దృశ్యాలు.
బన్ధమోక్షజగద్బుద్ధిర్ న శూన్యా నాపి సన్మయీ । నాస్తమ్ ఏతి న చోదేతి కిమ్ అప్య్ ఆద్యమ్ అసౌ కిల
బంధం, మోక్షం, జగత్తు, బుద్ధి ఇవన్నీ శూన్యమూ కావు, పూర్తిగా సత్యమూ కావు; ఇవి అస్తమించవు, ఉదయించవు కూడా. ఇవి ఏదో ప్రాచీనమైనవి మాత్రమే.
ఉపదిష్టమ్ ఇదం బ్రహ్మంస్ త్వయా బుద్ధమ్ అలం మయా । భూయẖ కథయ తృప్తిర్ హి శృణ్వతో నాస్తి మే ఽమృతమ్
ఈ బోధనను మీరు చెప్పి, నేను బాగా గ్రహించాను. అయినా మరింత చెప్పండి, ఎందుకంటే ఈ అమృతాన్ని వినడంలో నాకు తృప్తి లేదు.
సర్గాదిసమ్భ్రమదృశశ్ శూన్యతాదిదృశస్ తథా । న కాశ్చన విభో సత్యా అసత్యా న చ కాశ్చన
సృష్టి మొదలైన భావనలు, అలాగే శూన్యత మొదలైన భావనలు కూడా, ఓ విభూ, ఇవన్నీ నిజంగా వాస్తవమైనవి కావు, అబద్ధమైనవి కూడా కావు.
ఏవం స్థితే తు యత్ సత్యం తత్ సర్వం బుద్ధవాన్ అహమ్ । తథాపి భూయో బోధాయ సర్గానుభవ ఉచ్యతామ్
ఈ స్థితిలో ఏది నిజమో, అది అంతా నేను గ్రహించాను. అయినా మరింత బోధ కోసం, సృష్టి అనుభవాన్ని మళ్లీ వివరించండి.
యద్ ఇదం దృశ్యతే కిఞ్చిజ్ జగత్ స్థావరజఙ్గమమ్ । సర్వం సర్వప్రకారాఢ్యం దేశకాలక్రియాదిమత్
ఇక్కడ కనిపిస్తున్న ఏదైనా — ఈ జగత్తు, చలించేవి, నిలిచేవి, అన్ని విధాల రూపాలతో, దేశం, కాలం, క్రియ మొదలైన వాటితో కూడినవి —
తస్య నాశే మహానాశే మహాప్రలయనామని । బ్రహ్మోపేన్ద్రమరుద్రుద్రమహేన్ద్రపరిణామిని
అవి అంతా నశించిపోయే సమయం, మహాప్రళయం అని పిలవబడే గొప్ప వినాశనంలో, బ్రహ్మ, ఉపేంద్ర, మరుత్, రుద్ర, మహేంద్రులు కూడా మారిపోతారు.
శిష్యతే శాన్తమ్ అత్యచ్ఛం కిమ్ అప్య్ అజమ్ అనాదిమత్ । యతో వాచో నివర్తన్తే కిమ్ అన్యద్ అవగమ్యతే
అక్కడ ఒక శాంతమైనది, స్పష్టమైనది, జననం లేని, ఆదిలేని ఏదో మిగిలి ఉంటుంది. దాని దగ్గరకి మాటలు చేరవు. మరి దాని గురించి ఇంకేమి తెలుసుకోవచ్చు?
సర్షపాపేక్షయా మేరుర్ యథాతివితతాకృతిః । తథాకాశమ్ అపి స్థూలం శూన్యం సద్ యదపేక్షయా
ఎలా ఒక ఆవాలు గింజతో పోల్చితే మెరు పర్వతం ఎంతో విశాలంగా కనిపిస్తుందో, అలాగే నిజమైన దానితో పోల్చితే ఆకాశమూ స్థూలంగా, ఖాళీగా అనిపిస్తుంది.