ఆకాశత్వాద్ యదాద్యాయం పరాకాశో భవామ్య్ అహమ్ । తదా మహాప్రలయతా వాసనాయాశ్ చ సఙ్క్షయః
నా స్వభావం ఆకాశమయమైనందువల్ల, నేను పరమాకాశ స్థితిని పొందినప్పుడు, అప్పుడు మహాప్రళయం కూడా, వాసనల అంతమూ కలుగుతాయి.
తేనైషా విరసీభూతా మన్మార్గమ్ అభిధావతి । నానుగచ్ఛతి కో నామ నిర్మాతారమ్ ఉదారధీః
అందువల్ల ఆమెకు ఇప్పుడు ఏమీ రుచిగా అనిపించటం లేదు, నా మార్గాన్ని వెంబడిస్తూ పరుగెడుతోంది. కానీ, ఉన్నతమైన బుద్ధి కలవాడు ఎవరు సృష్టికర్తను అనుసరిస్తారు?
ఇహాద్యాయం కలేర్ అన్తశ్ చతుర్యుగవిపర్యయః । ప్రజామన్విన్ద్రదేవానామ్ అద్యైవాన్తో ఽయమ్ ఆగతః
ఇక్కడ, ఈ రోజే కలియుగం ముగిసింది, నాలుగు యుగాల చక్రం తిరుగుబాటు అయింది; ప్రజలకు, ఇంద్రునికి, దేవతలకు, ఈ రోజే అంతం వచ్చింది.
అద్యైవ చాయం కల్పాన్తో మహాకల్పాన్త ఏవ చ । మమాయం వాసనాన్తో ఽద్య దేహవ్యోమాన్త ఏవ చ
ఈ రోజే ఈ కల్పం ముగిసింది, మహాకల్పానికి కూడా అంతం వచ్చింది; నాకు, ఈ రోజే వాసనలకు అంతం, శరీరాకాశానికి కూడా ముగింపు.
తేనేయం వాసనా బ్రహ్మన్ క్షయం గన్తుం సముద్యతా । క్వేవ పద్మాకరాశోషే గన్ధలేఖావతిష్ఠతామ్
కాబట్టి బ్రహ్మన్, ఈ వాసన ఇప్పుడు అంతం కావడానికి సిద్ధమైంది; పద్మసరోవరము ఎండిపోయినప్పుడు దాని సువాసన ఎక్కడ మిగిలి ఉంటుంది?
యథా జలాబ్ధిలేఖాయా జాయతే లహరీ చలా । వాసనాయాస్ తథైవేచ్ఛా ముధోదేత్య్ అపకారణమ్
నీటిమీద గీసిన గీత నుంచి అలలు ఎలా ఉల్లాసంగా పుట్టుతాయో, అలాగే వాసనల నుంచి కోరికలు అర్థంలేకుండా, మూర్ఖంగా ఉద్భవిస్తాయి.
ఆభిమానికదేహాయా వాసనాయాస్ స్వభావతః । అస్యా ఆత్మావలోకేచ్ఛా స్వయమ్ ఏవోపజాయతే
అహంకారంతో ఏర్పడిన ఈ శరీరానికి, దాని స్వభావంలోనే మనసులో ఉన్న వాసన వల్ల ఆత్మను తెలుసుకోవాలనే కోరిక సహజంగా కలుగుతుంది.
ఆత్మతత్త్వం త్వ్ అపశ్యన్త్యా ధారణాభ్యాసయోగతః । దృష్టో ఽనయా భవత్సర్గో వర్గవ్యగ్రానిరర్గలః
కానీ, ఆత్మతత్వాన్ని చూడని వారికి, ధారణా సాధన వల్ల ఆ వాసన ఈ సృష్టిని ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా నిరంతరం విస్తరించే సమూహంగా చూస్తుంది.
అనయామ్బరసఞ్చారపరయాద్రిశిరశ్శిలా । దృష్టా స్వజగదాధారభూతాస్మాకం తు ఖాత్మికా
ఈ వాసన ఆకాశంలో సంచరించాలనే ఉద్దేశంతో ఉన్నప్పుడు, కొండపైని శిలను తన ప్రపంచానికి ఆధారంగా చూస్తుంది; కానీ మనకు అది ఖాలా స్వభావంగా కనిపిస్తుంది.
ఏతద్ అస్మజ్జగద్ యత్ర తద్ దృషత్ త్వజ్జగద్గిరౌ । అస్మజ్జగత్పదార్థేషు సన్త్య్ అన్యాని జగన్త్య్ అపి
మన ప్రపంచం కనిపించే చోట, నీ ప్రపంచం కొండగా కనిపిస్తుంది; మన ప్రపంచంలోని వస్తువుల్లో ఇంకా ఇతర లోకాలు కూడా ఉన్నాయి.
వయం తాని న పశ్యామో భేదదృష్టౌ స్థితా ఇమే । బోధైకతాం గతాస్ త్వ్ ఆశు పశ్యామస్ తాని వీక్షణాత్
మనసులో భేదభావంతో ఉన్నప్పుడు ఆ వస్తువులు మనకు కనిపించవు. కానీ అవన్నీ ఒక్కటే అన్న జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు, మన లోపలి దృష్టితో వాటిని స్పష్టంగా చూడగలం.
ఘటే పటే వటే కుడ్యే ఖే ఽనిలే ఽమ్భసి తేజసి । జగన్తి సన్తి సర్వత్ర శిలాయామ్ ఇవ సర్వదా
మట్టికుండ, వస్త్రం, మర్రిచెట్టు, గోడ, ఆకాశం, గాలి, నీరు, అగ్ని—ఇవి అన్నిటిలోను లోకాలూ ఎప్పుడూ ఉన్నట్లే ఉంటాయి, రాయి లోపల ఉన్నట్లుగానే.
జగన్ నామ ముధాభ్రాన్తిẖ కిల స్వప్నపురోపమా । మిథ్యైవేయం క్వ నామాసౌ చిద్రూపాస్త్య్ అథ నాస్తి వా
ఈ ప్రపంచం అనేది వాస్తవానికి ఒక మాయా భ్రమ మాత్రమే, అది కలలో కనిపించే ఊరి లాంటిది. ఇది అబద్ధమే—చైతన్య స్వరూపం ఎక్కడ ఉంది? అది ఉందా లేదా అన్నదే సందేహం.
పరిజ్ఞాతా సతీ యేషాం సైషా చిన్నభసైకతామ్ । గతా తే న విముహ్యన్తి శిష్టాస్ తు భ్రమభాజనమ్
ఈ జగత్తు చైతన్యాకాశం ఒక్కటే అని ఎవరికైతే బాగా తెలిసిందో, వాళ్లు ఇక మాయలో పడరు. మిగతావారు మాత్రం ఇంకా భ్రమలోనే ఉంటారు.
అథాన్యధారణాభ్యాసాత్ స్వవిరాగవశోదితమ్ । సాధయన్త్యార్థమ్ ఆత్మీయం దృష్టస్ త్వమ్ అనయా మునే
తమ స్వంత విరక్తి వల్ల, వేరే వేరే ధ్యాన సాధనలతో, వారు తమ అవసరాన్ని సాధించుకుంటారు; మునీశ్వరా! ఇది నీవు కూడా చూశావు.
ఇతి మాయేవ దుష్పారా చిచ్ఛక్తిḫ పరిజృమ్భతే । ఇయమ్ ఆద్యన్తరహితా బ్రాహ్మీ శక్తిర్ అనామయా
ఇలా, దాటి పోలేని మాయలా, చైతన్యశక్తి విస్తరిస్తుంది; ఇది ఆది అంతం లేని, బ్రహ్మశక్తి, ఎలాంటి బాధలు తగలని పవిత్రమైనది.
ప్రవర్తన్తే నివర్తన్తే నేహ కార్యాణి కానిచిత్ । ద్రవ్యకాలక్రియోద్ద్యోతా చితిస్ తపతి కేవలమ్
ఇక్కడ పనులు నిజంగా మొదలవు గానీ, ముగియవు గానీ; పదార్థం, కాలం, చర్యల వెలుగులో, ఒక్క చైతన్యమే ప్రకాశిస్తుంది.
దేశకాలక్రియాద్రవ్యమనోబుద్ధ్యాదికం త్వ్ ఇదమ్ । చిచ్ఛిలాఙ్గకమ్ ఏవైకం విద్ధ్య్ అనస్తమయోదయమ్
ఈ దేశం, కాలం, చర్య, పదార్థం, మనస్సు, బుద్ధి మొదలైనవి అన్నీ ఒక్కటే — అవన్నీ ఎప్పుడూ మారని, ఉదయాస్తమయాలు లేని చైతన్యరాశి మాత్రమే అని తెలుసుకో.
చిద్ ఏవేయం శిలాకారమ్ ఇవ తిష్ఠతి బిభ్రతీ । అఙ్గమ్ అస్యా జగజ్జాలం మరుతస్ స్పన్దనం యథా
ఈ చైతన్యం స్వయంగా ఇక్కడ రాయి రూపంలో నిలిచిఉంది. దీని అవయవాలు ఈ జగత్తు అంతా. ఎలా వాయువు కదలిక వలన కనిపిస్తుందో, అలాగే చైతన్యం జగత్తుగా వ్యక్తమవుతుంది.
విజ్ఞానఘనమ్ ఆత్మానం జగద్ ఇత్య్ అవబుధ్యతే । అనాద్యన్తాపి సాద్యన్తం చిత్త్వాద్ అతిగతాపి చిత్
జ్ఞానంతో నిండిన ఆత్మ తానే జగత్తు అని అనుభవిస్తుంది. అది ఆదియంతాలేని అయినా, మొదలు మరియు ముగింపు ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది. మనస్సును దాటి ఉన్నది ఆ చైతన్యమే.
చిచ్ఛిలేయమ్ అనాద్యన్తా సాద్యన్తాస్మీతి బోధతః । సాకారాపి నిరాకారా జగదఙ్గేతి సంస్థితా
ఈ చైతన్యం ఆదియంతాలేని అయినా, మన అనుభవంలో మొదలు, ముగింపు ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. రూపం ఉన్నట్టు కనిపించినా, నిజానికి అది రూపరహితమే. జగత్తుకు ఒక భాగంగా నిలిచిఉంది.
యద్వత్ స్వప్నే చిద్ ఏవ స్వం రూపం వ్యోమైవ పత్తనమ్ । వేత్తి తద్వద్ ఇయం వేత్తి పాషాణం జగదఙ్గకమ్
ఎలా మన కలలో చైతన్యం తన రూపాన్ని, ఆకాశాన్ని పట్టణంగా అనుభవిస్తుందో, అలాగే ఈ రాయిని కూడా జగత్తులో ఒక భాగంగా తెలుసుకుంటుంది.
న సరన్తీహ సరితో న చక్రం పరివర్తతే । నార్థాḫ పరిణమన్త్య్ అన్తẖ కచత్య్ ఏతచ్ చిదమ్బరమ్
ఇక్కడ నదులు ప్రవహించవు, చక్రాలు తిరగవు, వస్తువులు మారవు; ఇది చైతన్యమయమైన ఖాళీ స్థలం — నిశ్చలంగా, నిశ్శబ్దంగా ఉంటుంది.
న మహాకల్పకల్పాన్తసంవిదస్ సంవిదమ్బరే । సమ్భవన్తి పృథగ్రూపాḫ పయసీవ పయోఽన్తరమ్
ఎంతటి మహాకల్పాంతంలోనైనా, ఆ చైతన్య ఖాళీలో వేర్వేరు రూపాలు ఏర్పడవు; నీటిలో నీరు వేరుగా ఉండని విధంగా, అక్కడ ఏదీ వేరుగా ఉండదు.
జగన్తి సన్త్య్ ఏవ న సన్తి శాన్తే చిదమ్బరే సర్వగతైకమూర్తౌ । నభోఽన్తరాణీవ మహానభోఽన్తశ్ చేత్ సన్తి తత్ తాని పరామ్బరాణి
ఈ శాంతమైన చైతన్య ఖాళీలో లోకాలు ఉన్నట్టు కూడా లేవు; అది అన్నింటినీ వ్యాపించిన ఏకరూపమైనది. ఆకాశంలో చిన్న ఖాళీలు ఉన్నట్టు, ఉన్నా అవి పరమ ఖాళీలే.
వసిష్ఠ తద్ గచ్ఛ మునే జగత్ స్వం త్వం వాసనే సమ్ప్రతి శాన్తిమ్ ఏహి । బుద్ధ్యాదిరూపాణి పరం వ్రజన్తు వయం బృహద్బ్రహ్మపదం వ్రజామః
వశిష్ఠ మహర్షీ, నీవు నీ లోకానికి వెళ్ళు; నీ వాసనల ద్వారా శాంతిని పొందు. బుద్ధి మొదలైన రూపాలు పోవనివ్వు; మనం బ్రహ్మ యొక్క విస్తృత స్థలంలోకి ప్రవేశిద్దాం.
ఇత్య్ ఉక్త్వా భగవాన్ బ్రహ్మా బ్రహ్మలోకజనైస్ సహ । బద్ధపద్మాసనో ఽనన్తసమాధానగతో ఽభవత్
ఇలా చెప్పిన అనంతరం భగవంతుడు బ్రహ్మ, బ్రహ్మలోకవాసులతో కలిసి పద్మాసనంలో కూర్చొని అంతులేని సమాధిలో లీనమయ్యాడు.
ఓఙ్కారోర్ధ్వార్ధమాత్రాన్తశ్ శాన్తనిశ్శేషమానసః । లిపికర్మార్పితాకార ఆసీద్ ఆశాన్తవేదనః
ఆయన మనసు పూర్తిగా ప్రశాంతమై, ఏ కలవరమూ లేకుండా, ఓంకారంలోని పై భాగంతో ముగిసిపోతూ, విధి వ్రాసిన రూపాన్ని ధరించి, అన్ని భావనలు శాంతించిపోయినవాడిగా ఉన్నాడు.
తమ్ ఏవానుసరన్తీ సా తథైవ ధ్యానగా సతీ । వాసనాసీద్ అశేషాశాశాన్తా వాకాశరూపిణీ
ఆమె కూడా అతన్ని అనుసరిస్తూ, ధ్యానంలో లీనమై, అన్ని ఆశలు శాంతించిపోయి, వాక్కు ఆకాశంలా రూపం దాల్చింది.
పరమేష్ఠిన్య్ అసఙ్కల్పే తస్మింస్ తానవమ్ ఈయుషి । సర్వగానన్తచిద్వ్యోమరూపో ఽపశ్యమ్ అహం తదా
పరమేశ్ఠి ఆ నిర్వికల్ప స్థితిలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, నేను ఆ సమయంలో అన్నిటిలో వ్యాపించిన, ఆకాశంలా విస్తరించిన చైతన్యరూపాన్ని చూశాను.