వస్తుతస్ తు న జాతో ఽస్మి న చ నశ్యామి కిఞ్చన । చిదాకాశశ్ చిదాకాశే తిష్ఠామ్య్ అహమ్ అనావృతః
నిజంగా నేను పుట్టలేదు, ఏ రూపంలోనూ నశించను కూడా. నేను చైతన్యమనే ఆకాశంలో, మరొక చైతన్యమనే ఆకాశంలో, నిర్బంధంగా నిలిచినవాడిని.
యద్ అయం త్వం మమాహం తే యద్ ఇదం కథనం మిథః । తత్ తరఙ్గస్ తరఙ్గాగ్రే రణత్య్ ఏవేతి మే మతిః
నువ్వు నాతో చెప్పింది, నేను నీతో చెప్పింది, మన ఇద్దరి మధ్య జరిగిన ఈ మాటలన్నీ — ఇవన్నీ అలలపై అలలు ఆడుకున్నట్లే అనిపిస్తోంది నాకు.
ఏవంరూపస్య మే కాలవశతో విశదాకృతేః । సౌకుమార్యాచ్ చిదాభాసమాత్రస్యాన్తస్ స్వభావతః
ఇలాంటి నా స్వరూపం కాల ప్రభావంతో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది; నా సూత్ష్మత చైతన్యపు ప్రతిబింబంలా మాత్రమే ఉంటుంది; లోపల నా సహజ స్వభావమే.
మమానన్యా తవాన్యస్య చాన్యేవేహ విభాతి యా । సోదితానుదితైవాన్తర్ మమాహమ్ ఇతి వాసనా
ఇక్కడ నాది, నీది, వేరొకదని కనిపించే భావన, లోపల 'నేను నాదే' అన్న వాసనలా, కొన్నిసార్లు ఉద్భవించి, కొన్నిసార్లు ఉద్భవించకుండా ఉంటుంది.
అనాశసత్తాముదితస్ త్వ్ అహమ్ ఆత్మని సంస్థితః । స్వభావాద్ అచ్యుతాకారస్ స్వాత్మారామస్ స్వయంప్రభః
నేను నా ఆత్మలో స్థిరంగా ఉండి, ఆశలు లేకుండా ఉన్నాను. నా స్వభావం ఎప్పుడూ మారదు. నాకు నా ఆత్మలోనే ఆనందం, నేను నాకు తానే వెలుగునిచ్చే వాడిని.
తస్యా అహమ్ ఇతి భ్రాన్తేర్ వాసనాయా జగత్స్థితేః । సమ్పన్నేయమ్ అధిష్ఠాతృదేవతా దేహరూపిణీ
‘నేనే ఈవాడిని’ అనే మాయ వల్ల, మనసులో ఉన్న వాసనల కారణంగా, ఆ వాసనలకు ఆధారమైన దేవత ఈ లోకంలో శరీరరూపంలో నిలిచింది.
వాసనాయా అధిష్ఠాతృదేవతైవమ్ ఇయం స్థితా । న తు మే గృహిణీ నాపి గృహిణ్యర్థేన మత్కృతా
అలా ఆ వాసనలకు ఆధారమైన దేవత ఇక్కడ ఉంది. ఆమె నాకు భార్య కాదు, భార్య కోసం నేను ఆమెను భార్యగా చేసుకోలేదు.
స్వవాసనావేశవశేన భావం గృహిణ్య్ అహం బ్రహ్మణ ఇత్య్ ఉపేత్య । ఏషా స్వయం వ్యర్థమ్ ఇతాతిదుẖఖం యస్మాత్ కిలైషైవ హి వాసనాన్తః
నా స్వంత వాసనల ప్రభావంతో, ‘నేను బ్రహ్మణుడి భార్యను’ అన్న భావన కలిగింది. కానీ ఆమె తానే వ్యర్థమైనది, చాలా బాధతో కూడినది, ఎందుకంటే ఆమె కూడా ఆ వాసన అంతమే.
అద్యాహం చిన్మయాకాశస్ త్వ్ అన్యాకాశమయీం స్థితిమ్ । పరాం గ్రహీతుమ్ ఇచ్ఛామి తేనేహోపస్థితẖ క్షయః
ఈ రోజు నేను చైతన్యమయమైన ఆకాశస్వరూపుడిని, ఇంకొక రకమైన పరమమైన స్థితిని పొందాలని కోరుకుంటున్నాను. అందుకే ఈ లయ స్థితి నన్ను చేరుకుంది.
మహాప్రలయకాలే ఽస్మింస్ త్యక్తుమ్ ఏషా మయాధునా । మునీన్ద్ర నూనమ్ ఆరబ్ధా తేన వైరస్యమ్ ఆగతా
మహాప్రళయ సమయములో, ఇప్పుడు నేను ఆమెను విడిచిపెట్టాల్సిన అవసరం వచ్చింది, మునీంద్రా. ఇది నిజంగా ప్రారంభమైందని తెలిసి, అందుకే విరక్తి కలిగింది.
ఆకాశత్వాద్ యదాద్యాయం పరాకాశో భవామ్య్ అహమ్ । తదా మహాప్రలయతా వాసనాయాశ్ చ సఙ్క్షయః
నా స్వభావం ఆకాశమయమైనందువల్ల, నేను పరమాకాశ స్థితిని పొందినప్పుడు, అప్పుడు మహాప్రళయం కూడా, వాసనల అంతమూ కలుగుతాయి.
తేనైషా విరసీభూతా మన్మార్గమ్ అభిధావతి । నానుగచ్ఛతి కో నామ నిర్మాతారమ్ ఉదారధీః
అందువల్ల ఆమెకు ఇప్పుడు ఏమీ రుచిగా అనిపించటం లేదు, నా మార్గాన్ని వెంబడిస్తూ పరుగెడుతోంది. కానీ, ఉన్నతమైన బుద్ధి కలవాడు ఎవరు సృష్టికర్తను అనుసరిస్తారు?
ఇహాద్యాయం కలేర్ అన్తశ్ చతుర్యుగవిపర్యయః । ప్రజామన్విన్ద్రదేవానామ్ అద్యైవాన్తో ఽయమ్ ఆగతః
ఇక్కడ, ఈ రోజే కలియుగం ముగిసింది, నాలుగు యుగాల చక్రం తిరుగుబాటు అయింది; ప్రజలకు, ఇంద్రునికి, దేవతలకు, ఈ రోజే అంతం వచ్చింది.
అద్యైవ చాయం కల్పాన్తో మహాకల్పాన్త ఏవ చ । మమాయం వాసనాన్తో ఽద్య దేహవ్యోమాన్త ఏవ చ
ఈ రోజే ఈ కల్పం ముగిసింది, మహాకల్పానికి కూడా అంతం వచ్చింది; నాకు, ఈ రోజే వాసనలకు అంతం, శరీరాకాశానికి కూడా ముగింపు.
తేనేయం వాసనా బ్రహ్మన్ క్షయం గన్తుం సముద్యతా । క్వేవ పద్మాకరాశోషే గన్ధలేఖావతిష్ఠతామ్
కాబట్టి బ్రహ్మన్, ఈ వాసన ఇప్పుడు అంతం కావడానికి సిద్ధమైంది; పద్మసరోవరము ఎండిపోయినప్పుడు దాని సువాసన ఎక్కడ మిగిలి ఉంటుంది?
యథా జలాబ్ధిలేఖాయా జాయతే లహరీ చలా । వాసనాయాస్ తథైవేచ్ఛా ముధోదేత్య్ అపకారణమ్
నీటిమీద గీసిన గీత నుంచి అలలు ఎలా ఉల్లాసంగా పుట్టుతాయో, అలాగే వాసనల నుంచి కోరికలు అర్థంలేకుండా, మూర్ఖంగా ఉద్భవిస్తాయి.
ఆభిమానికదేహాయా వాసనాయాస్ స్వభావతః । అస్యా ఆత్మావలోకేచ్ఛా స్వయమ్ ఏవోపజాయతే
అహంకారంతో ఏర్పడిన ఈ శరీరానికి, దాని స్వభావంలోనే మనసులో ఉన్న వాసన వల్ల ఆత్మను తెలుసుకోవాలనే కోరిక సహజంగా కలుగుతుంది.
ఆత్మతత్త్వం త్వ్ అపశ్యన్త్యా ధారణాభ్యాసయోగతః । దృష్టో ఽనయా భవత్సర్గో వర్గవ్యగ్రానిరర్గలః
కానీ, ఆత్మతత్వాన్ని చూడని వారికి, ధారణా సాధన వల్ల ఆ వాసన ఈ సృష్టిని ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా నిరంతరం విస్తరించే సమూహంగా చూస్తుంది.
అనయామ్బరసఞ్చారపరయాద్రిశిరశ్శిలా । దృష్టా స్వజగదాధారభూతాస్మాకం తు ఖాత్మికా
ఈ వాసన ఆకాశంలో సంచరించాలనే ఉద్దేశంతో ఉన్నప్పుడు, కొండపైని శిలను తన ప్రపంచానికి ఆధారంగా చూస్తుంది; కానీ మనకు అది ఖాలా స్వభావంగా కనిపిస్తుంది.
ఏతద్ అస్మజ్జగద్ యత్ర తద్ దృషత్ త్వజ్జగద్గిరౌ । అస్మజ్జగత్పదార్థేషు సన్త్య్ అన్యాని జగన్త్య్ అపి
మన ప్రపంచం కనిపించే చోట, నీ ప్రపంచం కొండగా కనిపిస్తుంది; మన ప్రపంచంలోని వస్తువుల్లో ఇంకా ఇతర లోకాలు కూడా ఉన్నాయి.
వయం తాని న పశ్యామో భేదదృష్టౌ స్థితా ఇమే । బోధైకతాం గతాస్ త్వ్ ఆశు పశ్యామస్ తాని వీక్షణాత్
మనసులో భేదభావంతో ఉన్నప్పుడు ఆ వస్తువులు మనకు కనిపించవు. కానీ అవన్నీ ఒక్కటే అన్న జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు, మన లోపలి దృష్టితో వాటిని స్పష్టంగా చూడగలం.
ఘటే పటే వటే కుడ్యే ఖే ఽనిలే ఽమ్భసి తేజసి । జగన్తి సన్తి సర్వత్ర శిలాయామ్ ఇవ సర్వదా
మట్టికుండ, వస్త్రం, మర్రిచెట్టు, గోడ, ఆకాశం, గాలి, నీరు, అగ్ని—ఇవి అన్నిటిలోను లోకాలూ ఎప్పుడూ ఉన్నట్లే ఉంటాయి, రాయి లోపల ఉన్నట్లుగానే.
జగన్ నామ ముధాభ్రాన్తిẖ కిల స్వప్నపురోపమా । మిథ్యైవేయం క్వ నామాసౌ చిద్రూపాస్త్య్ అథ నాస్తి వా
ఈ ప్రపంచం అనేది వాస్తవానికి ఒక మాయా భ్రమ మాత్రమే, అది కలలో కనిపించే ఊరి లాంటిది. ఇది అబద్ధమే—చైతన్య స్వరూపం ఎక్కడ ఉంది? అది ఉందా లేదా అన్నదే సందేహం.
పరిజ్ఞాతా సతీ యేషాం సైషా చిన్నభసైకతామ్ । గతా తే న విముహ్యన్తి శిష్టాస్ తు భ్రమభాజనమ్
ఈ జగత్తు చైతన్యాకాశం ఒక్కటే అని ఎవరికైతే బాగా తెలిసిందో, వాళ్లు ఇక మాయలో పడరు. మిగతావారు మాత్రం ఇంకా భ్రమలోనే ఉంటారు.
అథాన్యధారణాభ్యాసాత్ స్వవిరాగవశోదితమ్ । సాధయన్త్యార్థమ్ ఆత్మీయం దృష్టస్ త్వమ్ అనయా మునే
తమ స్వంత విరక్తి వల్ల, వేరే వేరే ధ్యాన సాధనలతో, వారు తమ అవసరాన్ని సాధించుకుంటారు; మునీశ్వరా! ఇది నీవు కూడా చూశావు.
ఇతి మాయేవ దుష్పారా చిచ్ఛక్తిḫ పరిజృమ్భతే । ఇయమ్ ఆద్యన్తరహితా బ్రాహ్మీ శక్తిర్ అనామయా
ఇలా, దాటి పోలేని మాయలా, చైతన్యశక్తి విస్తరిస్తుంది; ఇది ఆది అంతం లేని, బ్రహ్మశక్తి, ఎలాంటి బాధలు తగలని పవిత్రమైనది.
ప్రవర్తన్తే నివర్తన్తే నేహ కార్యాణి కానిచిత్ । ద్రవ్యకాలక్రియోద్ద్యోతా చితిస్ తపతి కేవలమ్
ఇక్కడ పనులు నిజంగా మొదలవు గానీ, ముగియవు గానీ; పదార్థం, కాలం, చర్యల వెలుగులో, ఒక్క చైతన్యమే ప్రకాశిస్తుంది.
దేశకాలక్రియాద్రవ్యమనోబుద్ధ్యాదికం త్వ్ ఇదమ్ । చిచ్ఛిలాఙ్గకమ్ ఏవైకం విద్ధ్య్ అనస్తమయోదయమ్
ఈ దేశం, కాలం, చర్య, పదార్థం, మనస్సు, బుద్ధి మొదలైనవి అన్నీ ఒక్కటే — అవన్నీ ఎప్పుడూ మారని, ఉదయాస్తమయాలు లేని చైతన్యరాశి మాత్రమే అని తెలుసుకో.
చిద్ ఏవేయం శిలాకారమ్ ఇవ తిష్ఠతి బిభ్రతీ । అఙ్గమ్ అస్యా జగజ్జాలం మరుతస్ స్పన్దనం యథా
ఈ చైతన్యం స్వయంగా ఇక్కడ రాయి రూపంలో నిలిచిఉంది. దీని అవయవాలు ఈ జగత్తు అంతా. ఎలా వాయువు కదలిక వలన కనిపిస్తుందో, అలాగే చైతన్యం జగత్తుగా వ్యక్తమవుతుంది.
విజ్ఞానఘనమ్ ఆత్మానం జగద్ ఇత్య్ అవబుధ్యతే । అనాద్యన్తాపి సాద్యన్తం చిత్త్వాద్ అతిగతాపి చిత్
జ్ఞానంతో నిండిన ఆత్మ తానే జగత్తు అని అనుభవిస్తుంది. అది ఆదియంతాలేని అయినా, మొదలు మరియు ముగింపు ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది. మనస్సును దాటి ఉన్నది ఆ చైతన్యమే.