అప్రబుద్ధమతేర్ భ్రాన్తిర్ ఏవేయం సత్యతాం గతా । క్షీవస్య సుస్థితా ఏవ నృత్యన్తి తరుపర్వతాః
జ్ఞానం లేని మనసు భ్రమను నిజమని భావిస్తుంది. మద్యం తాగినవాడికి చెట్లు పర్వతాలు నాట్యం చేస్తున్నట్టు కనిపించడమే లాగా ఇది కూడా.
సర్వత్రాప్రతిహతరూపమ్ ఏకబోధం ప్రత్యక్షం శివమ్ అవబుధ్య చిత్స్వరూపమ్ । ప్రత్యక్షాన్తరమ్ ఇహ పేలవం శ్రయన్తే యే మూఢాస్ తృణతనుభిశ్ శఠైర్ అలం తైః
ప్రపంచం అంతటా నిరోధం లేకుండా, ఒక్కటైన, ప్రత్యక్షమైన, మంగళకరమైన ఆ చైతన్య స్వరూపాన్ని తెలుసుకున్నవారు — ఇక్కడ ఇంకా ఇతర బలహీనమైన ప్రత్యక్ష మార్గాలపై ఆధారపడేవారు మూర్ఖులు. అలాంటి పొగమంచు శరీరాల మోసగాళ్లను పట్టించుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.
జగదఙ్గమ్ అనాభాసమ్ అదృశ్యం దృశ్యవత్ స్థితమ్ । పరయా దృశ్యతే దృష్ట్యా తద్ బ్రహ్మైవ నిరామయమ్
ఈ జగత్తు మనకు కనబడని, రూపం లేని, అయినా కనబడుతున్నట్టు ఉన్నది. అది పరమమైన దృష్టితో మాత్రమే గ్రహించబడుతుంది. అది బాధలేవీ లేని పరబ్రహ్మమే.
తత్ర శైలసరిత్స్రోతోలోకలోకాన్తరభ్రమాః । భాన్తి తే పరమాదర్శే మహావ్యోమని బిమ్బితాః
ఆ పరబ్రహ్మంలోనే పర్వతాలు, నదులు, వాగులు, లోకాలు, లోకాల పరిమితులు అన్నీ, ఆ మహా ఆకాశంలో ప్రతిబింబించినట్టు ప్రకాశిస్తున్నాయి.
సా ప్రవిష్టా తతస్ సర్గమ్ అనర్గలమ్ అచేష్టితా । అహమ్ అప్య్ అవిశం తత్ర సఙ్కల్పేన తయా సహ
ఆమె అక్కడ సృష్టిలోకి నిర్బంధంగా, ఏ చర్య లేకుండా ప్రవేశించింది. నేనూ నా సంకల్పంతో ఆమెతో కలిసి అక్కడ ప్రవేశించాను.
యావత్ సా తత్ర వైరిఞ్చం లోకమ్ ఆసాద్య సోద్యమా । ఉపవిష్టా విరిఞ్చస్య పురḫ పరమశోభనా
ఆమె బ్రహ్మలోకాన్ని చేరి, యత్నంతో ఉండగా, బ్రహ్మ నగరానికి ముందు అత్యంత అందంగా కూర్చుంది.
వక్తవ్యో మునిశార్దూల పతిర్ మే పాతి మామ్ ఇమామ్ । వివాహార్థమ్ అనేనాహం జనితాజరసా పురా
ఓ మునిశార్దూలా, నా భర్త నన్ను కాపాడుతున్నాడు. పెళ్లి కోసం నేను ఎప్పుడో వృద్ధాప్యమూ లేకుండా పుట్టాను అని ఆమె చెప్పాలి.
పురాణḫ పురుషో ఽప్య్ ఏష మామ్ అద్యాపి జరాం గతామ్ । న వివాహితవాంస్ తేన విరాగమ్ అహమ్ ఆగతా
ఈ పురాతనుడు, నేను వృద్ధురాలైనా ఇప్పటికీ నన్ను పెళ్లి చేసుకోలేదు. అందుకే నాకు విరక్తి వచ్చింది.
విరాగమ్ ఏషో ఽప్య్ ఆయాతో గన్తుమ్ ఇచ్ఛతి తత్ పదమ్ । యత్ర న ద్రష్టృతా నైవ దృశ్యతా న చ శూన్యతా
ఇప్పుడీ వాడు కూడా విరక్తిని పొందాడు. ఎక్కడ దృష్టికర్త, దృష్టం లేదా శూన్యతా ఉండవో ఆ స్థితికి వెళ్లాలని కోరుకుంటున్నాడు.
మహాప్రలయసమ్పన్నే జగత్య్ అస్మింశ్ చ సమ్ప్రతి । ధ్యానాచ్ చ న చలత్య్ ఏష శైలమౌనాద్ ఇవాచలః
ఇప్పుడు ప్రపంచం మహాప్రళయానికి లోనైందీ, ఈయన ధ్యానం నుండి కదలడు; పర్వత నిశ్శబ్దంలా అచలంగా ఉంటాడు.
తస్మాన్ మామ్ ఏనమ్ అపి చ బోధయిత్వా మునీశ్వర । ఆమహాకల్పసర్గాదౌ పరమే పథి యోజయ
కాబట్టి, మునులలో శ్రేష్ఠుడా, నన్ను మరియు ఇతనిని బోధించి, ఈ మహాకల్పం ఆరంభం నుండీ పరమమైన మార్గంలో నడిపించు.
ఇత్య్ ఉక్త్వా మామ్ అసౌ తస్య బోధాయేదమ్ ఉవాచ హ । నాథాయం మునినాథో నస్ సద్మ సమ్ప్రాప్తవాన్ ఇదమ్
ఇలా చెప్పి, ఆయన నన్ను ఇలా ఉద్దేశించి పలికాడు: 'ఈ మునులాధిపతి మన ఇంటికి వచ్చాడు.'
ఏషో ఽన్యస్మిఞ్ జగద్గేహే బ్రహ్మణస్ తనయో మునిః । పూజయైనం గృహాయాతం గృహస్థగృహపూజయా
ఇతడు మరో లోకంలో బ్రహ్మ కుమారుడైన ముని. ఇంట్లోకి వచ్చిన ఇతనిని గృహస్థునికి తగిన ఆతిథ్యంతో సత్కరించు.
బుధ్యతామ్ అర్ఘ్యపాద్యేన పూజ్యతాం మునిపుఙ్గవః । మహన్ మహత్సపర్యా హి మహాత్మభ్యో ఽభిరోచతే
అతిధిగా వచ్చిన మునిశ్రేష్ఠుడిని పాద్యార్ఘ్యాదులతో సత్కరించు. ఎందుకంటే, మహాత్ములను గౌరవించడమే వారికి ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
తయేత్య్ ఉక్తే మహాబుద్ధిర్ బుబుధే స సమాధితః । స్వసంవిత్తిద్రవాత్మత్వాద్ ఆవర్త ఇవ వారిధౌ
అది చెప్పగానే, గొప్ప బుద్ధి కలవాడు ధ్యానంలో లీనమై, తన స్వీయ జ్ఞానం ప్రవాహంలా సముద్రంలో అలికాలివలె మెల్లగా చైతన్యాన్ని పొందాడు.
శనైర్ ఉన్మీలయామ్ ఆస నయనే నయకోవిదః । మధుశ్ శిశిరసంశాన్తావ్ అవనౌ కుసుమే యథా
ఆ జ్ఞానవంతుడు మెల్లగా, నేలపై పువ్వు మీద తేనె మరియు చల్లదనం పడినట్టు, తన కళ్లను నెమ్మదిగా తెరిచాడు.
శనైḫ ప్రకటయామ్ ఆసుస్ తాన్య్ అఙ్గాన్య్ అస్య సంవిదమ్ । మధోḫ పల్లవజాలాని నవానీవ నవం రసమ్
ఆయన అవయవాలు మెల్లగా చైతన్యాన్ని ప్రదర్శించాయి, వసంతంలో కొత్తగా మొలిచిన తేనె పూతలు కొత్త రసాన్ని చూపినట్టు.
సురసిద్ధాప్సరస్సఙ్ఘాస్ సమాజగ్ముస్ సమన్తతః । యథా హంసాలయో లోలాḫ ప్రాతర్ వికసితం సరః
దేవతలు, సిద్ధులు, అప్సరసల సమూహాలు చుట్టూ చేరాయి, ఉదయాన్నే వికసించిన సరస్సు వద్ద కలవరపడే హంసల వలె.
దదర్శాసౌ పురḫ ప్రాప్తం మాం చ తాం చ విలాసినీమ్ । ఉవాచాథ వచో వన్ద్యḫ ప్రణవస్వరసున్దరమ్
ఆ మహాత్ముడు నన్ను, ఆ సుందరిని తన ముందర నిలబడి ఉన్నట్టు చూసి, ఓం ధ్వని లా మధురంగా, గౌరవించదగ్గ మాటలు పలికాడు.
కరామలకవద్దృష్టసంసారాసారసార హే । జ్ఞానామృతమహామ్భోధే మునే స్వాగతమ్ అస్తు తే
ఓ మునీశ్వరా! ఈ లోకంలో ఉన్నది, లేనిది నీకు చేతిలో నాటిపండు లా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. జ్ఞానామృత సముద్రమైన నీకు స్వాగతం.
పదవీమ్ అసి సమ్ప్రాప్త ఇమామ్ అతిదవీయసీమ్ । దూరాధ్వసు పరిశ్రాన్త ఇదమ్ ఆసనమ్ ఆస్యతామ్
నీవు చాలా దూరమైన స్థితికి చేరుకున్నావు. దీర్ఘ ప్రయాణంలో అలిసిపోయావు. ఈ ఆసనంపై కూర్చోండి.
ఇత్య్ ఉక్తే తేన భగవన్న్ అభివాదయ ఇత్య్ అహమ్ । వదన్ మణిమయే పీఠే నివిష్టో దృష్టిదర్శితే
అతడు ఇలా చెప్పగానే, "భగవంతుడా, మీకు నమస్కారం," అని పలికి, అతను చూపించిన మణిపీఠంపై కూర్చున్నాను.
అథామరర్షిగన్ధర్వమునివిద్యాధరోదితాః । ప్రస్తుతాస్ స్తుతయḫ పూజా నతయస్ స్థితినీతయః
ఆ సమయంలో దేవతలు, ఋషులు, గంధర్వులు, మునులు, విద్యాధరులు అందరూ కలిసి స్తోత్రాలు పాడారు, పూజలు చేశారు, నమస్కారాలు చేశారు, ఆతిథ్య విధులు నిర్వహించారు.
తతో ముహూర్తమాత్రేణ సర్వభూతగణోత్థితే । శాన్తే ప్రకృతసంరమ్భే తస్యోక్తం బ్రహ్మణో మయా
అల్ప సమయంలోనే అన్ని జీవులు అక్కడ చేరి, ఆ స్థలంలో ప్రశాంతత నెలకొన్న తరువాత, నేను బ్రహ్మదేవునికి ఇలా అడిగాను.
కిమ్ ఇదం భూతభవ్యేశ యద్ ఇయం మామ్ ఉపాగతా । వక్తి జ్ఞానగిరాస్మాంస్ త్వం బోధయేతి ప్రయత్నతః
భూతభవిష్యత్తు ప్రభువా, ఈమె నా దగ్గరికి ఎందుకు వచ్చింది? ఈమె జ్ఞానమయమైన మాటలతో నన్ను ఉద్దేశించి, నీవు మాకు బోధించమని కోరుతోంది.
భవాన్ భూతేశ్వరో దేవస్ సకలజ్ఞానపారగః । ఇయం చ కా మమ చ కిం బ్రూతే బ్రూహి బృహద్ద్యుతే
భూతాలకన్నా అధిపతివైన దేవా, నీవు అన్నీ తెలిసినవాడివి. ఈమె ఎవరు? నాకు ఏమి చెబుతోంది? మహాతేజస్సుతో నీవు నాకు చెప్పు.
కథమ్ ఏషా త్వయా దేవ జాయార్థం జనితా సతీ । నేహ జాయాపదం నీతా నీతా విరసతాం పునః
ప్రభూ, మీరు భార్య కోసం ఆమెను పుట్టించారని చెప్పినా, ఇక్కడ ఆమెకు భార్యగా ఉండే స్థితి రాలేదు. మళ్లీ ఆ సంబంధం రుచి లేకుండా పోయింది.
మునే శృణు యథావృత్తమ్ ఇదం తే కథయామ్య్ అహమ్ । యథావృత్తమ్ అశేషేణ కథనీయం యతస్ సతామ్
మహర్షీ, ఇది ఎలా జరిగిందో నేను నీకు చెప్పబోతున్నాను. నిజంగా జరిగినదాన్ని పూర్తిగా వివరించడం మంచివారికి తగినది కనుక, నేను అన్నీ చెప్పుతాను.
అస్తి తావద్ అజం శాన్తమ్ అజరం కిఞ్చిద్ ఏవ సత్ । తతశ్ చిత్కచనైకాన్తరూపిణẖ కచితో ఽస్మ్య్ అహమ్
ఒకటి పుట్టుక లేని, శాంతమైన, వృద్ధాప్యం లేని, నిజమైనది ఉంది. దానినుండే నేను, పూర్తిగా చైతన్య స్వరూపుడిగా ఏర్పడ్డాను.
ఆకాశరూప ఏవాహం స్థిత ఆత్మని సర్వదా । భవిష్యతి స్థితే సర్గే స్వయమ్భూర్ ఇతి నామ మే
నేను ఎప్పుడూ ఆత్మలో, ఆకాశ స్వరూపంగా నిలిచివుంటాను. సృష్టి జరిగినప్పుడు, నాకు 'స్వయంభూ' అనే పేరు కలుగుతుంది.