తరన్తి సరితం స్ఫారాం సంసారీం సారసేవినః । త ఏవాత్మవిచారాఖ్యమ్ అభ్యాసం న త్యజన్తి యే
సారాన్ని సేవించే వారు ఈ విస్తృతమైన సంసారం అనే నదిని దాటి పోతారు. ఆత్మవిచారణ అనే సాధనను వదలని వారే దీనిని సాధించగలరు.
అభ్యాసభాసో ఽభిమతం వస్తు ప్రకటయన్త్య్ అలమ్ । ప్రాపయన్తి చ నిర్విఘ్నం ఘటం దీపప్రభా యథా
సాధన యొక్క ప్రకాశం మనకు కావలసిన విషయాన్ని స్పష్టంగా చూపిస్తుంది, దీపం వెలుగు గడిని ఎలా వెలిగించునో అడ్డంకులు లేకుండా మనల్ని అక్కడికి చేర్చుతుంది.
యథా కల్పద్రుమలతాస్ సుచిన్తామణయో యథా । ఫలన్తి శరదశ్ చైతాస్ తథైవాభ్యాసభూమయః
ఎలా కల్పవృక్షాలు, మంచి రత్నాలు ఫలాలను ఇస్తాయో, శరదృతువులో కమలాలు పూస్తాయో, అలాగే సాధన ఫలితాలు కూడా కలుగుతాయి.
ఇష్టవస్తు చిరాభ్యాసభాస్వాన్ భాసయతి ప్రజాః । తథేన్ద్రియాఖ్యాం దేహోర్వ్యాం రాత్రిం పశ్యన్తి నో యథా
ఎంతకాలమైన సాధన వల్ల మనకు కావలసిన విషయం మన ముందే ప్రకాశిస్తుంది. అలాగే, ఇంద్రియమయమైన శరీరంలో మనం రాత్రిని చూడలేము కదా, అలా అజ్ఞానం ఉండదు.
సర్వస్య జన్తుజాతస్య సర్వవస్త్వవభాసనే । సర్వదైవైక ఏవోచ్చైర్ జయత్య్ అభ్యాసభాస్కరః
ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులకూ, అన్ని వస్తువుల వెలుగులో, ఎప్పుడూ ఒకటే సాధన అనే సూర్యుడు అత్యంత ప్రకాశంగా మెరిసిపోతుంటాడు.
చతుర్దశవిధాయాస్ తు భూతజాతేర్ న కస్యచిత్ । సిధ్యత్య్ అభిమతం వస్తు వినాభ్యాసమ్ అకృత్రిమమ్
పద్నాలుగు రకాల ప్రాణులలో ఎవరికీ కావలసినది సహజమైన, ఒత్తిడి లేకుండా చేసే సాధన లేకుండా సిద్ధించదు.
పౌనḫపుణ్యేన కరణమ్ అభ్యాస ఇతి కథ్యతే । పురుషార్థస్ స ఏవేహ తేనాస్తి న వినా గతిః
తిరిగి తిరిగి చేయడాన్ని సాధన అంటారు; ఈ లోకంలో అది మనుష్య ప్రయత్నమే—దాని లేకుండా ముందుకు పోవడం సాధ్యం కాదు.
దృఢాభ్యాసవిధానేన యత్ననామ్నా స్వకర్మణా । నిజవేదనజేనైవ సిద్ధిర్ భవతి నాన్యథా
దృఢమైన సాధన పద్ధతితో, ప్రయత్నం అనే పేరుతో, తాను చేసే పనులతో, స్వయంగా అనుభవించడంవల్లే ఫలితం లభిస్తుంది—ఇంకా ఎలాంటి మార్గం లేదు.
అభ్యాసభాస్వతి తపత్య్ అవనౌ వనే చ వీరస్య సిధ్యతి న యన్ న తద్ అస్తి కిఞ్చిత్ । అభ్యాసతో భువి భయాన్య్ అభయీభవన్తి సర్వాసు పర్వతగుహాస్వ్ అపి నిర్జనాసు
అభ్యాసం అనే తేజంతో, ధైర్యవంతుడికి భూమిపై గానీ, అడవిలో గానీ సాధించలేని పని ఏదీ లేదు. అభ్యాసం వల్ల భూమిపై ఉన్న భయాలన్నీ కూడా, ఎక్కడైనా — పర్వత గుహల్లో, ఒంటరిగా ఉన్నా — భయపడకుండా ధైర్యంగా మారిపోతాయి.
తతḫ ప్రతీపమ్ అభ్యాసం బోధే ధారణయామలే । కుర్వḫ ప్రకటతాం తేన జగద్ ఏష్యతి శైలగమ్
అప్పుడప్పుడు జ్ఞానం, ఏకాగ్రత అనే ద్వయాన్ని ఎదురుగా ఉంచి అభ్యాసం చేస్తే, ఈ లోకం పర్వతంలా స్పష్టంగా, స్పటికంలా కనపడుతుంది.
యుక్తియుక్తే తయేత్య్ ఉక్తే విద్యాధర్యా ధరోపరి । బద్ధపద్మాసనో ఽథాహం సమాధావ్ ఉదితో ఽభవమ్
విద్యాధరి చెప్పినట్లు నేనూ భూమిపై పద్మాసనంలో కూర్చొని, ఆ తర్వాత సమాధిలోకి లేచాను.
సర్వార్థభావనాత్యాగే చిన్మాత్రైకాన్తభావితః । అత్యజం తమ్ అహం పూర్వం కథార్థకలనామలమ్
ప్రపంచంలోని అన్ని విషయాల పట్ల ఆకాంక్షను వదిలేసి, కేవలం చైతన్యమే అనుభవిస్తూ, కథ విషయంపై ఉన్న ఆలోచనలన్నీ పూర్వం వదిలేశాను.
అథ చిద్వ్యోమతాం ప్రాప్తḫ పరాం దృష్టిమ్ అహం గతః । శరత్సమయసమ్ప్రాప్తౌ వ్యోమ నిర్మలతామ్ ఇవ
తర్వాత నేను చైతన్యాకాశ స్థితిని పొందినప్పుడు, autumn కాలంలో ఆకాశం నిర్మలంగా మారినట్లు, నా దృష్టి కూడా పరమమైన స్థాయికి చేరింది.
తతస్ సత్యావధానైకఘనాభ్యాసేన దేహకే । మమాధిభౌతికభ్రాన్తిర్ నూనమ్ అస్తమ్ ఉపాగతా
ఆ తరువాత, నిజమైన జాగ్రత్తను ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టకుండా సాధన చేయడం వల్ల, నా శరీర సంబంధమైన మాయ పూర్తిగా తొలగిపోయింది.
ఉదయాస్తమయోన్ముక్తా సతతోదయమయ్య్ అపి । మహాచిద్వ్యోమతా స్వచ్ఛా ప్రోదితేవ తదాభవత్
పుట్టడం, మాయడం అనే బంధనాల నుంచి విముక్తమై, ఎప్పుడూ కొత్తగా వెలుగుతున్నట్లు, ఆ మహా చైతన్యాకాశం నిర్మలంగా ప్రత్యక్షమైంది.
అథ పశ్యామ్య్ అహం యావత్ ఖస్యైవోపలతేవ సా । వస్తుతశ్ చ న చాకాశం నోపలḫ పరమ్ ఏవ తత్
తర్వాత నేను దాన్ని చూస్తున్నప్పుడు, అది ఆకాశంలో రాయి లాగా అనిపించింది. కానీ వాస్తవానికి అది ఆకాశం కాదు, రాయి కూడా కాదు, వాటి కన్నా మించినది.
పరమార్థఘనం స్వచ్ఛం తత్ తథాభావి తాదృశమ్ । తథాభావనయా స్వాత్మా మదీయో దృష్టవాంస్ తథా
అది పరమార్థంతో నిండినది, నిర్మలమైనది, అటువంటి స్వభావం కలిగినది. అలా ధ్యానించటం వల్ల, నేను నా స్వంత ఆత్మను కూడా అలానే చూశాను.
యథా స్వప్నే సుమహతీ దృష్టా గేహగతా శిలా । వ్యోమైవ కేవలం తద్వత్ సా శుద్ధం చిన్నభశ్ శిలా
కలలో ఒక పెద్ద రాయి ఇంట్లో ఉంది అని చూస్తారు, కానీ నిజంగా అది ఆకాశమే. అలాగే, ఆ పవిత్రమైన రాయి కూడా చైతన్యాకాశమే.
స్వయం స్వప్నాన్వితో ఽన్యస్య స్వప్నపుంస్త్వం గతో నరః । స్వప్నే ఽజ్ఞానప్రబుద్ధస్య యాదృక్ తాదృక్ స సూపలః
ఒకడు కలలో ఉన్నప్పుడు, మరొకరి కలపురుషత్వాన్ని తనదిగా భావిస్తాడు. జ్ఞానం లేని కలలో, అతని రాయి కూడా అలాంటిదే.
స్వప్నస్థానాం శిరశ్ ఛిన్నం యేషాం తే సంసృతౌ స్థితాః । కాలేన జ్ఞానలాభేన వినా కుర్వన్తి కిం కిల
కలలో తలలు తెగిపోయినవారు, జనన మరణ చక్రంలోనే ఉంటారు. సరైన సమయంలో జ్ఞానం పొందకపోతే, వారు ఇంకేమి చేయగలరు?
బోధẖ కాలేన భవతి మహామోహవతామ్ అపి । తస్మాన్ న కిఞ్చిద్ అప్య్ అస్తి బ్రహ్మతత్త్వాద్ ఋతే ఽక్షయమ్
ఎంతటి గొప్ప మాయలో ఉన్నవారికైనా, కాలానుగుణంగా జ్ఞానం కలుగుతుంది. అందువల్ల, బ్రహ్మతత్త్వాన్ని తప్ప మరేదీ శాశ్వతంగా ఉండదు.
అతస్ తచ్ చిద్ఘనం స్వచ్ఛం బ్రహ్మాకాశం శిలాకృతి । దృష్టం మయా తథా తత్ర న తు పృథ్వ్యాది సత్ క్వచిత్
అక్కడ నేను పరిశుద్ధమైన, పారదర్శకమైన, శిలలా ఆకారమున్న బ్రహ్మాకాశాన్ని — ఆ చైతన్యమయమైన రూపాన్ని చూశాను. అక్కడ ఎక్కడా భూమి మొదలైన పదార్థాలకు నిజమైన ఉనికే లేదు.
భూతానామ్ ఆదిసర్గే యచ్ ఛుద్ధం యత్ పారమార్థికమ్ । వపుస్ తద్ ఏవాద్య తేషాం ధ్యానలభ్యమ్ అవస్థితమ్
ప్రాణుల ఆది సృష్టిలో, ఏది పరిశుద్ధమై, పరమార్థమైనదో — అదే వారి అసలు స్వరూపంగా ధ్యానంతో పొందదగినదిగా స్థిరంగా ఉంటుంది.
బ్రాహ్మం వపుర్ హి భూతానామ్ ఆత్మీయం యత్ పురాతనమ్ । తద్ ఏవాద్య మనోరాజ్యం సఙ్కల్ప ఇతి కథ్యతే
ప్రాణుల పురాతనమైన బ్రాహ్మ రూపమే, ఇప్పుడు మనస్సు రాజ్యంగా, సంకల్పంగా పిలవబడుతోంది.
స ఆతివాహికో దేహస్ తత్ పరం పరమార్థతః । ప్రత్యక్షం ప్రథమం తత్ తత్ తద్ ఆద్యం కచనం చితః
ఆ సూక్ష్మమైన, భౌతికమైనదానికంటే పై స్థాయిలో ఉన్న శరీరమే నిజంగా పరమార్థం. అదే మొదటి ప్రత్యక్ష రూపం, అదే చైతన్యానికి ఆది స్వరూపం.
తద్ యత్ ప్రథమమ్ అధ్యక్షం జీవస్య ప్రథమం వపుః । మనḫప్రత్యక్షమ్ ఇత్య్ ఉక్తం తత్ తేనైవాద్య దుర్ధియా
జీవుని మొదటి శరీరాన్ని, మనస్సుకు ప్రత్యక్షంగా కనిపించేదాన్ని, మనస్సు ప్రత్యక్షమని అంటారు. ఇప్పటికీ, మూర్ఖులైనవారికి అదే నిజంగా అనిపిస్తుంది.
యోగిప్రత్యక్షమ్ ఇత్య్ ఉక్తం మనḫప్రత్యక్షమ్ ఇత్య్ అపి । తత్ స్వమ్ ఏవ చితా రూపం గతయేవాన్యతాం ముధా
దాన్ని యోగులకు ప్రత్యక్షంగా అనిపించేది, లేదా మనస్సుకు ప్రత్యక్షంగా అనిపించేదిగా కూడా అంటారు. అదే చైతన్య స్వరూపం, మాయ వల్ల వేరేదిగా కనిపిస్తుంది.
ఇదమ్ అద్యతనం నామ ప్రత్యక్షమ్ అసదుత్థితమ్ । అసత్ప్రత్యక్షమ్ ఏవేతి విద్ధి ప్రత్యక్షమ్ అఙ్గ తత్
ప్రస్తుతం ప్రత్యక్షమని అనిపించేది అసత్యం నుంచి ఉద్భవించింది. అందువల్ల, ప్రియమైనవాడా, నిజమైన ప్రత్యక్షమని భావించేది వాస్తవానికి అసత్య ప్రత్యక్షమే అని తెలుసుకో.
అహో ను చిత్రా మాయా యత్ ప్రాక్ప్రత్యక్షే పరోక్షతా । నిర్ణీతాస్మింస్ త్వ్ అనధ్యక్షే ప్రత్యక్షకలనాదృతా
అయ్యో! ఈ మాయ ఎంత ఆశ్చర్యంగా ఉందో చూడండి. ముందుగా మన కళ్లకు కనిపించినది ఇప్పుడు దూరమైనట్టుగా అనిపిస్తోంది. అలాగే, మనకు తెలియని విషయాల్లో, మనం ప్రత్యక్షంగా చూచినదే నిజమని భావిస్తున్నాం.
ఆతివాహికదేహిత్వం ప్రత్యక్షం ప్రథమోదితమ్ । సత్యం సర్వగతం విద్ధి మాయైవ త్వ్ ఆధిభౌతికమ్
సూక్ష్మశరీరంలో జీవించడం మొదట ప్రత్యక్షంగా అనిపిస్తుంది. ఇది అందరికీ నిజమయినదిగా కనిపించినా, నిజానికి ఇది మాయ మాత్రమే, భౌతిక ప్రపంచానికి మాత్రమే సంబంధించినదిగా తెలుసుకో.