ఇత్థం నామ పరిప్రౌఢా మిథ్యాజ్ఞానవిషూచికా । శామ్యత్య్ ఏవ విచారేణ పశ్యాభ్యాసవిజృమ్భితమ్
ఇలా, అబద్ధమైన జ్ఞానమనే దీర్ఘకాల వ్యాధి విచారణ వల్ల తప్పక శాంతిస్తుంది. చూడు, అభ్యాసానికి ఎంత ఫలితముందో!
అభ్యాసేన కటుద్రవ్యం భవత్య్ అభిమతం మునే । అన్యస్మై రోచతే నిమ్బం త్వ్ అన్యస్మై మధు రోచతే
ఓ మునీంద్రా! అభ్యాసంతో చేదు పదార్థం కూడా ఇష్టమైనదిగా మారుతుంది. ఒకరికి నిమ్మ ఆకులు నచ్చుతాయి, మరొకరికి తేనె నచ్చుతుంది.
అబన్ధౌ ఘనతామ్ ఏతి నైకట్యాభ్యాసయోగతః । యాత్య్ అనభ్యాసతో దూరాత్ స్నేహో బన్ధుషు తానవమ్
సంబంధం లేకపోయినా, దగ్గరగా ఉండే అలవాటు వల్ల అనుబంధం బలపడుతుంది. అలాంటి అలవాటు లేకపోతే, బంధువులపై ప్రేమ కూడా దూరంగా ఉంటే తగ్గిపోతుంది.
ఆతివాహికదేహో ఽయం శుద్ధచిద్వ్యోమ కేవలమ్ । ఆధిభౌతికతామ్ ఏతి భావనాభ్యాసయోగతః
ఈ ప్రయాణశరీరం నిజానికి శుద్ధమైన చైతన్యమే. కానీ మన ఊహను పదే పదే అలవాటు చేసుకుంటే, ఇది భౌతికంగా కనిపించటం మొదలవుతుంది.
ఆధిభౌతికదేహో ఽసౌ ధారణాభ్యాసభావనాత్ । విహఙ్గవత్ ఖమ్ అభ్యేతి పశ్యాభ్యాసవిజృమ్భితమ్
ఈ భౌతిక శరీరం కూడా ధ్యానం అలవాటు వల్ల పక్షిలా ఆకాశంలోకి చేరుతుంది. చూడు, అలవాటు ఎంత శక్తివంతంగా మారుతుందో.
పుణ్యాని యాన్తి వైఫల్యం వైఫల్యం యాన్తి మాతరః । భాగ్యాని యాన్తి వైఫల్యం నాభ్యాసస్ తు కదాచన
పుణ్యాలు వృథా అవుతాయి, తల్లులు వృథా అవుతారు, అదృష్టం కూడా వృథా అవుతుంది. కానీ అలవాటు మాత్రం ఎప్పుడూ వృథా కాదు.
దుస్సాధాస్ సిద్ధిమ్ ఆయాన్తి రిపవో యాన్తి మిత్రతామ్ । విషాణ్య్ అమృతతాం యాన్తి సన్తతాభ్యాసయోగతః
కష్టంగా అనిపించే విజయాలు సాధ్యమవుతాయి, శత్రువులు స్నేహితులవుతారు, విషాలు అమృతంలా మారిపోతాయి — ఇవన్నీ నిరంతర సాధన వల్లనే జరుగుతాయి.
యేనాభ్యాసḫ పరిత్యక్త ఇష్టే వస్తుని సో ఽధమః । కదాచిన్ న తద్ ఆప్నోతి వన్ధ్యా స్వతనయం యథా
ఎవరైనా తాను కోరిన విషయంపై సాధనను వదిలేస్తే, అతడు నీచుడు. అలాంటి వాడు ఎప్పటికీ ఆ ఫలితాన్ని పొందడు; పుట్టు లేని మహిళకు పిల్లలు లేనట్టు.
యద్ అత్యభిమతం వస్తు స్వభ్యాసో న తదర్జనాత్ । తద్యుక్తిపూర్వకం త్యాజ్య ఆ మృత్యోర్ జీవితం యథా
తనకు ఎంతో కావలసినది సాధన వల్ల రాకపోతే, ఆ విషయాన్ని బుద్ధితో విడిచిపెట్టాలి. మరణ సమయంలో జీవితం వదిలిపెట్టినట్టు.
ఇష్టే వస్తుని నాభ్యాసం యẖ కరోతి నరాధమః । సో ఽనిష్టానిష్టమ్ ఆప్నోతి నరకాన్ నరకాన్తరమ్
తాను కోరిన విషయంపై సాధన చేయని నీచుడు, ఇష్టమైనది కాకుండా అనవసరమైనదే పొందుతాడు; ఒక నరకం నుంచి మరొక నరకానికి వెళ్తూ బాధపడతాడు.
తరన్తి సరితం స్ఫారాం సంసారీం సారసేవినః । త ఏవాత్మవిచారాఖ్యమ్ అభ్యాసం న త్యజన్తి యే
సారాన్ని సేవించే వారు ఈ విస్తృతమైన సంసారం అనే నదిని దాటి పోతారు. ఆత్మవిచారణ అనే సాధనను వదలని వారే దీనిని సాధించగలరు.
అభ్యాసభాసో ఽభిమతం వస్తు ప్రకటయన్త్య్ అలమ్ । ప్రాపయన్తి చ నిర్విఘ్నం ఘటం దీపప్రభా యథా
సాధన యొక్క ప్రకాశం మనకు కావలసిన విషయాన్ని స్పష్టంగా చూపిస్తుంది, దీపం వెలుగు గడిని ఎలా వెలిగించునో అడ్డంకులు లేకుండా మనల్ని అక్కడికి చేర్చుతుంది.
యథా కల్పద్రుమలతాస్ సుచిన్తామణయో యథా । ఫలన్తి శరదశ్ చైతాస్ తథైవాభ్యాసభూమయః
ఎలా కల్పవృక్షాలు, మంచి రత్నాలు ఫలాలను ఇస్తాయో, శరదృతువులో కమలాలు పూస్తాయో, అలాగే సాధన ఫలితాలు కూడా కలుగుతాయి.
ఇష్టవస్తు చిరాభ్యాసభాస్వాన్ భాసయతి ప్రజాః । తథేన్ద్రియాఖ్యాం దేహోర్వ్యాం రాత్రిం పశ్యన్తి నో యథా
ఎంతకాలమైన సాధన వల్ల మనకు కావలసిన విషయం మన ముందే ప్రకాశిస్తుంది. అలాగే, ఇంద్రియమయమైన శరీరంలో మనం రాత్రిని చూడలేము కదా, అలా అజ్ఞానం ఉండదు.
సర్వస్య జన్తుజాతస్య సర్వవస్త్వవభాసనే । సర్వదైవైక ఏవోచ్చైర్ జయత్య్ అభ్యాసభాస్కరః
ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులకూ, అన్ని వస్తువుల వెలుగులో, ఎప్పుడూ ఒకటే సాధన అనే సూర్యుడు అత్యంత ప్రకాశంగా మెరిసిపోతుంటాడు.
చతుర్దశవిధాయాస్ తు భూతజాతేర్ న కస్యచిత్ । సిధ్యత్య్ అభిమతం వస్తు వినాభ్యాసమ్ అకృత్రిమమ్
పద్నాలుగు రకాల ప్రాణులలో ఎవరికీ కావలసినది సహజమైన, ఒత్తిడి లేకుండా చేసే సాధన లేకుండా సిద్ధించదు.
పౌనḫపుణ్యేన కరణమ్ అభ్యాస ఇతి కథ్యతే । పురుషార్థస్ స ఏవేహ తేనాస్తి న వినా గతిః
తిరిగి తిరిగి చేయడాన్ని సాధన అంటారు; ఈ లోకంలో అది మనుష్య ప్రయత్నమే—దాని లేకుండా ముందుకు పోవడం సాధ్యం కాదు.
దృఢాభ్యాసవిధానేన యత్ననామ్నా స్వకర్మణా । నిజవేదనజేనైవ సిద్ధిర్ భవతి నాన్యథా
దృఢమైన సాధన పద్ధతితో, ప్రయత్నం అనే పేరుతో, తాను చేసే పనులతో, స్వయంగా అనుభవించడంవల్లే ఫలితం లభిస్తుంది—ఇంకా ఎలాంటి మార్గం లేదు.
అభ్యాసభాస్వతి తపత్య్ అవనౌ వనే చ వీరస్య సిధ్యతి న యన్ న తద్ అస్తి కిఞ్చిత్ । అభ్యాసతో భువి భయాన్య్ అభయీభవన్తి సర్వాసు పర్వతగుహాస్వ్ అపి నిర్జనాసు
అభ్యాసం అనే తేజంతో, ధైర్యవంతుడికి భూమిపై గానీ, అడవిలో గానీ సాధించలేని పని ఏదీ లేదు. అభ్యాసం వల్ల భూమిపై ఉన్న భయాలన్నీ కూడా, ఎక్కడైనా — పర్వత గుహల్లో, ఒంటరిగా ఉన్నా — భయపడకుండా ధైర్యంగా మారిపోతాయి.
తతḫ ప్రతీపమ్ అభ్యాసం బోధే ధారణయామలే । కుర్వḫ ప్రకటతాం తేన జగద్ ఏష్యతి శైలగమ్
అప్పుడప్పుడు జ్ఞానం, ఏకాగ్రత అనే ద్వయాన్ని ఎదురుగా ఉంచి అభ్యాసం చేస్తే, ఈ లోకం పర్వతంలా స్పష్టంగా, స్పటికంలా కనపడుతుంది.
యుక్తియుక్తే తయేత్య్ ఉక్తే విద్యాధర్యా ధరోపరి । బద్ధపద్మాసనో ఽథాహం సమాధావ్ ఉదితో ఽభవమ్
విద్యాధరి చెప్పినట్లు నేనూ భూమిపై పద్మాసనంలో కూర్చొని, ఆ తర్వాత సమాధిలోకి లేచాను.
సర్వార్థభావనాత్యాగే చిన్మాత్రైకాన్తభావితః । అత్యజం తమ్ అహం పూర్వం కథార్థకలనామలమ్
ప్రపంచంలోని అన్ని విషయాల పట్ల ఆకాంక్షను వదిలేసి, కేవలం చైతన్యమే అనుభవిస్తూ, కథ విషయంపై ఉన్న ఆలోచనలన్నీ పూర్వం వదిలేశాను.
అథ చిద్వ్యోమతాం ప్రాప్తḫ పరాం దృష్టిమ్ అహం గతః । శరత్సమయసమ్ప్రాప్తౌ వ్యోమ నిర్మలతామ్ ఇవ
తర్వాత నేను చైతన్యాకాశ స్థితిని పొందినప్పుడు, autumn కాలంలో ఆకాశం నిర్మలంగా మారినట్లు, నా దృష్టి కూడా పరమమైన స్థాయికి చేరింది.
తతస్ సత్యావధానైకఘనాభ్యాసేన దేహకే । మమాధిభౌతికభ్రాన్తిర్ నూనమ్ అస్తమ్ ఉపాగతా
ఆ తరువాత, నిజమైన జాగ్రత్తను ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టకుండా సాధన చేయడం వల్ల, నా శరీర సంబంధమైన మాయ పూర్తిగా తొలగిపోయింది.
ఉదయాస్తమయోన్ముక్తా సతతోదయమయ్య్ అపి । మహాచిద్వ్యోమతా స్వచ్ఛా ప్రోదితేవ తదాభవత్
పుట్టడం, మాయడం అనే బంధనాల నుంచి విముక్తమై, ఎప్పుడూ కొత్తగా వెలుగుతున్నట్లు, ఆ మహా చైతన్యాకాశం నిర్మలంగా ప్రత్యక్షమైంది.
అథ పశ్యామ్య్ అహం యావత్ ఖస్యైవోపలతేవ సా । వస్తుతశ్ చ న చాకాశం నోపలḫ పరమ్ ఏవ తత్
తర్వాత నేను దాన్ని చూస్తున్నప్పుడు, అది ఆకాశంలో రాయి లాగా అనిపించింది. కానీ వాస్తవానికి అది ఆకాశం కాదు, రాయి కూడా కాదు, వాటి కన్నా మించినది.
పరమార్థఘనం స్వచ్ఛం తత్ తథాభావి తాదృశమ్ । తథాభావనయా స్వాత్మా మదీయో దృష్టవాంస్ తథా
అది పరమార్థంతో నిండినది, నిర్మలమైనది, అటువంటి స్వభావం కలిగినది. అలా ధ్యానించటం వల్ల, నేను నా స్వంత ఆత్మను కూడా అలానే చూశాను.
యథా స్వప్నే సుమహతీ దృష్టా గేహగతా శిలా । వ్యోమైవ కేవలం తద్వత్ సా శుద్ధం చిన్నభశ్ శిలా
కలలో ఒక పెద్ద రాయి ఇంట్లో ఉంది అని చూస్తారు, కానీ నిజంగా అది ఆకాశమే. అలాగే, ఆ పవిత్రమైన రాయి కూడా చైతన్యాకాశమే.
స్వయం స్వప్నాన్వితో ఽన్యస్య స్వప్నపుంస్త్వం గతో నరః । స్వప్నే ఽజ్ఞానప్రబుద్ధస్య యాదృక్ తాదృక్ స సూపలః
ఒకడు కలలో ఉన్నప్పుడు, మరొకరి కలపురుషత్వాన్ని తనదిగా భావిస్తాడు. జ్ఞానం లేని కలలో, అతని రాయి కూడా అలాంటిదే.
స్వప్నస్థానాం శిరశ్ ఛిన్నం యేషాం తే సంసృతౌ స్థితాః । కాలేన జ్ఞానలాభేన వినా కుర్వన్తి కిం కిల
కలలో తలలు తెగిపోయినవారు, జనన మరణ చక్రంలోనే ఉంటారు. సరైన సమయంలో జ్ఞానం పొందకపోతే, వారు ఇంకేమి చేయగలరు?