భూతతణ్డులమ్ ఆ సృష్టేḫ పినష్టి ధ్రువకీలకః । నియత్యా చాలితో రోదẖకవాటో ఽమ్భోదఘర్ఘరః
సృష్టిలోని భూతాలను ధ్రువం మెత్తుతూ ఉంటుంది; నియతిగా, ఆకాశపు తలుపు మేఘం గర్జించేలా కదిలించబడుతుంది.
ద్వీపాబ్ధిశైలైర్ భూపీఠం విమాననగరైర్ నభః । దైత్యదానవనాగౌఘైḫ పూర్ణం పాతాలమణ్డలమ్
భూమి ద్వీపాలు, సముద్రాలు, పర్వతాలతో నిండివుంది; ఆకాశం విమానాలు, నగరాలతో; పాతాళం రాక్షసులు, దానవులు, నాగాల సమూహాలతో నిండిపోయి ఉంది.
కుణ్డలం త్రిజగల్లక్ష్మ్యా నీలం ఆకాశమణ్డలమ్ । స్థితం చఞ్చలమ్ ఆచారచఞ్చలాయాస్ స్ఫురన్మణి
మూడు లోకాల ఐశ్వర్యానికి నీలి ఆకాశం ఒక కుండలంలా ఉంది. అది మెరుస్తున్న రత్నంలా ఎప్పుడూ కదులుతూ, లోకజీవుల చలనం వల్ల అశాంతిగా తళతళ మెరిసిపోతూ ఉంటుంది.
బుద్ధ్యాదిరహితాం స్పన్దసంవిదం వాయవీమ్ ఇవ । స్థావరం జఙ్గమం చైవ సూక్ష్మామ్ ఆదాయ జాయతే
బుద్ధి మొదలైనవి లేని, కేవలం అలజడిగా ఉండే ఆ స్పందన జ్ఞానం గాలి లాగా, స్థావరజంగమములన్నింటిలోనూ ప్రవేశించి, అవన్నీ పుట్టుకొస్తాయి.
మునిర్ మౌనైర్ ధరా వార్భిర్ మారుతైẖ కపిచాపలమ్ । ఆకాశైర్ అవకాశిత్వం తేజోభిర్ భాసనం శ్రితమ్
ఒక ముని భూమి వల్ల మౌనాన్ని, నీటి వల్ల ప్రవాహాన్ని, గాలివల్ల చంచలతను, ఆకాశం వల్ల విశాలతను, అగ్నివల్ల ప్రకాశాన్ని పొందుతాడు.
వృక్సోర్వ్యబ్ధ్యద్రిఖనౄణాం ప్రాణినో ఽన్తస్ స్ఫురన్త్య్ అలమ్ । మృతిజన్మోన్ముఖాẖ కీటసురాసురజలౌకసః
వృక్షాలు, భూమి, నీరు, పర్వతాలు, మనుషులలో అంతర్లీనంగా ప్రాణశక్తి ఉల్లాసంగా కదులుతోంది. పురుగు, దేవత, రాక్షస, జలౌక మొదలైనవి జననం మరణాల వైపు సాగుతుంటాయి.
ససురాసురగన్ధర్వాẖ కాలẖ కలయతే ప్రజాః । దోర్భిẖ కల్పయుగాబ్దైశ్ శ్వశ్ శ్వḫ పశూన్ ఇవ పాలకః
కాలం తన రెండు చేతులైన యుగాలు, సంవత్సరాలతో దేవతలు, రాక్షసులు, గంధర్వులను రోజూ రోజూ పశుపాలకుడు పశువులను నడిపినట్టు నడిపిస్తుంది.
అనన్తవిపులాగాధగమ్భీరే కాలసాగరే । ఉత్పత్యోత్పత్య లీయన్తే ఋత్వావర్తవివృత్తయః
అంతులేని, విస్తారమైన, లోతైన కాలసముద్రంలో ఋతువుల చక్రాలు మళ్లీ మళ్లీ పుట్టి, మళ్లీ మాయమవుతూ ఉంటాయి.
చతుర్దశవిధా వాతవేల్లితా భూతపాంసవః । నాశాకాశే విలీయన్తే శరదమ్భోదలీలయా
పద్నాలుగు రకాల భూతరేణువులు గాలిలో తిప్పబడి, autumn మేఘాలు ఆకాశంలో కలిసిపోయినట్టు, నాశనాకాశంలో కలిసిపోతాయి.
భువనం బోధయన్తీ ద్యౌశ్ చన్ద్రార్కకరచామరైః । స్థితాకాశాంశుకాకల్పం తారకోత్కరశేఖరా
నక్షత్రాల సమూహాలతో అలంకరించబడిన ఆకాశం, చంద్రుడు, సూర్యుని కిరణాల చామరాలతో ప్రపంచాన్ని మేల్కొలిపి, స్థిరమైన వస్త్రంలా కనిపిస్తుంది.
స్థితాḫ పవనభూకమ్పమేఘతాపసహిష్ణవః । స్వం ప్రదేశమ్ అనుజ్ఝన్త్యẖ కకుభస్ స్తమ్భితా ఇవ
దిక్కులు గాలులు, భూకంపాలు, మేఘాలు, ఎండల్ని సహిస్తూ, ఎప్పుడూ తమ స్థానం వదలకుండా, నిలువగా నిలిచినట్లుగా ఉంటాయి.
ఉత్పాతమేఘనిర్హ్రాదభూమికమ్పగ్రహగ్రహైః । అజ్ఞాతైర్ అపి విజ్ఞాతైర్ భూతానాం జ్ఞాయతే గతిః
అపశకున మేఘాల గర్జనలు, భూకంపాలు, గ్రహణాలు వంటి సంకేతాల ద్వారా, అవి తెలిసినా తెలియకపోయినా, జీవుల నడక తెలుసుకోవచ్చు.
సప్తానాం జలమ్ అబ్ధీనామ్ ఔర్వాగ్నిḫ పిబతి జ్వలన్ । లోకాన్తరాణామ్ ఆకల్పం కాలో భూతగణం యథా
ఏడు సముద్రాల నీటిని అగ్ని మంట తాగినట్లే, కాలం కూడా లోకాల అంతం వరకు అన్ని జీవులను మింగేస్తుంది.
పాతాలమ్ ఆవిశతి యాతి నభో విలఙ్ఘ్య దిఙ్మణ్డలం భ్రమతి భూతగణస్ సమన్తాత్ । పర్యేతి పర్వతమహార్ణవమణ్డలాని ద్వీపాన్తరాణి చ మరుత్సరణక్రమేణ
జీవులు పాతాళంలోకి ప్రవేశించి, ఆకాశాన్ని దాటి, దిక్కులను చుట్టి, గాలివాటిలో పర్వతాలు, మహాసముద్రాలు, ద్వీపాల మధ్య అంతటా తిరుగుతుంటాయి.
యావస్ తం సర్గమ్ ఆగచ్ఛ ప్రసాదẖ క్రియతాం మునే । ఆశ్చర్యేషూపపన్నేషు మహాన్తో హ్య్ అతికౌతుకాః
ఓ మునీంద్రా, మీరు ఆ సృష్టిని చేరేవరకు దయచూపండి. అద్భుతమైన విషయాలు ఎదురయ్యే సమయంలో గొప్పవారు వాటిని తెలుసుకోవడంలో ఎంతో ఆసక్తి చూపుతారు.
తయేత్య్ ఉక్తే మయా సార్ధం గన్తుమ్ ఆరబ్ధమ్ అమ్బరే । వాత్యయా సౌరభేణేవ శూన్యే శూన్యేన శూన్యయా
ఆమె అలా చెప్పగానే, నేను ఆమెతో కలిసి ఆకాశంలో ప్రయాణం ప్రారంభించాను. అది పరిమళభరితమైన గాలిలో, శూన్యంలో, శూన్యంతో, శూన్యమార్గంలో సాగినట్టుగా అనిపించింది.
అథాహం దూరమ్ అధ్వానం శూన్యమ్ ఉల్లఙ్ఘ్య నాభసమ్ । నాభసం భూతసఞ్చారం తయా సార్ధమ్ అవాప్తవాన్
తర్వాత, నేను ఆమెతో కలిసి ఆకాశంలో పొడవైన శూన్యమైన మార్గాన్ని దాటి, అక్కడ భూతజాలంలో సంచరించే స్థితిని పొందాను.
తమ్ ఉల్లఙ్ఘ్య చిరేణాత్ర భూతసఞ్చారమ్ ఆమ్బరమ్ । లోకాలోకశిరోవ్యోమ ప్రాప్తో ఽస్మి ధవలామ్బుదమ్
ఆ మార్గాన్ని చాలా కాలం దాటి, ఇక్కడ భూతజాల సంచారం, ఆకాశంలో లోకాలొక శిఖరాన్ని, తెల్ల మేఘాన్ని చేరుకున్నాను.
ఉత్తరాశేన్దుశుభ్రాభ్రపీఠాన్ నిర్గత్య తాం శిలామ్ । ఆనీతో ఽస్మి తయోత్తుఙ్గాం తప్తకాఞ్చనకల్పితామ్
ఉత్తర దిశలోని చంద్రుడిలా తెల్లగా మెరిసే మేఘాల మధ్య ఉన్న స్థలాన్ని వదిలి, ఆమె నన్ను ఒక ఎత్తయిన పసిడితో తయారైన శిలపైకి తీసుకెళ్లింది.
యావత్ పశ్యామ్య్ అహం శుభ్రాం శిలామ్ ఏవ న తజ్జగత్ । కలధౌతమయీమ్ ఉచ్చైర్ అగ్నిలోకతటీమ్ ఇవ
నేను ఎంతకాలం చూసినా, ఆ ప్రకాశవంతమైన శిల మాత్రమే కనబడింది, ఆ లోకం మాత్రం కనిపించలేదు. ఆ శిల చంద్రకాంతిలో తడిసినట్టూ, అగ్నిలోకపు తీరంలా ఎత్తుగా మెరిసింది.
తదా మయోక్తా సా కాన్తా క్వ భవత్సర్గభూర్ ఇతి । క్వ చన్ద్రార్కాగ్నితారాది క్వ లోకాన్తరసప్తకమ్
అప్పుడు నేను ఆ ప్రియతో ఇలా అడిగాను: "నీ సృష్టిలోని లోకం ఎక్కడ ఉంది? చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని, నక్షత్రాలు, ఇంకా ఆ ఏడింటి లోకాలు ఎక్కడ ఉన్నాయి?"
క్వార్ణవాకాశకకుభẖ క్వోన్మజ్జననిమజ్జనే । క్వ మహామ్భోదసమ్భారẖ క్వ తారామ్బరడమ్బరమ్
సముద్రాలు, ఆకాశం, దిక్కులు ఎక్కడ ఉన్నాయి? పైకి రావడం, దిగిపోవడం ఎక్కడ? మహాసముద్రపు విస్తారమైన జలరాశి ఎక్కడ? నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశపు విస్తృతి ఎక్కడ?
క్వ శైలశిఖరశ్రేణ్యః క్వ మహార్ణవభూమికాః । క్వ ద్వీపావలయస్ సప్త క్వ తప్తకనకావనిః
పర్వత శిఖరాల వరుసలు ఎక్కడ? మహాసముద్రాల విస్తారమైన తీరాలు ఎక్కడ? ఏడు ద్వీపాల వలయాలు ఎక్కడ? కరిగిన బంగారు భూములు ఎక్కడ?
క్వ కార్యకాలకలనాẖ క్వ భూతభువనభ్రమః । క్వ విద్యాధరగన్ధర్వాẖ క్వ నరామరదానవాః
కారణం, కాలం లెక్కలు ఎక్కడ? భూతాలు, లోకాలు అన్నీ కల్పన ఎక్కడ? విద్యాధరులు, గంధర్వులు ఎక్కడ? మనుషులు, దేవతలు, దానవులు ఎక్కడ?
క్వర్షిభూపాలమునయẖ క్వ నయాపనయక్రమః । క్వ యామాయామయామిన్యẖ క్వ స్వర్గనరకభ్రమః
ఋషులు, రాజులు, మునులు ఎక్కడ? ధర్మం, అధర్మం మార్గాలు ఎక్కడ? మాయతో నిండిన రాత్రులు ఎక్కడ? స్వర్గం, నరకం మోసాలు ఎక్కడ?
క్వ పుణ్యపాపకలనాẖ క్వ కలాకాలకేలయః । క్వాసురామరవైరాణి క్వ ద్వేషస్నేహరీతయః
పుణ్యం, పాపం లెక్కలు ఎక్కడ? కాలం, కళల ఆటలు ఎక్కడ? అసురులు, దేవతల శత్రుత్వాలు ఎక్కడ? ద్వేషం, ప్రేమ ప్రవాహాలు ఎక్కడ?
వదత్య్ ఏవం మయి వచస్ సోవాచ వరవర్ణినీ । విస్మయాకులమ్ ఆలోక్య శిలామ్ అలివిలోచనా
ఆమె ఇలా మాట్లాడుతుండగా, అద్భుతమైన అందంతో ఉన్న ఆ మహిళ, తేనెటీగల కన్నులాంటి చూపుతో ఆ రాయిని ఆశ్చర్యంతో చూశింది.
పశ్యామ్య్ అఖిలమ్ ఆత్మీయమ్ అహం సర్గమ్ ఇహోపలే । మకురప్రతిబిమ్బస్థపురాన్యపురవత్ పురః
ఈ రాయిమీదనే, నా సర్వస్వమైన సృష్టిని నేను చూస్తున్నాను. అది అద్దంలో పాత పట్టణాలు, కొత్త పట్టణాలు కనిపించడంలా ఉంది.
నిత్యానుభవ ఏవాత్ర దర్శనే కారణం మమ । తదభావో మునే మన్యే తే కారణమ్ అదర్శనే
ఇక్కడ నాకు కనిపించడానికి కారణం ఎప్పుడూ ఉండే అనుభవమే. మునివరా, నీకు కనిపించకపోవడానికి దాని లేనిదే కారణమని నేను భావిస్తున్నాను.
అన్యోఽన్యచిరకాలైకద్వైతసఙ్కథయానయా । శుద్ధాతివాహికైకాత్మ్యదేహతా విస్మృతావయోః
మనిద్దరం చాలా కాలంగా పరమ ఏకత్వం గురించిన సంభాషణలో మునిగిపోయి, స్వచ్ఛమైన ఆత్మ యొక్క ఏకత్వాన్ని మరిచిపోయాము.