తతస్ స్వజగదాకాశపూర్వాపరనిరీక్షయా । స్థితాహం ధారణాం బద్ధ్వా సాపి మే సిద్ధిమ్ ఆగతా
తర్వాత నా లోకాన్ని, గతాన్ని, భవిష్యత్తును పరిశీలిస్తూ, నేను ధారణలో స్థిరంగా ఉన్నాను. ఆ ధారణ వల్ల నాకు సిద్ధి కలిగింది.
అథ స్వజగతో దృష్ట్వా హృదయం తస్య బాహ్యగా । అహం దృష్టవతీ స్థూలాం లోకాలోకశిరశ్శిలామ్
తర్వాత, ఆ లోకానికి హృదయం బయట ఉన్నట్టు చూసి, నేను ప్రపంచాన్ని మరియు అపరావిద్యను విడగొడుతున్న పెద్ద పర్వత శిఖరాన్ని చూశాను.
ఏతావతాపి కాలేన దమ్పత్యోర్ ఆవయోర్ మునే । పరం ద్రష్టుమ్ అభూద్ ఇచ్ఛా న కాచన కదాచన
ఓ మునీంద్రా, ఇంతకాలం అయినా నేను గానీ, నా భర్త గానీ, పరమాత్మను చూడాలని ఎప్పుడూ మనసులో కోరిక కలగలేదు.
మద్భర్తా కేవలం శుద్ధవేదార్థైకాన్తచిన్తయా । న చ యాతం న చాయాతం వేత్త్య్ అహో విగతైషణః
నా భర్త శుద్ధమైన వేదార్థ ధ్యానంలో మాత్రమే లీనమై, ఎటువంటి కోరికలు లేకుండా, వచ్చాడో లేదో, పోయాడో కూడా తెలుసుకోడు.
తేనాసౌ మత్పతిర్ విద్వాన్ అపి న ప్రాప్తవాన్ పరమ్ । అద్య సో ఽహం చ వాఞ్ఛావḫ ప్రయత్నేన పరం పదమ్
అందువల్ల, నా భర్త ఎంత విద్యావంతుడైనా పరమపదాన్ని పొందలేదు. కానీ ఈ రోజు నేను ఆ పరమ స్థితిని పొందాలని గట్టిగా కోరుకుంటున్నాను.
తద్ ఏతామ్ అర్థితాం బ్రహ్మన్ సఫలీకర్తుమ్ అర్హసి । మహతామ్ అర్థినో వ్యర్థా న కదాచన కేచన
కాబట్టి బ్రహ్మన్, ఈ కోరికను నీవు నెరవేర్చాలి. ఎందుకంటే మహనీయుల కోరికలు ఎప్పుడూ వృథా కావు.
భ్రమన్తీ సిద్ధసేనాసు సదా నభసి మానద । త్వద్ ఋతే నేహ పశ్యామి ఘనాజ్ఞానబలానలమ్
ఓ మహానుభావా, నేను ఎప్పుడూ ఆకాశంలో సిద్ధుల సమూహాల్లో తిరుగుతూ చూస్తున్నాను. నీను తప్ప మరెవరూ ఇక్కడ అజ్ఞానపు చీకటిని తొలగించగలిగే జ్ఞానాగ్ని నాకు కనబడటం లేదు.
బ్రహ్మన్ వినైవ కరుణాకర కారణేన సన్తో యతో ఽర్థిజనవాఞ్ఛితపూరణాని । కుర్వన్తి తేన శరణాగతతామ్ ఉపేతాం మామ్ అర్హసీహ న తిరస్కరణేన యోక్తుమ్
ఓ బ్రహ్మన్, దయామయుడా, మంచి వారు ఎటువంటి కారణం లేకుండానే ఆశ్రయించినవారి కోరికలు తీర్చుతారు. అందుకే నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను కాబట్టి నన్ను నిరాకరించకూడదు.
అథేత్య్ ఉక్తవతీ పృష్టా సా మయా కల్పితాసనా । సఙ్కల్పితాసనేనాశు స్థితేన నభసి స్థితా
ఆమె ఇలా చెప్పిన తర్వాత నేను ఆమెను అడిగాను. ఆమె తన కల్పనతో ఒక ఆసనం సృష్టించి, ఆ ఊహించిన ఆసనంపై వెంటనే కూర్చుని, ఆకాశంలో తేలిపోయింది.
కథం శిలోదరే బాలే త్వద్విధానాం భవేత్ స్థితిః । కథం సఞ్చలనం తత్ర కిమర్థం తత్ర వాస్పదమ్
ఓ బాలికా, నీవంటి వారికి రాయిలోపల ఉండటం ఎలా సాధ్యమవుతుంది? అక్కడ ఎలా సంచారం చేయగలవు? ఆ స్థలం ఎందుకు అవసరం?
మునే యథేదం భవతాం జగత్ స్ఫారం విరాజతే । తథాస్మాకం జగత్ తత్ర సర్గసంహారయుక్ స్థితమ్
మహర్షీ, మీకు ఈ లోకం ఎంత విస్తృతంగా, అందంగా కనిపిస్తుందో, అలాగే మా లోకమూ అక్కడ సృష్టి, లయలతో కూడి ఉంది.
యథేహేమాస్ తథా తత్ర త్రైలోక్యస్థితయస్ స్థితాః । వహన్తి సరితస్ స్ఫారా నివసన్త్య్ అమ్బరే ఽమరాః
ఇక్కడ ఋతువులు ఉన్నట్లే, అక్కడ కూడా మూడు లోకాలకు సంబంధించిన స్థితులు ఉన్నాయి. గొప్ప నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి, అమరులు ఆకాశంలో నివసిస్తున్నారు.
స్ఫురన్తి నాగాḫ పాతాలే తిష్ఠన్త్య్ ఆత్మని పర్వతాః । ఆపశ్ ఛలచ్ఛలాయన్తే వహన్తి వ్యోమ్ని వాయవః
పాతాళంలో పాములు సంచరిస్తున్నాయి, మనస్సులో పర్వతాలు నిలిచివున్నాయి, నీళ్లు అనేక రూపాల్లో ఆడుకుంటున్నాయి, గాలులు ఆకాశంలో వీచుతున్నాయి.
అర్ణవా అర్ణసా భాన్తి యాన్త్య్ అన్తం శనకైḫ ప్రజాః । భూతాన్య్ అజస్రం జాయన్తే మ్రియన్తే ఽవిరతం తథా
సముద్రాలు అలలతో మెరిసిపోతున్నాయి; ప్రజలు క్రమంగా తమ అంతానికి చేరుకుంటున్నారు; జీవులు ఎప్పటికప్పుడు జన్మించి, నిరంతరం మరణిస్తున్నారు.
వాన్తి వాతా వహన్త్య్ ఆపో భాన్తి చాభాన్తి ఖే సురాః । తిష్ఠన్త్య్ అగాస్ సముద్యన్తి గ్రహాḫ పాన్తి మహీం నృపాః
గాలులు వీయుతాయి, నీళ్ళు ప్రవహిస్తాయి, ఆకాశంలో దేవతలు కనిపిస్తారు, మాయమవుతారు. అగ్నులు నిలిచుంటాయి, గ్రహాలు ఉదయిస్తాయి, రాజులు భూమిని కాపాడుతారు.
దేవాసురమనుష్యాణాం వ్యవహారపరమ్పరాః । లోలాḫ ప్రవృత్తా ఆకల్పమ్ ఆసముద్రమ్ ఇవాపగాః
దేవతలు, అసురులు, మనుషుల మధ్య జరిగే వ్యవహారాలు ఎప్పటికీ ఆగకుండా, సముద్రాన్ని చేరే నదుల్లా, కలియుగాంతం వరకూ అలానే కొనసాగుతుంటాయి.
దినపద్మాని భూలోకసరస్య్ ఆకల్పమ్ ఆనభః । లోలాభ్రాలీని ఫుల్లాని మీలితోన్మీలితాన్య్ అలమ్
భూమిపై ఉన్న సరస్సులోని పూలు, అనేక యుగాలుగా, ఆకాశంలో తేలియాడే మబ్బుల్లా, ఎప్పటికప్పుడు వికసిస్తూ, మూసుకుంటూ, మళ్లీ పూస్తూ ఉంటాయి.
చన్ద్రశ్ చర్చాం చతుర్దిక్కం చన్దనేనాత్మతేజసా । రచయన్ రాత్రిరోహిణ్యోస్ తమో హన్త్య్ అపి హృద్గతమ్
చంద్రుడు తన చల్లని కాంతితో నాలుగు దిక్కులకూ వెలుగు పంచుతూ, రోహిణికి రాత్రి అందాన్ని సృష్టిస్తాడు; మనసులోని చీకటిని కూడా తొలగిస్తాడు.
స్వదశాస్వాదనరతా వాతయన్త్రప్రచారితా । రోదస్సద్మని సూర్యాఖ్యా దీప్యతే దివి దీపికా
తన స్వభావంలో ఆనందంగా ఉండే, గాలి శక్తితో నడిపించబడే, సూర్యుడు అనే దీపం ఆకాశ మందిరంలో ప్రకాశిస్తుంది.
బ్రహ్మసఙ్కల్పితో ఽరుద్ధో వాతసఞ్చారవారిభిః । ఖే ఽనిశం చక్రమ్ ఋక్షాణాం ఘుణావర్తో వివర్తతే
బ్రహ్మ యొక్క సంకల్పంతో ఏర్పడిన, ఎటువంటి అడ్డంకులు లేని నక్షత్రాల చక్రం, గాలి నీటి ప్రవాహాలతో ఆకాశంలో ఎప్పటికప్పుడు తిరుగుతూ ఉంటుంది.
భూతతణ్డులమ్ ఆ సృష్టేḫ పినష్టి ధ్రువకీలకః । నియత్యా చాలితో రోదẖకవాటో ఽమ్భోదఘర్ఘరః
సృష్టిలోని భూతాలను ధ్రువం మెత్తుతూ ఉంటుంది; నియతిగా, ఆకాశపు తలుపు మేఘం గర్జించేలా కదిలించబడుతుంది.
ద్వీపాబ్ధిశైలైర్ భూపీఠం విమాననగరైర్ నభః । దైత్యదానవనాగౌఘైḫ పూర్ణం పాతాలమణ్డలమ్
భూమి ద్వీపాలు, సముద్రాలు, పర్వతాలతో నిండివుంది; ఆకాశం విమానాలు, నగరాలతో; పాతాళం రాక్షసులు, దానవులు, నాగాల సమూహాలతో నిండిపోయి ఉంది.
కుణ్డలం త్రిజగల్లక్ష్మ్యా నీలం ఆకాశమణ్డలమ్ । స్థితం చఞ్చలమ్ ఆచారచఞ్చలాయాస్ స్ఫురన్మణి
మూడు లోకాల ఐశ్వర్యానికి నీలి ఆకాశం ఒక కుండలంలా ఉంది. అది మెరుస్తున్న రత్నంలా ఎప్పుడూ కదులుతూ, లోకజీవుల చలనం వల్ల అశాంతిగా తళతళ మెరిసిపోతూ ఉంటుంది.
బుద్ధ్యాదిరహితాం స్పన్దసంవిదం వాయవీమ్ ఇవ । స్థావరం జఙ్గమం చైవ సూక్ష్మామ్ ఆదాయ జాయతే
బుద్ధి మొదలైనవి లేని, కేవలం అలజడిగా ఉండే ఆ స్పందన జ్ఞానం గాలి లాగా, స్థావరజంగమములన్నింటిలోనూ ప్రవేశించి, అవన్నీ పుట్టుకొస్తాయి.
మునిర్ మౌనైర్ ధరా వార్భిర్ మారుతైẖ కపిచాపలమ్ । ఆకాశైర్ అవకాశిత్వం తేజోభిర్ భాసనం శ్రితమ్
ఒక ముని భూమి వల్ల మౌనాన్ని, నీటి వల్ల ప్రవాహాన్ని, గాలివల్ల చంచలతను, ఆకాశం వల్ల విశాలతను, అగ్నివల్ల ప్రకాశాన్ని పొందుతాడు.
వృక్సోర్వ్యబ్ధ్యద్రిఖనౄణాం ప్రాణినో ఽన్తస్ స్ఫురన్త్య్ అలమ్ । మృతిజన్మోన్ముఖాẖ కీటసురాసురజలౌకసః
వృక్షాలు, భూమి, నీరు, పర్వతాలు, మనుషులలో అంతర్లీనంగా ప్రాణశక్తి ఉల్లాసంగా కదులుతోంది. పురుగు, దేవత, రాక్షస, జలౌక మొదలైనవి జననం మరణాల వైపు సాగుతుంటాయి.
ససురాసురగన్ధర్వాẖ కాలẖ కలయతే ప్రజాః । దోర్భిẖ కల్పయుగాబ్దైశ్ శ్వశ్ శ్వḫ పశూన్ ఇవ పాలకః
కాలం తన రెండు చేతులైన యుగాలు, సంవత్సరాలతో దేవతలు, రాక్షసులు, గంధర్వులను రోజూ రోజూ పశుపాలకుడు పశువులను నడిపినట్టు నడిపిస్తుంది.
అనన్తవిపులాగాధగమ్భీరే కాలసాగరే । ఉత్పత్యోత్పత్య లీయన్తే ఋత్వావర్తవివృత్తయః
అంతులేని, విస్తారమైన, లోతైన కాలసముద్రంలో ఋతువుల చక్రాలు మళ్లీ మళ్లీ పుట్టి, మళ్లీ మాయమవుతూ ఉంటాయి.
చతుర్దశవిధా వాతవేల్లితా భూతపాంసవః । నాశాకాశే విలీయన్తే శరదమ్భోదలీలయా
పద్నాలుగు రకాల భూతరేణువులు గాలిలో తిప్పబడి, autumn మేఘాలు ఆకాశంలో కలిసిపోయినట్టు, నాశనాకాశంలో కలిసిపోతాయి.
భువనం బోధయన్తీ ద్యౌశ్ చన్ద్రార్కకరచామరైః । స్థితాకాశాంశుకాకల్పం తారకోత్కరశేఖరా
నక్షత్రాల సమూహాలతో అలంకరించబడిన ఆకాశం, చంద్రుడు, సూర్యుని కిరణాల చామరాలతో ప్రపంచాన్ని మేల్కొలిపి, స్థిరమైన వస్త్రంలా కనిపిస్తుంది.