సర్వ ఏవ జగద్భావా యథేచ్ఛం గుణలేశతః । సన్త్యజ్యన్తే ఽన్యమ్ ఆదాతుం వర్జయిత్వా పతిం స్త్రియా
ప్రపంచంలోని అనుభవాలన్నీ కొంత ఆనందం కలిగించగలిగినా, ఒక మహిళ తన భర్తను తప్పించి మరొకరిని పొందాలనే కోరికతో వాటిని వదిలేస్తుంది.
స్థిరయౌవనయా దుẖఖాన్య్ ఏతాని మునినాయక । భుక్తాని వర్షవృన్దాని పశ్య దౌర్భాగ్యజృమ్భితమ్
ఓ మునులలోక నాయకా, చిరకాల యవ్వనంతో ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఈ బాధలు అనుభవించబడ్డాయి. దురదృష్టం ఎలా విస్తరించిందో చూడు.
అథ క్రమేణ తేనైవ స రాగో మే విరాగతామ్ । ఆయయౌ హిమదగ్ధాయా నలిన్యా ఇవ నీరసః
ఆ తరువాత, అదే ఆకర్షణ నాలో క్రమంగా విరక్తిగా మారింది. మంచు తాకిన తామర పువ్వు రసహీనమయ్యేలా నా మనసు కూడా అలానే అయింది.
విరాగవాసనాపాస్తసర్వభావానురఞ్జనా । తవోపదేశేనేచ్ఛామి మునే నిర్వాణమ్ ఆత్మనః
విరక్తి స్వభావంతో అన్ని ఆశక్తులు తొలగిపోయాయి. నీ బోధన వల్ల, ఓ మునీశ్వరా, ఇప్పుడు నాకు ఆత్మ విముక్తి కోరిక కలిగింది.
అప్రాప్తాభిమతార్థానామ్ అవిశ్రాన్తధియాం పరే । మరణైర్ ఉహ్యమానానాం జీవితాన్ మరణం వరమ్
తమకు కావలసిన లక్ష్యాలు అందని వారికి, మనస్సు ఎప్పుడూ అశాంతిగా ఉండే వారికి, మరణ భయంతో నడిపించబడే వారికి, బ్రతకడం కన్నా మరణమే మేలుగా ఉంటుంది.
స మద్భర్తాద్య నిర్వాణమ్ ఈహమానో దివానిశమ్ । రాజా రాజ్ఞేవ మనసా మనో జేతుం ప్రబుధ్యతే
నా ప్రభువు ఇప్పుడు రాత్రింబవళ్ళు మోక్షాన్ని కోరుకుంటూ, రాజు తన మనసును జయించాలనే తపనతో, తన మనసును మేల్కొల్పుతున్నాడు.
బ్రహ్మంస్ తత్ తస్య మద్భర్తుర్ మమ చాజ్ఞానశాన్తయే । న్యాయోపపన్నయా వాచా కురు స్మారణమ్ ఆత్మనః
బ్రహ్మన్, నా ప్రభువు మరియు నాకు అజ్ఞానం తొలగి శాంతి కలగాలని, న్యాయంగా, సరైన మాటలు చెప్పి, మాకు మన అసలైన స్వరూపాన్ని గుర్తు చేయండి.
యదా మామ్ అనపేక్ష్యైవ స మద్భర్తాత్మని స్థితః । తదా విరాగవైరస్యమ్ అనయన్ మే జగత్స్థితిమ్
ఆయన, నా ప్రభువు, నన్ను పట్టించుకోకుండా తనలోనే నిలిచినప్పుడు, నాకు ఈ లోక జీవనంపై విరక్తి, ఆసక్తి లేకపోవడం కలిగింది.
సంసారవాసనావేశవర్జితాస్మి తతో ఽవశమ్ । నిబధ్యాభిమతాం తీవ్రాం వ్యోమసఞ్చారధారణామ్
అప్పుడు నాకు సంసార ఆశలు లేవు. నేను నా మనసును గట్టిగా ఆకాశంలో సంచరించడంపై కేంద్రీకరించాను, అది నా కోరిక వల్ల కాకుండా, అనివార్యంగా జరిగింది.
అర్జయిత్వా తయా వ్యోమ్ని గతిం ధారణయా మయా । అభ్యస్తా ధారణా భూయస్ సిద్ధసఙ్గఫలప్రదా
ఆ ధారణ ద్వారా నేను ఆకాశంలో సంచరించగలిగాను. ఆ తరువాత ఆ ధారణను మరింత అభ్యసించాను. దాని ఫలితంగా సిద్ధుల సాంగత్యం నాకు లభించింది.
తతస్ స్వజగదాకాశపూర్వాపరనిరీక్షయా । స్థితాహం ధారణాం బద్ధ్వా సాపి మే సిద్ధిమ్ ఆగతా
తర్వాత నా లోకాన్ని, గతాన్ని, భవిష్యత్తును పరిశీలిస్తూ, నేను ధారణలో స్థిరంగా ఉన్నాను. ఆ ధారణ వల్ల నాకు సిద్ధి కలిగింది.
అథ స్వజగతో దృష్ట్వా హృదయం తస్య బాహ్యగా । అహం దృష్టవతీ స్థూలాం లోకాలోకశిరశ్శిలామ్
తర్వాత, ఆ లోకానికి హృదయం బయట ఉన్నట్టు చూసి, నేను ప్రపంచాన్ని మరియు అపరావిద్యను విడగొడుతున్న పెద్ద పర్వత శిఖరాన్ని చూశాను.
ఏతావతాపి కాలేన దమ్పత్యోర్ ఆవయోర్ మునే । పరం ద్రష్టుమ్ అభూద్ ఇచ్ఛా న కాచన కదాచన
ఓ మునీంద్రా, ఇంతకాలం అయినా నేను గానీ, నా భర్త గానీ, పరమాత్మను చూడాలని ఎప్పుడూ మనసులో కోరిక కలగలేదు.
మద్భర్తా కేవలం శుద్ధవేదార్థైకాన్తచిన్తయా । న చ యాతం న చాయాతం వేత్త్య్ అహో విగతైషణః
నా భర్త శుద్ధమైన వేదార్థ ధ్యానంలో మాత్రమే లీనమై, ఎటువంటి కోరికలు లేకుండా, వచ్చాడో లేదో, పోయాడో కూడా తెలుసుకోడు.
తేనాసౌ మత్పతిర్ విద్వాన్ అపి న ప్రాప్తవాన్ పరమ్ । అద్య సో ఽహం చ వాఞ్ఛావḫ ప్రయత్నేన పరం పదమ్
అందువల్ల, నా భర్త ఎంత విద్యావంతుడైనా పరమపదాన్ని పొందలేదు. కానీ ఈ రోజు నేను ఆ పరమ స్థితిని పొందాలని గట్టిగా కోరుకుంటున్నాను.
తద్ ఏతామ్ అర్థితాం బ్రహ్మన్ సఫలీకర్తుమ్ అర్హసి । మహతామ్ అర్థినో వ్యర్థా న కదాచన కేచన
కాబట్టి బ్రహ్మన్, ఈ కోరికను నీవు నెరవేర్చాలి. ఎందుకంటే మహనీయుల కోరికలు ఎప్పుడూ వృథా కావు.
భ్రమన్తీ సిద్ధసేనాసు సదా నభసి మానద । త్వద్ ఋతే నేహ పశ్యామి ఘనాజ్ఞానబలానలమ్
ఓ మహానుభావా, నేను ఎప్పుడూ ఆకాశంలో సిద్ధుల సమూహాల్లో తిరుగుతూ చూస్తున్నాను. నీను తప్ప మరెవరూ ఇక్కడ అజ్ఞానపు చీకటిని తొలగించగలిగే జ్ఞానాగ్ని నాకు కనబడటం లేదు.
బ్రహ్మన్ వినైవ కరుణాకర కారణేన సన్తో యతో ఽర్థిజనవాఞ్ఛితపూరణాని । కుర్వన్తి తేన శరణాగతతామ్ ఉపేతాం మామ్ అర్హసీహ న తిరస్కరణేన యోక్తుమ్
ఓ బ్రహ్మన్, దయామయుడా, మంచి వారు ఎటువంటి కారణం లేకుండానే ఆశ్రయించినవారి కోరికలు తీర్చుతారు. అందుకే నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను కాబట్టి నన్ను నిరాకరించకూడదు.
అథేత్య్ ఉక్తవతీ పృష్టా సా మయా కల్పితాసనా । సఙ్కల్పితాసనేనాశు స్థితేన నభసి స్థితా
ఆమె ఇలా చెప్పిన తర్వాత నేను ఆమెను అడిగాను. ఆమె తన కల్పనతో ఒక ఆసనం సృష్టించి, ఆ ఊహించిన ఆసనంపై వెంటనే కూర్చుని, ఆకాశంలో తేలిపోయింది.
కథం శిలోదరే బాలే త్వద్విధానాం భవేత్ స్థితిః । కథం సఞ్చలనం తత్ర కిమర్థం తత్ర వాస్పదమ్
ఓ బాలికా, నీవంటి వారికి రాయిలోపల ఉండటం ఎలా సాధ్యమవుతుంది? అక్కడ ఎలా సంచారం చేయగలవు? ఆ స్థలం ఎందుకు అవసరం?
మునే యథేదం భవతాం జగత్ స్ఫారం విరాజతే । తథాస్మాకం జగత్ తత్ర సర్గసంహారయుక్ స్థితమ్
మహర్షీ, మీకు ఈ లోకం ఎంత విస్తృతంగా, అందంగా కనిపిస్తుందో, అలాగే మా లోకమూ అక్కడ సృష్టి, లయలతో కూడి ఉంది.
యథేహేమాస్ తథా తత్ర త్రైలోక్యస్థితయస్ స్థితాః । వహన్తి సరితస్ స్ఫారా నివసన్త్య్ అమ్బరే ఽమరాః
ఇక్కడ ఋతువులు ఉన్నట్లే, అక్కడ కూడా మూడు లోకాలకు సంబంధించిన స్థితులు ఉన్నాయి. గొప్ప నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి, అమరులు ఆకాశంలో నివసిస్తున్నారు.
స్ఫురన్తి నాగాḫ పాతాలే తిష్ఠన్త్య్ ఆత్మని పర్వతాః । ఆపశ్ ఛలచ్ఛలాయన్తే వహన్తి వ్యోమ్ని వాయవః
పాతాళంలో పాములు సంచరిస్తున్నాయి, మనస్సులో పర్వతాలు నిలిచివున్నాయి, నీళ్లు అనేక రూపాల్లో ఆడుకుంటున్నాయి, గాలులు ఆకాశంలో వీచుతున్నాయి.
అర్ణవా అర్ణసా భాన్తి యాన్త్య్ అన్తం శనకైḫ ప్రజాః । భూతాన్య్ అజస్రం జాయన్తే మ్రియన్తే ఽవిరతం తథా
సముద్రాలు అలలతో మెరిసిపోతున్నాయి; ప్రజలు క్రమంగా తమ అంతానికి చేరుకుంటున్నారు; జీవులు ఎప్పటికప్పుడు జన్మించి, నిరంతరం మరణిస్తున్నారు.
వాన్తి వాతా వహన్త్య్ ఆపో భాన్తి చాభాన్తి ఖే సురాః । తిష్ఠన్త్య్ అగాస్ సముద్యన్తి గ్రహాḫ పాన్తి మహీం నృపాః
గాలులు వీయుతాయి, నీళ్ళు ప్రవహిస్తాయి, ఆకాశంలో దేవతలు కనిపిస్తారు, మాయమవుతారు. అగ్నులు నిలిచుంటాయి, గ్రహాలు ఉదయిస్తాయి, రాజులు భూమిని కాపాడుతారు.
దేవాసురమనుష్యాణాం వ్యవహారపరమ్పరాః । లోలాḫ ప్రవృత్తా ఆకల్పమ్ ఆసముద్రమ్ ఇవాపగాః
దేవతలు, అసురులు, మనుషుల మధ్య జరిగే వ్యవహారాలు ఎప్పటికీ ఆగకుండా, సముద్రాన్ని చేరే నదుల్లా, కలియుగాంతం వరకూ అలానే కొనసాగుతుంటాయి.
దినపద్మాని భూలోకసరస్య్ ఆకల్పమ్ ఆనభః । లోలాభ్రాలీని ఫుల్లాని మీలితోన్మీలితాన్య్ అలమ్
భూమిపై ఉన్న సరస్సులోని పూలు, అనేక యుగాలుగా, ఆకాశంలో తేలియాడే మబ్బుల్లా, ఎప్పటికప్పుడు వికసిస్తూ, మూసుకుంటూ, మళ్లీ పూస్తూ ఉంటాయి.
చన్ద్రశ్ చర్చాం చతుర్దిక్కం చన్దనేనాత్మతేజసా । రచయన్ రాత్రిరోహిణ్యోస్ తమో హన్త్య్ అపి హృద్గతమ్
చంద్రుడు తన చల్లని కాంతితో నాలుగు దిక్కులకూ వెలుగు పంచుతూ, రోహిణికి రాత్రి అందాన్ని సృష్టిస్తాడు; మనసులోని చీకటిని కూడా తొలగిస్తాడు.
స్వదశాస్వాదనరతా వాతయన్త్రప్రచారితా । రోదస్సద్మని సూర్యాఖ్యా దీప్యతే దివి దీపికా
తన స్వభావంలో ఆనందంగా ఉండే, గాలి శక్తితో నడిపించబడే, సూర్యుడు అనే దీపం ఆకాశ మందిరంలో ప్రకాశిస్తుంది.
బ్రహ్మసఙ్కల్పితో ఽరుద్ధో వాతసఞ్చారవారిభిః । ఖే ఽనిశం చక్రమ్ ఋక్షాణాం ఘుణావర్తో వివర్తతే
బ్రహ్మ యొక్క సంకల్పంతో ఏర్పడిన, ఎటువంటి అడ్డంకులు లేని నక్షత్రాల చక్రం, గాలి నీటి ప్రవాహాలతో ఆకాశంలో ఎప్పటికప్పుడు తిరుగుతూ ఉంటుంది.