యథాహమ్ ఆకాశవపుస్ తథైవాసౌ ఖరూపిణీ । తేన దృష్టా న సా పూర్వదేహేన లలనా మయా
నేను ఎలా ఆకాశం లాంటి రూపాన్ని కలిగి ఉన్నానో, ఆమె కూడా అంతే ఖమయమైన రూపాన్ని కలిగి ఉంది. అందువల్ల, ఆమెను నేను తన మునుపటి శరీరంతో చూడలేదు.
అహమ్ ఆకాశరూపాత్మా సా ఖమాత్రశరీరిణీ । జగజ్జాలం ఖమాత్రం తద్ ఇతి తత్ర తదా స్థితమ్
నేను ఆకాశ స్వరూపుడిని, ఆమె ఇక్కడ ఖమాత్ర శరీరాన్ని ధరించింది. ఈ జగత్తు అన్నీ ఇక్కడ ఖమాత్రమే — అప్పట్లో అక్కడ ఇదే స్థిరంగా నిలిచింది.
శరీరస్థానకరణప్రయత్నప్రాణసమ్భవైః । యద్ ఉదేతి వచో వర్ణైస్ తత్ కుతస్ తాదృశాకృతేః
శరీరం, స్థానం, ఇంద్రియాలు, ప్రయత్నం, శ్వాస కలిసినప్పుడు మాట పుట్టుకొస్తుంది. అలాంటి రూపానికి అలాంటి మాట ఎలా కలుగుతుంది?
రూపాలోకమనస్కారాẖ కుతో వ్యోమాత్మనామ్ ఇతి । బ్రూహి మే భగవంస్ తత్ర తథావృత్తస్య నిశ్చయమ్
రూపాలు, దర్శనాలు, మనస్సులో కలిగే ఆలోచనలు — ఇవి ఆకాశ స్వరూపులకు ఎలా ఉంటాయి? భగవంతుడా, అక్కడ జరిగిన విషయం గురించి నాకు స్పష్టంగా చెప్పండి.
రూపాలోకమనస్కారాశ్ శబ్దపాఠవచాంసి చ । యథా స్వప్నే నభస్య్ ఏవ సన్తి తత్ర తథామ్బరే
రూపాలు, దర్శనాలు, మనస్సులో కలిగే ఆలోచనలు, పదాల పఠనం, మాటలు — ఇవన్నీ మనం కలలో ఆకాశంలో ఉన్నట్టు అనిపించేవి, అలాగే అక్కడ ఆ ఆకాశంలో కూడా ఇలానే ఉంటాయి.
రూపాలోకమనస్కారైస్ స్వప్నే చిన్నభ ఏవ తే । యథోదేతి తథా తత్ర తద్ దృశ్యం ఖాత్మకం స్థితమ్
కలలో కనిపించే రూపాలు, దర్శనాలు, మనస్సులో కలిగే ఆలోచనలు అన్నీ కూడా చైతన్యమయమైన ఆకాశంలోనే ఉంటాయి. అవి అక్కడ ఎలా ఉద్భవిస్తాయో, అలాగే అక్కడ కనిపించే వస్తువూ ఆకాశ స్వభావంతోనే స్థిరంగా ఉంటుంది.
న కేవలం తు తద్ దృశ్యం యావత్ త్వద్విషయే వయమ్ । జగచ్ చేదం ఖమ్ ఏవాచ్ఛం యథా తన్ నస్ తథాఖిలమ్
కేవలం ఆ కనిపించే వస్తువు మాత్రమే కాదు, నీతో మాకు సంబంధించినంతవరకూ ఈ మొత్తం జగత్తూ స్వచ్ఛమైన ఆకాశమే. అది ఎలా ఉందో, ఇదంతా కూడా అలాగే ఉంది.
పరమార్థమహాధాతుర్ వేద్యనిర్ముక్తచిద్వపుః । ఏవం నామ స్వయం భాతి స్వభావస్యైష నిశ్చయః
పరమార్థమైన మహత్తర తత్త్వం, తెలిసే వాటి నుండి విముక్తమైన చైతన్యరూపాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అది తానే తానుగా ప్రకాశిస్తుంది — ఇదే దాని సహజ స్వభావమని నిశ్చయం.
శరీరస్థానకరణసత్తాయాం కా తవ ప్రమా । యథైవ తేషాం దేహాది తథాస్మాకమ్ ఇదం స్థితమ్
నీకు శరీరం, స్థలం, పరికరాలు ఉన్నాయనే నిశ్చయం ఎంత వరకు ఉంది? అవి నీకు ఉన్నట్టు, ఇవన్నీ మాకూ అలాగే ఉన్నాయి.
యథైవ తత్ తథైవేదం యథైవేదం తథైవ తత్ । అసత్ సత్తామ్ ఇవ గతం సచ్ చాసద్ ఇవ చ స్థితమ్
అది ఎలా ఉందో, ఇదీ అలాగే ఉంది; ఇదీ ఎలా ఉందో, అదీ అలాగే ఉంది. అసత్యం నిజంగా కనిపిస్తుంది, నిజం అసత్యంలా అనిపిస్తుంది.
యథా స్వప్నే ధరాబ్ధ్యద్రిప్రజావ్యవహృతిర్ నభః । తదాద్య చాహం త్వం సా చ తద్ ఇదం చ తథా నభః
కలలో భూమి, సముద్రం, పర్వతాలు, జీవుల వ్యవహారాలు ఆకాశంలో కనిపించునట్లు, నేను, నువ్వు, ఆమె, ఇది అన్నీ కూడా ఆకాశంలా ఉన్నాయి.
యథా స్వప్నే నృభిర్ యుద్ధకోలాహలగమాగమాః । అసన్తో ఽప్య్ అనుభూయన్తే సంసారనికరాస్ తథా
కలలో మనుషుల రాకపోకలు, యుద్ధ గోల, ఇవన్నీ నిజం కాకపోయినా అనుభూతి కలిగినట్టు ఉంటాయి. అలాగే ఈ లోక జీవనపు సమూహాలూ అనుభూతి కలిగినట్టే ఉంటాయి.
వక్షి చేత్ స్వప్నదృశ్యా శ్రీẖ కస్మాత్ తద్ అసమఞ్జసమ్ । అవాచ్యమ్ ఏతద్ ధేతుర్ హి నాన్యో ఽస్త్య్ అనుభవస్థితేః
నీవు అడిగితే — 'ఈ కలలో దృశ్యాలు ఎందుకు కనిపిస్తాయి?' అని — దానికి చెప్పదగిన కారణం లేదు. అనుభవానికి వేరే కారణం ఉండదు.
కథమ్ ఆలక్ష్యతే స్వప్న ఇతి ప్రష్టుḫ ప్రకథ్యతే । యథైనం పశ్యసీత్య్ ఏవ హేతుర్ అత్రాస్తి నేతరః
నీవు అడిగితే — 'కల ఎలా కనిపిస్తుంది?' అని — దానికి ఒకటే కారణం ఉంది: నువ్వు అలా చూస్తున్నావు కాబట్టి. దీనికి వేరే కారణం లేదు.
స్వప్నజన్తుర్ ఇవ వ్యోమ్ని భాతి ప్రథమసర్గతః । ప్రభృత్య్ ఏవ విరాడాత్మా ఖే ఖమ్ ఏవ పరాపరే
కలలో కనిపించే జీవిలా, సృష్టి మొదటి నుండే విరాట్స్వరూపుడు ఆకాశంలో కనిపిస్తున్నాడు. పైకీ, లోకికంగానీ, అన్నీ ఆకాశమే.
స్వప్నశబ్దేన బోధార్థం తవ వ్యవహరామ్య్ అహమ్ । దృశ్యం త్వ్ ఇదం న సన్ నాసన్ న స్వప్నో బ్రహ్మ కేవలమ్
నీకు అర్థమయ్యేలా నేను 'కల' అనే మాటను ఉపయోగిస్తున్నాను. కానీ ఈ కనిపించే ప్రపంచం — ఇది నిజమైనదీ కాదు, అబద్ధమైనదీ కాదు, కల కూడా కాదు; ఇది కేవలం బ్రహ్మమే.
అథ రాఘవ సా కాన్తా మయా కాన్తానుషఙ్గిణీ । సంవిదం తన్మయీం కృత్వా పృష్టేదం దృష్టరూపిణీ
రాఘవా, ఆ ప్రియమైన మహిళ నాకు ఎంతో అనురాగంతో, తన మనస్సును నా మనస్సుతో కలిపి, ప్రత్యక్షంగా నా ముందుకు వచ్చి ఈ ప్రశ్న అడిగింది.
వ్యవహారో యథోదేతి స్వప్నే స్వప్నజనైస్ సహ । తథా తదా తయా సార్ధం వ్యవహారో మమోదితః
స్వప్నంలో మనం స్వప్నపాత్రలతో ఎలా వ్యవహరిస్తామో, అప్పుడు నేను ఆమెతో కూడా అలా వ్యవహరించాను.
యథైవ స్వప్నసఙ్కాశో వ్యవహారẖ ఖమ్ ఏవ సః । తథైవ త్వమ్ ఇమం విద్ధి మమాత్మానం జగచ్ చ ఖమ్
స్వప్నంలో జరిగే వ్యవహారం ఖాళీ ఆకాశంలా ఉంటుందే, అలాగే నా ఆత్మను, ఈ లోకాన్ని కూడా నువ్వు ఆకాశంలా అని తెలుసుకో.
యథా స్వప్నే జగద్రూపం ఖమ్ ఏవైవమ్ ఇదం జగత్ । జాగ్రదాఖ్యో మహాస్వప్నస్ సర్గాదౌ వియదుద్భవః
స్వప్నంలో ప్రపంచం ఆకాశంలా కనిపించునట్లే, ఈ మేల్కొనిన లోకమూ ఒక గొప్ప స్వప్నమే. సృష్టి ఆరంభంలో ఇది ఆకాశం నుంచే ఉద్భవించింది.
స్వప్నో ఽయం జగదాభోగో నకిఞ్చిద్ వా ఖమ్ ఏవ వా । నిర్మలం జ్ఞప్తితామాత్రమ్ ఇత్య్ అసన్మాత్రఖం స్థితమ్
ఈ లోక అనుభవం ఒక కలలా ఉంది, లేదా అసలు ఏమీ లేదు, లేదా ఖాళీ ఆకాశంలా ఉంది. ఇది నిర్మలమైన జ్ఞానం మాత్రమే, అసలు లేని ఖాళీగా నిలిచింది.
స్వప్నస్య విద్యతే ద్రష్టా సాకారో యుష్మదాదికః । ద్రష్టా తు సర్గస్వప్నస్య చిద్వ్యోమైవామలం స్వతః
కలలో చూసేవాడు, మీరు లాంటి రూపంతో ఉంటారు. కానీ సృష్టి అనే కలను చూసేవాడు స్వతహాగా నిర్మలమైన చైతన్య ఆకాశమే.
యథా ద్రష్టామలం వ్యోమ దృశ్యం తద్దృగ్గతం తథా । స్వప్నరూపం కచత్య్ ఉచ్చైర్ జగత్ తేనామలం నభః
ఎలా చూసేవాడు నిర్మలమైన ఆకాశంలా ఉంటాడో, చూసేది కూడా ఆ దర్శనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అలాగే ఈ లోకం కలలా కనిపిస్తూ, ఆ నిర్మలమైన ఆకాశంలో వెలుగుతుంది.
చిద్వ్యోమ్నో ఽనాకృతేస్ స్వప్నో హృది స్ఫురతి యస్ స్వతః । సర్గస్ తస్య కుతస్ తేన సాకృతిత్వం కథం భవేత్
హృదయంలో ఆకారరహితమైన చైతన్య ఆకాశంలో కల స్వయంగా ఉద్భవించినప్పుడు, అక్కడ సృష్టి ఎలా ఉంటుంది? దానికి నిజమైన రూపం ఎలా కలుగుతుంది?
సాకారస్యైవ యత్ స్వప్నజగత్ తద్ వ్యోమ కేవలమ్ । నిరాకారస్య చిద్వ్యోమ్నస్ సర్గస్వప్నẖ కథం న ఖమ్
రూపమున్నవాడి కలలో కనిపించే లోకం అంతా ఖాళీ ఆకాశమే. అలాంటప్పుడు, రూపం లేని ఆ చైతన్యాకాశంలో కలిగే సృష్టికల కూడా ఆకాశమే కదా?
నిరుపాదానసమ్భారమ్ అభిత్తావ్ ఏవ చిన్నభః । పశ్యత్య్ అకృతమ్ ఏవేమం జగత్స్వప్నం కృతం యథా
ఏ కారణం లేకుండా, ఆ చైతన్యాకాశం తన మీదే ఈ సృష్టికలని, అది నిజంగా సృష్టించబడినట్టే, చూస్తుంది.
మృద్వ్యా చిదాకాశమృదా బ్రహ్మణా బ్రాహ్మణేన ఖే । కృతో ఽపి న కృతస్ సర్గమణ్డపో ఽక్షగవాక్షకః
బ్రహ్మజ్ఞాని, బ్రహ్మతో, ఆ చైతన్యాకాశమన్న మట్టితో, ఈ సృష్టి మందపాన్ని, కిటికీలు తలుపులు ఉన్నట్టు చేసినా, అది నిజంగా సృష్టించబడలేదు.
నో కర్తృతా న చ జగన్తి న భోక్తృతాస్తి నాస్తీతి నాస్తి న చ కిఞ్చిద్ అతో బుధస్ సన్ । పాషాణమౌనమ్ అవలమ్బ్య యథాప్రవాహమ్ ఆచారమ్ ఆచర శరీరమ్ ఇహాస్తు మా వా
ఇక్కడ ఎవ్వరూ చేయేవారు లేరు, లోకాలు లేవు, అనుభవించేవారు లేరు, ఏదీ లేదు, లేదనడానికీ లేదు. అందుకే, జ్ఞానిగా, రాయి మౌనాన్ని ఆశ్రయించి, జీవితం ఎలా నడుస్తుందో అలా నడవు. ఈ శరీరం ఇక్కడ ఉండొచ్చు, లేకపోయినా పరవాలేదు.
తవ స్త్రియా ఖరూపేణ దేహేనాభూత్ తయా కథా । కథమ్ ఉచ్చారితాస్ తత్ర వర్ణాẖ కచటతాదయః
నీ కథ ఒక మహిళ రూపంలో, గాడిద ఆకారంతో ఉన్న శరీరంతో చెప్పబడింది. అలాంటి స్థితిలో 'క', 'చ', 'ట' వంటి అక్షరాలు ఎలా పలికాయో చెప్పు.
అథ చేత్ స్వప్నవద్ వక్షి తత్ పృచ్ఛామి తద్ అప్య్ అహమ్ । ప్రోచ్చరన్తి కుతస్ స్వప్నే వర్ణా యరలవాదయః
నీకు అది కలలా అనిపిస్తే, నేను అడుగుతున్నాను: కలలో 'య', 'ర', 'ల' వంటి అక్షరాలు ఎక్కడి నుంచి వస్తాయో చెప్పు.