అవయవాన్ అవయవీ యథా వేత్తి నిజాత్మని । అనన్యాన్ ఆత్మనస్ సర్గాంస్ తథైతాన్ బుద్ధవాన్ అహమ్
ఎలా ఒకదానికొక భాగాలు ఉన్నదాన్ని అది తనలోని భాగాలన్నింటినీ తెలుసుకుంటుందో, అలాగే ఈ సృష్టులన్నీ నన్ను వేరుగా కాకుండా నేను తెలుసుకున్నాను.
అద్యాపి తాన్ అహం దేహే వ్యోమ్ని శైలే జలే స్థలే । తథైవ సర్గాన్ పశ్యామి రామ బోధైకతాం గతః
ఇప్పటికీ, ఈ శరీరంలోనూ, ఆకాశంలోనూ, పర్వతంలోనూ, నీటిలోనూ, భూమిలోనూ, నేను ఈ సృష్టులన్నిటినీ అలాగే చూస్తున్నాను రామా, ఎందుకంటే నేను జ్ఞానంతో ఏకత్వాన్ని పొందాను.
పురో ఽస్మాకమ్ ఇదమ్ యత్ ఖం గృహస్యాన్తర్ బహిస్ తథా । పూర్ణమ్ ఏతజ్ జగద్వృన్దైర్ వేత్తి బోధైకతాం గతః
మన ముందున్న ఖాళీ స్థలం, ఇది ఇంటి లోపలైనా బయటైనా, అనేక లోకాలతో నిండిపోయి ఉంటుంది. ఎవడు నిర్మలమైన జ్ఞానంలో ఏకత్వాన్ని పొందాడో, వాడు ఇదంతా తెలుసుకుంటాడు.
యథామ్భో రసతాం వేత్తి శైత్యం వేత్తి యథా హిమమ్ । స్పన్దం వేత్తి యథా వాయుస్ తథైతద్ వేత్తి శుద్ధధీః
నీరు తన రుచి తెలుసుకున్నట్లే, మంచు తన చలిని తెలుసుకున్నట్లే, గాలి తన కదలికను తెలుసుకున్నట్లే, నిర్మలమైన మనస్సు కూడా ఇదే విషయాన్ని తెలుసుకుంటుంది.
యో యో రామ వివేకాత్మా శుద్ధబోధైకతాం గతః । స స ఏవమ్మయైకాత్మా వేత్తి స్వాత్మానమ్ ఈదృశమ్
ఓ రామా, ఎవడు వివేకంతో ఉండి, నిర్మలమైన జ్ఞానంలో ఏకత్వాన్ని పొందాడో, వాడే తనను తాను ఇలాంటి రూపంలో తెలుసుకుంటాడు.
అస్యాం దృష్టౌ పరిణతే వేత్తృవేదనవేద్యధీః । న కాచిద్ అస్త్య్ అభ్యుదితా విజ్ఞానైకాత్మతా యతః
ఈ దృష్టి పూర్తిగా పరిపక్వమైనప్పుడు, తెలుసుకునేవాడు, తెలుసుకోవడం, తెలుసుకోబడేది అన్నీ కలగలిపి పోయి, అవి లేవు. ఎందుకంటే అక్కడ కేవలం చైతన్యమే ఒకటిగా ఉంటుంది.
దివ్యా దృగ్ అద్రిసంస్థస్య యథా యోజనకోటిగాన్ । భావాన్ వేత్తి బహిశ్ చాన్తర్ ఏవం తద్ బుద్ధవాన్ అహమ్
ఎవరైనా కొండపై నిలబడి ఉన్నప్పుడు, అతని దివ్యదృష్టికి బయట ఉన్నవాటితో పాటు లోపల ఉన్నవాటికూడా లక్షల యోజనల దూరంలో ఉన్నవి స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. అలాగే, నేను బోధిని అయిన తర్వాత, లోపల బయట అన్నీ అలా చూడగలుగుతున్నాను.
యథా భూమణ్డలం భావాన్ నిధిధాతురసాదికాన్ । వేత్త్య్ ఏవం తన్ మయా బుద్ధమ్ అనన్యద్ దృశ్యమ్ ఆత్మనః
భూమి నిధులు, ఖనిజాలు వంటి వస్తువులను ఎలా తెలుసుకుంటుందో, అలాగే నేను కూడా — ఆత్మను తప్ప వేరే ఏదీ కనిపించదని — బాగా గ్రహించాను.
బ్రహ్మన్న్ అనుభవత్య్ ఏవం త్వయి తామరసేక్షణా । సా కిం కృతవతీ బ్రూహి కాన్తార్యాపాఠపాఠినీ
ఓ బ్రహ్మన్, తామరపువ్వు కన్నులవాడా! ఆ ప్రియురాలు నీలో ఇదే అనుభవిస్తోంది. ఆ మహత్తర పద్యాలను పఠించే ఆ ప్రియురాలు ఏమి సాధించింది? చెప్పు.
తామ్ ఏవార్యాం పఠన్తీ సా తథైవానునయాన్వితా । మత్సమీపే నభోదేహా వ్యోమ్ని దేవీవ సంస్థితా
ఆ మహత్తర పద్యాలను పఠిస్తూ, అదే మనసుతో, ఆకాశపు శరీరంతో, నా దగ్గర ఆ దేవత ఆకాశంలో నిలబడినట్టు నిలిచింది.
యథాహమ్ ఆకాశవపుస్ తథైవాసౌ ఖరూపిణీ । తేన దృష్టా న సా పూర్వదేహేన లలనా మయా
నేను ఎలా ఆకాశం లాంటి రూపాన్ని కలిగి ఉన్నానో, ఆమె కూడా అంతే ఖమయమైన రూపాన్ని కలిగి ఉంది. అందువల్ల, ఆమెను నేను తన మునుపటి శరీరంతో చూడలేదు.
అహమ్ ఆకాశరూపాత్మా సా ఖమాత్రశరీరిణీ । జగజ్జాలం ఖమాత్రం తద్ ఇతి తత్ర తదా స్థితమ్
నేను ఆకాశ స్వరూపుడిని, ఆమె ఇక్కడ ఖమాత్ర శరీరాన్ని ధరించింది. ఈ జగత్తు అన్నీ ఇక్కడ ఖమాత్రమే — అప్పట్లో అక్కడ ఇదే స్థిరంగా నిలిచింది.
శరీరస్థానకరణప్రయత్నప్రాణసమ్భవైః । యద్ ఉదేతి వచో వర్ణైస్ తత్ కుతస్ తాదృశాకృతేః
శరీరం, స్థానం, ఇంద్రియాలు, ప్రయత్నం, శ్వాస కలిసినప్పుడు మాట పుట్టుకొస్తుంది. అలాంటి రూపానికి అలాంటి మాట ఎలా కలుగుతుంది?
రూపాలోకమనస్కారాẖ కుతో వ్యోమాత్మనామ్ ఇతి । బ్రూహి మే భగవంస్ తత్ర తథావృత్తస్య నిశ్చయమ్
రూపాలు, దర్శనాలు, మనస్సులో కలిగే ఆలోచనలు — ఇవి ఆకాశ స్వరూపులకు ఎలా ఉంటాయి? భగవంతుడా, అక్కడ జరిగిన విషయం గురించి నాకు స్పష్టంగా చెప్పండి.
రూపాలోకమనస్కారాశ్ శబ్దపాఠవచాంసి చ । యథా స్వప్నే నభస్య్ ఏవ సన్తి తత్ర తథామ్బరే
రూపాలు, దర్శనాలు, మనస్సులో కలిగే ఆలోచనలు, పదాల పఠనం, మాటలు — ఇవన్నీ మనం కలలో ఆకాశంలో ఉన్నట్టు అనిపించేవి, అలాగే అక్కడ ఆ ఆకాశంలో కూడా ఇలానే ఉంటాయి.
రూపాలోకమనస్కారైస్ స్వప్నే చిన్నభ ఏవ తే । యథోదేతి తథా తత్ర తద్ దృశ్యం ఖాత్మకం స్థితమ్
కలలో కనిపించే రూపాలు, దర్శనాలు, మనస్సులో కలిగే ఆలోచనలు అన్నీ కూడా చైతన్యమయమైన ఆకాశంలోనే ఉంటాయి. అవి అక్కడ ఎలా ఉద్భవిస్తాయో, అలాగే అక్కడ కనిపించే వస్తువూ ఆకాశ స్వభావంతోనే స్థిరంగా ఉంటుంది.
న కేవలం తు తద్ దృశ్యం యావత్ త్వద్విషయే వయమ్ । జగచ్ చేదం ఖమ్ ఏవాచ్ఛం యథా తన్ నస్ తథాఖిలమ్
కేవలం ఆ కనిపించే వస్తువు మాత్రమే కాదు, నీతో మాకు సంబంధించినంతవరకూ ఈ మొత్తం జగత్తూ స్వచ్ఛమైన ఆకాశమే. అది ఎలా ఉందో, ఇదంతా కూడా అలాగే ఉంది.
పరమార్థమహాధాతుర్ వేద్యనిర్ముక్తచిద్వపుః । ఏవం నామ స్వయం భాతి స్వభావస్యైష నిశ్చయః
పరమార్థమైన మహత్తర తత్త్వం, తెలిసే వాటి నుండి విముక్తమైన చైతన్యరూపాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అది తానే తానుగా ప్రకాశిస్తుంది — ఇదే దాని సహజ స్వభావమని నిశ్చయం.
శరీరస్థానకరణసత్తాయాం కా తవ ప్రమా । యథైవ తేషాం దేహాది తథాస్మాకమ్ ఇదం స్థితమ్
నీకు శరీరం, స్థలం, పరికరాలు ఉన్నాయనే నిశ్చయం ఎంత వరకు ఉంది? అవి నీకు ఉన్నట్టు, ఇవన్నీ మాకూ అలాగే ఉన్నాయి.
యథైవ తత్ తథైవేదం యథైవేదం తథైవ తత్ । అసత్ సత్తామ్ ఇవ గతం సచ్ చాసద్ ఇవ చ స్థితమ్
అది ఎలా ఉందో, ఇదీ అలాగే ఉంది; ఇదీ ఎలా ఉందో, అదీ అలాగే ఉంది. అసత్యం నిజంగా కనిపిస్తుంది, నిజం అసత్యంలా అనిపిస్తుంది.
యథా స్వప్నే ధరాబ్ధ్యద్రిప్రజావ్యవహృతిర్ నభః । తదాద్య చాహం త్వం సా చ తద్ ఇదం చ తథా నభః
కలలో భూమి, సముద్రం, పర్వతాలు, జీవుల వ్యవహారాలు ఆకాశంలో కనిపించునట్లు, నేను, నువ్వు, ఆమె, ఇది అన్నీ కూడా ఆకాశంలా ఉన్నాయి.
యథా స్వప్నే నృభిర్ యుద్ధకోలాహలగమాగమాః । అసన్తో ఽప్య్ అనుభూయన్తే సంసారనికరాస్ తథా
కలలో మనుషుల రాకపోకలు, యుద్ధ గోల, ఇవన్నీ నిజం కాకపోయినా అనుభూతి కలిగినట్టు ఉంటాయి. అలాగే ఈ లోక జీవనపు సమూహాలూ అనుభూతి కలిగినట్టే ఉంటాయి.
వక్షి చేత్ స్వప్నదృశ్యా శ్రీẖ కస్మాత్ తద్ అసమఞ్జసమ్ । అవాచ్యమ్ ఏతద్ ధేతుర్ హి నాన్యో ఽస్త్య్ అనుభవస్థితేః
నీవు అడిగితే — 'ఈ కలలో దృశ్యాలు ఎందుకు కనిపిస్తాయి?' అని — దానికి చెప్పదగిన కారణం లేదు. అనుభవానికి వేరే కారణం ఉండదు.
కథమ్ ఆలక్ష్యతే స్వప్న ఇతి ప్రష్టుḫ ప్రకథ్యతే । యథైనం పశ్యసీత్య్ ఏవ హేతుర్ అత్రాస్తి నేతరః
నీవు అడిగితే — 'కల ఎలా కనిపిస్తుంది?' అని — దానికి ఒకటే కారణం ఉంది: నువ్వు అలా చూస్తున్నావు కాబట్టి. దీనికి వేరే కారణం లేదు.
స్వప్నజన్తుర్ ఇవ వ్యోమ్ని భాతి ప్రథమసర్గతః । ప్రభృత్య్ ఏవ విరాడాత్మా ఖే ఖమ్ ఏవ పరాపరే
కలలో కనిపించే జీవిలా, సృష్టి మొదటి నుండే విరాట్స్వరూపుడు ఆకాశంలో కనిపిస్తున్నాడు. పైకీ, లోకికంగానీ, అన్నీ ఆకాశమే.
స్వప్నశబ్దేన బోధార్థం తవ వ్యవహరామ్య్ అహమ్ । దృశ్యం త్వ్ ఇదం న సన్ నాసన్ న స్వప్నో బ్రహ్మ కేవలమ్
నీకు అర్థమయ్యేలా నేను 'కల' అనే మాటను ఉపయోగిస్తున్నాను. కానీ ఈ కనిపించే ప్రపంచం — ఇది నిజమైనదీ కాదు, అబద్ధమైనదీ కాదు, కల కూడా కాదు; ఇది కేవలం బ్రహ్మమే.
అథ రాఘవ సా కాన్తా మయా కాన్తానుషఙ్గిణీ । సంవిదం తన్మయీం కృత్వా పృష్టేదం దృష్టరూపిణీ
రాఘవా, ఆ ప్రియమైన మహిళ నాకు ఎంతో అనురాగంతో, తన మనస్సును నా మనస్సుతో కలిపి, ప్రత్యక్షంగా నా ముందుకు వచ్చి ఈ ప్రశ్న అడిగింది.
వ్యవహారో యథోదేతి స్వప్నే స్వప్నజనైస్ సహ । తథా తదా తయా సార్ధం వ్యవహారో మమోదితః
స్వప్నంలో మనం స్వప్నపాత్రలతో ఎలా వ్యవహరిస్తామో, అప్పుడు నేను ఆమెతో కూడా అలా వ్యవహరించాను.
యథైవ స్వప్నసఙ్కాశో వ్యవహారẖ ఖమ్ ఏవ సః । తథైవ త్వమ్ ఇమం విద్ధి మమాత్మానం జగచ్ చ ఖమ్
స్వప్నంలో జరిగే వ్యవహారం ఖాళీ ఆకాశంలా ఉంటుందే, అలాగే నా ఆత్మను, ఈ లోకాన్ని కూడా నువ్వు ఆకాశంలా అని తెలుసుకో.
యథా స్వప్నే జగద్రూపం ఖమ్ ఏవైవమ్ ఇదం జగత్ । జాగ్రదాఖ్యో మహాస్వప్నస్ సర్గాదౌ వియదుద్భవః
స్వప్నంలో ప్రపంచం ఆకాశంలా కనిపించునట్లే, ఈ మేల్కొనిన లోకమూ ఒక గొప్ప స్వప్నమే. సృష్టి ఆరంభంలో ఇది ఆకాశం నుంచే ఉద్భవించింది.