శబ్దదేశపతద్దృష్టిర్ దృష్టవాన్ వనితామ్ అహమ్ । పార్శ్వే కనకనిష్ష్యన్దప్రభయా భాసితామ్బరామ్
ఆ శబ్దం వచ్చే దిశగా చూసాను. అక్కడ, పక్కన బంగారం ప్రవహించే వెలుగుతో ఆమె వస్త్రాలు మెరిసిపోతుండగా, ఒక స్త్రీ కనిపించింది.
ఆలోలమాల్యవసనామ్ అలకాకులలోచనామ్ । లోలధమ్మిల్లవలనామ్ అన్యాం శ్రియమ్ ఇవాగతామ్
ఆమె మెడలో అలకలు చెలరేగి, కన్నులు చలించిపోతూ, అలజడి జుట్టుతో, అలంకారాలు, వస్త్రాలు ఊగిపోతూ, కొత్తగా వచ్చిన శ్రీదేవిలా కనిపించింది.
కాన్తకాఞ్చనగౌరాఙ్గీమ్ అఙ్గస్థనవయౌవనామ్ । వనదేవీమ్ ఇవామోదిసర్వావయవసున్దరీమ్
ఆమె అవయవాలు మెరిసే బంగారం రంగులో, యవ్వనంతో నిండిన శరీరం, ప్రతి భాగమూ అందంగా, అరణ్య దేవతలా ఆనందాన్ని పంచుతూ కనిపించింది.
సా పూర్ణచన్ద్రవదనా పుష్పప్రకరహాసినీ । యౌవనోద్దామవదనా పక్ష్మలేక్షణశాలినీ
ఆమె ముఖం పూర్ణచంద్రంలా వెలిగింది. పుష్పాల సమూహంతో చిరునవ్వు చిందించింది. యవ్వన ఉల్లాసంతో ముఖం ప్రకాశించింది. పొడవాటి కళ్ల పొగులు ఆమెకు మరింత అందాన్ని ఇచ్చాయి.
ఆకాశకోశసదనా శశాఙ్కకరసున్దరీ । ముక్తాకలాపరచనా కాన్తా మదనుసారిణీ
ఆకాశపు విహారంగా, చంద్రుని కిరణాల్లా అందంగా, ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడిన నా ప్రియురాలు నన్ను వెంటాడింది.
స్వరేణ మధురేణేమామ్ ఆర్యామ్ ఆర్యవిలాసినీ । పపాఠాకఠినం వామా మత్పార్శ్వే మృదుహాసినీ
తన మధురమైన స్వరంతో, ఈ సద్గుణాలయమైన, సౌమ్యమైన నవ్వుతో నా పక్కన నిలబడి, కొంత గంభీరంగా అయినా మృదువుగా ఈ మాటలు చదివింది.
అసదుదితరిక్తచేతనసంసృతిమృగసరితి ముహ్యమానానామ్ । అవలమ్బనతటవిటపినమ్ అభినౌమి భవన్తమ్ ఏవ మునే
ఈ మాయా లోకంలో మోసపోయి, అసత్యమైన, ఖాళీ మనసుతో తికమకపడే వారికి, నదీ తీరంలో ఆశ్రయమిచ్చే వృక్షంలా ఉన్న మునివర్యా! మీకే నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
ఇత్య్ ఆకర్ణ్యాహమ్ ఆలోక్య తాం చారువచనస్వనామ్ । లలనేయం కిమ్ అనయేత్య్ అనాదృత్యైవ తాం గతః
ఆమె మధురమైన మాటలు, స్వరం విని, 'ఈ మహిళ ఎవరు?' అని ఆలోచించి, ఆమెను పట్టించుకోకుండా అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాను.
తతో జగద్వృన్దమయీం మాయాం సమ్ప్రేక్ష్య విస్మితః । అనాదృత్యైవ తాం వ్యోమ్ని విహర్తుమ్ అహమ్ ఉద్యతః
అప్పుడు ఆ అనేక లోకాల రూపమైన మాయను చూసి ఆశ్చర్యపోయాను. దానిని పట్టించుకోకుండా, ఆకాశంలో సంచరించాలనే సంకల్పం చేసాను.
తతస్ తాం తత్కృతాం చిన్తామ్ అలమ్ ఉత్సృజ్య ఖే స్థితామ్ । జగన్మాయాం కలయితుం వ్యోమాత్మాహం ప్రవృత్తవాన్
ఆమె వల్ల కలిగిన ఆ ఆలోచనను పూర్తిగా వదిలేసి, అది ఆకాశంలో నిలిచినప్పటికీ, నేను ఆకాశ స్వరూపుడిగా ఆ జగన్మాయను పరిశీలించటం ప్రారంభించాను.
యావత్ తాని తథోగ్రాణి జగన్తి సకలాని ఖమ్ । శూన్యమ్ ఏవ యథా స్వప్నే సఙ్కల్పకథనే తథా
ఆ భయంకరమైన అన్ని లోకాలు ఆకాశంలో ఉన్నంత కాలం, అవన్నీ ఖాళీగానే ఉన్నాయి; కలలో లేదా ఊహ కథలో ఉండేలా.
న పశ్యన్తి న శృణ్వన్తి కదాచిత్ కానిచిత్ క్వచిత్ । తాని కల్పమహాకల్పజాతాన్ ఏకత్ర తాన్ మిథః
ఆ లోకాలు ఎప్పుడూ ఎక్కడా ఏమీ చూడవు, వినవు; అవి ఊహతో, మహా ఊహతో పుట్టినవిగా, అన్నీ ఒకచోట కలిసే ఉంటాయి.
ప్రమత్తపుష్కరావర్తాన్ ఉన్మత్తోత్పాతమారుతాన్ । స్ఫుటితాద్రీన్ద్రడాక్కారఘట్టితబ్రహ్మమణ్డపాన్
అజాగ్రత్తగా తేలియాడుతున్న కమలాల వలయాలతో, పిచ్చి తుపానుల్లా విరుచుకుపడే అపాయాల గాలులతో, పర్వత శిఖరాలు చీలిపోయినట్టు బ్రహ్మమండపాల గోపురాలు కొట్టబడి విరిగిపోతున్న దృశ్యంతో,
జ్వలత్కల్పాగ్నివిస్ఫోటస్ఫుటదైడబిడాస్పదాన్ । ప్రతపద్ద్వాదశాకారకటుమార్తాణ్డమణ్డలాన్
ప్రపంచాంతకాగ్ని జ్వాలలు ఉప్పొంగి పేలిపోతూ, దేవతల నివాసాలు చీలిపోతూ, పన్నెండు భయంకరమైన సూర్య మండలాలు అన్నిటినీ కాల్చేస్తున్న దృశ్యంతో,
లుఠత్సురపురవ్రాతవితతాక్రన్దఘర్ఘరాన్ । రణన్మేర్వాదికటకశ్రేణీనిగరణోద్భటాన్
విహరించే దేవపురాల సమూహాలు చెల్లాచెదురై, వారి విలపనల ఘోషతో, మేరు వంటి కోటలు వరుసగా మింగివేయబడుతున్న భయంకరమైన దృశ్యంతో,
కల్పాగ్నిజ్వలనోల్లాసపటత్పటపటారవాన్ । ఆత్మభ్రంశబృహత్క్షోభక్షుబ్ధామ్బరమహార్ణవాన్
ప్రళయాగ్ని ఉప్పొంగి పటపటలాడే శబ్దంతో, ఆత్మ నశనం వల్ల కలిగిన మహా కలకలంతో ఆకాశ సముద్రం ఉప్పొంగిపోతున్న దృశ్యంతో,
దేవాసురనరాగారఘర్ఘరాక్రన్దకర్కశాన్ । సప్తార్ణవమహాపూరపూరితార్కేన్దుమన్దిరాన్
దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు నివసించే గృహాలలో గర్జనలు, అరుపులు వినిపిస్తూ, ఏడు మహాసముద్రాల ప్రవాహంతో సూర్యుడు, చంద్రుడు నివసించే ప్రాంగణాలు నిండిపోయినట్లు ఉన్నాయి.
న విచేతన్తి కల్పాన్తాన్ సర్వాణ్య్ ఏవ పరస్పరమ్ । ఏకమన్దిరసంసుప్తాస్ స్వప్నే రణరయాన్ ఇవ
కల్పాంతంలో ఇవన్నీ ఒకదానికొకటి అసలు తెలియవు; అందరూ ఒకే ఇంట్లో నిద్రపోతున్నవారిలా, యుద్ధం కలలో పోరాడే యోధుల్లా ఉన్నారు.
తత్ర రుద్రసహస్రాణి బ్రహ్మకోటిశతాని చ । దృష్టాని విష్ణులక్షాణి కల్పవృన్దాన్య్ అలం మయా
అక్కడ నేను వేలాది రుద్రులను, కోట్లాది బ్రహ్మలను, లక్షలాది విష్ణువులను, అనేక కల్పాలను చూశాను.
తత్ర క్వచిద్ అనాదిత్యే నిరహోరాత్రభూతలే । అకల్పయుగవర్షాన్తే జగద్వ్యూహైẖ క్షయోదయః
అక్కడ కొన్ని చోట్ల సూర్యుడు లేక, పగలు రాత్రి తేడా లేకుండా భూమిపై, లెక్కలేనంత యుగాలు, సంవత్సరాలు గడిచిన తర్వాత, లోకాలు పుట్టడం, నశించడం జరుగుతుంటుంది.
చితి సర్వం చితస్ సర్వం చిత్ సర్వం సర్వతశ్ చ చిత్ । చిత్ సర్వైకాత్మికేత్య్ ఏతద్ దృష్టం తత్ర మయాఖిలమ్
చైతన్యం అన్నీగా ఉంది; అన్నీ మనస్సే; జ్ఞానం ఎక్కడైనా ఉంది, అన్నీ జ్ఞాన స్వరూపమే. అలా నేను అక్కడ ఈ సమస్తాన్ని చూశాను.
త్వం కా చిద్ ఇతి చేద్ వక్షి తన్ న కిఞ్చిద్ ఇవాఙ్గ చిత్ । సా హి శూన్యతమా వ్యోమ్నో న చ నామ నకిఞ్చన
నీవు ఏదో ఒకటి అనుకుంటే, ప్రియమైనవాడా, అది ఏమీ లేనట్టే. అది ఖాళీ ఆకాశంలా, దానికి పేరు కూడా లేదు, ఏదీ లేదు.
తద్ ఆకాశమ్ ఇదం భాతి జగద్ ఇత్య్ అభిశబ్దితమ్ । తేనైవ శబ్దనభసా సర్వం హి పరమం నభః
ఈ ఆకాశాన్ని 'లోకం' అని పిలుస్తారు, అది కనిపిస్తున్నదని. కానీ అదే మాట ద్వారా, అన్నీ పరమాకాశమే అని అర్థం.
దృశ్యదృష్టిర్ ఇయం భ్రాన్తిర్ ఆకాశతరుమఞ్జరీ । చిద్వ్యోమాఙ్గకమ్ ఏవేతి తత్రాహమ్ అనుభూతవాన్
ఈ చూచుట, చూడబడుట అనేది మాయ మాత్రమే, అది ఆకాశవృక్షపు పుష్పాల్లాంటిది. ఇది చైతన్యాకాశానికి ఒక భాగమే అని నేను అక్కడ అనుభవించాను.
బుద్ధ్యాకాశైకరూపేణ వ్యాపినా బోధరూపిణా । తత్రానన్తే నసఙ్కల్పమ్ అనుభూతమ్ ఇదం మయా
బుద్ధిచైతన్యమంతటిని వ్యాపించి ఉన్న ఆ పరిపూర్ణ జ్ఞానరూపంలో, ఆ అనంతమైన, సంకల్పములేని స్థితిని నేను అనుభవించాను.
బ్రహ్మవ్యోమ జగజ్జాలం బ్రహ్మవ్యోమ దిశో దశ । బ్రహ్మవ్యోమ కలాకాలదేశద్రవ్యక్రియాదికమ్
ఈ జగత్తు అంతా బ్రహ్మవ్యోమమే; పది దిక్కులూ బ్రహ్మవ్యోమమే; కాలం, భాగాలు, ప్రదేశాలు, పదార్థాలు, క్రియలు—ఇవి అన్నీ బ్రహ్మవ్యోమమే.
తత్రాహమ్ ఇవ సంసారశతే సార్ధే మునీశ్వరాః । దృష్టా వసిష్ఠనామానో బ్రహ్మపుత్రా మదుత్తమాః
అక్కడ నేను, వందల సంసార చక్రాలతో పాటు, వసిష్ఠ అనే పేరుతో బ్రహ్మపుత్రులైన, నాకు మించిన మునిశ్వరులను చూశాను.
బ్రహ్మద్వాసప్తతేస్ త్రేతాస్ సర్వా ఏవ సరాఘవాః । తత్ర దృష్టం కృతశతం ద్వాపరాణాం శతం తథా
అక్కడ డెబ్బై రెండు బ్రహ్మలు, అన్ని త్రేతా రాఘవులు, వందల కృతయుగాలు, అలాగే వంద ద్వాపరయుగాలు నేను చూశాను.
భేదోదయేన చేద్ దృష్టాస్ తాస్ తాస్ సర్గదశాస్ తథా । బోధేన చేత్ తద్ అత్యచ్ఛమ్ ఏకం బ్రహ్మనభస్ తతమ్
విభిన్నత కలిగినప్పుడు, సృష్టి యొక్క ఆ అనేక స్థితులు కనబడతాయి. కానీ జ్ఞానం ద్వారా అవన్నీ దాటి, ఒక్కటైన, నిర్మలమైన, బ్రహ్మ తేజంతో నిండిన స్థితి మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
భేదబ్రహ్మణి నామాస్తి జగద్ బ్రహ్మణ్య్ అథ త్వ్ ఇదమ్ । బ్రహ్మైవాజమ్ అనాద్యన్తం తత్ సర్వం త్వన్మదాదికమ్
విభిన్నతతో కూడిన బ్రహ్మణిలో ఈ జగత్తు ఉంటుంది. కానీ నిజమైన బ్రహ్మణిలో ఇది లేదు. ఆ జన్మలేని, ఆది అంతములేని బ్రహ్మమే అన్నీ—నాలోనుండి నీవరకు ఉన్న ప్రతిదీ.