అబ్ధ్యర్కాకాశమేర్వాదిశతైర్ ఆవలితాన్య్ అలమ్ । చిచ్చమత్కారఖే స్వప్నజాలాన్య్ ఆభాన్తి చాబిలమ్
వెయ్యి సముద్రాలు, సూర్యులు, ఆకాశాలు, మెరు పర్వతాలు మొదలైనవి చైతన్యపు అద్భుతమైన ఆకాశంలో కలలు లాంటి మాయలు లాగా కనిపిస్తాయి. అవన్నీ ఎంతో తేలికగా చుట్టుముట్టబడ్డట్టు అనిపించినా, వాటికి అసలు స్థిరత్వం లేదు.
అనుభూతేర్ భ్రమాత్మత్వాత్ కారణానామ్ అభావతః । పృథ్వ్యాదీనామ్ అహేతూనామ్ అత్యన్తం సన్త్య్ అసన్తి చ
అనుభవాన్ని నిజమని పొరపాటుగా భావించడం వల్ల, వాటికి కారణాలు లేనందున, భూమి మొదలైనవి నిజమైన కారణం లేకుండా ఉన్నట్టు, లేనట్టు కూడా ఉంటాయి.
మృగతృష్ణామ్బుభరవద్ ద్విచన్ద్రవ్యోమవర్ణవత్ । సమ్పన్నాని న సత్యాని సత్యాన్య్ అప్య్ అనుభూతితః
మృగతృష్ణలో నీరు ఉన్నట్టు, ఆకాశంలో రెండు చంద్రులు కనిపించడంలా, ఇవన్నీ ఉన్నట్టు అనిపించినా నిజంగా లేవు. మన అనుభవంలోనూ నిజంగా ఉన్నట్టు అనిపించినవి కూడా నిజంగా ఉండవు.
చిత్సఙ్కల్పనభస్య్ ఏవ భాసమానాని భూరిశః । వాసనావాతనున్నాని వినున్నాన్య్ ఆత్మచేష్టితైః
ఈ అనేక వస్తువులు అన్నీ కూడా చైతన్యపు సంకల్పంలోనే మెరుస్తూ ఉంటాయి. మనలోని వాసనల గాలికి తాకి, మన ఆత్మచలనం వల్ల కలవరపడి కనిపిస్తుంటాయి.
సురాసురాదిమషకాన్య్ ఆకాశోడుమ్బరద్రుమే । ఫలాని రసపూర్ణాని ఘూర్ణమానాని మారుతైః
దేవతలు, రాక్షసులు, పురుగులు, ఆకాశం, ఆకాశములోని ఊడుంబర వృక్షం—ఇవి అన్నీ రసముతో నిండిన ఫలాలవలె, గాలుల వలన ఎటూ తిప్పబడుతూ ఉంటాయి.
అభిజాతస్వభావస్య సర్వారమ్భకరస్య చ । శుద్ధచిత్తత్త్వబాలస్య సఙ్కల్పనగరాణి ఖే
స్వభావములో నిర్మలమైనవాడు, అన్ని కార్యాలకు మూలమైనవాడు, whose హృదయం శుద్ధమైన జ్ఞానమే అయినవాడికి, ఆకాశంలో ఊహల నగరాలు ప్రబలంగా కనిపిస్తాయి.
త్వమ్ అహం స ఇదం చేతి ధియాచలదృఢాన్య్ అలమ్ । సమ్పన్నాన్య్ అర్కదీప్త్యేవ పఙ్కక్రీడనకాని చ
‘నీవు’, ‘నేను’, ‘అతడు’, ‘ఇది’ అనే భావాలు మనస్సులో బలంగా నిలిచిపోతాయి; ఇవి ఎలాగో, మట్టిలోని బొమ్మలు ఎండలో వెలుగులో మెరుస్తూ కనిపించడంలా.
ధృతాని రసశాలిన్యా నియత్యా నిత్యతృప్తయా । వనాన్య్ ఉగ్రఫలానీవ వసన్తరసలేఖయా
ఈ భావాలు ఎప్పుడూ తృప్తిని ఇచ్చే, రసముతో నిండిన విధి వలన నిలబడివుంటాయి; ఇవి వసంతకాలపు రసంతో పెరిగిన, బలమైన ఫలాలతో నిండిన అడవిలా ఉంటాయి.
మహాకర్తౄణ్య్ అకర్తౄణి న కృతాన్య్ ఏవ ఖాని చ । స్వయంసమ్పన్నరూపాణి చిద్వ్యోమ్నైవ కృతాని చ
పెద్ద పనులు, చేయని పనులు, ఇంకా అసలు చేయనివి, ఖాళీ స్థలాలు — ఇవన్నీ మనసు ఆకాశంలో సహజంగా ఏర్పడిన రూపాలే.
పరమార్థమయాన్య్ ఏవ తదన్యత్వోదితాని చ । అలబ్ధాన్య్ ఏవ లబ్ధాని సదాసన్త్య్ ఏవ సన్తి చ
ఇవి నిజంగా పరమార్థ స్వరూపమే అయినా, వేరుగా ఉన్నట్టు మాట్లాడతారు. లభించనివి లభించినట్టూ, ఎప్పుడూ లేనివి ఉన్నట్టూ కనిపిస్తాయి.
చతుర్దశదశైకాదివిధభూతగణాని చ । పునస్ తాన్య్ ఏవ తాన్య్ అన్తర్ అన్యాన్య్ అన్యాన్య్ అథో బహిః
పద్నాలుగు, పది, ఒకటి ఇలా ఉన్న భూత గణాలు — ఇవే మళ్లీ లోపల ఉంటాయి, మరికొన్ని బయట ఉంటాయి, ఇంకొన్ని ఇంకెక్కడో ఉంటాయి.
నరకస్వర్గపాతాలబన్ధుమిత్రమయాన్య్ అపి । మహారమ్భమయాన్య్ ఏవ శూన్యాని పరమార్థతః
నరకం, స్వర్గం, పాతాళం, బంధుత్వం, స్నేహం లాంటి వాటన్నీ మహా ఘనంగా కనిపించినా, పరమార్థంగా చూస్తే ఇవన్నీ శూన్యమే.
క్షీరామ్బుధేర్ జలానీవ స్నేహసారాణి సర్వతః । తరఙ్గభఙ్గురాణ్య్ అన్తర్ బహిశ్ చావృత్తిమన్తి చ
పాలు కలిసిన సముద్రంలో నీటి బొట్లు ఎక్కడైనా ఉండే మాధుర్యంతో ఉన్నట్టు, ఇవి అంతా అలలు లాంటివే. లోపల, బయట రెండింటిలోనూ బలహీనంగా ఉండి, తిరుగుడు ప్రవాహాలతో నిండివుంటాయి.
ఆభాసమాత్రరూపాణి తేజాంస్య్ ఆత్మవివస్వతః । జాతానీవ స్వతస్ తాని స్పన్దనాని నభస్వతః
ఇవి కేవలం కనిపించేవే, ఆత్మరవి వెలుగుల్లా. ఆకాశంలో తరంగాల్లా, ఇవి తామే తాము పుట్టినట్టు అనిపిస్తాయి.
వృక్షరూపాణి పత్త్రాణాం బుద్ధ్యహఙ్కారచేతసామ్ । అసతామ్ అప్య్ అసన్త్య్ ఏవ స్వప్నో ఽన్యస్థో నృణామ్ ఇవ
బుద్ధి, అహంకారం, మనస్సు అన్నీ ఆకులకోసం వృక్షాల్లా ఉంటాయి. అవి నిజంగా లేనివైనా, మనుషులకు ఎక్కడో జరిగే కలలా ఉన్నట్టే ఉంటాయి.
పురాణవేదసిద్ధాన్తకల్పనాతల్పపాలిషు । ఘననిద్రాణి సుప్తాని బిభ్రన్తి శవతామ్ ఇవ
పురాతనమైన, వేదాల సిద్ధాంతాలు, ఊహల చిన్న పెట్టెలో, ఇవి మృతదేహాలకు వచ్చిన గాఢ నిద్రలా నిద్రించిపోతుంటాయి.
పరమార్థమహారణ్యే చిద్గన్ధర్వకృతాణి ఖే । సూర్యదీపకదీప్తీని గృహాణి గహనాన్య్ అతి
పరమార్థమనే గొప్ప అడవిలో, ఆకాశంలో చిద్గంధర్వులు నిర్మించిన అద్భుతమైన భవనాలు మెరిసిపోతూ, సూర్యుడి వెలుగుతో, దీపాల కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, చాలా లోతుగా, దట్టంగా కనిపించాయి.
ప్రజాయమానాని నభస్య్ అనన్తే విశీర్యమాణాని చ నిర్నిమిత్తమ్ । తదా త్వ్ అహం తైమిరికాక్షదృష్టకేశోణ్డుకానీవ జగన్త్య్ అపశ్యమ్
అవి అనంతమైన ఆకాశంలో ఉద్భవించి, కారణం లేకుండానే మళ్లీ కరిగిపోయేవి. అప్పుడు నా కళ్ళు చీకటి పట్టినవాడివి అయ్యాయి, లోకాలను కేవలం జుట్టు గుండ్లలా మాత్రమే చూశాను.
తతో ఽహమ్ అభితో భ్రాన్తస్ తాదృశḫ ప్రవిచారయన్ । బహుకాలమ్ అసంరుద్ధసంవిదాకాశతాం గతః
అప్పటి నుంచి నేను చుట్టూ తిరుగుతూ, ఆలోచిస్తూ, చాలా కాలం పాటు నిర్బంధం లేని, ఆకాశంలా విస్తరించిన చైతన్య స్థితిలోకి ప్రవేశించాను.
శబ్దం పశ్చాత్ తమ్ అశ్రౌషమ్ అహం వీణాస్వనోపమమ్ । క్రమాత్ స్ఫుటపదం జాతం తత ఆర్యాత్వమ్ ఆగతమ్
తర్వాత, వీణా స్వరానికి సమానమైన ఒక శబ్దం నా చెవిలో పడింది. అది క్రమంగా స్పష్టమైన పదాలుగా మారింది. ఆ శబ్దం వలన నాకు ఉన్నతత్వం కలిగింది.
శబ్దదేశపతద్దృష్టిర్ దృష్టవాన్ వనితామ్ అహమ్ । పార్శ్వే కనకనిష్ష్యన్దప్రభయా భాసితామ్బరామ్
ఆ శబ్దం వచ్చే దిశగా చూసాను. అక్కడ, పక్కన బంగారం ప్రవహించే వెలుగుతో ఆమె వస్త్రాలు మెరిసిపోతుండగా, ఒక స్త్రీ కనిపించింది.
ఆలోలమాల్యవసనామ్ అలకాకులలోచనామ్ । లోలధమ్మిల్లవలనామ్ అన్యాం శ్రియమ్ ఇవాగతామ్
ఆమె మెడలో అలకలు చెలరేగి, కన్నులు చలించిపోతూ, అలజడి జుట్టుతో, అలంకారాలు, వస్త్రాలు ఊగిపోతూ, కొత్తగా వచ్చిన శ్రీదేవిలా కనిపించింది.
కాన్తకాఞ్చనగౌరాఙ్గీమ్ అఙ్గస్థనవయౌవనామ్ । వనదేవీమ్ ఇవామోదిసర్వావయవసున్దరీమ్
ఆమె అవయవాలు మెరిసే బంగారం రంగులో, యవ్వనంతో నిండిన శరీరం, ప్రతి భాగమూ అందంగా, అరణ్య దేవతలా ఆనందాన్ని పంచుతూ కనిపించింది.
సా పూర్ణచన్ద్రవదనా పుష్పప్రకరహాసినీ । యౌవనోద్దామవదనా పక్ష్మలేక్షణశాలినీ
ఆమె ముఖం పూర్ణచంద్రంలా వెలిగింది. పుష్పాల సమూహంతో చిరునవ్వు చిందించింది. యవ్వన ఉల్లాసంతో ముఖం ప్రకాశించింది. పొడవాటి కళ్ల పొగులు ఆమెకు మరింత అందాన్ని ఇచ్చాయి.
ఆకాశకోశసదనా శశాఙ్కకరసున్దరీ । ముక్తాకలాపరచనా కాన్తా మదనుసారిణీ
ఆకాశపు విహారంగా, చంద్రుని కిరణాల్లా అందంగా, ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడిన నా ప్రియురాలు నన్ను వెంటాడింది.
స్వరేణ మధురేణేమామ్ ఆర్యామ్ ఆర్యవిలాసినీ । పపాఠాకఠినం వామా మత్పార్శ్వే మృదుహాసినీ
తన మధురమైన స్వరంతో, ఈ సద్గుణాలయమైన, సౌమ్యమైన నవ్వుతో నా పక్కన నిలబడి, కొంత గంభీరంగా అయినా మృదువుగా ఈ మాటలు చదివింది.
అసదుదితరిక్తచేతనసంసృతిమృగసరితి ముహ్యమానానామ్ । అవలమ్బనతటవిటపినమ్ అభినౌమి భవన్తమ్ ఏవ మునే
ఈ మాయా లోకంలో మోసపోయి, అసత్యమైన, ఖాళీ మనసుతో తికమకపడే వారికి, నదీ తీరంలో ఆశ్రయమిచ్చే వృక్షంలా ఉన్న మునివర్యా! మీకే నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
ఇత్య్ ఆకర్ణ్యాహమ్ ఆలోక్య తాం చారువచనస్వనామ్ । లలనేయం కిమ్ అనయేత్య్ అనాదృత్యైవ తాం గతః
ఆమె మధురమైన మాటలు, స్వరం విని, 'ఈ మహిళ ఎవరు?' అని ఆలోచించి, ఆమెను పట్టించుకోకుండా అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాను.
తతో జగద్వృన్దమయీం మాయాం సమ్ప్రేక్ష్య విస్మితః । అనాదృత్యైవ తాం వ్యోమ్ని విహర్తుమ్ అహమ్ ఉద్యతః
అప్పుడు ఆ అనేక లోకాల రూపమైన మాయను చూసి ఆశ్చర్యపోయాను. దానిని పట్టించుకోకుండా, ఆకాశంలో సంచరించాలనే సంకల్పం చేసాను.
తతస్ తాం తత్కృతాం చిన్తామ్ అలమ్ ఉత్సృజ్య ఖే స్థితామ్ । జగన్మాయాం కలయితుం వ్యోమాత్మాహం ప్రవృత్తవాన్
ఆమె వల్ల కలిగిన ఆ ఆలోచనను పూర్తిగా వదిలేసి, అది ఆకాశంలో నిలిచినప్పటికీ, నేను ఆకాశ స్వరూపుడిగా ఆ జగన్మాయను పరిశీలించటం ప్రారంభించాను.