నాహమ్ అస్మి న చాన్యో ఽస్తి సర్వం వాస్తీతినిశ్చయః । ప్రకృతవ్యవహారస్ త్వం శిలామౌనమయో భవ
నేను లేను, ఇంకొకరు లేరు, అన్నీ ఉన్నాయనే నిశ్చయం — ఇదే సహజమైన ప్రవర్తన. నువ్వు రాయి మౌనంలా నిశ్శబ్దంగా ఉండి పో.
ఆకాశకోశవిశదాకృతిర్ ఏవ తిష్ఠ నిర్దేహవచ్ చిరమ్ అపహ్నుతసర్వభావః । అద్యాదితశ్ చ కిల చిన్మయమ్ ఏవ సర్వం నో దృశ్యమ్ అస్తి శివమ్ ఏవమ్ అశేషమ్ ఇత్థమ్
ఆకాశపు పుటలా స్పష్టమైన రూపంతో, శరీరం లేనట్టు, అన్ని భావాలను విడిచిపెట్టి, చాలా కాలం ఉండిపో. మొదటి నుంచీ అన్నీ చైతన్యమే; వేరే ఏదీ కనిపించదు — ఇదే పరిపూర్ణమైన మంగళం.
అహో ను వితతోదారా విపులా విమలాచలా । భవతా భగవన్ భూత్యై భూయో దృష్టిర్ ఉదాహృతా
ఓ మహానుభావా! మీరు మళ్లీ చూపిన దృష్టి ఎంత విస్తృతంగా, ఉదారంగా, విశాలంగా, నిర్మలంగా ఉందో! ఇది మనకు మేలుకోసం వెలుగునిచ్చింది.
సర్వథా సర్వదా సార్వం సర్వం సర్వత్ర సర్వదమ్ । సద్ ఇత్య్ ఏవ స్థితం సత్యం సమం సమనుభూతితః
ప్రతి చోట, ప్రతి సమయంలో, అన్ని విధాలా, అన్నీ ఎప్పుడూ ఉన్నాయి; అన్నింటికీ దాతగా నిలుస్తుంది. నిజంగా, 'ఉనికే' ఒకటే సత్యంగా, అందరికీ సమానంగా అనుభవంలోకి వస్తుంది.
అయమ్ అస్తి మమ బ్రహ్మన్ సంశయస్ తం నివారయ । కిమ్ ఇదం భగవన్ నామ పాషాణాఖ్యానమ్ ఉచ్యతే
ఓ బ్రహ్మన్! నాకు ఒక సందేహం ఉంది, దయచేసి దాన్ని తీర్చండి. భగవంతుడా, 'పాషాణ ఉపమానం' అని చెప్పబడేది ఏమిటో వివరించండి.
సర్వత్ర సర్వదా సర్వమ్ అస్తీతి ప్రతిపాదనే । పాషాణాఖ్యానదృష్టాన్తో మయాయం తవ కథ్యతే
ప్రతి చోట, ప్రతి సమయంలో, అన్నీ ఉన్నాయని చెప్పడానికే, నీకు అర్థమయ్యేలా 'పాషాణ ఉపమానం' అనే ఈ ఉదాహరణను నేను చెబుతున్నాను.
నీరన్ధ్రైకఘనాఙ్గస్య పాషాణస్యాపి కోటరే । సన్తి సర్గసహస్రాణి కథయేతి ప్రదర్శ్యతే
ఒక దట్టమైన, దుర్గమమైన రాయిలోని చిన్న రంధ్రంలో కూడా అనేక సృష్టులు ఉన్నాయని చెప్పబడింది, చూపించబడింది.
భూతాకాశే మహత్య్ అస్మిన్ స్వం శూన్యత్వమ్ అనుజ్ఝతి । సన్తి సర్గసహస్రాణి కథయేతి ప్రదర్శ్యతే
ఈ విస్తారమైన భూతాకాశంలో దాని స్వంత ఖాళీ తనం మిగిలేలా ఉంటుంది; అనేక సృష్టులు ఇక్కడ ఉన్నాయని చెప్పబడింది, చూపించబడింది.
కుడ్యాదౌ సన్తి సర్గౌఘా ఇతి చేత్ కథ్యతే మునే । తత్ ఖే విభాన్తి సర్గౌఘా ఇతి కిం న ప్రదర్శ్యతే
ఓ మునీశ్వరా! గోడలో లేదా ఇతరత్రా సృష్టుల సమూహాలు ఉన్నాయని చెబితే, ఆకాశంలో కూడా సృష్టుల సమూహాలు ఎందుకు కనబడవు?
ఏతత్ తే వర్ణితం రామ ముఖ్యమ్ ఏవ మయాఖిలమ్ । యో ఽయమ్ ఆలక్ష్యతే సర్గస్ సర్గ ఏవ ఖమ్ ఆస్థితమ్
ఓ రామా! నేను నీకు ముఖ్యంగా, పూర్తిగా వివరించినది ఇదే. మనకు కనబడే ఈ సృష్టే ఆకాశంలో స్థితమైన సృష్టి.
ఆదావ్ ఏవ హి నోత్పన్నమ్ అద్యాపి చ న విద్యతే । దృశ్యం యచ్ చావభాతీదం తద్ బ్రహ్మ బ్రహ్మణి స్థితమ్
ప్రారంభంలో ఇది పుట్టలేదు, ఇప్పటికీ లేదు. కనబడుతున్నది అన్నీ బ్రహ్మమే, అది బ్రహ్మంలోనే నిలిచిఉంది.
నాస్తి భూర్ అణుమాత్రాపి సర్గైర్ నిర్వివరా న యా । న చ క్వచన విద్యన్తే సర్గా బ్రహ్మఖమ్ ఏవ తత్
ఈ భూమిలో సృష్టులు లేని ఒక రేణువైనా లేదు. అలాగే ఎక్కడా ఆ సృష్టులు కనిపించవు. అది బ్రహ్మ యొక్క ఆకాశమే.
వారిణో నాణుర్ అప్య్ అస్తి సర్గైర్ నిర్వివరో న యః । న చ క్వచన సర్గాస్ తే సన్తి బ్రహ్మఖమ్ ఏవ తత్
నీటిలో సృష్టులు లేని ఒక రేణువైనా లేదు. అలాగే ఎక్కడా ఆ సృష్టులు కనిపించవు. అది బ్రహ్మ యొక్క ఆకాశమే.
న తేజసో ఽణుర్ అప్య్ అస్తి సర్గైర్ నిర్వివరో న యః । న చ క్వచన విద్యన్తే సర్గా బ్రహ్మఖమ్ ఏవ తత్
అగ్నిలో సృష్టులు లేని ఒక రేణువైనా లేదు. అలాగే ఎక్కడా ఆ సృష్టులు కనిపించవు. అది బ్రహ్మ యొక్క ఆకాశమే.
న వాయోర్ అణుర్ అప్య్ అస్తి సర్గైర్ నిర్వివరో న యః । న చ క్వచన సర్గాస్ తే సన్తి బ్రహ్మఖమ్ ఏవ తత్
సృష్టుల వల్ల రంధ్రాలు లేని గాలిలో కనీసం ఒక అణువు కూడా లేదు. అలాంటి సృష్టులు ఎక్కడా లేవు. అది బ్రహ్మఖం మాత్రమే.
ఖం నాణుమాత్రమ్ అప్య్ అస్తి సర్గైర్ నిర్వివరం న యత్ । న చ క్వచన విద్యన్తే సర్గా బ్రహ్మఖమ్ ఏవ తత్
సృష్టుల వల్ల రంధ్రాలు లేని ఖం (ఆకాశం)లో చిన్న భాగం కూడా లేదు. అలాంటి సృష్టులు ఎక్కడా కనిపించవు. అది బ్రహ్మఖమే.
న సా మహాభూతతాస్తి సర్గైర్ నిర్వివరా న యా । న చ క్వచన విద్యన్తే సర్గా బ్రహ్మఖమ్ ఏవ తే
సృష్టుల వల్ల రంధ్రాలు లేని మహాభూతాల స్థితి ఎక్కడా లేదు. అలాంటి సృష్టులు ఎక్కడా లేవు. అవన్నీ బ్రహ్మఖమే.
ప్రాణ్యఙ్గో నాణుర్ అప్య్ అస్తి సర్గైర్ నిర్వివరో న యః । న చ క్వచన సర్గాస్ తే సన్తి బ్రహ్మఖమ్ ఏవ తత్
సృష్టుల వల్ల రంధ్రాలు లేని ప్రాణి అవయవంలో ఒక అణువు కూడా లేదు. అలాంటి సృష్టులు ఎక్కడా లేవు. అది బ్రహ్మఖమే.
శైలానాం నాణుర్ అప్య్ అస్తి స సర్గైర్ యో న నిర్ఘనః । న చ క్వచన విద్యన్తే సర్గా బ్రహ్మఖమ్ ఏవ తత్
ఈ సృష్టుల వల్ల పర్వతాల్లో కనీసం ధూళిబిందువైనా ఖాళీగా ఉండదు. అలాగే ఎక్కడా సృష్టులు కనిపించవు — అక్కడ బ్రహ్మం మాత్రమే విస్తరించి ఉంటుంది.
బ్రహ్మణో నాణుర్ అప్య్ అస్తి సర్గైర్ నిర్వివరో న యః । న చ క్వచన సర్గాస్ తే సన్తి బ్రహ్మఖమ్ ఏవ తత్
బ్రహ్మంలో కూడా సృష్టుల వల్ల చిన్న రంధ్రమైనా లేకుండా ఉండదు. కానీ ఆ సృష్టులు ఎక్కడా లేవు — అక్కడ బ్రహ్మం మాత్రమే ఉంది.
సర్గేషు నాణుర్ అప్య్ అస్తి న బ్రహ్మాత్మైవ యస్ సదా । బ్రహ్మ సర్గస్ తథా త్వ్ ఏష వాచి భేదో న వస్తుని
సృష్టుల్లో కూడా బ్రహ్మాత్మ స్వరూపం కానిది కనీసం ధూళిబిందువైనా లేదు. అందువల్ల సృష్టి, బ్రహ్మం రెండూ ఒక్కటే — వాస్తవానికి తేడా లేదు, మాటల్లో మాత్రమే తేడా ఉంది.
సర్గ ఏవ పరం బ్రహ్మ పరం బ్రహ్మైవ సర్గతా । మనాగ్ అప్య్ అస్తి న ద్వైతమ్ అత్రాగ్న్యర్కౌష్ణ్యయోర్ ఇవ
సృష్టే పరబ్రహ్మం, పరబ్రహ్మమే సృష్టి. ఇక్కడ చిన్న తేడా కూడా లేదు — అగ్ని, సూర్యుని వేడి, వెలుతురు వలె.
ఇమే సర్గా ఇదం బ్రహ్మ చేత్య్ ఏతా వాక్యదృష్టయః । విదార్యదారురవవద్ భాన్త్య్ అర్థపరివర్జితాః
ఈ సృష్టులు, ఇది బ్రహ్మం అని చెప్పే మాటలు, లోపలేమీ లేని పొద చెక్క అరుపుల్లా, వాస్తవమైన అర్థం లేకుండా ఖాళీగా వినిపిస్తాయి.
ద్వైతమ్ ఐక్యం చ యత్రాస్తి న మనాగ్ అపి తత్ర తే । సర్గబ్రహ్మాదిశబ్దార్థాẖ కథం కస్యేవ భాన్తు తే
ఎక్కడ ద్వైతమూ, ఏకత్వమూ లేవో, అక్కడ సృష్టి, బ్రహ్మం వంటి మాటలకు ఎవరికైనా ఏమాత్రం అర్థం ఉండగలదు?
శాన్తమ్ ఏకమ్ అనాద్యన్తమ్ ఇదమ్ అచ్ఛమ్ అనామయమ్ । వ్యవహారవతో ఽప్య్ అఙ్గ జ్ఞస్య మౌనం శిలాఘనమ్
ఇది శాంతమైనది, ఒక్కటే, ఆది అంతములేనిది, నిర్మలమైనది, బాధలేనిది. ప్రియమైనవాడా, లోకంలో వ్యవహారాలు చేసే జ్ఞానులకు కూడా వారి మౌనం పర్వత శిలల నిశ్శబ్దంలా ఉంటుంది.
నిర్వాణమ్ ఏవమ్ అఖిలం నభ ఏవ దృశ్యం త్వం చాహమ్ అద్రినిచయాశ్ చ సురాసురాశ్ చ । తాదృగ్ జగత్ సమవలోకయ యాదృగ్ అఙ్గ స్వప్నే ఽన్యజన్తుమనసి వ్యవహారజాలమ్
ఈ విధంగా, అన్నీ మోక్షమే, ఆకాశంలో కనిపించునట్లు మాత్రమే ఉన్నాయి. నీవు, నేను, కొండలు, దేవతలు, దానవులు — ఇవన్నీ కలలో ఎవరికో మనసులో ఏర్పడే వ్యవహారాల మాదిరిగానే కనిపిస్తున్నాయి.
అనన్తరం నభẖకోశకుటీకోటరకే మునే । తవ ధ్యానాత్ ప్రబుద్ధస్య వృత్తం వర్షశతేన కిమ్
ఓ మునీంద్రా, ఆ తరువాత, నీవు ఆకాశపు గుహలో ధ్యానం ముగించుకొని మేలుకొని ఉన్న ఆ వంద సంవత్సరాల కాలంలో ఏమి జరిగింది?
తతో ధ్యానాత్ ప్రబుద్ధో ఽహం శ్రుతవాంస్ తత్ర నిస్స్వనమ్ । మృద్వ్ అవ్యక్తపదం హృద్యం న చ వాద్యాన్ న గేయతః
తర్వాత, నేను ధ్యానం నుండి మేలుకొని అక్కడ ఓ స్వరరహితమైన, మృదువైన, స్పష్టంగా వినిపించని, హృదయానికి హాయిగా అనిపించే ఓ ధ్వని వినిపించింది. అది వాద్యాల నుండీ, గానాల నుండీ కాదు.
స్త్రీస్వభావాద్ ఇవ మృదు మధురం చానినాది చ । స్వల్పాఙ్గత్వాద్ అనిర్హ్రాది మయా తద్ వాక్యమ్ ఊహితమ్
ఆ స్వరం స్త్రీ స్వభావంలా మృదువుగా, మధురంగా, స్పష్టమైన ఆరంభం లేకుండా వినిపించింది. అది చాలా సూక్ష్మంగా, స్పష్టంగా కాకపోవడంతో, దాని అర్థాన్ని నేను ఊహించుకున్నాను.
ఇన్దిన్దిరరుతాకారం తన్త్రీరణనరఞ్జనమ్ । న రోదనం న పఠనం వంశకోశసమస్వనమ్
ఆ ధ్వని తేనెటీగల గుంజులా, తంతుల రణనంలా, హృదయానికి ఆనందాన్ని కలిగించేలా వినిపించింది. అది ఏడుపు కాదు, పఠనం కాదు, కానీ వెదురు బొమ్మలోంచి వచ్చే స్వరంలా అనిపించింది.