యథా శూన్యత్వమ్ ఆకాశే ద్రవత్వం చ యథా జలే । అనన్యాత్మమయే శుద్ధా సర్గతేయం తథాత్మని
ఎలా ఆకాశంలో శూన్యత, నీటిలో ద్రవత్వం ఉంటాయో, అలాగే ఆత్మతో వేరుగా లేని ఈ పవిత్రమైన సృష్టి కూడా ఆత్మలోనే ఉంది.
భారూపమ్ ఇదమ్ ఆశాన్తం జగద్ బ్రహ్మైవ నస్ తతమ్ । అనాదినిధనం సత్యం నోదేతి న చ నశ్యతి
ఈ అంతులేని రూపాలుగల జగత్తు బ్రహ్మంతోనే నిండిపోయి ఉంది. ఇది ఆది అంతములేని నిజమైనది, పుట్టదు, నశించదు.
దేశాద్ దేశాన్తరప్రాప్తౌ క్షణాన్ మధ్యే విదో వపుః । యత్ తజ్ జగద్ ఇతీవేదం వ్యోమాత్మాత్మన్య్ అవస్థితమ్
ఒక చోటు నుంచి మరొక చోటుకు వెళ్ళేటప్పుడు, ఆ మధ్యలో క్షణాల్లో శరీరం కనబడదు. అలాగే ఈ జగత్తు కూడా మనలోనే, ఆకాశంలాంటి ఆత్మగా స్థిరంగా ఉంది అని తెలుసుకో.
యథా స్పన్దో ఽనిలే తోయే ద్రవత్వం వ్యోమ్ని శూన్యతా । తథా జగద్ ఇదం భాతమ్ అనన్యత్ త్వ్ ఇదమ్ ఆత్మని
ఎలా గాలి లో కదలిక, నీటిలో ద్రవత్వం, ఆకాశంలో ఖాళీదనం ఉంటాయో, అలాగే ఈ జగత్తు కూడా మన ఆత్మతో వేరుగా కాకుండా, అదే రూపంలో ప్రకాశిస్తుంది.
సంవిన్నభో నను జగన్నభ ఇత్య్ అనఙ్కమ్ ఆత్మన్య్ అవస్థితమ్ అనస్తమయోదయాఙ్కమ్ । తత్రాఙ్గభూతమ్ అఖిలం తదనన్యద్ ఏవ శూన్యం నిరస్తకలనో ఽమ్బరశాన్తమ్ ఆస్స్వ
చైతన్యం అనే ఆకాశమే ఈ జగత్తుకు ఆకాశం. అది ఆత్మలో గుర్తుల్లేకుండా నిశ్చలంగా ఉంది; దానికి ఉదయం, సాయంకాలం లేవు. అందులోని అన్నీ దాని భాగాలే, దానితో వేరుగా ఏమీ లేదు. అంతా ఖాళీగా, విభాగాలు లేని ఆకాశశాంతిలో నీవు నిలిచిపో.
భావాభావగ్రహోత్సర్గస్థూలసూక్ష్మచరాచరాః । ఆదావ్ ఏవ హి నోత్పన్నాస్ సర్గాదౌ కారణం వినా
ఉండటం, ఉండకపోవడం, పట్టుకోవడం, వదిలిపెట్టడం, స్థూలం, సూక్ష్మం, కదిలే, కదలని—all ఇవన్నీ సృష్టి మొదట్లో పుట్టలేదు. కారణం లేకుండా సృష్టి మొదలవదు.
న త్వ్ అమూర్తో హి చిద్ధాతుẖ కారణం భవితుం క్వచిత్ । ఖాత్మాశక్తస్ సమూర్తీనాం బీజమ్ ఉర్వీరుహామ్ ఇవ
అరూపమైన ఆ చైతన్య స్వరూపం ఎప్పుడూ ఏదైనా కారణం కాలేదు; ఆకాశంలాంటి ఆత్మకు రూపాలకి విత్తనంగా ఉండే శక్తి లేదు, భూమి మొక్కలకు విత్తనంగా ఉండలేనట్లు.
స్వభావమ్ ఏవ సతతం భావయన్ భావనాత్మకమ్ । ఆత్మన్య్ ఏవ హి చిద్ధాతుస్ సర్గానుభవవత్ స్థితః
తన స్వభావాన్ని ఎప్పుడూ ధ్యానిస్తూ, ఆ చైతన్య ధాతువు ధ్యానం రూపంగా తనలోనే స్థిరంగా ఉండి సృష్టిని అనుభవిస్తుంది.
ఆస్వాదయన్ నిజం భావం చిద్ధాతుర్ గగనాత్మకః । బద్ధస్ సర్గప్రలాపేన క్షీవẖ క్షుబ్ధతయా యథా
తన స్వరూపాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, ఆ గగనస్వరూపమైన చైతన్య ధాతువు సృష్టి మాయలో బంధించబడి, అలసిపోయి, కలవరంగా ఉంటుంది.
యదా సర్వమ్ అనుత్పన్నం నాస్త్య్ ఏవాపి చ దృశ్యతే । తదా బ్రహ్మైవ విద్ధీదం సమం శాన్తమ్ అసత్సమమ్
ఎప్పుడు ఏదీ ఉత్పన్నం కాలేదు, ఏదీ కనిపించదు, అప్పుడు ఇదే బ్రహ్మమని తెలుసుకో — అది సమంగా, శాంతంగా, అసత్తుతో సమానంగా ఉంటుంది.
చిన్నభశ్ చిన్నభస్య్ ఏవ పయసీవ పయోద్రవః । చిత్త్వాత్ కచతి యత్ తేన తద్ ఏవ చ జగత్ కృతమ్
ఎలా నీటిలోంచి నీరు పుట్టినట్టు, ఆకాశంలోంచి ఆకాశం వచ్చినట్టు, మనసు నుండి ఏది కనబడితే అది కూడా మనసే. అందుకే ఈ లోకం కూడా అంతా మనసు వల్లే ఏర్పడింది.
స్వప్నే చిద్ ఏవ జగద్ ఇత్య్ ఉదేతి విమలా యథా । కాచకచ్యేన కచతి తథేత్థం సాదిసర్గఖే
మనకు కలలో కనిపించే లోకం కూడా స్వచ్ఛమైన మనసులోనే పుట్టి, అదే లోపల వెలిగిపోతూ, అద్దంలో ప్రతిబింబం కనిపించినట్టు నడుస్తుంది. అలాగే, మనసు ఆకాశంలో సృష్టి కూడా ఇలానే జరుగుతుంది.
చిత్కాచకచ్యకచనం యథా స్వప్నే జగద్ భవేత్ । తథైవ జాగ్రదభిధం తత్ఖమాత్రమ్ ఇదం స్థితమ్
కలలో లోకం మనసులోనే ప్రతిబింబంలా కనిపించడంలా, ఇదే విధంగా మేలుకున్నప్పుడు కనిపించే ఈ లోకమూ కేవలం మనసు వ్యాప్తిగా మాత్రమే ఉంది.
ఆదిసర్గే హి చిత్స్వప్నో జాగ్రద్ ఇత్య్ అభిశబ్ద్యతే । అద్యరాత్రౌ చితేస్ స్వప్నస్ స్వప్న ఇత్య్ అభిశబ్ద్యతే
సృష్టి ఆరంభంలో మనసులో కలిగే కలను మేలుకున్నదిగా అంటారు. అలాగే, రాత్రిపూట మనసులో కలిగే కలను కలగానే అంటారు.
పూర్వప్రవృత్తా సరితాం రూఢాద్యాపి యథా స్థితా । తరఙ్గలేఖా సృష్టీనాం పదార్థరచనా తథా
ఎంతగా నదిలో పూర్వం వచ్చిన ప్రవాహం వల్ల అలలు ఏర్పడతాయో, అవి ఇంకా కనిపిస్తూనే ఉంటాయో, అలాగే సృష్టిలోని వస్తువుల ఏర్పాట్లు కూడా అలల చిహ్నాల్లా మిగిలిపోతాయి.
యథా వారి తరఙ్గశ్రీస్ సరితాం రచనామ్ ఇతా । తథా చిద్వ్యోమ్ని చిద్బీజసత్తాన్తస్ సృష్టితామ్ ఇతా
ఎలా నీరు అలల రూపంలో నదుల నిర్మాణానికి కారణమవుతుందో, అలాగే చైతన్యాకాశంలో చైతన్యబీజం ఉండటం వల్లే సృష్టి ఏర్పడుతుంది.
మృతస్యానన్తనాశశ్ చేత్ తన్ నిద్రాసుఖమ్ ఏవ తత్ । భూయశ్ చేద్ ఏతి సంసారస్ తత్ సుఖం నవమ్ ఏవ తత్
ఒకవేళ మరణించినవాడికి అంతులేని లయమే ఉంటే, అది నిద్రలో కలిగే ఆనందమే. మరలా జననం వస్తే, ఆ ఆనందం కొత్తదిగా మారుతుంది.
కుకర్మభ్యస్ తు చేద్ భీతిస్ సా సమేహ పరత్ర చ । తస్మాద్ ఏతే సమసుఖే సర్వేషాం మృతిజన్మనీ
చెడుకార్యాల వల్ల భయం ఉంటే, ఆ భయం ఇక్కడ కూడా, పరలోకంలో కూడా ఉంటుంది. అందువల్ల అందరికీ జననం, మరణం సమానమైన శాంతిని ఇస్తాయి.
మరనం జీవితం వాస్తు సదృక్షే వాసనే తయోః । ఇతి విశ్రాన్తచిత్తో యస్ సో ఽన్తశ్శీతల ఉచ్యతే
ఎవరికి మరణం, జీవితం రెండూ ఒకే విధంగా అనిపిస్తాయో, ఎవరి మనసు పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉందో, అతడిని లోపల నుండి చల్లగా ఉన్నవాడని అంటారు.
అత్యన్తాభావసంవిత్త్యా సర్వదృశ్యస్య వేదనమ్ । ఉదేత్య్ అపాస్తసంవేద్యం సతి చాసతి సర్గకే
ప్రపంచంలో ఉన్న ప్రతిదానికీ పూర్తిగా లేనట్టుగా భావించే అవగాహన వల్లే, మనకు కనిపించే ప్రతిదీ అనుభూతి వస్తుంది. దృష్టవ్యాన్ని పక్కన పెట్టినప్పుడు, సృష్టి ఉంది అన్నా, లేదు అన్నా చెప్పలేం.
యన్ న చేత్యం న చిద్రూపం యచ్ చిత్తైర్ అప్య్ అచేతితమ్ । తద్భావైక్యం గతాస్ తజ్జ్ఞాశ్ శాన్తా వ్యవహృతౌ స్థితేః
ఏది మనసుతో కూడా గ్రహించలేమో, అది జ్ఞానం కాదు, అది చైతన్య స్వరూపం కాదు—అలాంటి దానితో ఏకత్వాన్ని పొందినవారు, దాన్ని నిజంగా తెలిసినవారు, వారు లోపల ప్రశాంతంగా ఉంటారు, బాహ్యంగా పనుల్లో ఉన్నా.
చిత్కాచకాచకచ్యం యజ్ జగన్ నామ్నా తద్ ఉచ్యతే । అత్యచ్ఛే పరమాకాశే బన్ధమోక్షదృశẖ కుతః
ఈ జగత్తు అనేది చైతన్యం తళతళలాడే రూపమే. పరమ స్పష్టమైన ఆకాశంలో బంధం, విముక్తి అనే భావనలు ఎలా వస్తాయి?
చిన్నభస్స్పన్దమాత్రాత్మ సఙ్కల్పాత్మతయా జగత్ । సభూతమయమ్ ఏవేదం న పృథ్వ్యాదిమయం క్వచిత్
ఈ లోకమంతా మనస్సులో కలిగే అలజడిలాంటి భావన మాత్రమే. ఇది మన ఊహలోనే ఉనికిలో ఉంది. ఇది వాస్తవంగా భూతాల వల్ల ఏర్పడింది కాదు, భూమి మొదలైన పదార్థాల వల్ల ఏర్పడింది కాదు.
నేహ దేశో న కాలో ఽస్తి న ద్రవ్యం న క్రియా న ఖమ్ । సద్ ఇవాఖిలమ్ ఉచ్ఛూనం చాప్య్ అనుచ్ఛూనమ్ అప్య్ అసత్
ఇక్కడ స్థలం లేదు, కాలం లేదు, పదార్థం లేదు, చర్య లేదు, ఆకాశం లేదు. అన్నీ నిజంగా ఉన్నట్లే కనిపిస్తున్నా, వాస్తవానికి ఇవన్నీ శూన్యమే, శూన్యముకాదు కూడా, అసలే లేనివే.
భాతి కేవలమ్ ఏవేత్థం పరమార్థఘనం ఘనమ్ । యన్ న శూన్యం న చాశూన్యమ్ అత్యచ్ఛం గగనాద్ అపి
ఇక్కడ పరిపూర్ణమైన పరమార్థస్వరూపమే మెరిసిపోతుంది. అది శూన్యమూ కాదు, శూన్యముకాదు కూడా, ఆకాశం కన్నా ఇంకా పారదర్శకంగా ఉంటుంది.
సాకారమ్ అప్య్ అనాకారమ్ అసద్ ఏవాతిభాసురమ్ । అతిశుద్ధైకచిన్మాత్రం స్ఫారం స్వప్నపురం యథా
అది రూపంతో కనిపించినా, రూపం లేకుండా కనిపించినా, నిజంగా అది లేనిదే. అది అత్యంత ప్రకాశవంతమైనది, పరమ పవిత్రమైనది, కేవలం చైతన్యమే. అది కలలో కనిపించే నగరంలా విస్తారంగా ఉంటుంది.
నిర్వాణమ్ ఏవమ్ ఇదమ్ ఆతతమ్ ఇత్థమ్ అన్తశ్ చిద్వ్యోమ్న ఆబిలమ్ అనాబిలరూపమ్ ఏవ । నానేవ న క్వచిద్ అపి ప్రసృతం న నానా శూన్యత్వమ్ అమ్బర ఇవామ్బుని వా ద్రవత్వమ్
విముక్తి అనేది ఇలానే అంతర్గత చైతన్యాకాశంలో వ్యాపించి ఉంటుంది. అది కొన్నిసార్లు మబ్బుగా, కొన్నిసార్లు మబ్బులేని రూపంలో కనిపిస్తుంది. అది ఎన్నడూ విభిన్నంగా లేదా ఎక్కడైనా విస్తరించిందిగా ఉండదు. దాని ఖాళీదనం ఆకాశంలా, లేదా నీటిలో ద్రవత్వంలా ఉంటుంది.
సర్వత్ర సర్వదా సర్వం సర్వథా వ్యోమ్ని చిన్మయే । సాధు సమ్భవతి స్వచ్ఛం శూన్యత్వమ్ ఖ ఇవాఖిలే
ప్రతి చోట, ప్రతి సమయంలో, ప్రతిదీ, అన్ని విధాలుగా, శుద్ధ చైతన్యాకాశంలోనే ఉంటుంది. ఆ ఖాళీదనం, ఆకాశంలా, అన్ని విషయాల్లో స్పష్టంగా వెలుగుతుంది.
యత్ర విత్ తత్ర సర్గశ్రీర్ అవ్యోమ్ని వ్యోమ్ని చాస్తి విత్ । చిన్మయత్వాత్ పదార్థానాం సర్వేషాం నాస్త్య్ అవిత్ క్వచిత్
ఎక్కడ చైతన్యం ఉంటే, అక్కడ సృష్టి మహిమ కూడా ఉంటుంది. ఖాళీగా కనిపించే చోట కూడా చైతన్యమే ఉంటుంది. ఎందుకంటే అన్ని పదార్థాలు చైతన్యంతోనే ఏర్పడినవి, అందువల్ల ఎక్కడా చైతన్యం లేని స్థలం లేదు.
పదార్థజాతం శైలాది యథా స్వప్నే పురాది వా । చిద్ ఏవైకం పరం వ్యోమ తథా జాగ్రత్పదార్థభూః
ఎలా కలలో పర్వతాలు, పట్టణాలు మొదలైన పదార్థాలు కనిపిస్తాయో, అలాగే మేల్కొన్నపుడు కనిపించే పదార్థాల ప్రపంచం కూడా పరమమైన చైతన్యాకాశమే.