సర్గస్య కారణం తత్ర న కిఞ్చిద్ ఉపపద్యతే । మలమ్ ఆకారబీజాది మాయామోహభ్రమాదికమ్
అందులో సృష్టికి కారణమైందని ఏదీ చెప్పలేం—కాదు మలము, కాదు రూపం పుట్టించే విత్తనం, కాదు మాయ, మోహం, లేదా భ్రమ.
కేవలం శాన్తమ్ అత్యచ్ఛమ్ ఆద్యన్తపరివర్జితమ్ । తద్ విద్యతే యత్ర కిల ఖమ్ అపి స్థూలమ్ అశ్మవత్
అక్కడ కేవలం పరమశాంతమైనది, పూర్తిగా నిర్మలమైనది, ఆది అంతములేని స్వరూపమే ఉంటుంది. అక్కడ స్థూలంగా కనిపించే ఆకాశం కూడా రాయి లాగా ఉన్నట్లు చెప్పబడుతుంది.
న చ నాస్తీతి తద్ వక్తుం శక్యతే విద్వపుర్ యతః । న చైవాస్తీతి తద్ వక్తుం యుక్తం శాన్తమ్ అలం యతః
అది లేదని చెప్పడం సరి కాదే, ఎందుకంటే జ్ఞానులు దాని గురించి తెలుసుకుంటారు. అలాగే, అది ఉందని కూడా చెప్పడం తగదు, ఎందుకంటే అది నిశ్శబ్దంగా, ఎలాంటి వాదనలకు అతీతంగా ఉంటుంది.
నిమేషయోజనశతం ప్రాప్తాయామ్ ఆత్మసంవిది । మధ్యే తస్యాం తు యద్ రూపం రూపం తస్య పదస్య తత్
ఆత్మజ్ఞానంలో ఒక నిమిషపు వంద యోజనల దూరాన్ని దాటి వెళ్లినప్పుడు, ఆ మధ్య కనిపించే రూపమే ఆ స్థితికి స్వరూపం.
తస్మిన్ పదే జగద్రూపం యద్ ఇదం దృశ్యతే స్ఫురత్ । సకారణమ్ ఇవాకారకరాలమ్ ఇవ భేదవత్
ఆ స్థితిలో ఈ జగత్తు రూపంగా కనిపించే ఏదైనా, కారణంతో, రూపంతో, భయంకరమైన వైవిధ్యంతో ప్రకాశించేలా అనిపించినా,
తత్ సర్వం కారణాభావాన్ న జాతం న చ విద్యతే । నాకారయుక్తం న జగన్ న చ ద్వైతైక్యసంయుతమ్
అది అన్నీ, కారణం లేకపోవడంవల్ల, పుట్టలేదు, నిజంగా లేదు. జగత్తు రూపం కలిగి లేదు, ద్వైతమో, అద్వైతమో కలిసినదీ కాదు.
యద్ అకారణకం తస్య సత్తా నేహోపపద్యతే । స్వయం నిత్యానుభూతే ఽర్థే కో ఽత్రాపహ్నవశక్తిమాన్
కారణం లేకుండా ఏదీ ఈ లోకంలో ఉనికి పొందదు. మనకు మనలో ఎప్పుడూ అనుభూతి అయ్యే విషయాన్ని ఎవరు నిరాకరించగలరు?
న చ శాన్తమ్ అనాద్యన్తం జగతẖ కారణం భవేత్ । బ్రహ్మామూర్తం సుమూర్తస్య దృశ్యస్యాబ్రహ్మరూపిణః
ప్రపంచానికి శాంతమైనది, ఆది అంతం లేనిది కారణం కాలేదు. బ్రహ్మ స్వరూపం, కనబడే ఈ జగత్తు స్వరూపానికి సమానం కాదు.
తస్మాత్ తత్ర జగద్రూపం యద్ ఆభానం తద్ ఏవ తత్ । స్వయమ్ ఏవ తద్ ఆభాతి చిదాకాశం చితి స్థితమ్
అందువల్ల, జగత్తు ఎలా కనిపిస్తే అది అదే. అది తనంతట తానే ప్రకాశిస్తుంది; ఆ చైతన్యము, జ్ఞానంలో స్థిరంగా ఉంటుంది.
జగచ్ చిద్ బ్రహ్మ భావాశ్ చ తథాభావో భ్రమాది చ । సర్వమ్ ఏకమ్ అజం శాన్తమ్ అద్వైతైక్యమ్ అనామయమ్
ఈ జగత్తు, చైతన్యం, బ్రహ్మ, అన్ని భావాలు, కనిపించడమూ, మాయా—ఇవన్నీ ఒకటే. అవి జన్మించనివి, శాంతమైనవి, ద్వంద్వం లేనివి, బాధలేనివి.
పూర్ణాత్ పూర్ణం ప్రసరతి పూర్ణే పూర్ణం విరాజతే । పూర్ణమ్ ఏవోదితం పూర్ణాత్ పూర్ణే పూర్ణం వ్యవస్థితమ్
పూర్ణత నుండి పూర్ణత పుట్టుకొస్తుంది; పూర్ణతలోనే పూర్ణత వెలుగుతుంది. పూర్ణత నుంచే పూర్ణత వెలిసింది; పూర్ణతలోనే పూర్ణత స్థిరంగా ఉంది.
శాన్తం సమం సముదయాస్తమయైర్ విహీనమ్ ఆకారముక్తమ్ అజమ్ అమ్బరమ్ అచ్ఛమ్ ఏవ । సర్వం సదా సదసద్ ఏవ తథోదితాత్మ నిర్వాణమ్ ఆద్యమ్ ఇదమ్ ఉత్తమబోధరూపమ్
శాంతంగా, సమంగా, ఆరంభం లేకుండా, అంతం లేకుండా, రూపం లేకుండా, జననం లేని, ఆకాశంలా నిర్మలంగా ఉన్నది ఇదే. ఇది అన్నీ, ఎప్పుడూ, ఉండేదీ, ఉండనిదీ, ఇలానే ఆత్మగా ప్రకటించబడింది. ఇదే ముక్తి, ఆదికాలపు, ఉత్తమమైన జ్ఞానరూపం.
జగన్నామ నభస్ స్వచ్ఛం సద్ బ్రహ్మ నభసి స్థితమ్ । నభో నభసి భాతీదం జగచ్ఛబ్దార్థ ఇత్య్ అజమ్
ఈ జగత్తు అనే పేరు ఆకాశానికే. అది స్వచ్ఛమైనది, నిజమైన బ్రహ్మం ఆకాశంలోనే నిలిచింది. ఆకాశం ఆకాశంలోనే ప్రకాశిస్తుంది. 'జగత్తు' అనే పదానికి అర్థం ఇదే, అది జననం లేనిది.
త్వమ్ అహం జగద్ ఇత్యాదిశబ్దార్థైర్ బ్రహ్మ బ్రహ్మణి । శాన్తం సమసమాభాసం స్థితమ్ అస్థితమ్ ఏవ సత్
‘నీవు’, ‘నేను’, ‘జగత్తు’ అనే పదాల అర్థాలన్నీ బ్రహ్మంలోనే బ్రహ్మంగా ఉన్నాయి. అవి శాంతంగా, సమంగా కనిపిస్తూ, నిలిచి ఉన్నట్టుగా, నిలవనట్టుగా కూడా, సత్యంగా ఉన్నాయి.
సముద్రగిరిమేఘోర్వీవిస్ఫోటమయమ్ అప్య్ అజమ్ । కాష్ఠమౌనవద్ ఏవేదం జగద్ బ్రహ్మావతిష్ఠతే
సముద్రం, పర్వతం, మేఘం, భూమి ఇవన్నీ కనిపించినా, ఇవన్నీ జనించనివే. ఎట్లా చెక్క దాన్ని మౌనంగా ఉండిపోతుందో, అలాగే ఈ జగత్తు బ్రహ్మంలో నిశ్చలంగా నిలిచి ఉంది.
ద్రష్టాద్రష్టైవ దృశ్యస్యాభావాత్ స్వాత్మని సంస్థితః । కర్తాకర్తైవ కర్తవ్యాభావతẖ కరణాద్ ఋతే
ఇక్కడ దృష్టి ఉండే వారు కేవలం దృష్టి మాత్రమే, ఎందుకంటే చూసే వస్తువు లేనప్పుడు వారు తమలోనే స్థిరంగా ఉంటారు. అలాగే, చేసే వారు కేవలం చేసే వారే, ఎందుకంటే చేయాల్సిన పని లేకుండా, కర్మ లేకుండా వేరుగా ఉంటారు.
న జ్ఞత్వం న చ కర్తృత్వం న జడత్వం న భోక్తృతా । న శూన్యతా న చార్థత్వమ్ ఇహ నాపి నఞర్థతా
ఇక్కడ ఎటువంటి తెలిసినదనం లేదు, చేసే హక్కు లేదు, జడత్వం లేదు, అనుభవించేవాడు కూడా లేడు. శూన్యత లేదు, ప్రయోజనం లేదు, అర్థం లేనిదనడం కూడా లేదు.
శిలాజఠరవత్ సత్యం ఘనమ్ ఏకమ్ అజం తతమ్ । సర్వం శాన్తమ్ అనాద్యన్తమ్ ఏకం విధినిషేధయోః
రాయి లోపలిలా, ఇది నిజమైనది, ఘనమైనది, ఏకమైనది, జనించనిది, అన్నింటినీ వ్యాపించినది. ఇది పూర్తిగా శాంతంగా ఉంది, ఆది అంతం లేవు, ఒక్కటే, ఆజ్ఞలకూ నిషేధాలకూ అతీతంగా ఉంది.
మరణం జీవితం సత్యమ్ అసత్యమ్ అశుభం శుభమ్ । సర్వమ్ ఏకమ్ అజం వ్యోమ వీచిజాలం జలం యథా
మరణమూ, జీవితం, సత్యమూ, అసత్యమూ, శుభమూ, అశుభమూ — ఇవన్నీ ఒక్కటే. అవి జనించని ఆకాశంలా, అలలు నీటిలో కలిసిపోయినట్టు, అంతా ఒకటే.
విద్భాగ ఏవ దృశ్యత్వం ద్రష్టృత్వం చైవ గచ్ఛతి । ఏతచ్ చ కల్పనం స్వప్నపురాదిష్వ్ అనుభూయతే
విభాగం వల్లే చూచేవాడు, చూచబడేది అనే భావన కలుగుతుంది. ఇది కల్పన మాత్రమే. కలలో పట్టణాలు కనిపించడంలా ఇదీ అనుభవంలోకి వస్తుంది.
ఏవమ్ అచ్ఛం పరాకాశే స్వప్నపత్తనవజ్ జగత్ । భాతి ప్రథమమ్ ఏవేదం బ్రహ్మైవేత్థమ్ అతస్ స్థితమ్
ఇలా స్వచ్ఛమైన ఆకాశంలో ఈ లోకం మొదట కలలో పట్టణంలా మెరిసిపోతుంది. ఇది బ్రహ్మమే, అలాగే నిలిచిఉంటుంది.
తద్ ఇదం తాదృశం విద్ధి సర్వం సర్వాత్మకం చ యత్ । దేశాద్ దేశాన్తరప్రాప్తౌ విదో మధ్యమ్ అనఙ్కితమ్
ఏది కనిపించినా అది అన్నింటిలోనూ వ్యాపించి ఉందని తెలుసుకో. ఒక చోటినుంచి ఇంకో చోటికి వెళ్ళినప్పుడు, తెలిసినవాడు మధ్యలో ఎటువంటి గుర్తు లేకుండా ఉంటాడు.
చిద్వ్యోమ్నశ్ శాన్తశాన్తస్య మధ్యమ్ ఏవైవమ్ ఆస్థితమ్ । జగత్తయేవ సలిలమ్ ఏవోర్మ్యాదితయా యథా
చైతన్యము అనే నిర్మలమైన ఆకాశంలో ఎప్పుడూ శాంతంగా ఉండే మధ్య భాగం ఇలానే స్థిరంగా ఉంటుంది. ఈ లోకము నీటిలా, అలలు మొదలైనవిగా కనిపించడమే.
యద్ ఉదేత్య్ ఉదితం యచ్ చ యచ్ చ నోదేతి నోదితమ్ । దేశాద్ దేశాన్తరప్రాప్తౌ విదో మధ్యాన్ న భేది తత్
ఏది ఉద్భవించినా, ఏది ఉద్భవించకపోయినా, ఒక చోటు నుండి మరొక చోటుకు వెళ్ళినప్పుడు, తెలిసినవాడు మధ్యలో ఎక్కడా విడిపోవడం జరగదు.
అతẖ కిలాస్య సర్గస్య కారణం శశశృఙ్గవత్ । ప్రయత్నేనాపి చాన్విష్టం న కిఞ్చిద్ ఉపలభ్యతే
అందువల్ల, ఈ సృష్టికి కారణం నక్కకు కొమ్ము ఉన్నట్లు ఊహలోనే ఉంది. ఎంత ప్రయత్నించినా దానికి అసలు ఆధారం ఏమీలేదు.
యద్ అకారణకం భాతి తద్ అభాతం భ్రమాత్మకమ్ । భ్రమస్యాసత్యరూపస్య సత్యతా కథమ్ ఉచ్యతే
కారణం లేకుండా కనిపించేది వాస్తవంలో లేదు, అది మాయ మాత్రమే. అసత్యమైన మాయకు నిజమైనదని ఎలా చెప్పగలం?
కారణేన వినా కార్యం కిల కిం నామ విద్యతే । యద్ అపుత్రస్య సత్పుత్రదర్శనం స భ్రమో న సత్
కారణం లేకుండా ఫలితం ఎప్పుడైనా ఉంటుందా? కుమారుడు లేని వాడికి మంచి కుమారుడిని చూడటం కల్పన మాత్రమే, అది నిజం కాదు.
యస్ త్వ్ అకారణకో భాతి స స్వభావో విజృమ్భతే । సర్వరూపేణ సఙ్కల్పగన్ధర్వనగరాదివత్
కారణం లేకుండా కనిపించేది దాని స్వభావమే విస్తరించడమే. అది అన్ని రూపాల్లో వ్యక్తమవుతుంది, మనసులో ఊహించుకున్న గంధర్వనగరంలా.
దేశాద్ దేశాన్తరప్రాప్తౌ క్షణాన్ మధ్యం విదో వపుః । స్వరూపమ్ అజహత్ త్వ్ ఏవ రాజతే ఽర్థవివర్తవత్
ఒక శరీరం ఒక చోటు నుండి మరో చోటుకు వెళ్లినప్పుడు, నిజాన్ని తెలిసినవారు దాని స్వరూపం ఎప్పుడూ మారదని చూస్తారు. అది వస్తువు ఒక రూపం నుండి మరో రూపానికి మారినట్టు ప్రకాశిస్తుంది.
బోధ ఏవ కచత్య్ అర్థరూపేణ స చ ఖాద్ అణుః । దృష్టాన్తో ఽత్రానుభూతో ఽన్తస్ స్వప్నసఙ్కల్పపర్వతః
బోధనే వస్తువుల రూపంగా ప్రకాశిస్తుంది. అది ఆకాశంలా, పరమణువులా ఎంతో సూక్ష్మంగా ఉంటుంది. దీనికి ఉదాహరణగా మన కలలో ఊహించుకున్న పర్వతాన్ని తీసుకోవచ్చు.