జ్ఞప్తిర్ అప్య్ ఆత్మతత్త్వశ్రీḫ పరిజ్ఞాతాపి శామ్యతి । జ్ఞేయాభావే త్వ్ అనిర్వాచ్యా శిష్యతే శాశ్వతం శివమ్
ఆత్మ తత్వం కూడా పూర్తిగా తెలుసుకున్నప్పుడు, అది కూడా శాంతిస్తుంది. తెలుసుకోవాల్సినది ఏమీ లేకపోతే, వర్ణించలేని, శాశ్వతమైన, మంగళకరమైనది మాత్రమే మిగిలిపోతుంది.
అశరీరాద్య్ అవిశ్వాత్మ సర్వం శాన్తమ్ ఇదం తతమ్ । జ్ఞానజ్ఞేయజ్ఞప్తిమాత్రం దృషన్మౌనమ్ అవస్థితమ్
ఈ సమస్తం శరీరం లేకుండా, ప్రపంచం లేని స్వరూపంగా, సంపూర్ణంగా శాంతంగా విస్తరించి ఉంది. ఇది జ్ఞానం, తెలుసుకోవడం, జ్ఞాపకం మాత్రమేగా, నిశ్శబ్ద సాక్షిగా నిలిచిఉంది.
శాన్తాన్తẖకరణాస్ స్వచ్ఛాశ్ శిలాపుత్రకకోశవత్ । చలన్తశ్ చాచలన్తశ్ చ జ్ఞరూపా ఏవ తిష్ఠత
యావరికి మనస్సు ప్రశాంతంగా, నిర్మలంగా ఉండునో, వారు స్ఫటికపు పొరలా స్వచ్ఛంగా ఉంటారు. వారు కదిలినా, కదలకపోయినా, జ్ఞానమే రూపంగా నిలిచిపోతారు.
అజ్ఞేయజ్ఞత్వసద్రూపాస్ సదసత్సారరూపిణః । ఆకాశకోశవిశదా భవతాభవభూమయః
తెలియనిది, తెలిసినది, అసత్యమైనది—ఇవి అన్నీ కలిసిన స్వరూపంగా, ఉండటమూ లేకపోవటమూ రెండింటి సారాన్ని కలిగి, ఆకాశంలా నిర్మలంగా, అవిర్భావం, నివృత్తి అనే స్థితులు ఉంటాయి.
యథాస్థితం చ తిష్ఠన్తో గచ్ఛన్తశ్ చ యథాగతమ్ । యథాప్రాప్తైకకర్మాణస్ సమ్పద్యన్తే బుధాḫ పరమ్
విశేషులు తమకు వచ్చినట్లు వచ్చి, ఉన్నదానిలో ఉండి, దక్కిన కార్యాన్ని చేసి, చివరికి పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
అథ వా సర్వసన్త్యాగశాన్తాన్తẖకరణోజ్జ్వలాః । ఏకాన్తేష్వ్ ఏవ తిష్ఠన్తి చిత్రకర్మార్పితా ఇవ
లేదా, అన్నిటినీ వదిలిపెట్టి, మనస్సు ప్రశాంతంగా ప్రకాశించే వారు, ఒంటరిగా ఉండి, తమకే ప్రత్యేకంగా కట్టబడ్డ పనులు చేస్తున్నవారిలా ఉంటారు.
సఙ్కల్పశాన్తౌ సఙ్కల్పపురవత్ సర్వదాఖిలమ్ । స్వప్నవచ్ చ ప్రబుద్ధస్య సద్ ఏవాస్తఙ్గతం జగత్
మనసులో ఊహలు ఆగిపోయినప్పుడు, అన్నీ మునుపటిలానే కనిపిస్తాయి. కానీ, మేలుకొన్నవానికి ఈ లోకం కలలో లాంటిది, మెలకువ వచ్చిన వెంటనే అదంతా నిజంగా కనిపించదు.
సనేత్రరూపానుభవం జాతితో ఽన్ధ ఇవాగమైః । నిర్వాణం వర్ణయన్న్ అజ్ఞస్ తామ్యత్య్ అన్తర్ న శామ్యతి
కళ్లతో రంగులను ఎప్పుడూ చూడని పుట్టుకతో అంధుడు వాటి గురించి విన్నట్టు, గ్రంథాల ద్వారా మాత్రమే మోక్షాన్ని వివరించే అజ్ఞానుడు లోపల బాధపడతాడు, శాంతిని పొందడు.
కల్పనాంశోపదేశేన లోకో ఽవిద్యామయాత్మనా । యేన కేనచిద్ అజ్ఞత్వాత్ కృతార్థో ఽస్మీతి మన్యతే
ఇతరుల ఊహల మాటలు వినిపించి, అజ్ఞానంతో కూడిన మనసుతో ఉన్నవాడు, ఏదైనా సాధించానని తెలియకుండానే తాను సంతృప్తి పొందానని అనుకుంటాడు.
అకృతార్థẖ కృతార్థత్వం జానన్ మౌర్ఖ్యవిమోహితః । విజ్ఞాస్యత్య్ అకృతార్థత్వం క్షణాన్తరకదర్థనైః
మూర్ఖత్వంతో మోసపోయి, తాను సంతృప్తి పొందానని అనుకున్నా, వాస్తవానికి సాధించలేదు. కానీ, తక్కువసేపు ఉండే అనుభవాల వల్ల కలిగే బాధలు చూసి, తాను ఇంకా సంతృప్తి పొందలేదని తెలుసుకుంటాడు.
ఉపాయం కల్పనాత్మానమ్ అనుపాయం విదుర్ బుధాః । దుẖఖదత్వాన్ నిమేషేణ భావాభావైషణభ్రమైః
కల్పన మీద ఆధారపడే మార్గాలు ఫలప్రదమవని, అవి తక్షణమే బాధను కలిగిస్తాయని, ఉండటానికి లేదా ఉండకపోవడానికి తపనపడే అయోమయంతో కలవరపడి పోతాయని జ్ఞానులు బాగా తెలుసు.
జగద్భ్రమం పరిజ్ఞాయ యద్ అవాసనమ్ ఆసితమ్ । విరసాశేషవిషయం తద్ ధి నిర్వాణమ్ ఉచ్యతే
ఈ లోకమంతా మాయ అని గ్రహించి, ఏ విషయానికీ ఆసక్తి లేకుండా, అన్నీ రుచిలేని వాటిలా అనిపిస్తూ ఉండటం — ఇదే నిజమైన విముక్తి అని అంటారు.
ఆఖ్యాయికార్థప్రతిభానరూపమ్ అచేత్యచిద్వారిభరద్రవాత్మా । అవేద్యవిద్రూపమ్ అశేషమ్ అచ్ఛం పశ్యన్ వినిర్వామి జగత్స్వరూపమ్
ఈ జగత్తు స్వరూపాన్ని, కథల వెనుక అర్థంలా, తెలిసినదానికి తెలియనిదానికి అతీతంగా, నీటి స్వరూపంలా పారదర్శకంగా, కలుషితం కానిదిగా చూస్తూ, నేను విముక్తిలో విశ్రాంతి పొందుతున్నాను.
జాత్యన్ధరూపానుభవానురూపం యద్ ఆగమైర్ బుద్ధమ్ అబోధరూపమ్ । అధస్పదీకృత్య తద్ అన్తర్ అస్మిన్ బోధే నిపత్యానుభవే భవాభూః
పుట్టుకతో అంధుడివంటి అనుభవాన్ని, గ్రంథాల ద్వారా తెలిసిన జ్ఞానాన్ని పక్కన పెట్టి, లోపలికి మునిగి నేరుగా అనుభవంలో లీనమైతే, జనన మరణాల చక్రం ఆగిపోతుంది.
అహన్తాది జగచ్ చేదం పరిజ్ఞానాద్ అసత్యతామ్ । యాతి సానుభవే మోహాత్ సత్యమ్ ఏవాన్యథాధియామ్
ఈ లోకం, 'నేను' అనే భావనతో మొదలై, సరిగ్గా తెలుసుకున్నప్పుడు అసత్యమైపోతుంది. కానీ మాయలో ఉన్నవారికి మాత్రం ఇది నిజంగా కనిపిస్తుంది.
అజ్ఞానజ్వరముక్తస్య బోధశీతలితాత్మనః । ఏతద్ ఏవ భవేచ్ చిహ్నం యద్ భోగామ్బు న రోచతే
అజ్ఞానం అనే జ్వరం నుండి విముక్తుడై, జ్ఞానంతో మనస్సు చల్లబడినవాడికి ఒక లక్షణం ఉంటుంది — అనుభవాల ఆనందం అతనికి ఇక ఆకర్షణగా ఉండదు.
అలమ్ అన్యైḫ పరిజ్ఞానైర్ వాచ్యవాచకవిభ్రమైః । అనహంవేదనామాత్రం నిర్వాణం తద్ విభావ్యతామ్
ఇంకా ఇతర జ్ఞానాలు, మాటల అర్థాల గందరగోళం అవసరం లేదు. 'నేను' అనే భావం లేని స్థితి, అంటే మోక్షాన్ని, నీవు తెలుసుకో.
అభిజ్ఞాతా యథా స్వప్నే పదార్థా రమయన్తి నో । న చ సన్తి తథైవాస్మిన్ నాహం జగద్ ఇతి భ్రమే
కలలో కనిపించే వస్తువులు మనకు ఆనందాన్ని ఇవ్వవు, అవి నిజంగా లేవు కూడా. అలాగే, ఈ భ్రమలో 'నేను' లేదా 'లోకం' అనే భావనలు నిజమైనవి కావు.
యథా స్వభావనాద్ యక్షస్ తరౌ సస్వజనం పురమ్ । పశ్యత్య్ అసత్యమ్ ఏవైవం జీవḫ పశ్యతి సంసృతిమ్
యక్షుడు తన స్వభావం వల్ల చెట్టులో ఒక ఊరును, అందులోని మనుష్యులతో కలిపి, వాస్తవానికి లేని దానిని నిజమైనదిగా చూస్తాడు. అలాగే, జీవుడు కూడా ఈ సంసారాన్ని వాస్తవమైందిగా చూస్తాడు.
విభ్రమాత్మా యథా యక్షో యక్షాలోకశ్ చ తౌ మిథః । సద్రూపౌ సంస్థితౌ మిథ్యా తథాహన్త్వజగద్భ్రమౌ
యక్షుడు, యక్షుల లోకం రెండూ పరస్పరం నిజమైనవిగా కనిపించినా, అవి రెండూ మాయ మాత్రమే. అలాగే, 'నేను' అనే భావన, ఈ లోకం అనే భావన కూడా మాయాజాలమే.
అనావరణతో ఽరణ్యే యక్షాద్ విభ్రమరూపిణః । యథా స్ఫురన్తి భూతాని తథేమాని చతుర్దశ
అడవిలో మాయ రూపమైన యక్షుని వల్ల, అతడు కనిపించేలా ఉన్నా, అనేక జీవులు ఎలా కనిపిస్తాయో, అలాగే ఈ పద్నాలుగు లోకాలు కూడా మాయ వల్లే ఉద్భవించాయి.
భ్రమమాత్రమ్ అహం మిథ్యైవేతి బుద్ధ్యా విభావయన్ । యక్షో ఽయక్షత్వమ్ ఆయాతి చిత్తం చాచిత్తతామ్ ఇదమ్
'నేను' అనేది కేవలం మాయ, వాస్తవం కాదు అని బుద్ధితో గ్రహించినవాడు, యక్షుడు యక్షత్వాన్ని వదిలిపెడతాడు; అలాగే, మనస్సు కూడా మనస్సు కాకుండా పోతుంది.
నిరస్తసకలాశఙ్కం త్యాగగ్రహణవర్జితమ్ । అవిసారిసమస్తేచ్ఛం శాన్తమ్ ఆస్స్వ యథాస్థితమ్
ఏమీ సందేహాలు లేకుండా, పట్టుబాటు లేదా వదిలిపెట్టడం లాంటి భావాలు లేకుండా, ఏ కోరికకూ కదలకుండా, ప్రశాంతంగా ఉన్నట్లే ఉండు.
అత్యన్తాసమ్భవద్దృశ్యం ద్రష్ట్రాత్మకమ్ ఇదం తతమ్ । అథ వా నైవ ద్రష్ట్రాత్మ సవాచ్యం కిమ్ అవాప్యతే
ఈ జగత్తు పూర్తిగా అసాధ్యమైనదిగా కనిపిస్తున్నా, అది కేవలం దర్శించేవాడి స్వరూపంతో నిండిపోయి ఉంది. లేకపోతే, అది దర్శించేవాడి స్వరూపమే అని చెప్పడం కూడా అవసరం లేదు—ఇలాంటి మాటల వల్ల ఏమి లాభం?
వసన్తరసపూరస్య యథా విటపగుల్మతా । స్వరూపమాత్రభరతస్ సంవిదస్ సర్గతా తథా
వసంతకాలపు రసం చెట్లు, పొదలు అన్నింటినీ నింపినట్లు, ఈ సృష్టి అంతా కూడా కేవలం ఆ చైతన్య స్వరూపంతో నిండిపోయి ఉంది.
యద్ ఇదం జగదాభాసం శుద్ధచిన్మాత్రవేదనమ్ । కాత్రైకతా ద్వితా కా వా నిర్వాణమ్ అలమ్ ఆస్యతామ్
ఈ జగత్తు కేవలం భ్రమ మాత్రమే, శుద్ధమైన చైతన్యమే దీనిని గ్రహిస్తుంది. ఇక్కడ ఏకత్వం, ద్వైతం అనే భావాలకు ఏమి అర్థం ఉంది? శాశ్వతమైన శాంతిని పొందు.
భూయతాం చిన్మయవ్యోమ్నా పీయతాం పరమో రసః । స్థీయతాం విగతాశఙ్కం నిర్వాణానన్దనన్దనే
నీవు చైతన్యంతో నిండిన ఆకాశంలా మారి, పరమానందరసాన్ని ఆస్వాదించు. ఎటువంటి సందేహం లేకుండా, నిర్వాణానందం పుష్పించే తోటలో స్థిరంగా నిలుచు.
కిమ్ ఏతాస్వ్ అతిశూన్యాసు సంసారారణ్యభూమిషు । మానవా వాతహరిణా భ్రమథోద్భ్రాన్తబుద్ధయః
ఈ ప్రపంచజీవితపు పూర్తిగా ఖాళీ అడవుల్లో, మనసు గాలిలో తికమకపడే జింకల్లా అయోమయంగా మారిన మనుషులు ఎందుకు తిరుగుతున్నారు?
జగత్త్రయమరీచ్యమ్బువిప్రలబ్ధాన్ధబుద్ధయః । మా ధావత ఘనవ్యగ్రమ్ ఆశయోపహతాశయాః
మూడు లోకాల మాయాజలంతో మోసపోయి, ఆశలతో అంధులైన మనసుతో, మేఘాలా అల్లాడుతూ, మీ కోరికలే మీ మార్గాన్ని అడ్డుకుంటున్నప్పుడు, మీరు అర్థంలేని పరుగులు పెట్టకండి.
రూపాలోకమనస్కారమృగతృష్ణామ్బుపాయినః । వ్యర్థం మా యూయమ్ ఆయూంషి నరాẖ క్షపయతైణకాః
రూపాలు, దృశ్యాలు, మనస్సులో కలిగే మాయాజలాన్ని వెంబడించే మీరు, దాహంతో పరుగెత్తే జింకల్లా, మీ జీవితాన్ని వృథా చేయవద్దు.