చిన్మయత్వాద్ యదా చేత్యమ్ ఏతి ద్రష్టృచితైకతామ్ । తదా దృశ్యాఙ్గయైవైతచ్ చేత్యతే నాన్యయా చితా
చైతన్య స్వభావం వల్ల, తెలిసినది చూసేవాడి మనస్సుతో ఏకత్వం పొందినప్పుడు, అది కేవలం చూసే భాగం ద్వారానే తెలుసుకోబడుతుంది, మరే ఇతర మనస్సు ద్వారా కాదు.
యదా చిన్మాత్రమ్ ఏవేయం ద్రష్టృదర్శనదృశ్యదృక్ । తదానుభవనం తత్ర సర్వస్య ఫలితం స్థితమ్
ఈ చూసేవాడు, చూడటం, చూసినది అన్నీ కలిసిపోయి కేవలం చైతన్యమే అయినప్పుడు, అందరి అనుభవం అందులోనే పూర్తిగా స్థిరంగా ఉంటుంది.
ద్రష్టృదృశ్యే న యద్య్ ఏకమ్ అభవిష్యచ్ చిదాత్మకే । తద్ దృశ్యాస్వాదమ్ అజ్ఞాస్యన్ న ద్రష్టేక్షోర్ ఇవోపలః
చూసేవాడు, చూసినది రెండూ చైతన్య స్వరూపంలో ఒక్కటిగా లేకపోతే, చూసినదాని రుచి తెలిసేది కాదు; అది కన్ను లేని రాయి చూసినట్టు అవుతుంది.
చిన్మయత్వాచ్ చితౌ చేత్యం జలమ్ అప్స్వ్ ఇవ మజ్జతి । తేనానుభూతిర్ భవతి నాన్యథా కాష్ఠయోర్ ఇవ
చైతన్య స్వభావం వల్ల, తెలిసినది మనస్సులో నీరు నీటిలో కలిసినట్టు లయమవుతుంది. అందువల్ల అనుభూతి కలుగుతుంది; లేకపోతే, అది రెండు దుంపల మాదిరిగా వేరుగా ఉంటుంది.
సజాతీయైకతాభావాద్ యథా కాష్ఠం న చేతతి । దారు తద్వద్ అపి ద్రష్టా దృశ్యం నాజ్ఞాస్యద్ ఆజడమ్
ఒకే స్వభావం ఉన్నప్పుడు, మట్టికట్టెకు భావం ఉండదు. అలాగే, చూస్తున్నవాడు చూస్తున్నది జడమైతే, దాన్ని గ్రహించలేడు.
యాదృక్సత్తాని కాష్ఠాని తాదృగ్రూపం స్వచేతనమ్ । జానన్తి నేతరత్ తస్మాద్ దృశ్యచిద్దృశ్యచేతనమ్
మట్టికట్టెకు ఉన్న జీవం, అదే రకమైనదాన్ని మాత్రమే తెలుసుతుంది, వేరేదాన్ని కాదు. అందువల్ల, చూస్తున్నదానికి ఉన్న చైతన్యం, చూస్తున్నదానినే తెలుసుతుంది.
మహాచిదాత్మతైవాస్తి జలానిలధరాశ్మనామ్ । నైతేషు స్పన్దబుద్ధ్యాది ప్రాణజీవాద్యభావతః
నీరు, గాలి, భూమి, రాయి వీటిలో మహాచైతన్యమే ఉంది. వీటిలో చలనం, బుద్ధి, ప్రాణం లేవు, ఎందుకంటే ప్రాణులు, జీవశక్తి ఉండవు.
ప్రాణబుద్ధ్యాదయస్ సత్తాం భావనావశతో గతాః । భావనా చిచ్చమత్కారస్ స యథేచ్ఛమ్ ఉదేతి చ
ప్రాణం, బుద్ధి మొదలైనవి మన ఊహ వల్లే ఉనికిలోకి వస్తాయి. ఊహ అనేది చైతన్యానికి అద్భుతం, అది మన ఇష్టానుసారం ప్రబలుతుంది.
జగత్తయా శాన్తతయా బ్రహ్మసత్తావతిష్ఠతే । పుంస్తయాగతయేవాత్మా రేతోవటకణీకయోః
ఈ లోకమంతా తన శాంతత ద్వారా బ్రహ్మస్వరూపంలో నిలిచి ఉంటుంది; అది యథార్థంగా మన ఆత్మ శుక్లంలోనూ, మర్రిచెట్టు విత్తనంలోనూ ఉండే విధానంలా ఉంటుంది.
సర్వాఙ్గాణుమయం వీర్యం యో యస్మాద్ అఙ్గతో ఽణుకః । స స తత్ తద్ భవత్య్ అఙ్గం వీర్యం చ స్వాత్మని స్థితమ్
ప్రతి అవయవంలోనూ, ప్రతి కణంలోనూ ఉన్న శక్తి, ఏ అవయవం నుంచి వచ్చిందో అది అదే అవయవంగా మారుతుంది; ఆ శక్తి ఎప్పుడూ తనలోనే స్థిరంగా ఉంటుంది.
బ్రహ్మ సర్వపరాణ్వాత్మ యో యస్మాద్ అర్థతో ఽణుకః । స స తత్ తద్ భవేద్ వస్తు బ్రహ్మ బ్రహ్మైవ తిష్ఠతి
ప్రపంచంలోని ప్రతి వస్తువు, ప్రతి కణం బ్రహ్మనుంచి పుట్టింది. ఏది ఏ రూపంలో పుట్టిందో అది అదే వస్తువుగా మారుతుంది; అయినా బ్రహ్మ ఎప్పుడూ బ్రహ్మగానే ఉంటుంది.
ద్రవ్యమ్ ఏవ యథా ద్రవ్యం తిర్యగ్ ఊర్ధ్వమ్ అధస్ తథా । సర్వమ్ ఏవ తథా బ్రహ్మ యేన తేన యథా తథా
ఏదైనా పదార్థం ఎక్కడ ఉన్నా, పైకి, కిందకి, అడ్డంగా ఉన్నా అది పదార్థమే. అలాగే, ఏది ఎక్కడ ఉన్నా, ఏ రూపంలో ఉన్నా, అన్నీ బ్రహ్మమే.
హేమత్వమ్ ఏవ నాన్యత్వం హేమ్నో రూపశతే యథా । శాన్తత్వమ్ ఏవ శాన్తస్య సర్గాహన్త్వగణే తథా
ఎలా బంగారం ఎన్నో రూపాల్లో ఉన్నా అది బంగారమే అవుతుంది, అలాగే సృష్టి, అహంకారాల మధ్య ఉన్న శాంతుడు ఎప్పటికీ శాంతుడిగానే ఉంటాడు.
పార్శ్వస్థస్వప్నమేఘోర్జా యథా తవ న కాశ్చన । సర్గప్రలయసంరమ్భాస్ తథా ఖాత్మాన ఏవ మే
నీ పక్కన ఉన్న కలలో మేఘానికి నీకు ఎలాంటి సంబంధం లేదని ఎలా ఉంటుందో, అలాగే సృష్టి, లయాల కలకలాలు నా ఆకాశస్వరూపమైన స్వంత స్వరూపంలోనే ఉంటాయి.
పఙ్కతాకల్పితా వ్యోమ్నో యా పుత్రకపతాకినీ । సా యథా శాన్తతామాత్రం ఖమ్ ఏవేదం తథా జగత్
ఆకాశంలో ఊహించుకున్న మట్టిబొమ్మ చివరికి ఆకాశమే అవుతుంది కదా, అలాగే ఈ జగత్తు కూడా అంతా శుద్ధమైన శాంతమే.
సఙ్కల్పభ్రమ ఏవాన్తḫ పుష్టీభూయ జగత్ స్థితమ్ । జలావనితలక్లిన్నబీజం కల్ప ఇవ ద్రుమః
మనసులో కలిగే ఊహాభ్రమ వల్లే ఈ జగత్తు నిలిచిఉంది; అది నీరు, మట్టిలో నానిన విత్తనం నుంచి మొలిచే చెట్టు లాంటిది.
అనహన్తాత్మనో జ్ఞస్య సత ఏవ త్వ్ ఇవాసతః । జరత్తృణలవాయన్తే నను రామాణిమాదయః
అహంకారం లేని జ్ఞానికి, మనస్సు యొక్క అణిమాదులు మొదలైన శక్తులు, రామా, ఎండిపోయిన గడ్డి తుప్పలు లాగానే విలువ లేనివిగా ఉంటాయి.
త్రైలోక్యే తన్ న పశ్యామి సదేవాసురమానుషే । ఏకరోమాంశవిశ్వస్య యల్ లోభాయ మహాత్మనః
ఈ మూడు లోకాలలో—దేవతలు, అసురులు, మనుషుల మధ్య—even ఒక వెంట్రుకంతైనా గొప్ప మనసున్నవాడిని ఆకర్షించగలదని నేను ఎక్కడా చూడలేదు.
యథాతథాస్థితస్యాపి యత్ర తత్ర గతస్య చ । ద్వైతసఙ్కల్పసన్దేహా న సన్త్య్ అధిగతాత్మనః
ఆత్మను తెలుసుకున్నవాడికి, ఎక్కడ ఉన్నా, ఎక్కడికి వెళ్లినా, ద్వైత భావనలూ, సందేహాలూ ఉండవు.
విశ్వమ్ ఏవ నభో యస్య శూన్యం సర్వం మహాత్మనః । కుతẖ కస్య కథం తస్య భవత్వ్ ఇచ్ఛా నిరాత్మనః
ఎవరికి ఈ జగత్తు అంతా ఖాళీ ఆకాశంలా కనిపిస్తుందో, ఆ మహాత్ముడికి అన్నీ శూన్యమే. అలాంటి ఆత్మరహితునికి ఎప్పుడు, ఎవరి కోసం, ఎలా కోరిక కలుగుతుంది?
శాన్తాశేషవిశేషస్య నిరేషణవిశేషిణః । సత్తామ్ అసత్తాసదృశీం క ఆకలయితుం క్షమః
ప్రపంచ భేదాలన్నీ మిగలకుండా శాంతంగా, ఏదీ వెతకని స్వభావంతో ఉన్నవాడిలో, ఉండడమా లేక ఉండకపోవడమా అన్న తేడా కనిపెట్టగలవాడు ఎవరు?
మారైర్ న కిఞ్చిన్ మ్రియతే జీవైẖ కిఞ్చిన్ న జీవతి । శుద్ధసంవిన్మయస్యాస్య సమలోకస్య ఖస్య చ
ఈ శుద్ధమైన చైతన్యమయమైన లోకానికి, ఆకాశానికి కూడా, మరణదూతలు ఏమీ చంపలేవు; జీవదూతలు ఏదీ జీవింపజేయలేవు.
మిథ్యా లోకస్య కచతో భ్రాన్తీ మరణజన్మనీ । అసత్య్ అపి భ్రాన్తిభాజి మృగతృష్ణానదీతటే
ఈ లోకం అసత్యమే, మాయా పూటగొడుగు లాంటిది; జననం మరణం అన్నవి భ్రమ మాత్రమే. నిజంగా లేనప్పటికీ, అది మృగతృష్ణా నది ఒడ్డున కనిపించడంలా భ్రమకు లోనవుతుంది.
సమ్యక్పరీక్షితం యావన్ న భ్రాన్తిర్ న పరీక్షకః । న నామ జన్మమరణే కేవలం శాన్తమ్ అవ్యయమ్
యథావిధిగా విచారించినప్పుడు, భ్రమ కూడా ఉండదు, విచారించేవాడు కూడా ఉండడు. జననం మరణం అనే పేర్లే లేవు; శాంతమైన, అవినాశమైనదే మిగిలిపోతుంది.
దృశ్యాద్ యో విరతిం యాత ఆత్మారామశ్ శమం గతః । స సన్న్ ఏవాసదాభాసḫ పరితీర్ణభవార్ణవః
కనిపించే ప్రపంచం నుంచి మనసు వాపసు తీసుకుని, తనలో తానే ఆనందిస్తూ, శాంతిని పొందినవాడు, ఉన్నవాడే అయినా లేనట్టు కనిపిస్తాడు. అతడు జనన మరణాల సముద్రాన్ని దాటి పోయాడు.
దీపనిర్వాణనిర్వాణమ్ అస్తఙ్గతమనోమతిమ్ । ఆత్మన్య్ ఏవ శమం యాతం సన్తమ్ ఏవామలం విదుః
దీపం ఆరిపోయినట్టు, మనస్సు ఊహలు మాయమైనట్టు, తనలో తానే శాంతిని పొందినవాడిని నిజంగా నిర్మలుడని జ్ఞానులు అంటారు.
ఆబుద్ధ్యాది జగద్ దృశ్యం యస్మై న స్వదతే స్వతః । ఆకాశస్యేవ శాన్తస్య తమ్ ఆహుర్ ముక్తమ్ ఉత్తమాః
బుద్ధి మొదలుకొని ఈ లోకం తనంతట తానే ఆకర్షించని వాడిని, ఆకాశం లా శాంతంగా ఉన్న వాడిని, ఉత్తమ ముక్తులు నిజంగా విముక్తుడని అంటారు.
అహమ్ అస్త్య్ అవిచారేణ విచారేణాహమ్ అస్తి నో । అభావాద్ అహమర్థస్య క్వ జగత్ క్వ చ సంసృతిః
విచారణ లేకుండా 'నేను ఉన్నాను' అనిపిస్తుంది; విచారణతో 'నేను' అనే భావనే ఉండదు. ఆ 'నేను' అనే భావం లేకపోతే, లోకం ఎక్కడ? సంసారం ఎక్కడ?
సంవిత్సంవేదనాద్ ఏవ బుద్ధ్యాద్యాకారవత్ స్థితమ్ । రూపాలోకమనోరూపం జగద్ వేత్తి విదమ్బరమ్
చైతన్యం, అవగాహన రూపంలో, బుద్ధి మొదలైన రూపాలుగా నిలిచి, ఈ లోకం — రూపాలు, దృశ్యాలు, మనస్సులో కలిగే భావాల్లా కనిపించే — ఒక మాయాజాలంలా తెలుస్తుంది.
సర్వార్థశాన్తమనసస్ సతస్ సర్వాత్మనస్ తవ । సర్వథా సర్వదా సార్వం సర్వమ్ ఆచరణం శివమ్
నీ మనస్సు సంపూర్ణంగా ప్రశాంతంగా ఉండి, నీ సత్తా అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉన్నప్పుడు, ఎప్పుడైనా, ఎక్కడైనా, ఏ పని చేసినా, అవన్నీ శుభమే అవుతాయి.