సఙ్కల్పాకాశరూపత్వాత్ సర్వార్థానుభవస్థితేః । తనుసఙ్కల్పమోహానాం సత్యాశ్ శాపవరోక్తయః
అన్ని విషయాలు మనసులో ఊహల ఆకాశంలా ఉంటాయి, అనుభూతులు అందులోనే స్థిరంగా ఉంటాయి. క్షుద్రమైన ఊహల్లో మాయలో పడినవారికి శాపాలు, వరాలు నిజంగా ఫలిస్తాయి.
న జ్ఞానవాదితా సత్యా న చ బాహ్యార్థవాదితా । యథావేదనమ్ ఏతాని వేదనాని ఫలన్తి వః
జ్ఞానం గురించి చెప్పినదీ, బాహ్య విషయాల గురించి చెప్పినదీ నిజం కాదు. మీరు ఎలా అనుభవిస్తారో, ఆ అనుభూతులే మీకు ఫలిస్తాయి.
చితి చిత్త్వం యద్ అస్త్య్ అన్తర్ జగద్ ఇత్య్ ఏవ భాతి తత్ । భేదో ద్రవత్వపయసోర్ ఇవ నాత్రోపపద్యతే
మనస్సు లోపల ఉన్న చైతన్యం ప్రపంచంగా కనిపిస్తుంది. నీళ్లకూ వాటి తరళత్వానికీ తేడా లేనట్టు, ఇక్కడ కూడా వేరువేరు అని చెప్పలేం.
కాలో జగన్తి భువనాన్య్ అహమ్ అక్షవర్గస్ త్వ్ ఏతాని తత్ర చ తథేతి చ సర్వమ్ ఏకమ్ । చిద్వ్యోమ శాన్తమ్ అజమ్ అవ్యయమ్ ఈశ్వరాత్మ రాగాదయẖ ఖలు న కేచన సమ్భవన్తి
కాలం, లోకాలు, భువనాలు, నేను, ఇంద్రియ సమూహం—ఇవి అన్నీ, 'ఇలా ఉంది' అనే భావనతో కలిపి, ఒకటే. ఆ శాంతమైన, జన్మలేని, మారని, పరమాత్మ స్వరూపమైన చైతన్యాకాశంలో, రాగాదులు అసలు కలుగవు.
చిత్ పశ్యతి జగన్ మిథ్యా స్వవేదనవిబోధితా । వ్యోమ్ని మాయాఞ్జనాసిక్తా దృగ్ ఇవాచలనర్తనమ్
తన స్వీయ జ్ఞానంతో మేల్కొన్న చైతన్యం, ప్రపంచాన్ని అసత్యంగా చూస్తుంది. అది మాయా కాజల్ వేసిన కంటిలా, ఆకాశంలో పర్వతాల నాట్యం కనిపించడంలా ఉంటుంది.
బ్రహ్మసర్గశ్ చిత్తసర్గో ద్వావ్ ఏతౌ సదృశౌ మతౌ । పరమార్థస్వరూపత్వాద్ అక్షుబ్ధత్వాత్ సదైవ చ
బ్రహ్మ సృష్టి, మనస్సు సృష్టి—ఈ రెండూ ఒకే విధంగా భావించబడతాయి. ఎందుకంటే అవి పరమార్థ స్వరూపమైనవి, ఎప్పుడూ ప్రశాంతంగా ఉంటాయి.
జ్ఞానరూపతయాబాహ్యం బాహ్యం చానుభవాత్ తథా । సత్యరూపమ్ అతస్ సత్యాం విద్ధి బాహ్యార్థరూపతామ్
జ్ఞానం స్వరూపంగా బయట ఉండదు, కానీ మనకు బయటగా అనిపిస్తుంది. అందువల్ల, నిజమైన స్వరూపం ఈ లోకాన్ని బయటగా కనిపించేలా చేయడమే అని తెలుసుకో.
బాహ్యార్థవాదవిజ్ఞానవాదయోర్ ఐక్యమ్ ఏవ నః । వేదనైకాత్మరూపత్వాత్ సర్వదా సదసత్స్థితేః
బయటి వస్తువుల సిద్ధాంతం, జ్ఞాన సిద్ధాంతం రెండూ మనకు ఒకటే. ఎందుకంటే అన్ని అనుభూతులు—అవి నిజమైనవైనా, అబద్ధమైనవైనా—ఒకే జ్ఞాన స్వరూపాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
అక్షుబ్ధా ఖానిలాలోకజలభూశాన్తిశాలినీ । తతా శూన్యా మహారమ్భా బ్రహ్మసత్తైవ సర్వతః
ఆకాశం, గాలి, వెలుగు, నీరు, భూమి—ఇవి అన్నీ ప్రశాంతంగా, అశాంతికి లోనవకుండా ఉంటాయి. అంతటా విస్తరించి, శూన్యంగా, మహత్తుగా, బ్రహ్మస్వరూపమే అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉంది.
తస్మిన్ సర్వం తతస్ సర్వం తత్ సర్వం సర్వతశ్ చ తత్ । తచ్ చ సర్వమయం నిత్యం తస్మై సర్వాత్మనే నమః
అందులోనే అన్నీ ఉన్నాయి; దానివల్లే అన్నీ ఉద్భవించాయి; అది అన్నిటిలోనూ ఉంది, అన్నింటికీ ఆధారం. అది ఎప్పటికీ అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉంటుంది. ఆ సర్వాత్మ స్వరూపునికి నమస్సులు.
చిన్మయత్వాద్ యదా చేత్యమ్ ఏతి ద్రష్టృచితైకతామ్ । తదా దృశ్యాఙ్గయైవైతచ్ చేత్యతే నాన్యయా చితా
చైతన్య స్వభావం వల్ల, తెలిసినది చూసేవాడి మనస్సుతో ఏకత్వం పొందినప్పుడు, అది కేవలం చూసే భాగం ద్వారానే తెలుసుకోబడుతుంది, మరే ఇతర మనస్సు ద్వారా కాదు.
యదా చిన్మాత్రమ్ ఏవేయం ద్రష్టృదర్శనదృశ్యదృక్ । తదానుభవనం తత్ర సర్వస్య ఫలితం స్థితమ్
ఈ చూసేవాడు, చూడటం, చూసినది అన్నీ కలిసిపోయి కేవలం చైతన్యమే అయినప్పుడు, అందరి అనుభవం అందులోనే పూర్తిగా స్థిరంగా ఉంటుంది.
ద్రష్టృదృశ్యే న యద్య్ ఏకమ్ అభవిష్యచ్ చిదాత్మకే । తద్ దృశ్యాస్వాదమ్ అజ్ఞాస్యన్ న ద్రష్టేక్షోర్ ఇవోపలః
చూసేవాడు, చూసినది రెండూ చైతన్య స్వరూపంలో ఒక్కటిగా లేకపోతే, చూసినదాని రుచి తెలిసేది కాదు; అది కన్ను లేని రాయి చూసినట్టు అవుతుంది.
చిన్మయత్వాచ్ చితౌ చేత్యం జలమ్ అప్స్వ్ ఇవ మజ్జతి । తేనానుభూతిర్ భవతి నాన్యథా కాష్ఠయోర్ ఇవ
చైతన్య స్వభావం వల్ల, తెలిసినది మనస్సులో నీరు నీటిలో కలిసినట్టు లయమవుతుంది. అందువల్ల అనుభూతి కలుగుతుంది; లేకపోతే, అది రెండు దుంపల మాదిరిగా వేరుగా ఉంటుంది.
సజాతీయైకతాభావాద్ యథా కాష్ఠం న చేతతి । దారు తద్వద్ అపి ద్రష్టా దృశ్యం నాజ్ఞాస్యద్ ఆజడమ్
ఒకే స్వభావం ఉన్నప్పుడు, మట్టికట్టెకు భావం ఉండదు. అలాగే, చూస్తున్నవాడు చూస్తున్నది జడమైతే, దాన్ని గ్రహించలేడు.
యాదృక్సత్తాని కాష్ఠాని తాదృగ్రూపం స్వచేతనమ్ । జానన్తి నేతరత్ తస్మాద్ దృశ్యచిద్దృశ్యచేతనమ్
మట్టికట్టెకు ఉన్న జీవం, అదే రకమైనదాన్ని మాత్రమే తెలుసుతుంది, వేరేదాన్ని కాదు. అందువల్ల, చూస్తున్నదానికి ఉన్న చైతన్యం, చూస్తున్నదానినే తెలుసుతుంది.
మహాచిదాత్మతైవాస్తి జలానిలధరాశ్మనామ్ । నైతేషు స్పన్దబుద్ధ్యాది ప్రాణజీవాద్యభావతః
నీరు, గాలి, భూమి, రాయి వీటిలో మహాచైతన్యమే ఉంది. వీటిలో చలనం, బుద్ధి, ప్రాణం లేవు, ఎందుకంటే ప్రాణులు, జీవశక్తి ఉండవు.
ప్రాణబుద్ధ్యాదయస్ సత్తాం భావనావశతో గతాః । భావనా చిచ్చమత్కారస్ స యథేచ్ఛమ్ ఉదేతి చ
ప్రాణం, బుద్ధి మొదలైనవి మన ఊహ వల్లే ఉనికిలోకి వస్తాయి. ఊహ అనేది చైతన్యానికి అద్భుతం, అది మన ఇష్టానుసారం ప్రబలుతుంది.
జగత్తయా శాన్తతయా బ్రహ్మసత్తావతిష్ఠతే । పుంస్తయాగతయేవాత్మా రేతోవటకణీకయోః
ఈ లోకమంతా తన శాంతత ద్వారా బ్రహ్మస్వరూపంలో నిలిచి ఉంటుంది; అది యథార్థంగా మన ఆత్మ శుక్లంలోనూ, మర్రిచెట్టు విత్తనంలోనూ ఉండే విధానంలా ఉంటుంది.
సర్వాఙ్గాణుమయం వీర్యం యో యస్మాద్ అఙ్గతో ఽణుకః । స స తత్ తద్ భవత్య్ అఙ్గం వీర్యం చ స్వాత్మని స్థితమ్
ప్రతి అవయవంలోనూ, ప్రతి కణంలోనూ ఉన్న శక్తి, ఏ అవయవం నుంచి వచ్చిందో అది అదే అవయవంగా మారుతుంది; ఆ శక్తి ఎప్పుడూ తనలోనే స్థిరంగా ఉంటుంది.
బ్రహ్మ సర్వపరాణ్వాత్మ యో యస్మాద్ అర్థతో ఽణుకః । స స తత్ తద్ భవేద్ వస్తు బ్రహ్మ బ్రహ్మైవ తిష్ఠతి
ప్రపంచంలోని ప్రతి వస్తువు, ప్రతి కణం బ్రహ్మనుంచి పుట్టింది. ఏది ఏ రూపంలో పుట్టిందో అది అదే వస్తువుగా మారుతుంది; అయినా బ్రహ్మ ఎప్పుడూ బ్రహ్మగానే ఉంటుంది.
ద్రవ్యమ్ ఏవ యథా ద్రవ్యం తిర్యగ్ ఊర్ధ్వమ్ అధస్ తథా । సర్వమ్ ఏవ తథా బ్రహ్మ యేన తేన యథా తథా
ఏదైనా పదార్థం ఎక్కడ ఉన్నా, పైకి, కిందకి, అడ్డంగా ఉన్నా అది పదార్థమే. అలాగే, ఏది ఎక్కడ ఉన్నా, ఏ రూపంలో ఉన్నా, అన్నీ బ్రహ్మమే.
హేమత్వమ్ ఏవ నాన్యత్వం హేమ్నో రూపశతే యథా । శాన్తత్వమ్ ఏవ శాన్తస్య సర్గాహన్త్వగణే తథా
ఎలా బంగారం ఎన్నో రూపాల్లో ఉన్నా అది బంగారమే అవుతుంది, అలాగే సృష్టి, అహంకారాల మధ్య ఉన్న శాంతుడు ఎప్పటికీ శాంతుడిగానే ఉంటాడు.
పార్శ్వస్థస్వప్నమేఘోర్జా యథా తవ న కాశ్చన । సర్గప్రలయసంరమ్భాస్ తథా ఖాత్మాన ఏవ మే
నీ పక్కన ఉన్న కలలో మేఘానికి నీకు ఎలాంటి సంబంధం లేదని ఎలా ఉంటుందో, అలాగే సృష్టి, లయాల కలకలాలు నా ఆకాశస్వరూపమైన స్వంత స్వరూపంలోనే ఉంటాయి.
పఙ్కతాకల్పితా వ్యోమ్నో యా పుత్రకపతాకినీ । సా యథా శాన్తతామాత్రం ఖమ్ ఏవేదం తథా జగత్
ఆకాశంలో ఊహించుకున్న మట్టిబొమ్మ చివరికి ఆకాశమే అవుతుంది కదా, అలాగే ఈ జగత్తు కూడా అంతా శుద్ధమైన శాంతమే.
సఙ్కల్పభ్రమ ఏవాన్తḫ పుష్టీభూయ జగత్ స్థితమ్ । జలావనితలక్లిన్నబీజం కల్ప ఇవ ద్రుమః
మనసులో కలిగే ఊహాభ్రమ వల్లే ఈ జగత్తు నిలిచిఉంది; అది నీరు, మట్టిలో నానిన విత్తనం నుంచి మొలిచే చెట్టు లాంటిది.
అనహన్తాత్మనో జ్ఞస్య సత ఏవ త్వ్ ఇవాసతః । జరత్తృణలవాయన్తే నను రామాణిమాదయః
అహంకారం లేని జ్ఞానికి, మనస్సు యొక్క అణిమాదులు మొదలైన శక్తులు, రామా, ఎండిపోయిన గడ్డి తుప్పలు లాగానే విలువ లేనివిగా ఉంటాయి.
త్రైలోక్యే తన్ న పశ్యామి సదేవాసురమానుషే । ఏకరోమాంశవిశ్వస్య యల్ లోభాయ మహాత్మనః
ఈ మూడు లోకాలలో—దేవతలు, అసురులు, మనుషుల మధ్య—even ఒక వెంట్రుకంతైనా గొప్ప మనసున్నవాడిని ఆకర్షించగలదని నేను ఎక్కడా చూడలేదు.
యథాతథాస్థితస్యాపి యత్ర తత్ర గతస్య చ । ద్వైతసఙ్కల్పసన్దేహా న సన్త్య్ అధిగతాత్మనః
ఆత్మను తెలుసుకున్నవాడికి, ఎక్కడ ఉన్నా, ఎక్కడికి వెళ్లినా, ద్వైత భావనలూ, సందేహాలూ ఉండవు.
విశ్వమ్ ఏవ నభో యస్య శూన్యం సర్వం మహాత్మనః । కుతẖ కస్య కథం తస్య భవత్వ్ ఇచ్ఛా నిరాత్మనః
ఎవరికి ఈ జగత్తు అంతా ఖాళీ ఆకాశంలా కనిపిస్తుందో, ఆ మహాత్ముడికి అన్నీ శూన్యమే. అలాంటి ఆత్మరహితునికి ఎప్పుడు, ఎవరి కోసం, ఎలా కోరిక కలుగుతుంది?