అస్మాద్ వరతరోర్ ఏతాస్ స్వారూఢాద్ గగనాఙ్గనే । దృశ్యశాఖాḫ ప్రవర్తన్తే జగజ్జాలగులుచ్ఛకాః
ఈ మహా వృక్షం పైకెగసి, ఆకాశంలో విస్తరించి, కనిపించే కొమ్మలు ప్రపంచపు అల్లికను ముడివేసినట్టు విస్తరిస్తున్నాయి.
వ్యయోదయవతీ నూనమ్ అత్ర దృశ్యతరఙ్గిణీ । నానాతానన్తకుసుమా వహత్య్ అవిచలాచలే
ఇక్కడ, ఎప్పటికీ కదలని పర్వతంపై, ఉత్థానపతనాల అలలతో, ఎన్నో అంతులేని పువ్వులు మోసుకుంటూ, కనిపించే నది ప్రవహిస్తోంది.
అస్మిన్ వ్యోమాత్మకే రఙ్గే భువనాభినయభ్రమైః । నృత్యత్య్ అవిరతారమ్భం చారైర్ నియతినర్తకీ
ఈ ఆకాశ స్వరూపమైన రంగస్థలంపై, లోకాల నాటికలను అనుకరిస్తూ, విధి నర్తకి ఆగకుండా కొత్త ఆరంభాలను నర్తిస్తోంది.
జగత్క్రీడో మహాకల్పకల్పోన్మేషనిమేషణః । విదానేనాద్యతే భూయో జన్యతే కాలబాలకః
ప్రపంచ క్రీడ, మహాకల్పాల తెరచి మూసే క్షణాల్లో, వినాశనంతో మాయమై, మళ్లీ కాలబాలుడి చేత జన్మిస్తుంది.
ఉద్యత్స్వ్ అపి జగత్స్వ్ ఏష శాన్తమ్ ఏవావతిష్ఠతే । అనిచ్ఛ ఏవ మకురḫ ప్రతిబిమ్బగతేష్వ్ ఇవ
ప్రపంచాలు ఎంతగా ఉద్భవించినా, ఇది ఎప్పటికీ ప్రశాంతంగానే ఉంటుంది. అద్దంలో ప్రతిబింబాలు కనిపించినా, ఆ అద్దానికి ఎలాంటి ఆకాంక్ష ఉండదుగా, అలాగే ఇది కూడా ఏదీ కోరుకోదు.
భూతానాం వర్తమానానాం సర్గాణాం స భవిష్యతామ్ । ఏషో ఽకారణకం బీజమ్ అగానామ్ ఇవ కాననమ్
ప్రస్తుతం ఉన్న జీవులకు, భవిష్యత్తులో పుట్టే సృష్టులకు, ఇది కారణం లేని విత్తనం లాంటిది. ఇంకా మొలకెత్తని చెట్లకు అడవి ఎలా ఆధారం అయితే, అలాగే ఇది కూడా ఆధారం.
అస్యోన్మేషో జగల్లక్ష్మీర్ నిమేషḫ ప్రలయాగమః । అనున్మేషనిమేషో ఽసావ్ ఆత్మన్య్ ఏవావతిష్ఠతే
దీనిలో ఓపెనవడం అంటే ప్రపంచానికి ఐశ్వర్యం, మూసుకోవడం అంటే లయమవడం. ఈ సూత్రమైన తెరుచుట, మూసుట అన్నీ దీని లోపలే జరుగుతాయి.
ఉద్యన్త్య్ అమూని సుబహూని మహామహాంసి సర్గాగమప్రలయజన్మదశాజగన్తి । సర్వాణి తాన్య్ అయమ్ అపారఖరూప ఏవ ప్రస్పన్దనాని మరుద్ ఏవ యథాస్స్వ శాన్తమ్
ఈ అనేక గొప్ప ప్రపంచాలు, సృష్టి, స్థితి, లయ రూపాల్లో పుట్టి పోతుంటాయి. అయినా ఇవన్నీ ఈ అపారమైన, దాటి వెళ్లలేని వాస్తవంలో అలజడుల్లాంటి వేవ్లే. అది మాత్రం గాలి ఆగిపోయినట్టు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.
చమత్కుర్వన్త్య్ అథాత్రార్థా ఆవర్తా ఇవ వారిణి । ఏతచ్ చ భావాస్ సకలా యథా వారి తరఙ్గకాః
ఇక్కడ ఈ అర్థాలు నీటిలో ఏర్పడే తుఫాన్లలా ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. ఇవన్నీ నీటిపై వచ్చే అలలవలె మనస్సులో ఏర్పడే స్థితులే.
సర్వస్యైవాస్య విశ్వస్య నిర్జ్ఞేయజ్ఞానరూపిణీ । పరమాకాశతా రూపం కిం పరోపశమశ్రమః
ఈ మొత్తం విశ్వం తెలియనిది అయినా జ్ఞాన స్వరూపమే. దాని స్వరూపం పరమాకాశమే; దానికంటే మించి శ్రమ లేదా విశ్రాంతి ఏముంటుంది?
బాలచిన్తాపురం వ్యోమ్ని న కిఞ్చిద్ అపి మే యథా । తథేదం తత్త్వతో విశ్వం సత్యం తు శిశుచేతసి
పిల్లవాడి ఊహలో ఆకాశంలో ఊహించుకున్న నగరం నాకు ఎలా ఏమీ కానట్టుందో, నిజంగా ఈ ప్రపంచం కూడా పిల్ల మనసులో మాత్రమే వాస్తవంగా ఉంటుంది.
అరూపాలోకమననం శిలాపుత్రకసైన్యవత్ । రూపాలోకమనస్కారా భాన్తి కేవాత్ర విశ్వతా
ఆకారరహితాన్ని ధ్యానించడం మట్టి బొమ్మల సైన్యంలా ఉంటుంది. ఆకారాన్ని మనస్సులో ఉంచడం మెరుస్తుంది; ఇందులో ఏ విశ్వతా ఉంది?
రూపాలోకమనస్కారసారో విన్మాత్రతాం వినా । న లభ్యతే సా చ పరం వ్యోమైవాత్ర క్వ విశ్వతా
రూపాన్ని దృష్టి పెట్టి మనస్సులో ఆలోచించే అసలు తత్వం, శుద్ధమైన చైతన్యం లేకుండా లభించదు. ఆ శుద్ధ చైతన్యమే పరమాకాశం. అలాంటప్పుడు ఇక్కడ విశ్వమంతా ఏది?
విదో విత్త్వం జగద్భ్రాన్తిర్ అవిత్త్వం తు న విభ్రమః । విత్త్వావిత్త్వే తదాయత్తే చిన్తాచిన్తే యథా తవ
తెలుసుకోవడం అనేది జ్ఞానం, ఈ లోక భ్రమ అనేది తెలియకపోవడం. కానీ తెలియకపోవడం తప్పు కాదు. తెలుసుకోవడమూ తెలియకపోవడమూ ఆ పరమతత్వంపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. నీకు ఆలోచనలు, ఆలోచనలేకపోవడం ఎలా ఉంటాయో అలాగే.
పరమాకాశరూపత్వాచ్ చిద్వ్యోమ్నో వితతాకృతేః । న స్వభావవిపర్యాసẖ కశ్చిత్ సమ్భవతి క్వచిత్
చైతన్యాకాశానికి పరమాకాశ స్వరూపం ఉండటం వల్ల, అది అన్ని చోట్ల వ్యాపించి ఉంటుంది. అందువల్ల దాని సహజ స్వభావంలో ఎక్కడా ఎలాంటి మార్పు కలుగదు.
తన్మయస్యాస్య విశ్వస్య న స్వభావవికారితా । విద్యతే ప్రేక్ష్యమాణాపి కిమ్ ఉ సాస్య భవిష్యతి
ఈ విశ్వం ఆ పరమతత్వంతోనే ఏర్పడింది కాబట్టి, దాని సహజ స్వభావంలో ఎలాంటి మార్పూ ఉండదు. మనం చూశాకైనా అది మారదు. అలాంటప్పుడు దానికి మార్పు ఎలా సంభవిస్తుంది?
సర్వం చిద్వ్యోమ చైవేదం న సత్ త్వమ్ అహమ్ ఇత్య్ అపి । వికారాద్య్ అపి న జ్ఞప్తావ్ అజ్ఞప్తిం న లభే క్వచిత్
ఈ సర్వం చైతన్యమే. 'నీవు', 'నేను' అనే భావాలకు నిజమైన స్థితి లేదు. మార్పు వల్ల కూడా ఎక్కడా అవగాహన లేని స్థితిని నేను కనుగొనలేదు.
సర్వం శాన్తం శివం శుద్ధం త్వమహన్తాదివిభ్రమమ్ । న కిఞ్చిద్ అపి పశ్యామి వ్యోమజం కాననం యథా
ప్రపంచమంతా శాంతంగా, మంగళకరంగా, పవిత్రంగా ఉంది. 'నీవు', 'నేను' అనే మాయా భావాలు లేవు. ఆకాశంలో అడవి లేనట్టే, నేను ఏదీ కనిపించటం లేదు.
సంవిదాకాశశూన్యత్వం యత్ తద్ విద్ధి వచో మమ । ఇదం త్వత్సంవిదాకాశే స్వయమ్ ఆత్మని తిష్ఠతి
నేను చెప్పింది చైతన్యాకాశపు శూన్యతే అని తెలుసుకో. ఇది నీ స్వంత చైతన్యములో, నీ ఆత్మలోనే స్థిరంగా ఉంది.
పరమ్ ఆహుḫ పదం సద్ యద్ అనిచ్ఛోదయమ్ ఆసితమ్ । పాషాణపురుషస్యేవ చిత్రస్థస్యేవ వాసనమ్
ఇచ్చాప్రేరణ లేకుండా స్థిరంగా ఉండే స్థితిని వారు పరమ పదంగా అంటారు. అది రాళ్ల మనిషి నివాసంలా, చిత్రంలో ఉన్న రూపం వాసంలా ఉంటుంది.
స విశ్రాన్తమనా మౌనీ యస్య ప్రకృతకర్మసు । స్పన్దో దారుమయస్యేవ విగతేచ్ఛమ్ అనాకులమ్
యవనిక మాదిరిగా, మనసు పూర్తిగా విశ్రాంతి చెందినవాడవాడు, మౌనంగా ఉండి, సహజమైన పనుల్లో ఎలాంటి చలనం లేకుండా, కోరికలు లేకుండా, కలవరపడకుండా, చెక్క బొమ్మలా నిశ్చలంగా ఉంటాడు.
అన్తశ్శూన్యం బహిశ్శూన్యం విరసం గతవాసనమ్ । జరద్వేణోర్ ఇవ జ్ఞస్య జీవతో భాతి జీవితమ్
తెలివైనవాడికి జీవితం లోపల, బయటా శూన్యంగా, రుచి లేకుండా, అన్ని వాసనలూ పోయినట్లుగా, పాత బోసిపోయిన వెదురు మాదిరిగా కనిపిస్తుంది.
యస్మై న స్వదతే దృశ్యమ్ అదృశ్యం స్వదతే హృది । సబాహ్యాభ్యన్తరం శాన్తస్ స ఉత్తీర్ణో భవార్ణవాత్
బయట కనిపించేదానిలో ఆసక్తి లేని, హృదయంలో కనిపించని దానిలో ఆనందపడే వాడు, లోపల బయటా ప్రశాంతంగా ఉండి, జనన మరణాల సముద్రాన్ని దాటి వెళ్ళిపోతాడు.
ఉచ్యన్తాం శబ్దజాలాని వంశవద్ గతవాసనమ్ । రసేనానఙ్గలగ్నేన ప్రకృతాన్య్ అన్యచోదనైః
పలుకుబడి అన్నీ శబ్దాల తంతువులే, వాసన పోయిన వంశం లాంటివి. వాటి సహజ అర్థాలు, ఎలాంటి రుచి లేకుండా, ఇంకెవరూ ప్రేరేపించకుండానే ఉంటాయి.
స్పృశ్యన్తాం స్పర్శనీయాని యథాప్రాప్తాన్య్ అవాసనమ్ । కూటాగారవద్ అక్షుబ్ధమ్ అనిచ్ఛమననోదయమ్
ఎదురుగా వచ్చే స్పర్శించదగిన వస్తువులను, మనసులో ఆసక్తి లేకుండా, శాంతంగా, కోరిక లేకుండా, ఉద్వేగం లేకుండా, ఒక మేడలోని మండపంలా గమనించాలి.
స్వాద్యన్తాం రసజాలాని విగతేచ్ఛాభయైషణమ్ । అపగర్వాభిలషణం యథాప్రాప్తాని దర్వివత్
ఎదురుగా వచ్చే రుచులను, ఆశ, భయం, కోరిక లేకుండా, గర్వం లేకుండా, ఆకాంక్ష లేకుండా, ఒక కల్చిలా ఏది వస్తే అది మాత్రమే తీసుకున్నట్టు ఆసక్తి లేకుండా ఆస్వాదించాలి.
దృశ్యన్తాం రూపజాతాని పురḫ ప్రాప్తాన్య్ అవాసనమ్ । అరసం నిర్మనోమానమ్ అగర్ధం చిత్రనేత్రవత్
ముందు కనిపించే రూపాలను, మనసులో ఆసక్తి లేకుండా, రుచి లేకుండా, గర్వం లేకుండా, ఆకర్షణ లేకుండా, ఒక చిత్రాన్ని చూస్తున్న కళ్లలా చూడాలి.
శిఙ్ఘ్యన్తాం గన్ధపుష్పాణి విగతేచ్ఛమ్ అవాసనమ్ । స్పన్దవత్త్వే ఽపి లగ్నాని త్యాగాయ వనవాతవత్
గంధాలు, పువ్వులను కోరిక లేకుండా, ఆసక్తి లేకుండా వాసించాలి. అవి ఎంత ఆకర్షణగా ఉన్నా, అడవి గాలిలా వాటిని వదిలిపెట్టేందుకు సిద్ధంగా ఉండాలి.
ఇతి చేద్ విరసత్వేన బోధయిత్వా చికిత్సితాః । న భోగరోగాస్ తద్ దుẖఖశాన్త్యై నాస్తి కథైవ వః
ఇలా విరక్తతను బోధించి, అనుభవాల వ్యాధులను చికిత్స చేస్తే, మీకు బాధలు మిగిలే మార్గమే ఉండదు.
యస్ స్వాదయన్ భోగవిషం రతిమ్ ఏతి దినే దినే । సో ఽగ్నౌ స్వమూర్ధ్ని జ్వలితే కక్షమ్ అక్షయమ్ ఉజ్ఝతి
ప్రతి రోజు అనుభవాల విషాన్ని ఆస్వాదిస్తూ ఆనందించే వాడు, తన తలపై అగ్ని మండినప్పుడు ఎప్పటికీ తరుగని దావుడిని వదిలిపెడతాడు.