అదేశకాలావయవో ఽప్య్ ఏష దేవో దివానిశమ్ । అసజ్ జగత్ తనోతీవ యథా వారి తరఙ్గకమ్
దేశం, కాలం, భాగాలు లేని ఈ దేవుడు రాత్రింబవళ్ళు, నీరు అలలను ఎలా కలిగిస్తుందో అలా, అసత్యమైన జగత్తును కలిగిస్తున్నట్టు కనిపిస్తాడు.
ఏతస్మిన్ వికసన్త్య్ ఏతా విపులాకాశకాననే । జగజ్జరఢమఞ్జర్యḫ ప్రసరత్పత్త్రపఞ్చకాః
ఈ విస్తారమైన ఆకాశపు అడవిలో, ప్రపంచపు వృద్ధమైన కొమ్మలు ఐదు విస్తరించిన ఆకులతో ఇక్కడ విస్తరిస్తున్నాయి.
ఏష స్వప్రతిబిమ్బస్య స్వయమాలోకనేచ్ఛయా । అత్యన్తనిర్మలాకారస్ స్వయం మకురతాం గతః
తన ప్రతిబింబాన్ని తానే చూడాలని కోరుకొని, పరమంగా నిర్మలమైన రూపంతో, తానే అద్దంలా మారింది.
వ్యోమవృక్షఫలస్యాస్య స్వేచ్ఛాచ్ఛర్ద్ధయ ఉజ్జ్వలాః । సర్గోపలమ్భసుస్వాద్వ్యశ్ చమత్కుర్వన్తి సంవిది
ఈ ఆకాశవృక్షపు ప్రకాశవంతమైన ఫలాలు, తమ స్వేచ్ఛతో, సమృద్ధిగా, సృష్టిని అనుభవించడంలో ఉన్న మధురతతో మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి.
అన్తస్త్వేన బహిష్ట్వేన నానానానాతయాత్మని । ఏష సో ఽన్తర్ బహిర్ భాతి భావాభావవిభావయా
లోపలగా, బయటగా, అనేక విధాలుగా తనలో తానే విభిన్నంగా ఉండి, ఇదే అంతర్గతంగా, బాహ్యంగా, ఉండటా లేకుండటా అనే ప్రకటనతో ప్రకాశిస్తుంది.
ఏతద్రూపా పదార్థశ్రీర్ ఏతస్మిన్న్ ఏతదిచ్ఛయా । చమత్కరోత్య్ ఏతదర్థం జిహ్వేవ స్వాస్యకోటరే
విషయాల మహిమ ఇదే రూపాన్ని ధరించి, ఇందులోని తన కోరికతో, ఈ ఉద్దేశాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడుతుంది. అది నోటిలో నాలుక రుచిని ఆస్వాదించినట్టు.
అస్యామ్భసో ద్రవత్వం యత్ తద్ ఇదం జగద్ ఉచ్యతే । సంవిత్స్వాదూపలమ్భాఙ్గం భువనావర్తవృత్తిమత్
ఈ నీటికి ఉన్న ద్రవత్వమే ఈ లోకం అని అంటారు. ఇది చైతన్యం అనుభూతిలోని మధురమైన భాగం, అనేక లోకాల పరిభ్రమణంలో తిరుగుతూ ఉంటుంది.
శామ్యత్య్ అత్ర పదార్థశ్రీస్ సర్వా యామేవ భాస్వతి । ఏతస్మాద్ ఏవ చోదేతి స్వాలోక ఇవ తేజసః
ఇక్కడ అన్ని పదార్థాల వైభవం రాత్రి పడినట్టు శాంతమైపోతుంది. అదే నుండి దాని స్వంత వెలుగు వెలుగుతుంది, అగ్నిలో నుండి జ్యోతి పుట్టినట్టు.
ఇదమ్ ఏష జగత్ సర్వం శుక్లత్వం తుహినం యథా । అత ఏతాḫ ప్రవర్తన్తే విద ఇన్దోర్ ఇవాంశవః
ఈ లోకం అంతా మంచు వలె తెల్లగా ఉంది. దానినుండే ఇవి వెలువడతాయి, చంద్రుని నుండి కిరణాలు వచ్చినట్టు.
ఏతస్మాద్ అఙ్గతో రఙ్గాజ్ జగచ్ చిత్రమ్ ఇదం స్థితమ్ । విద్ధ్య్ అభావవికారాది శాన్తమ్ ఏతన్మయం తతమ్
దీనిలోని రంగు నుంచే ఈ ప్రపంచం రంగురంగులుగా ఏర్పడింది. శూన్యత వంటి మార్పులు అన్నీ శాంతంగా, ఇదే వ్యాపించి ఉన్నదిగా తెలుసుకో.
అస్మాద్ వరతరోర్ ఏతాస్ స్వారూఢాద్ గగనాఙ్గనే । దృశ్యశాఖాḫ ప్రవర్తన్తే జగజ్జాలగులుచ్ఛకాః
ఈ మహా వృక్షం పైకెగసి, ఆకాశంలో విస్తరించి, కనిపించే కొమ్మలు ప్రపంచపు అల్లికను ముడివేసినట్టు విస్తరిస్తున్నాయి.
వ్యయోదయవతీ నూనమ్ అత్ర దృశ్యతరఙ్గిణీ । నానాతానన్తకుసుమా వహత్య్ అవిచలాచలే
ఇక్కడ, ఎప్పటికీ కదలని పర్వతంపై, ఉత్థానపతనాల అలలతో, ఎన్నో అంతులేని పువ్వులు మోసుకుంటూ, కనిపించే నది ప్రవహిస్తోంది.
అస్మిన్ వ్యోమాత్మకే రఙ్గే భువనాభినయభ్రమైః । నృత్యత్య్ అవిరతారమ్భం చారైర్ నియతినర్తకీ
ఈ ఆకాశ స్వరూపమైన రంగస్థలంపై, లోకాల నాటికలను అనుకరిస్తూ, విధి నర్తకి ఆగకుండా కొత్త ఆరంభాలను నర్తిస్తోంది.
జగత్క్రీడో మహాకల్పకల్పోన్మేషనిమేషణః । విదానేనాద్యతే భూయో జన్యతే కాలబాలకః
ప్రపంచ క్రీడ, మహాకల్పాల తెరచి మూసే క్షణాల్లో, వినాశనంతో మాయమై, మళ్లీ కాలబాలుడి చేత జన్మిస్తుంది.
ఉద్యత్స్వ్ అపి జగత్స్వ్ ఏష శాన్తమ్ ఏవావతిష్ఠతే । అనిచ్ఛ ఏవ మకురḫ ప్రతిబిమ్బగతేష్వ్ ఇవ
ప్రపంచాలు ఎంతగా ఉద్భవించినా, ఇది ఎప్పటికీ ప్రశాంతంగానే ఉంటుంది. అద్దంలో ప్రతిబింబాలు కనిపించినా, ఆ అద్దానికి ఎలాంటి ఆకాంక్ష ఉండదుగా, అలాగే ఇది కూడా ఏదీ కోరుకోదు.
భూతానాం వర్తమానానాం సర్గాణాం స భవిష్యతామ్ । ఏషో ఽకారణకం బీజమ్ అగానామ్ ఇవ కాననమ్
ప్రస్తుతం ఉన్న జీవులకు, భవిష్యత్తులో పుట్టే సృష్టులకు, ఇది కారణం లేని విత్తనం లాంటిది. ఇంకా మొలకెత్తని చెట్లకు అడవి ఎలా ఆధారం అయితే, అలాగే ఇది కూడా ఆధారం.
అస్యోన్మేషో జగల్లక్ష్మీర్ నిమేషḫ ప్రలయాగమః । అనున్మేషనిమేషో ఽసావ్ ఆత్మన్య్ ఏవావతిష్ఠతే
దీనిలో ఓపెనవడం అంటే ప్రపంచానికి ఐశ్వర్యం, మూసుకోవడం అంటే లయమవడం. ఈ సూత్రమైన తెరుచుట, మూసుట అన్నీ దీని లోపలే జరుగుతాయి.
ఉద్యన్త్య్ అమూని సుబహూని మహామహాంసి సర్గాగమప్రలయజన్మదశాజగన్తి । సర్వాణి తాన్య్ అయమ్ అపారఖరూప ఏవ ప్రస్పన్దనాని మరుద్ ఏవ యథాస్స్వ శాన్తమ్
ఈ అనేక గొప్ప ప్రపంచాలు, సృష్టి, స్థితి, లయ రూపాల్లో పుట్టి పోతుంటాయి. అయినా ఇవన్నీ ఈ అపారమైన, దాటి వెళ్లలేని వాస్తవంలో అలజడుల్లాంటి వేవ్లే. అది మాత్రం గాలి ఆగిపోయినట్టు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.
చమత్కుర్వన్త్య్ అథాత్రార్థా ఆవర్తా ఇవ వారిణి । ఏతచ్ చ భావాస్ సకలా యథా వారి తరఙ్గకాః
ఇక్కడ ఈ అర్థాలు నీటిలో ఏర్పడే తుఫాన్లలా ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. ఇవన్నీ నీటిపై వచ్చే అలలవలె మనస్సులో ఏర్పడే స్థితులే.
సర్వస్యైవాస్య విశ్వస్య నిర్జ్ఞేయజ్ఞానరూపిణీ । పరమాకాశతా రూపం కిం పరోపశమశ్రమః
ఈ మొత్తం విశ్వం తెలియనిది అయినా జ్ఞాన స్వరూపమే. దాని స్వరూపం పరమాకాశమే; దానికంటే మించి శ్రమ లేదా విశ్రాంతి ఏముంటుంది?
బాలచిన్తాపురం వ్యోమ్ని న కిఞ్చిద్ అపి మే యథా । తథేదం తత్త్వతో విశ్వం సత్యం తు శిశుచేతసి
పిల్లవాడి ఊహలో ఆకాశంలో ఊహించుకున్న నగరం నాకు ఎలా ఏమీ కానట్టుందో, నిజంగా ఈ ప్రపంచం కూడా పిల్ల మనసులో మాత్రమే వాస్తవంగా ఉంటుంది.
అరూపాలోకమననం శిలాపుత్రకసైన్యవత్ । రూపాలోకమనస్కారా భాన్తి కేవాత్ర విశ్వతా
ఆకారరహితాన్ని ధ్యానించడం మట్టి బొమ్మల సైన్యంలా ఉంటుంది. ఆకారాన్ని మనస్సులో ఉంచడం మెరుస్తుంది; ఇందులో ఏ విశ్వతా ఉంది?
రూపాలోకమనస్కారసారో విన్మాత్రతాం వినా । న లభ్యతే సా చ పరం వ్యోమైవాత్ర క్వ విశ్వతా
రూపాన్ని దృష్టి పెట్టి మనస్సులో ఆలోచించే అసలు తత్వం, శుద్ధమైన చైతన్యం లేకుండా లభించదు. ఆ శుద్ధ చైతన్యమే పరమాకాశం. అలాంటప్పుడు ఇక్కడ విశ్వమంతా ఏది?
విదో విత్త్వం జగద్భ్రాన్తిర్ అవిత్త్వం తు న విభ్రమః । విత్త్వావిత్త్వే తదాయత్తే చిన్తాచిన్తే యథా తవ
తెలుసుకోవడం అనేది జ్ఞానం, ఈ లోక భ్రమ అనేది తెలియకపోవడం. కానీ తెలియకపోవడం తప్పు కాదు. తెలుసుకోవడమూ తెలియకపోవడమూ ఆ పరమతత్వంపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. నీకు ఆలోచనలు, ఆలోచనలేకపోవడం ఎలా ఉంటాయో అలాగే.
పరమాకాశరూపత్వాచ్ చిద్వ్యోమ్నో వితతాకృతేః । న స్వభావవిపర్యాసẖ కశ్చిత్ సమ్భవతి క్వచిత్
చైతన్యాకాశానికి పరమాకాశ స్వరూపం ఉండటం వల్ల, అది అన్ని చోట్ల వ్యాపించి ఉంటుంది. అందువల్ల దాని సహజ స్వభావంలో ఎక్కడా ఎలాంటి మార్పు కలుగదు.
తన్మయస్యాస్య విశ్వస్య న స్వభావవికారితా । విద్యతే ప్రేక్ష్యమాణాపి కిమ్ ఉ సాస్య భవిష్యతి
ఈ విశ్వం ఆ పరమతత్వంతోనే ఏర్పడింది కాబట్టి, దాని సహజ స్వభావంలో ఎలాంటి మార్పూ ఉండదు. మనం చూశాకైనా అది మారదు. అలాంటప్పుడు దానికి మార్పు ఎలా సంభవిస్తుంది?
సర్వం చిద్వ్యోమ చైవేదం న సత్ త్వమ్ అహమ్ ఇత్య్ అపి । వికారాద్య్ అపి న జ్ఞప్తావ్ అజ్ఞప్తిం న లభే క్వచిత్
ఈ సర్వం చైతన్యమే. 'నీవు', 'నేను' అనే భావాలకు నిజమైన స్థితి లేదు. మార్పు వల్ల కూడా ఎక్కడా అవగాహన లేని స్థితిని నేను కనుగొనలేదు.
సర్వం శాన్తం శివం శుద్ధం త్వమహన్తాదివిభ్రమమ్ । న కిఞ్చిద్ అపి పశ్యామి వ్యోమజం కాననం యథా
ప్రపంచమంతా శాంతంగా, మంగళకరంగా, పవిత్రంగా ఉంది. 'నీవు', 'నేను' అనే మాయా భావాలు లేవు. ఆకాశంలో అడవి లేనట్టే, నేను ఏదీ కనిపించటం లేదు.
సంవిదాకాశశూన్యత్వం యత్ తద్ విద్ధి వచో మమ । ఇదం త్వత్సంవిదాకాశే స్వయమ్ ఆత్మని తిష్ఠతి
నేను చెప్పింది చైతన్యాకాశపు శూన్యతే అని తెలుసుకో. ఇది నీ స్వంత చైతన్యములో, నీ ఆత్మలోనే స్థిరంగా ఉంది.
పరమ్ ఆహుḫ పదం సద్ యద్ అనిచ్ఛోదయమ్ ఆసితమ్ । పాషాణపురుషస్యేవ చిత్రస్థస్యేవ వాసనమ్
ఇచ్చాప్రేరణ లేకుండా స్థిరంగా ఉండే స్థితిని వారు పరమ పదంగా అంటారు. అది రాళ్ల మనిషి నివాసంలా, చిత్రంలో ఉన్న రూపం వాసంలా ఉంటుంది.