యథా స్వావయవా ఏవ సర్వో హ్య్ అవయవీ భవేత్ । నిత్యానవయవం శాన్తం బ్రహ్మైవేదం తథా జగత్
ఎలా ఒక వస్తువు దాని భాగాల ద్వారానే ఏర్పడుతుందో, అలాగే ఈ ప్రపంచం కూడా శాశ్వతమైన, భాగాలులేని, శాంతమైన బ్రహ్మమే.
భాణ్డలక్షాణి ధత్తే ఽన్తశ్ చిద్రూపకనకేష్టకా । యద్ ఏవ సా చేతయతే జగదాదీవ వేత్తి తత్
అది లోపల అనేక రూపాలను, చైతన్యంతో నిండిన బంగారు ఇటుకలలా, కలిగి ఉంటుంది. అది ఏదిని తెలుసుకుంటే, దానిని ప్రపంచంలా అనుభవిస్తుంది.
బ్రహ్మైవ కచతీవేదం సత్ తయాచ్ఛం జగత్తయా । చిద్రూపత్వాద్ ద్రవాత్మత్వాత్ తరఙ్గాదితయామ్బ్వ్ ఇవ
ఈ జగత్తు అంతా పరబ్రహ్మమే ప్రకాశిస్తోంది. అదే సత్యంగా, అదే జగత్తుగా కనిపిస్తోంది. అది జ్ఞానస్వరూపమైనదిగా, ప్రవాహ స్వభావమున్నదిగా, నీటిలో తరంగాలు పుట్టినట్టు వివిధ రూపాల్లో వెలుగుతుంది.
యద్ యచ్ చేతయతే ఽన్తస్ తజ్ జగదాదీవ పశ్యతి । అరూపమ్ అపి రూపం స్వం యన్ న చేతయతే న తత్
మనసులో ఏది మనకు తెలుసు, అదే మనకు జగత్తుగా కనిపిస్తుంది. రూపం లేనిది కూడా మనకు తెలిసినప్పుడు మన రూపంగా అనిపిస్తుంది. మనసు గ్రహించని దానికీ మనకు లేనట్టే.
చేతనాచేతనత్వోక్తీ తస్యేశత్వాత్ స్వదేహగే । ఉపదేశార్థమ్ ఏవోక్తే న సద్విషయమ్ అర్థతః
జీవుడు తన శరీరాన్ని నియంత్రించగలిగినందువల్ల, బోధించేందుకు మాత్రమే జడమైనది, చైతన్యమైనది అని భేదంగా చెబుతారు. నిజంగా అలాంటి భేదం లేదు.
న జగత్ సన్ న చైవాసద్ భాసతే చేతనాచ్ చితి । అచేతనాన్ న కచతి క ఇవాత్ర గ్రహో హి నః
ఈ జగత్తు నిశ్చయంగా ఉన్నదీ కాదు, లేనిదీ కాదు. అది చైతన్యంనుంచి వెలిసింది, జడవస్తువులనుంచి కాదు. ఇక్కడ దాన్ని ఎవరు పట్టుకోగలరు? మనకు దాన్ని పట్టుకునే అవకాశం లేదు.
అచేతనం చేతనం చ స్పన్దాస్పన్దవద్ ఆత్మనః । స్వాయత్తే న కదర్థస్థే స్వస్థం పాషాణవత్ స్థితే
చైతన్యం, అచేతనత్వం రెండూ కూడా ఆత్మకే చెందినవే. ఇవి కదలిక, నిశ్చలతలాంటివి. ఆత్మ తనలో తానే స్థిరంగా, ఏమీ తాకని రాయిలా నిశ్చలంగా ఉన్నప్పుడు, ఏదీ దాన్ని ప్రభావితం చేయదు.
యస్యేక్షితస్య నో సత్తా నాధారో న చ కారణమ్ । సో ఽహమ్ ఇత్య్ ఏవ వో యక్షో న జానే కుత ఉత్థితః
ఇక్కడ కనిపించే ప్రతి వస్తువుకీ నిజమైన ఉనికిలేదు, ఆధారం లేదు, కారణం లేదు. ఈ 'నేను ఉన్నాను' అనే భావన కూడా ఒక మాయ మాత్రమే. ఇది ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో నాకు తెలియదు.
యస్యాహమ్ ఇతి యక్షస్య సత్తైవాస్తి న సత్యతః । అహో ను చిత్రం తేనేమే భవన్తో వివశీకృతాః
ఈ 'నేను ఉన్నాను' అనే మాయలో కేవలం ఉనికిలా కనిపించడమే ఉంది, నిజమైన వాస్తవం లేదు. ఎంత ఆశ్చర్యమో, దీని వల్ల మీ అందరూ బలహీనులైపోయారు.
కాకతాలీయవద్ భ్రాన్తమ్ అహం బ్రహ్మణి భాసతే । స్వమ్ ఏవ రూపం దృగ్భ్రాన్తౌ కేశోణ్డుకమ్ ఇవామ్బరే
కాకతాళీయంగా వచ్చిన మాయ వల్లే 'నేను' అనే భావన పరబ్రహ్మంలో కనిపిస్తుంది. ఇది కళ్లకు మాయ కలిగినప్పుడు ఆకాశంలో జుట్టు తుడిపాటి లేదా బంతిని చూసినట్టు.
బ్రహ్మైవాహం జగచ్ చాత్ర కుతో నాశసముద్భవౌ । అతో హర్షవిషాదానాం కిం క్వేవ కథమ్ ఆస్పదమ్
నేను బ్రహ్మమే, ఈ జగత్తూ అంతే. ఇక్కడ ఉద్భవం, నాశనం ఎక్కడి నుండి వస్తాయి? అందువల్ల ఆనందం, దుఃఖం లాంటి వాటికి స్థానం ఎక్కడుంది?
సర్వేశ్వరత్వాద్ ఈశస్య విభాతీదం ప్రచేతితమ్ । అచేతితం చ నో భాతి తేనాచేతితమ్ అస్తు తే
ప్రపంచానికి అధిపతిగా ఉన్న పరమాత్మ వల్లే ఈ చైతన్యం కనిపిస్తుంది. జడమైనది కనబడదు. కాబట్టి నీకు ఆ జడత్వం ఉండనీ.
కాకతాలీయవచ్ చిత్త్వాజ్ జగద్వద్ భాతి బ్రహ్మఖమ్ । స్వప్నసఙ్కల్పపురవత్ తత్ తస్మాద్ భిద్యతే కథమ్
ఎలా కాకి తాటి పండు కలిసినట్టు, చైతన్యంతో బ్రహ్మాండంలో ఈ జగత్తు కనిపిస్తుంది. కలలో ఊహించిన నగరాల్లా ఇవన్నీ. మరి ఇవి నిజంగా వేరేలా అవుతాయో?
యథోర్మ్యాది జలే వృక్షే వా యథా సాలభఞ్జికా । యథా ఘటాదయో భూమౌ తథా బ్రహ్మణి సర్గతాః
ఎలా అలలు నీటిలో, చెట్టులో శిల్పం, భూమిపై కుండలు ఉంటాయో, అలాగే సృష్టులు బ్రహ్మంలో ఉద్భవిస్తాయి.
అనాకృతావ్ అసంస్థానే స్వచ్ఛే యద్ అనుభూయతే । తత్ తద్ ఏవాత ఉదితం కిం నామాహం జగన్తి కిమ్
రూపం లేకుండా, స్థిరంగా లేకుండా, స్పష్టంగా ఉండే ఆ స్థితిలో అనుభవించేది అదే 'నేను', 'లోకాలు', 'ఇది ఏమిటి?' అని చెప్పబడుతుంది.
మరుతస్ స్పన్దవైచిత్ర్యం సత్తయైవ యథా తథా । బ్రహ్మణో నిస్స్వభావస్య జగదాద్య్ అహమాది చ
ఎలా గాలిలోని కదలికలు గాలే ఉన్నందువల్లే వస్తాయో, అలాగే స్వభావం లేని పరబ్రహ్మ నుంచి ఈ జగత్తు, 'నేను' అనే భావన, అన్నీ ఉద్భవిస్తాయి.
యథాభ్రే లక్ష్యతే వృక్షగజవాజిమృగాదితా । అసన్నివేశాకృతిని సర్గాహన్త్వే తథా పరే
ఎలా మేఘాలలో చెట్లు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, జింకలు వంటి రూపాలు కనిపిస్తాయో, అలాగే ఏర్పాటూ, ఆకారమూ లేకుండా పరమాత్మలో సృష్టి, 'నేను' అనే భావన కనిపిస్తాయి.
సర్గో ఽవయవవద్ భాతి పరే ఽనవయవే శివే । ఏవం తదుపమం విద్ధి కార్యకారణవద్ యథా
సృష్టి భాగాలుగా కనిపించినా, భాగాలు లేని, పవిత్రమైన పరమాత్మలో అలా ఉండదు. ఇది కారణం-ఫలితానికి ఉన్న సంబంధంలా అని తెలుసుకో.
అతశ్ శాన్తమ్ అనాయాసం నిరుపాధి గతభ్రమమ్ । జగతో ఽసమ్భవాద్ ఏవ వ్యోమవత్ సమమ్ ఆస్యతామ్
కాబట్టి, ఈ లోకం నిజంగా ఉద్భవించదని తెలుసుకుని, మనసు ప్రశాంతంగా, సులభంగా, ఎలాంటి పరిమితులు లేకుండా, మాయ లేకుండా ఉండనివ్వు. ఆకాశంలా సమంగా ఉండి ఉండాలి.
న భవన్తో న చ వయం న జగన్తి న ఖాదయః । సన్తి శాన్తమ్ అశేషేణ బ్రహ్మేదం నిర్భరం స్థితమ్
ఇక్కడ మనం, మీరు, లోకాలు, భూతాలు ఏవీ నిజంగా లేవు. ఇది పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉన్న బ్రహ్మమే, ఇంకేమీ మిగలకుండా స్థిరంగా ఉంది.
అశేషేష్వ్ అవిశేషేషు శాన్తాశేషవిశేషతా । సత్యా సైవాహమ్ ఇత్య్ ఆశు త్యక్త్వా మోక్షాయ భావ్యతామ్
అన్ని భేదాలు, అభేదాల మధ్య, పూర్తిగా ప్రశాంతతే నిజమైన ప్రత్యేకత. 'నేను ఇదే' అనే భావనను త్వరగా వదిలిపెట్టి, విముక్తి భావనను పెంపొందించు.
వేదనం బన్ధనం విద్ధి విద్ధి మోక్షమ్ అవేదనమ్ । యథాస్థితం యథాచారం భవ శాన్తమ్ అవేదనమ్
అనుభూతి బంధనమే అని తెలుసుకో. అనుభూతి లేకపోవడమే విముక్తి అని తెలుసుకో. నీ స్వభావానికి తగినట్లు, ప్రశాంతంగా, అనుభూతి లేకుండా ఉండి ఉండాలి.
ద్రష్టా న దృశ్యతాం యాతి చితిర్ నాయాతి చేత్యతామ్ । చేత్యాభావాద్ అజగతి కẖ కిం చేతయతాం కథమ్
చూసేవాడు చూసేవాడిగా మారడు, ఆ చైతన్యం కూడా తెలిసే వస్తువుగా మారదు. తెలిసే వస్తువు లేకపోతే, ఈ లోకమే లేకపోతే, ఎవరు ఏది ఎలా తెలుసుకుంటారు?
ద్రష్టృదృశ్యదశాభావాజ్ జాగ్రత్య్ ఏవ సుషుప్తవత్ । శరదాకాశకోశాభమ్ అసత్తోపమమ్ ఆస్యతామ్
చూసేవాడు, చూసేది అనే భావాలు లేనప్పుడు, మెలకువలో ఉన్నా కూడా, అది నిద్రలో ఉన్నట్టే ఉంటుంది. ఆకాశం శరదృతువులో ఎంత నిర్మలంగా ఉంటుందో, అలాగే నీవు ఉండాలి; అది లేనట్టే ఉండటం వంటిది.
తథైకం బ్రహ్మ చిద్రూపే పవనస్ స్పన్దనే యథా । అత్ర చిద్బోధతా సర్గో మోక్షో బ్రహ్మైకబోధతా
అలాగే, చైతన్య స్వరూపమైన పరబ్రహ్మం ఒక్కటే ఉంది. అది గాలిలో కదలిక ఎలా ఉంటుందో, అలాగే చైతన్యంలో ఉంది. ఇక్కడ చైతన్య జ్ఞానం ఉద్భవించడాన్ని సృష్టి అంటారు; పరబ్రహ్మం ఒక్కటే అని తెలుసుకోవడమే మోక్షం.
చిత్స్పన్దో బ్రహ్మమరుతో యస్ స సర్గ ఇతి స్మృతః । నాత్ర చిత్స్పన్దనం యత్ స్యాన్ నిర్వాణం తద్ ఉదాహృతమ్
చైతన్యంలో కలిగే కదలికను పరబ్రహ్మ గాలి అంటారు; అదే సృష్టి అని చెబుతారు. అక్కడ చైతన్యంలో కదలిక ఏమాత్రం లేకపోతే, దానినే విముక్తి అంటారు.
బీజమ్ అన్తర్ యథా వేత్తి స్వం రూపం పల్లవాదికమ్ । తథా మహాచిద్ అన్తస్స్థం స్వం రూపం వేత్తి సర్గతామ్
ఎలా ఒక విత్తనం తనలోని మొక్క రూపాన్ని, ఆకులు మొదలైన వాటిని తెలుసుకుంటుందో, అలాగే లోపల ఉన్న మహాచైతన్యం కూడా తన సృష్టి రూపాన్ని తెలుసుకుంటుంది.
పత్త్రాదివేదనాద్ బీజం యథా పత్త్రాది తిష్ఠతి । పరా చిత్ సర్గసంవిత్తేస్ తథా భవతి సర్గభాః
ఆకులు మొదలైనవి ఎలా విత్తనంలోనే ఉంటాయో, వాటి గురించి తెలిసినప్పుడు విత్తనం ఆకుల రూపంలోనే ఉంటుంది. అలాగే పరమచైతన్యం కూడా సృష్టిని తెలుసుకొని సృష్టి రూపాల్లోనే ఉంటుంది.
యథా భావవికారాభాశ్ చిత్ పరా సర్గభాస్ తథా । సర్వే బీజాదిదృష్టాన్తాస్ తద్రూపా ఏవ తన్మయాః
ఎలా పరమచైతన్యం భవమార్పులుగా కనిపిస్తుందో, అలాగే విత్తనం మొదలైన అన్ని ఉదాహరణలు కూడా అదే స్వరూపాన్ని కలిగి, దానితో నిండిపోయి ఉంటాయి.
నిర్వికారం పరం బ్రహ్మమయం సర్వమ్ ఇదం జగత్ । నిర్వికారమ్ అనాద్యన్తమ్ ఏవం విద్ధి నిరామయమ్
ఈ మొత్తం జగత్తు మార్పులేని, పరమమైన బ్రహ్మస్వరూపమే. అది మార్పులేని, ఆద్యాంతరహితమైన, అన్ని బాధల నుండి విముక్తమైనదని తెలుసుకో.