యస్య వేచ్ఛోదయస్ తస్య సన్త్య్ అవశ్యం సుఖాదయః । తే చేత్ సామ్యాచ్ చికిత్స్యన్తే పూర్వమ్ ఇచ్ఛైవ సోహ్యతామ్
ఎక్కడైనా కోరిక ఉద్భవిస్తే, అక్కడ ఆనందం మొదలైనవి తప్పక వస్తాయి. వాటిని సమభావంతో ఎదుర్కొంటే, ఆ కోరిక కూడా తట్టుకోలేక పోతుంది.
అహం జగద్ ఇతి భ్రాన్తీ న స్త ఏవ పరే పదే । ఇదం శాన్తమ్ అనాలమ్బం సర్వం నిర్వాణమ్ అవ్యయమ్
‘నేను ప్రపంచం’ అన్న భ్రమ ఉన్నత స్థితిలో ఉండదు. అది నిశ్చలంగా, ఆధారమేమీ లేకుండా, అంతా శాంతంగా, మారని నిర్మలత్వంగా ఉంటుంది.
అహం బ్రహ్మ జగచ్ చేతి శబ్దసన్దర్భవిభ్రమః । సర్వస్మిఞ్ శాన్త ఆకాశే కేన నామోపకల్పితః
‘నేను పరబ్రహ్మ’ లేదా ‘ప్రపంచం’ అనే భావాలు మాటల కలయిక వల్ల కలిగే అయోమయం మాత్రమే. ఆ శాంతమైన విస్తారంలో ఎవరు ఏ పేరైనా పెట్టగలరు?
నేహాస్త్య్ అహం న చ జగన్ న చ బ్రహ్మాదిశబ్దకాః । శాన్తస్యైకస్య సర్వత్వాత్ కర్తా భోక్తేహ కẖ కుతః
ఇక్కడ ‘నేను’ లేదు, ప్రపంచం లేదు, ‘బ్రహ్మ’ మొదలైన పదాలు కూడా లేవు. శాంతమైన ఏకత్వమే అన్నిటిలోనూ వ్యాపించి ఉన్నప్పుడు, ఎవరు చేయువాడు? ఎవరు అనుభవించువాడు? అది ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది?
ఉపదేశాతిశాయిత్వాత్ సర్వాపహ్నవ ఏవ యః । కృతో ఽయం స చ సత్యాత్మా స ఏవేహావశిష్యతే
ఉత్తమమైన బోధ వల్ల అన్ని అపోహలు తొలగిపోతాయి. అప్పుడు నిజమైన ఆత్మ మాత్రమే ఇక్కడ మిగిలిపోతుంది.
అగ్రస్థసిద్ధసఞ్చారో జ్ఞాయతే నాపి దారుణః । యథైకపార్శ్వసంసుప్తనరస్వప్నాభ్రగర్జితమ్
ముందుండే సిద్ధుని ప్రవర్తన ఎవరూ కఠినంగా గుర్తించరు. అది ఒంటిచేతి మీద నిద్రపోతున్నవాడి కలలో మేఘగర్జన వినిపించనట్టే ఉంటుంది.
జ్ఞప్తౌ నాస్తి యతస్ తేన సిద్ధాచారో న లక్ష్యతే । స్వభావ ఇతి సర్వేణ జ్ఞప్తిస్థో హ్య్ అనుభూయతే
అక్కడ జ్ఞానం లేకపోవడంతో సిద్ధుని ప్రవర్తన కనిపించదు. అది అందరికీ సహజ స్వభావంగా, జ్ఞానంలో స్థిరంగా అనుభూతి అవుతుంది.
జ్ఞప్తిర్ అప్య్ ఆత్మభూతైవ సర్వం భాతి హి తన్మయమ్ । తస్మాత్ సాహం జగత్ సర్వమ్ అభిన్నం పరమాత్మనః
జ్ఞానం కూడా ఆత్మ స్వరూపమే. అందులో అన్నీ తానే అనిపిస్తాయి. అందువల్ల నేను ఈ జగత్తంతా, పరమాత్మతో ఏకమై ఉన్నదే.
జ్ఞప్తిర్ జగత్తయా భాతి సఙ్కల్పస్వప్నయోర్ ఇవ । అనానావయవోదేతి జలమ్ ఊర్మితయా యథా
ఎలా కల్పనలో లేదా స్వప్నంలో మనస్సు ప్రపంచంగా కనిపిస్తుందో, అలాగే ఆ జ్ఞానం ప్రపంచంగా వెలుగుతుంది. అది నిజంగా విడివిడిగా ఉండదు, నీటిలో అలలు ఎలా ఏర్పడతాయో అలాగే అది భాగాలుగా కనబడుతుంది.
ఏకాత్మైవోదయో జ్ఞప్తేర్ నానాతామ్ ఇవ వో గతః । అజ్ఞానాత్ సా త్వ్ అవస్తుత్వాత్ ప్రేక్షితా నోపలభ్యతే
జ్ఞానం ఉద్భవించడం ఒకటే, అది మీరు ఊహించేదిలా అనేకంగా ఉండదు. అవిద్య వల్ల, అది వాస్తవంగా లేనప్పటికీ, మనకు కనిపించినట్టు అనిపిస్తుంది కానీ నిజంగా గ్రహించబడదు.
యథా స్వావయవా ఏవ సర్వో హ్య్ అవయవీ భవేత్ । నిత్యానవయవం శాన్తం బ్రహ్మైవేదం తథా జగత్
ఎలా ఒక వస్తువు దాని భాగాల ద్వారానే ఏర్పడుతుందో, అలాగే ఈ ప్రపంచం కూడా శాశ్వతమైన, భాగాలులేని, శాంతమైన బ్రహ్మమే.
భాణ్డలక్షాణి ధత్తే ఽన్తశ్ చిద్రూపకనకేష్టకా । యద్ ఏవ సా చేతయతే జగదాదీవ వేత్తి తత్
అది లోపల అనేక రూపాలను, చైతన్యంతో నిండిన బంగారు ఇటుకలలా, కలిగి ఉంటుంది. అది ఏదిని తెలుసుకుంటే, దానిని ప్రపంచంలా అనుభవిస్తుంది.
బ్రహ్మైవ కచతీవేదం సత్ తయాచ్ఛం జగత్తయా । చిద్రూపత్వాద్ ద్రవాత్మత్వాత్ తరఙ్గాదితయామ్బ్వ్ ఇవ
ఈ జగత్తు అంతా పరబ్రహ్మమే ప్రకాశిస్తోంది. అదే సత్యంగా, అదే జగత్తుగా కనిపిస్తోంది. అది జ్ఞానస్వరూపమైనదిగా, ప్రవాహ స్వభావమున్నదిగా, నీటిలో తరంగాలు పుట్టినట్టు వివిధ రూపాల్లో వెలుగుతుంది.
యద్ యచ్ చేతయతే ఽన్తస్ తజ్ జగదాదీవ పశ్యతి । అరూపమ్ అపి రూపం స్వం యన్ న చేతయతే న తత్
మనసులో ఏది మనకు తెలుసు, అదే మనకు జగత్తుగా కనిపిస్తుంది. రూపం లేనిది కూడా మనకు తెలిసినప్పుడు మన రూపంగా అనిపిస్తుంది. మనసు గ్రహించని దానికీ మనకు లేనట్టే.
చేతనాచేతనత్వోక్తీ తస్యేశత్వాత్ స్వదేహగే । ఉపదేశార్థమ్ ఏవోక్తే న సద్విషయమ్ అర్థతః
జీవుడు తన శరీరాన్ని నియంత్రించగలిగినందువల్ల, బోధించేందుకు మాత్రమే జడమైనది, చైతన్యమైనది అని భేదంగా చెబుతారు. నిజంగా అలాంటి భేదం లేదు.
న జగత్ సన్ న చైవాసద్ భాసతే చేతనాచ్ చితి । అచేతనాన్ న కచతి క ఇవాత్ర గ్రహో హి నః
ఈ జగత్తు నిశ్చయంగా ఉన్నదీ కాదు, లేనిదీ కాదు. అది చైతన్యంనుంచి వెలిసింది, జడవస్తువులనుంచి కాదు. ఇక్కడ దాన్ని ఎవరు పట్టుకోగలరు? మనకు దాన్ని పట్టుకునే అవకాశం లేదు.
అచేతనం చేతనం చ స్పన్దాస్పన్దవద్ ఆత్మనః । స్వాయత్తే న కదర్థస్థే స్వస్థం పాషాణవత్ స్థితే
చైతన్యం, అచేతనత్వం రెండూ కూడా ఆత్మకే చెందినవే. ఇవి కదలిక, నిశ్చలతలాంటివి. ఆత్మ తనలో తానే స్థిరంగా, ఏమీ తాకని రాయిలా నిశ్చలంగా ఉన్నప్పుడు, ఏదీ దాన్ని ప్రభావితం చేయదు.
యస్యేక్షితస్య నో సత్తా నాధారో న చ కారణమ్ । సో ఽహమ్ ఇత్య్ ఏవ వో యక్షో న జానే కుత ఉత్థితః
ఇక్కడ కనిపించే ప్రతి వస్తువుకీ నిజమైన ఉనికిలేదు, ఆధారం లేదు, కారణం లేదు. ఈ 'నేను ఉన్నాను' అనే భావన కూడా ఒక మాయ మాత్రమే. ఇది ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో నాకు తెలియదు.
యస్యాహమ్ ఇతి యక్షస్య సత్తైవాస్తి న సత్యతః । అహో ను చిత్రం తేనేమే భవన్తో వివశీకృతాః
ఈ 'నేను ఉన్నాను' అనే మాయలో కేవలం ఉనికిలా కనిపించడమే ఉంది, నిజమైన వాస్తవం లేదు. ఎంత ఆశ్చర్యమో, దీని వల్ల మీ అందరూ బలహీనులైపోయారు.
కాకతాలీయవద్ భ్రాన్తమ్ అహం బ్రహ్మణి భాసతే । స్వమ్ ఏవ రూపం దృగ్భ్రాన్తౌ కేశోణ్డుకమ్ ఇవామ్బరే
కాకతాళీయంగా వచ్చిన మాయ వల్లే 'నేను' అనే భావన పరబ్రహ్మంలో కనిపిస్తుంది. ఇది కళ్లకు మాయ కలిగినప్పుడు ఆకాశంలో జుట్టు తుడిపాటి లేదా బంతిని చూసినట్టు.
బ్రహ్మైవాహం జగచ్ చాత్ర కుతో నాశసముద్భవౌ । అతో హర్షవిషాదానాం కిం క్వేవ కథమ్ ఆస్పదమ్
నేను బ్రహ్మమే, ఈ జగత్తూ అంతే. ఇక్కడ ఉద్భవం, నాశనం ఎక్కడి నుండి వస్తాయి? అందువల్ల ఆనందం, దుఃఖం లాంటి వాటికి స్థానం ఎక్కడుంది?
సర్వేశ్వరత్వాద్ ఈశస్య విభాతీదం ప్రచేతితమ్ । అచేతితం చ నో భాతి తేనాచేతితమ్ అస్తు తే
ప్రపంచానికి అధిపతిగా ఉన్న పరమాత్మ వల్లే ఈ చైతన్యం కనిపిస్తుంది. జడమైనది కనబడదు. కాబట్టి నీకు ఆ జడత్వం ఉండనీ.
కాకతాలీయవచ్ చిత్త్వాజ్ జగద్వద్ భాతి బ్రహ్మఖమ్ । స్వప్నసఙ్కల్పపురవత్ తత్ తస్మాద్ భిద్యతే కథమ్
ఎలా కాకి తాటి పండు కలిసినట్టు, చైతన్యంతో బ్రహ్మాండంలో ఈ జగత్తు కనిపిస్తుంది. కలలో ఊహించిన నగరాల్లా ఇవన్నీ. మరి ఇవి నిజంగా వేరేలా అవుతాయో?
యథోర్మ్యాది జలే వృక్షే వా యథా సాలభఞ్జికా । యథా ఘటాదయో భూమౌ తథా బ్రహ్మణి సర్గతాః
ఎలా అలలు నీటిలో, చెట్టులో శిల్పం, భూమిపై కుండలు ఉంటాయో, అలాగే సృష్టులు బ్రహ్మంలో ఉద్భవిస్తాయి.
అనాకృతావ్ అసంస్థానే స్వచ్ఛే యద్ అనుభూయతే । తత్ తద్ ఏవాత ఉదితం కిం నామాహం జగన్తి కిమ్
రూపం లేకుండా, స్థిరంగా లేకుండా, స్పష్టంగా ఉండే ఆ స్థితిలో అనుభవించేది అదే 'నేను', 'లోకాలు', 'ఇది ఏమిటి?' అని చెప్పబడుతుంది.
మరుతస్ స్పన్దవైచిత్ర్యం సత్తయైవ యథా తథా । బ్రహ్మణో నిస్స్వభావస్య జగదాద్య్ అహమాది చ
ఎలా గాలిలోని కదలికలు గాలే ఉన్నందువల్లే వస్తాయో, అలాగే స్వభావం లేని పరబ్రహ్మ నుంచి ఈ జగత్తు, 'నేను' అనే భావన, అన్నీ ఉద్భవిస్తాయి.
యథాభ్రే లక్ష్యతే వృక్షగజవాజిమృగాదితా । అసన్నివేశాకృతిని సర్గాహన్త్వే తథా పరే
ఎలా మేఘాలలో చెట్లు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, జింకలు వంటి రూపాలు కనిపిస్తాయో, అలాగే ఏర్పాటూ, ఆకారమూ లేకుండా పరమాత్మలో సృష్టి, 'నేను' అనే భావన కనిపిస్తాయి.
సర్గో ఽవయవవద్ భాతి పరే ఽనవయవే శివే । ఏవం తదుపమం విద్ధి కార్యకారణవద్ యథా
సృష్టి భాగాలుగా కనిపించినా, భాగాలు లేని, పవిత్రమైన పరమాత్మలో అలా ఉండదు. ఇది కారణం-ఫలితానికి ఉన్న సంబంధంలా అని తెలుసుకో.
అతశ్ శాన్తమ్ అనాయాసం నిరుపాధి గతభ్రమమ్ । జగతో ఽసమ్భవాద్ ఏవ వ్యోమవత్ సమమ్ ఆస్యతామ్
కాబట్టి, ఈ లోకం నిజంగా ఉద్భవించదని తెలుసుకుని, మనసు ప్రశాంతంగా, సులభంగా, ఎలాంటి పరిమితులు లేకుండా, మాయ లేకుండా ఉండనివ్వు. ఆకాశంలా సమంగా ఉండి ఉండాలి.
న భవన్తో న చ వయం న జగన్తి న ఖాదయః । సన్తి శాన్తమ్ అశేషేణ బ్రహ్మేదం నిర్భరం స్థితమ్
ఇక్కడ మనం, మీరు, లోకాలు, భూతాలు ఏవీ నిజంగా లేవు. ఇది పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉన్న బ్రహ్మమే, ఇంకేమీ మిగలకుండా స్థిరంగా ఉంది.