అహమ్భావమ్ అథాదేహం కిఞ్చిచ్ ఛ్రయసి నశ్యసి । జగదాదౌ చిరం తస్మింస్ త్యక్తే శామ్యసి సిధ్యసి
నీవు 'నేను' అనే భావనను, ఈ దేహాన్ని వదిలిపెడితే, నీవు లయమవుతావు. ఈ లోకం మొదలైనప్పుడు, ఆ స్థితిలో ఉండి, దాన్ని వదిలినవాడవైతే, నీవు ప్రశాంతంగా, సంపూర్ణంగా ఉంటావు.
అచేతనాద్ ఇదం సర్వం సద్ ఏవాసద్ ఇవ స్థితమ్ । శాన్తం యస్యోపలస్యేవ నమస్ తస్మై మహాత్మనే
ఈ సర్వం జడమైనదానినుండి పుట్టి, నిజమైనదా, అబద్ధమా అన్నట్టు నిలిచిఉంది. అది రాయి లాంటి నిశ్శబ్దంగా ఉంది. అలాంటి మహాత్ముడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
అచేతనాద్ ఇదం సర్వమ్ ఉపలస్యేవ శామ్యతి । శూన్యాఖ్యాన్తḫ పరాలీనచిత్తస్యాచిత్తభావనాత్
ఈ సర్వం జడమైనదానినుండి పుట్టి, రాయి లా ప్రశాంతమవుతుంది. శూన్యమనే స్థితిలో లీనమైనవాడి మనస్సు, మనస్సు లేని భావన వల్ల లయమవుతుంది.
ఇదమ్ అస్త్వ్ అథ వా మాస్తు చేతితం దుẖఖవృద్ధయే । అచేతితం సుఖాయాన్తర్ అచేతనమ్ అచేతనాత్
ఇది ఉండొచ్చు, లేకపోయినా పరవాలేదు; జ్ఞానం పెరిగితే బాధలు పెరుగుతాయి, జ్ఞానం లేనప్పుడు లోపల ఆనందం కలుగుతుంది—జడం నుండి జడమే పుడుతుంది.
ద్వౌ వ్యాధీ దేహినో ఘోరావ్ అయం లోకస్ తథా పరః । యాభ్యాం ఘోరాణి దుẖఖాని భుఙ్క్తే సర్వత్ర పీడితః
ఈ శరీరధారికి రెండు భయంకరమైన వ్యాధులు ఉన్నాయి — ఈ లోకం, పరలోకం. ఈ రెండింటి వల్ల ఎక్కడైనా అతడు తీవ్రమైన బాధలు అనుభవిస్తూనే ఉంటాడు.
ఇహలోకే యతన్తే ఽజ్ఞా వ్యాధౌ భోగదురౌషధైః । ఆజీవితం యథాశక్తి చికిత్సా నాపరామయే
ఈ లోకంలో అజ్ఞానులు వ్యాధిని అనుభవాలతో, మందులతో పోగొట్టాలని ప్రయత్నిస్తారు. జీవితాంతం తమ శక్తికి తోడుగా చికిత్స చేస్తారు గానీ, అసలు వ్యాధిని మాత్రం పట్టించుకోరు.
పరలోకమహావ్యాధౌ ప్రయతన్తే చికిత్సితుమ్ । శమసత్సఙ్గబోధాద్యైర్ అమృతైḫ పురుషోత్తమాః
పరలోకమనే గొప్ప వ్యాధికి ఉత్తమమైన మనుషులు శాంతి, సత్సంగం, జ్ఞానం అనే అమృతాలతో చికిత్స చేయాలని ప్రయత్నిస్తారు.
పరలోకచికిత్సాయాం సావధానా భవన్తి యే । మోక్షమార్గమహేచ్ఛాయాం శమయుక్త్యా జయన్తి తే
పరలోక చికిత్సలో జాగ్రత్తగా ఉండేవారు, మోక్షమార్గాన్ని కోరేవారు, శాంతి అనే మార్గంతో దానిని జయిస్తారు.
ఇహైవ నరకవ్యాధేశ్ చికిత్సాం న కరోతి యః । గత్వా నిరౌషధం స్థానం స రోగీ కిం కరిష్యతి
ఈ లోకంలో నరక బాధకు మందు వెతకని వాడు, మందు లేని పరలోకానికి వెళ్లిన తర్వాత ఆ వ్యాధిగ్రస్తుడు ఏం చేయగలడు?
ఇహలోకచికిత్సాభిర్ జీవితం యాతు మా క్షయమ్ । ఆత్మజ్ఞతౌషధైర్ అజ్ఞాḫ పరలోకశ్ చికిత్స్యతామ్
ఈ లోకంలోని చికిత్సలతో జీవితం నశించకుండా ఉండాలి; పరలోకానికి, అజ్ఞానాన్ని ఆత్మజ్ఞానం అనే ఔషధంతో పోగొట్టాలి.
ఆయుర్ వాయుచలత్పత్త్రలమ్బామ్బుకణభఙ్గురమ్ । పరలోకమహావ్యాధిర్ యత్నేనాశు చికిత్స్యతామ్
మన జీవితం గాలిలో ఊగే ఆకుపోలా, వేలాడే నీటి బొట్టులా ఎంతో బలహీనంగా ఉంటుంది. అందుకే పరలోక మహావ్యాధిని త్వరగా, శ్రద్ధతో పోగొట్టాలి.
పరలోకమహావ్యాధౌ యత్నేనాశు చికిత్సితే । దృష్టలోకమయో వ్యాధిస్ స్వయమ్ ఆశూపశామ్యతి
పరలోక మహావ్యాధిని శ్రద్ధగా, త్వరగా పోగొడితే, ఈ లోకంలో కలిగే వ్యాధులు కూడా తానే తానుగా తగ్గిపోతాయి.
సంవిన్మాత్రం విదుర్ జన్తుం తస్య ప్రసరణం జగత్ । పరమాణూదరే ఽప్య్ అస్తి తచ్ ఛైలశతవిస్తరమ్
జీవి అనేది కేవలం చైతన్యమే అని జ్ఞానులు తెలుసుకున్నారు. ఆ చైతన్యం విస్తరించి ఈ ప్రపంచమవుతుంది. అది పరమాణువులో కూడా ఉంటుంది, అలాగే వంద కొండలు ఉన్నంత దూరం విస్తరించగలదు.
యత్ సంవిదḫ ప్రసరణం రూపాలోకమనాంసి తత్ । వ్యోమన్య్ ఏవానుభూయన్తే నాతస్ సత్యో జగద్భ్రమః
చైతన్యం ఎలా విస్తరించిందో, అవే రూపాలు, దృశ్యాలు, ఆలోచనలు—all ఇవన్నీ ఆకాశంలోనే అనుభవించబడతాయి. అందువల్ల ఈ లోకబ్రాంతి నిజమైనది కాదు.
ప్రలయేష్వ్ అపి దృష్టేషు జగద్దృశ్యాభ్రవిభ్రమాః । న నశ్యన్తి న జాయన్తే భ్రాన్తిమాత్రైకరూపిణః
ప్రపంచం లయమైపోయినప్పుడు కూడా, దృశ్యాలు, మేఘాలు లాంటి లోకబ్రాంతులు నశించవు, పుట్టవు కూడా. అవి కేవలం మాయ మాత్రమే.
భోగపఙ్కార్ణవే మగ్న ఆత్మా నోత్తార్యతే యది । స్వపౌరుషచమత్కృత్యా తద్ ఉపాయో ఽస్తి నేతరః
భోగాల మట్టిలో మునిగిపోయిన ఆత్మను, తానే తన శక్తితో పైకి లేపుకోకపోతే, దానికి మరే మార్గం లేదు.
అజితాత్మా జనో మూఢో రూఢో భోగైకకర్దమే । ఆపదాం పాత్రతామ్ ఏతి పయసామ్ ఇవ సాగరః
తనను జయించుకోని, మాయలో మునిగిపోయి, అనుభవాల మట్టిలో బాగా కూరుకుపోయినవాడు, సముద్రం నీళ్లకు పాత్రమైనట్లు, అపాయాలకు పాత్రమవుతాడు.
జీవితస్య యథా బాల్యం దృష్టం ప్రథమకల్పితమ్ । నిర్వాణస్య తథా భోగసన్త్యాగో రాగశాన్తిదః
జీవితంలో బాల్యం మొదటి దశగా కనిపించునట్లు, అనుభవాల త్యాగమే, మనసులో ఆకర్షణలు శాంతించేందుకు కారణమై, మోక్షానికి ఆది దశగా నిలుస్తుంది.
తజ్జ్ఞస్య జీవితనదీ సకల్లోలాప్య్ అసమ్భ్రమా । సమం వహతి సోమ్యైవ చిత్రసంస్థేవ నీరసా
ఇది తెలిసినవాడికి, జీవన నది ఎన్ని అలలతో ఉన్నా, కలవరపడకుండా, మృదువుగా, ప్రశాంతంగా, చిత్రంలో ఉన్న దృశ్యంలా, లోపల అసలు రసములేని విధంగా సాగిపోతుంది.
అజ్ఞజీవితనద్యస్ తు రసేనాత్యన్తభీషణాః । ఆవర్తావృత్తివిక్షోభకల్లోలాస్ సహవాహినః
అజ్ఞానుల జీవన నదులు మాత్రం, అనుభవాల రుచితో నిండినవిగా, భయంకరంగా, చక్రాలు, ముంచే ప్రవాహాలు, కలకలలతో కూడినవిగా ప్రవహిస్తాయి.
సర్గవేగాḫ ప్రవల్గన్తి సంవిత్ప్రసరలేశకాః । ద్విచన్ద్రబాలవేతాలమృగామ్బుస్వప్నమోహవత్
సృష్టి వేగంతో ఉప్పొంగే ఇవి, చైతన్య విస్తరణలో కేవలం తక్కువ భాగం మాత్రమే కలిగి ఉంటాయి. ఇవి రెండు చంద్రులు కనిపించడంలా, చిన్నపిల్లల మాటల్లా, మృగమరుచిలా, నీటిలా, కలలలా, మాయల్లా ఉంటాయి.
సంవిద్వారితరఙ్గౌఘా భాన్తి సర్గాస్ సహస్రశః । విచారితాస్ త్వ్ అసత్యాస్ తే సత్యాస్ త్వ్ అనుభవభ్రమాత్
ఈ సృష్టి తరంగాలు అనేవి చైతన్య సముదాయాలే, వేలాది రూపాల్లో కనిపిస్తాయి. కానీ పరిశీలిస్తే అవి వాస్తవంగా లేవు; అనుభవ మాయ వల్లే నిజమైనవిగా అనిపిస్తాయి.
జగన్త్య్ ఆకాశకోశే ఽపి సంవిత్ప్రసరణభ్రమాత్ । సన్తీవాప్య్ అనుభూయన్తే న తు సత్యాని తాని హి
ఈ విశాలమైన ఆకాశంలోనూ, చైతన్య వ్యాప్తి వల్ల మాయగా లోకాలు ఉన్నట్టుగా అనుభవమవుతాయి. కానీ నిజంగా అవి లేవు.
సంవిద్వికాసపయసో బుద్బుదస్ సర్గవిభ్రమః । అహమ్ ఇత్యాదిసద్భావవికారాకారరూపవాన్
చైతన్య విస్తరణ జలంపై బుడగలలా, సృష్టి భ్రమ ఏర్పడుతుంది. 'నేను' అనే భావనతో మొదలయ్యే అన్ని రూపాలూ, అవి కలిగిన మార్పుల్లా అవి కనిపిస్తాయి.
సంవిన్నిర్వాణమ్ అజగత్ సంవిదున్మీలనం జగత్ । నాన్తర్ న బాహ్యం నాసత్యం న సత్యం సర్వమ్ ఏవ తత్
చైతన్యం అంటేనే నిశ్చలమైన శాంతి స్థితి; ప్రపంచం లేనప్పుడు అదే చైతన్యం, ప్రపంచం ఉన్నప్పుడు అదే చైతన్యం ఉద్భవిస్తుంది. ఇందులో లోపల, బయట అనే తేడా లేదు; అబద్ధం, నిజం అనే భేదం లేదు — అన్నీ ఇదే ఒక్కటే.
చిద్రూపమ్ అజమ్ అవ్యక్తమ్ ఏకమ్ అవ్యయమ్ ఈశ్వరమ్ । స్వత్వభావత్వరహితం బ్రహ్మ శాన్తాత్మ ఖాద్ అపి
చైతన్య స్వరూపం జననం లేనిది, వ్యక్తం కానిది, ఒక్కటే, నశించనిది, స్వతంత్రమైనది; తానంటూ భావం లేని బ్రహ్మం, పరమ శాంతి స్వరూపం, ఆకాశానికీ అతీతమైనది.
బ్రహ్మణో నిస్స్వభావస్య సర్గసంవేదనే స్వతః । స్పన్దనే పవనస్యేవ కారణం నోపయుజ్యతే
బ్రహ్మానికి స్వభావం ఉండదు. సృష్టి అనుభవం సహజంగా ఉద్భవిస్తుంది; గాలికి కదలికకు కారణం అవసరం లేనట్లు, ఇక్కడ కూడా ఏ కారణం అవసరం లేదు.
స్వప్నానుభవవద్ భాన్తి బ్రహ్మాబ్ధౌ బ్రహ్మవీచయః । సర్గతా వస్తుతస్ త్వ్ అత్ర న స్వప్నో న చ సర్గతా
నిద్రలో కలలు కనబడినట్లు, బ్రహ్మ సముద్రంలో బ్రహ్మ తరంగాలు కనిపిస్తాయి. నిజంగా చూస్తే, ఇక్కడ కల కూడా లేదు, సృష్టి కూడా లేదు.
ఏకమ్ ఏవ నిరాభాసమ్ అచిత్త్వమ్ అజడం సమమ్ । న సన్ నాసన్ న ఖం నాఖమ్ ఇదమ్ అద్వయమ్ అవ్యయమ్
ఒకటే ఉంది — అది రూపం లేని, మనస్సు లేని, జడత్వం లేని, అందరికీ సమంగా ఉండే, ఉండే లేదా ఉండని, ఆకాశం గానీ, ఆకాశం కానిది గానీ కానిది. అది ద్వంద్వం లేని, ఎప్పటికీ మారని పరమసత్యం.
యథాస్థితస్యైవ సతో యస్యాసంవేదనాత్మకమ్ । సంవిత్ప్రశమనం జాతం తమ్ ఆహుర్ మునిసత్తమమ్
ఎవరైనా యథాస్థితిగా ఉండి, అనుభూతి లేని స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, ఆ చైతన్యం నిశ్చలమై పోయినప్పుడు, దానిని మునులు పరమశాంతి అంటారు.