నిర్వాణస్యోపశాన్తస్య జ్ఞస్య సోదేతి శీతతా । అన్తర్ యత్రేన్దవో ఽప్య్ ఏతే దీప్తజ్వలనబన్ధవః
నిర్వాణ స్థితిలో, ప్రశాంతతలో ఉన్న జ్ఞానికి ఒక చల్లదనం కలుగుతుంది. ఆ లోపలే, మంటగా ఉన్న అగ్ని బంధువులైన ఈ నీటి బిందువులు కూడా ఉంటాయి.
కిం కేన కథమ్ ఏకాన్తశాన్తాతతశివాత్మని । నిరాలోకే పరాలోకే శూన్యే జగతి జన్యతే
పూర్తిగా శాంతమైన, మంగళకరమైన ఆత్మలో, వెలుగు లేని, పరలోకమైన, శూన్యమైన జగత్తులో ఏమి, ఎవరు, ఎలా ఉత్పన్నమవుతారు?
యా సత్తా బ్రహ్మశబ్దాఖ్యా రూపం సర్వస్య తన్ నిజమ్ । న యత్ర కాచిద్ బాధాస్తి సర్వం తన్మయమ్ అవ్యయమ్
బ్రహ్మం అని పిలవబడే ఆ సత్యమైన సత్త్వమే అందరికీ అసలైన స్వరూపం. అందులో ఎలాంటి అడ్డంకి ఉండదు. ఈ జగత్తులో ఉన్న ప్రతిదీ అదే స్వరూపంతో, మార్పు లేని దానితో నిండిపోయి ఉంటుంది.
యద్ ఇదం తు పదార్థత్వం యత్ర బాధానుభూయతే । యచ్ చ వా బాధనం ప్రేక్ష్య తన్ న విద్మẖ ఖపుష్పవత్
ఏదైనా వస్తువు అని భావించేది, దానిలో ఏదైనా అడ్డంకి అనుభవించేది, లేదా ఏదైనా అడ్డంగా కనిపించేది — ఇవన్నీ మనకు తెలియవు, అవి ఆకాశంలో పువ్వులా కల్పితమే.
జ్ఞ ఏవాపగతస్వాన్తం శాన్తమ్ ఆస్స్వ మహాశ్మవత్ । అబోధమననో మౌనమ్ అనన్తమ్ అజమ్ అవ్యయమ్
నీ మనస్సు పూర్తిగా శాంతమై పోయిన జ్ఞాని అయి, గొప్ప రాయిలా స్థిరంగా ఉండు. ఆ మనస్సులో ఆలోచనలు లేవు, అది నిశ్శబ్దంగా, అనంతంగా, జన్మించని, మార్పు లేని స్వరూపంగా ఉంటుంది.
ఆకాశకల్పే స్వే భావే తిష్ఠతో ఽఙ్గాదివేదనమ్ । భవత్య్ అభ్యాసదార్ఢ్యేన వినా స్వప్నవికారవత్
తన స్వభావంలో, ఆకాశంలా ఉండేవారికి శరీరం, అవయవాల అనుభూతి కేవలం అలవాటు బలంతో మాత్రమే కలుగుతుంది. లేకపోతే, అవి కలలో మార్పులు జరిగినట్లే అనిపిస్తాయి.
నిరుపాదానసమ్భారమ్ అభిత్తావ్ ఏవ చేతతి । బ్రహ్మాకర్తృ జగచ్చిత్రం న కశ్చిద్ వా న కిఞ్చన
ఏమైనా కారణాలు లేకుండా, ఆలోచన అనేది అంతరాయంలేని బ్రహ్మంలోనే జరుగుతుంది. బ్రహ్మకు చేసేవాడు అనే భావం లేదు, ఈ లోకం ఒక ప్రదర్శన మాత్రమే. ఇక్కడ ఎవ్వరూ లేరు, ఏదీ లేదు.
తనోతి యత్ తద్ ఆత్మైవ తస్య తత్ర తథా స్థితమ్ । దృశ్యాభావాద్ అతద్దర్శీ తేన కẖ క్వ కరోతి కిమ్
ఆత్మ ఏమి వ్యాపింపజేస్తుందో, అదే అక్కడ అలాగే ఉంటుంది. చూడదగిన వస్తువులు లేనప్పుడు, చూసేవాడు ఎవ్వరూ ఉండరు. అప్పుడు ఎవరు, ఎక్కడ, ఏమి చేయగలరు?
అహం సుఖీతి సుఖితా అహం దుẖఖీతి దుẖఖితాః । సర్వ ఏవ స్వభావస్థా వ్యోమాత్మానో ఽపి పార్థివాః
నేను సంతోషంగా ఉన్నాను అని అనుకుంటే వారు సంతోషంగా ఉంటారు; నేను దుఃఖంగా ఉన్నాను అని అనుకుంటే వారు దుఃఖంగా ఉంటారు. అన్ని జీవులు, ఆకాశ స్వరూపులు అయినవారు కూడా, తమ స్వభావంలోనే ఉంటారు.
సర్వేషామ్ ఏవ భావానాం విదాకాశాత్మనామ్ అపి । మిథ్యైవ స్వప్నశైలానామ్ ఇవ పార్థివతాస్తి తే
అన్ని జీవులకు, ఆకాశ స్వరూపులు అయినవారికీ కూడా, భూమి లక్షణం కలిగినట్టు కనిపించడం అబద్ధమే. అది కలలో పర్వతాలు గట్టి గా కనిపించడంలాంటిది.
అహన్తోల్లేఖతస్ సత్తా భ్రమభారవికారిణీ । తదభావాత్ స్వభావైకనిష్ఠతా శమశాలినీ
నేను అనే భావన వల్లే మనకి ఉన్నట్టు అనిపించే జీవితం మాయా భ్రమల్లో పడిపోతుంది. ఆ భావన పోయినప్పుడు, మన సహజ స్వరూపంలో ప్రశాంతంగా నిలిచి ఉంటాం.
హేమ్నẖ కటకశబ్దార్థో వ్యతిరిక్తో యథాస్తి నో । వ్యతిరిక్తా తథాసత్యా నాహన్తాస్తి శమాత్మనః
బంగారం కాకుండా వేరే దేనికీ కడికె (బ్రేస్లెట్) అనే పేరు ఉండదు కదా, అలాగే అసత్యం తప్ప ఇంకేదీ లేకపోతే, శాంత స్వభావం గలవాడికి 'నేను' అనే భావన ఉండదు.
నిర్వాణో నిర్మనా మౌనీ కర్తాకర్తా చ శీతలః । జ్ఞ ఏకశ్ శాన్త ఏవాస్తే శూన్య ఏవాభిపూరితః
జ్ఞాని విముక్తుడిగా, మనస్సు లేనివాడిగా, మౌనంగా, చేయువాడిగా, చేయనివాడిగా, చల్లగా, ఒంటరిగా, ప్రశాంతంగా, ఖాళీగా కనిపించినా అంతర్గతంగా నిండుగా ఉంటాడు.
నిర్వాసనం స్పన్దమానో యన్త్రపుత్రకగాత్రవత్ । స యథాస్థితమ్ ఏవాస్తే జ్ఞస్ సంవ్యవహరన్న్ అపి
వాంఛలు లేకుండా, యంత్రపు బొమ్మ చేతులు కదిలినట్టు, జ్ఞాని ఏ పని చేసినా, ఎలా ఉన్నా, తన సహజ స్థితిలోనే స్థిరంగా ఉంటాడు.
యథా మఞ్చకసంస్థస్య స్పన్దతే నైవ వా శిశోః । అఙ్గాలిర్ అనుసన్ధానం వినైవం విదితాత్మనః
బల్లపై పడుకున్న చిన్నవాడి చేతులు కాళ్లు అతనికి ఉద్దేశం లేకుండా కదలవు కదా, అలాగే ఆత్మను తెలుసుకున్నవాడికి పనుల పట్ల ఆసక్తి ఉండదు.
నిస్సమ్బోధైకబోధస్య నిరాశేహైషణాశిషః । శాన్తాహన్త్వాత్మరూపత్వాద్ అనుసన్ధానితా కుతః
ఎటువంటి ఆశలు, కోరికలు, ఆశయాలు లేని, శాంతమైన మనస్సుతో, అహంకారం లేని వాడికి పనుల పట్ల ఆసక్తి ఎలా కలుగుతుంది?
అద్రష్టుర్ అపదృశ్యస్య దృగ్రూపస్యాపరూపిణః । కుతẖ కిలానుసన్ధానమ్ అనపేక్షస్య పశ్యతః
ఏదీ చూడని, రూపం లేని, కేవలం దర్శనం మాత్రమే ఉన్న, ఎటువంటి ఆశలు లేని, కేవలం సాక్షిగా ఉన్న వాడికి ఏ పనిపట్ల ఆసక్తి ఎలా కలుగుతుంది?
అపేక్షైవ ఘనో బన్ధో హ్య్ అనపేక్షైవ ముక్తతా । సర్వశబ్దాన్వితా తస్యాం విశ్రాన్తేన కిమ్ ఈక్ష్యతే
ఏదైనా ఆశించడమే బంధనం, ఆశలు లేకపోవడమే విముక్తి. అన్ని మాటల్లోనూ విశ్రాంతి పొందినవాడికి చూడాల్సింది ఇంకేముంది?
పార్థివత్వే శరీరే ఽస్మిన్ స్వస్వప్నాద్రావ్ ఇవాసతి । భ్రమమాత్రాత్మని కుతẖ క్వ కస్య కిమ్ అపేక్షణమ్
ఈ శరీరం భూమిలో ఉన్నప్పుడు, మనం కలలో ఉన్నట్టు, స్వయాన్ని కల్పించుకున్న భ్రమ మాత్రమే మిగిలి ఉంటుంది. అలాంటప్పుడు, ఎవరికీ, ఎక్కడా, ఏదైనా ఆశించాల్సిన అవసరం ఏముంది?
ఉపశాన్తసమస్తేహం విగతాఖిలకౌతుకమ్ । నిరస్తవేదనం జ్ఞేన విదా కేవలమ్ ఆస్యతే
అన్ని కోరికలు శాంతించిపోయినప్పుడు, అన్ని ఆశ్చర్యాలు పోయినప్పుడు, అన్ని అనుభూతులు తొలగిపోయినప్పుడు, జ్ఞానిని సాదాసీదగా ఉండిపోతాడు.
మఙ్కినేతి శ్రుతవతా తతో మోహో మహాన్ అపి । అశేషేణ పరిత్యక్తస్ తత్ర వై త్వగ్ ఇవాహినా
'మంకినీ' అనే మాట విన్న తరువాత కూడా, ఎంతటి మోహమొచ్చినా, అది అక్కడ పాము తన చర్మాన్ని వదిలేసినట్టు పూర్తిగా విడిచిపెడతాడు.
ప్రవాహాపతితం కార్యం కుర్వతాపాస్తవాసనమ్ । తేన వర్షశతస్యాన్తే స్థితమ్ అద్రౌ సమాధినా
జీవిత ప్రవాహంలో జరిగే పనులు చేసి, బాధలను వదిలేసి, వంద సంవత్సరాలు ఆ కొండపై సమాధిలో ఉండిపోయాడు.
తత్రాద్య యావత్ పాషాణసమధర్మా స తిష్ఠతి । శాన్తాన్తẖకరణో యోగీ బోధ్యమానḫ ప్రబుధ్యతే
అక్కడ ఆ యోగి, మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండగా, రాయిలా నిశ్చలంగా ఉంటాడు. ఎవరో లేపినప్పుడు మాత్రమే అతడు మేల్కొంటాడు.
ఏతేన రాఘవ వివేకపదేన శాన్తిమ్ ఆసాదయోదయవతా మనసా విహర్తుమ్ । మా దీనతాం వ్రజతు రాగమయీ మతిస్ తే క్షీణా క్షణాద్ అసలిలేవ శరద్ఘనాలీ
రాఘవా, వివేకమార్గం ద్వారా మనస్సు ఉదయించే వెలుగు లాగా ప్రశాంతతను పొందుతుంది. నీ మనస్సు మోహంతో నిండిపోయి నిరుత్సాహంగా మారకూడదు—ఎండిన ఆకాశంలో శరదృతువులో మేఘాల వలె అది క్షణంలో కనుమరుగవుతుంది.
నిర్వాణో భవ శాన్తాత్మా యథాప్రప్తానువృత్తిమాన్ । సన్న్ ఏవాసత్సమస్ సోమ్యస్ స్ఫటికాద్ ఇవ నిర్మితః
నీవు ముక్తుడై, ప్రశాంతమైన హృదయంతో, వచ్చినదాన్ని అంగీకరించు. నీవు ఉన్నదీ కానిదీ రెండింటిలోనూ ఉన్నట్టు, స్ఫటికంలా నిర్మలంగా ఉండు, మృదువైనవాడా.
ఏకస్మిన్న్ ఏవ సర్వస్మిన్ సంస్థితే వితతాత్మని । నైకస్మిన్ న చ సర్వస్మిన్ నానాతా కలనాẖ కుతః
ఒకటిలోనూ అన్నిటిలోనూ వ్యాపించిన ఆత్మ స్థిరపడినప్పుడు, ఒక్కటిలోనూ అన్నిటిలోనూ భేదం ఉండదు—అయితే, వేర్వేరు భావనలు ఎలా కలుగుతాయి?
ఆద్యన్తరహితం సర్వం వ్యోమ చిత్తత్త్వనిర్భరమ్ । శరీరోత్పత్తినాశేషు కా చిత్తత్త్వస్య ఖణ్డనా
ప్రపంచం అంతా ఆది అంతం లేని ఆకాశంలా, మనస్సు సత్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని ఉంది. ఈ శరీరం పుట్టినా, పోయినా, ఆ మనస్సు సత్యంలో ఎలాంటి చీలిక ఉండదు.
స్ఫురన్తి హి జగత్క్రీడాశ్ చిచ్చమత్కారచాపలాత్ । అచాపలాత్ ప్రలీయన్తే తరఙ్గా ఇవ వారిణి
ఈ లోకమంతా మనస్సు ఆశ్చర్యకరమైన చంచలత వల్ల ఆడుకుంటూ కనిపిస్తుంది. ఆ చంచలత లేకపోతే, అది నీటిలో అలలు మాయమయ్యేలా, అంతా మాయమైపోతుంది.
యథా శుభ్రామ్బుదే వస్త్రశఙ్కా న ఫలభాగినీ । దేహో ఽయమ్ అహమ్ ఇత్య్ ఏషా తథా శఙ్కా న వాస్తవీ
పచ్చిక మబ్బులో వస్త్రం ఉందేమో అన్న అనుమానం నిజమైనదికాదు, అలాగే 'ఈ శరీరమే నేను' అనే భావన కూడా వాస్తవం కాదు.
మావస్తుని నిమగ్నస్ త్వం భవ భూరిభయప్రదే । వస్త్వ్ అనన్తసుఖాయాద్యం భవ్య భావయ భూతయే
నిజం కానిదాంట్లో మునిగిపోకు, అది ఎన్నో భయాలను తెస్తుంది. నిజమైనది, అనంతమైన ఆనందానికి మూలమైనదాన్ని మనసారా ఆలోచించు, నీ మేలు కోసం.