తేనైవ భూయతే భూరి యచ్ చితౌ కచితమ్ స్వతః । అచేతనం చేతనం వా యథేచ్ఛసి తథా కురు
చైతన్యంలో సహజంగా ప్రతిబింబించే దేనివల్లే అనేకత్వం అనుభవించబడుతుంది. అది జడమా, చైతన్యమా అనిపించినా, నీవు ఇష్టపడినట్టు ప్రవర్తించు.
చిచ్చమత్కృతయో వ్యోమ్ని స్ఫురన్త్య్ ఏతా జగత్తయా । అర్కాంశువద్ అరోధిన్యస్ స్వేచ్ఛావిదితవేదినామ్
ఈ చైతన్యపు అద్భుత రూపాలు, సూర్యకిరణాలు అడ్డంకులు లేకుండా వ్యాపించునట్లే, స్వేచ్ఛతో జ్ఞానం కలిగినవారికి ప్రపంచంగా ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తుంటాయి.
తిమిరావృతదృష్టీనాం యథా కేశోణ్డుకాది ఖే । స్ఫురత్య్ ఏవం జగద్రూపమ్ అనాత్మన్య్ ఏవ తిష్ఠతామ్
ఎవరైనా చీకటిలో చూస్తే, ఆకాశంలో జుట్టు గుచ్చు లేదా బంతి కనిపించినట్టు, అనాత్మ భావంలో ఉన్నవారికి ఈ జగత్తు కూడా అలానే కనిపిస్తుంది.
ఏతజ్ జగత్ త్వమ్ అహమ్ ఇత్య్ అవబోధరూపమ్ ఆభాసమాత్రమ్ ఉదితం చ న చోదితం చ । అర్కాంశుజాలరచనానగరాభమ్ అత్ర కుడ్యాది సత్యమ్ ఇదమ్ అస్తి న ఖే లతేవ
ఈ జగత్తు, నువ్వు, నేను అనే భావాలు అన్నీ కూడా కేవలం అవగాహన రూపంలో ఉద్భవించిన మాయ మాత్రమే; ఇవి ఎవరూ సృష్టించనవసరంలేదు. సూర్యకిరణాలతో నిర్మించిన నగరం లాంటిది — ఇక్కడ గోడలు వంటివి నిజంగా ఉన్నట్టు అనిపించినా, అవి ఆకాశంలో పెరిగే వల్లి లాంటివి, వాస్తవంగా లేవు.
విద్యతే చేతనాద్ ఏవ చేతనే ఽన్తర్ అచేతనమ్ । జలే ఽగ్నిర్ ఇవ చిజ్ జాడ్యే నాతో భిన్నే మనాగ్ అపి
ఈ లోకంలో చైతన్యం మాత్రమే ఉంటే, చైతన్యంలో అజడత్వం కనిపించడమూ, నీటిలో అగ్ని కనిపించడంలాంటిది. జడమైనదానిలో చైతన్యం ذرాయంత కూడా వేరుగా ఉండదు.
తద్ వేదనావేదనయోర్ అభేదాత్ స్వస్థమ్ ఆసితమ్ । నిర్యన్త్రమ్ ఏవ చిత్రస్థజ్ఞప్తివద్ వ్యోమమధ్యవత్
తెలుసుకోవడమూ, తెలియకపోవడమూ వేరుగా లేవు కాబట్టి, మన స్వభావంలో నిర్బంధంగా ఉండగలం. అది చిత్రాన్ని చూసే అవగాహనలాగే, లేదా ఆకాశంలో విస్తరించిన శూన్యంలాగే ఉంటుంది.
బ్రహ్మణ్య్ అశేషశక్తిత్వాద్ అవిత్త్వం విద్యతే తథా । అక్షుబ్ధే విమలే తోయే భావీ ఫేనలవో యథా
బ్రహ్మలో అన్ని శక్తులు ఉన్నందున, అవిద్య కూడా అక్కడే ఉంటుంది; ఇది నిశ్శబ్దంగా, నిర్మలమైన నీటిలో నురుగు కలిగే అవకాశం ఉండటంలా ఉంటుంది.
న కారణం వినోదేతి జలాత్ ఫేనలవో యథా । న కారణం వినోదేతి సర్గాది బ్రహ్మణస్ తథా
ఎలా నీటిలో కారణం లేకుండా నురుగు పుట్టదు, అలాగే బ్రహ్మ నుంచి కారణం లేకుండా సృష్టి మొదలైనవి కలగవు.
న చ కారణమ్ అస్త్య్ అత్ర సర్గోత్పత్తావ్ అకారణే । నాతస్ సఞ్జాయతే కిఞ్చిజ్ జగదాది న నశ్యతి
ఇక్కడ సృష్టి ఉద్భవానికి ఎలాంటి కారణం లేదు; అందువల్ల ఈ లోకం లేదా మరేదైనా పుట్టదు, అంతే కాదు, నశించదూ.
అత్యన్తం కారణాభావాన్ న కిఞ్చిజ్ జాయతే జగత్ । మరావ్ అమ్బ్వ్ ఇవ నాస్త్య్ ఏవ దృష్టమ్ అప్య్ అగ్రతో జగత్
పూర్తిగా కారణం లేకపోవడం వల్ల, లోకం అనే దానిలో ఏదీ జనించదు; ఎడారిలో నీరు కనిపించినా అది నిజంగా లేనట్టే, లోకమూ నిజంగా ఉండదు.
బ్రహ్మానన్తమ్ అజం శాన్తమ్ అతో ఽస్తీదం న సర్గధీః । కారణాభావతస్ తేన బ్రహ్మైవేదమ్ అఖణ్డితమ్
బ్రహ్మం అనంతమైనది, జననములేనిది, శాంతమైనది. అందువల్ల ఇక్కడ సృష్టి అనే భావన లేదు. కారణం ఏదీ లేనందున, ఈ బ్రహ్మమే అఖండంగా ఉంది.
అతశ్ శిలోదరాభో ఽసి వ్యోమకోశోపమో ఽసి చ । బ్రహ్మైకఘనరూపత్వాద్ అజో ఽనవయవో ఽసి చ
అందువల్ల నీవు నిర్మలమైన గవాక్షంలా, ఆకాశపు విస్తారంలా ఉన్నావు. బ్రహ్మం ఒక్కటే రూపంగా ఉన్నందున, నీవు జన్మించని వాడవు, నీవు భాగాలుగా విడగొట్టలేనివాడవు.
జ్ఞో ఽసి కిఞ్చిన్ న కిఞ్చిద్ వా నిశ్శఙ్కమ్ అలమ్ ఆస్యతామ్ । అచేతనచిదాభాస శామ్యతామ్ ఆత్మనాత్మని
నీవే జ్ఞానమయుడు. ఏదైనా ఉందా లేదా అనేది పట్టించుకోకుండా, సందేహం లేకుండా ఉండిపో. జడత్వం, చైతన్యం అనే భావాలు నీలోనే మౌనమవ్వనివ్వు.
నిత్యానన్తతయాజస్య కారణం నాస్తి కార్యకృత్ । సర్గాద్యసమ్భవే తస్మాద్ యద్ అస్తి తద్ అజం శివమ్
ఎప్పటికీ అనంతమైన, జన్మించని దానికి ఫలితాన్ని కలిగించే కారణం ఉండదు. సృష్టి మొదలైనవి అసంభవమైనప్పుడు, ఉన్నదంతా జన్మలేని, మంగళకరమైనదే.
అజో యేషాం తు చిద్రూపో నాస్తి మౌర్ఖ్యవిలాసినామ్ । సర్వనాశే సముత్పన్నే కిం తేషాం ప్రవిచార్యతే
అవిధ్యలో ఆనందించే వారికి, చైతన్య స్వరూపం లేకపోతే, అంతా నాశనం అయినప్పుడు వారికి ఏమి విచారించాలి?
యత్ర యత్ర పరం తత్ర తత్ర సన్తి జగన్తి హి । జగచ్ఛబ్దార్థరూపేణ ముక్తాన్య్ ఏవంవిధాని చ
ఎక్కడ పరమాత్మ ఉన్నాడో, అక్కడే లోకాలు ఉన్నాయి. అవి 'లోకం' అనే పదార్థంగా, అలాగే విముక్త స్వరూపంగా కూడా ఉంటాయి.
తృణే కాష్ఠే జలే కుడ్యే సర్వత్రైవ పరం స్థితమ్ । సర్వత్రైవ చ సర్గౌఘḫ పరిప్రోతస్ స్థితో మిథః
పుల్లలోనూ, దారులోనూ, నీటిలోనూ, గోడలోనూ — ప్రతిచోటా పరమాత్మ ఉన్నాడు. అలాగే సృష్టి సమూహం అంతా పరస్పరం కలిసిపోయి ప్రతిచోటా స్థిరంగా ఉంది.
బ్రహ్మణẖ కింస్వభావో ఽసావ్ ఇతి వక్తుం న యుజ్యతే । అనన్తే పరమే తత్త్వే స్వత్వాస్వత్వాత్యసమ్భవాత్
బ్రహ్మ స్వభావం ఏమిటి అని చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఎందుకంటే అనంతమైన పరమ తత్వంలో 'నాది', 'నా కాదు' అనే భావనలు అసలు ఉండవు.
అభావసవ్యపేక్ష్యస్య భావస్యాసమ్భవాద్ అపి । పదం బధ్నన్తి నానన్తే స్వభావాద్ యా దురుక్తయః
అనంతమైనదానికి ఉన్నదీ, లేనిదీ అనే సంబంధం ఉండదు. దానికి స్థానం కట్టిపెట్టాలని చేసే మాటలు, దాని సహజ స్వభావం వల్లే వక్రీకరణగా మారిపోతాయి.
అస్వత్వాభావయోర్ నిత్యే ఽనన్తే ఽత్యన్తమ్ అసమ్భవాత్ । స్వత్వభావేషు సిద్ధేషు స్వభావోక్తిర్ న తిష్ఠతి
శాశ్వతమైన, అనంతమైన దానిలో స్వంతమూ, స్వంతం కానిదీ అసలు ఉండదు. నిజమైన స్వంతత్వం ఉన్న చోట, దాని గురించి చెప్పే మాటలు నిలవవు.
నాహన్త్వం లభ్యతే సాధో బుద్ధ్యాలం కిం నిరీక్షితమ్ । అసద్ ఏవ కుతో ఽప్య్ ఏతద్ బాలయక్ష ఇవోత్థితమ్
ఓ మహానుభావా, 'నేను' అనే భావనను బుద్ధితో పట్టుకోలేరు. మరింత విచారించడం ఎందుకు? ఇది నిజంగా లేనిది, పిల్లవాడి ఊహా రాక్షసంలా ఎక్కడో నుండి పుట్టింది.
ముక్తం త్వ్ అహన్త్వశబ్దార్థైర్ లభ్యతే యచ్ చ తత్ పరమ్ । యుక్తం త్వ్ అహన్త్వశబ్దార్థైḫ ప్రేక్ష్యమాణం విలీయతే
'నేను' అనే భావనను పూర్తిగా వదిలిపెట్టినప్పుడు దొరికేది పరమమైనది. కానీ ఆ భావనను పరిశీలిస్తే అది కరిగిపోతుంది.
భేదో జగద్బ్రహ్మదృశోర్ అభేదḫ పర్యాయశబ్దార్థవిలాసతుల్యః । సఙ్కల్పమాత్రప్రథితో న సత్యో యథానయోర్ వై కటకత్వహేమ్నోః
ఈ లోకమూ బ్రహ్మమూ వేర్వేరు అనిపించడమూ, వాస్తవానికి ఒకటే అని చెప్పే పదాల ఆటలాంటిది. మన ఊహలో మాత్రమే ఈ భేదం కనిపిస్తుంది, నిజంగా లేదు. ఇది గాజు, బంగారం మధ్య ఉన్న తేడా లాంటిది — గాజు వేరు, బంగారం వేరు అనిపించినా, రెండూ ఒకటే.
శస్త్రాణి దయితాఙ్గాని మగ్నాన్య్ అఙ్గే నిరమ్బరే । యో బుధ్యమానస్ సుసమస్ స పరస్మిన్ పదే స్థితః
ఏ ఆయుధాలు గానీ, ప్రియమైనవారి చేతులు గానీ, తన దేహాన్ని తాకినా, ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు కూడా, ఎవడు పూర్తిగా సంతులితంగా, జాగ్రత్తగా ఉండగలడో, అతడు పరమపదంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడే.
తావత్ పురుషయత్నేన ధైర్యేణాభ్యాసమ్ ఆహరేత్ । యావత్ సుషుప్తతోదేతి పదార్థోదయనం ప్రతి
దీర్ఘకాలం సహనం చూపిస్తూ, మనుష్య ప్రయత్నంతో సాధన కొనసాగించాలి. ఎప్పటివరకు అంటే, పదార్థాల ఉత్పత్తి, నిద్రలో ఎలా తెలియదో, అలాగే అనిపించే వరకు.
యథాభూతార్థతత్త్వజ్ఞమ్ ఆధయో ఽఙ్గగతా అపి । న మనాగ్ అపి లిమ్పన్తి పయాంసీవ సరోరుహమ్
వాస్తవాన్ని నిజంగా తెలిసినవాడిని, శరీరంలో బాధలు ఉన్నా కూడా, అవి ఏమాత్రం తాకవు. ఇది సరస్సులోని తామర ఆకుపై నీరు అంటకపోవడంలా ఉంటుంది.
శస్త్రాఙ్గనానభాంస్య్ అఙ్గలగ్నాన్య్ అలమ్ అసంవిదన్ । అలగ్నానీవ శాన్తాత్మా యḫ పశ్యతి స పశ్యతి
శస్త్రాలు తగిలినా, అవి శరీరాన్ని తాకనట్టుగా, శాంతమైన మనసుతో ఎవరు చూస్తారో వారు నిజంగా చూస్తారు.
విషం యథా స్వాన్తర్ ఏవ ఘుగ్ఘున్థీభవతి స్వయమ్ । న చ ఘుగ్ఘున్థతా నామ విషాద్ అన్యాస్తి కాచన
విషం లోపలే తానే పురుగు అవుతుంది; ఆ పురుగు అవడానికి విషం తప్ప ఇంకేమీ కారణం ఉండదు.
స్వరూపమ్ అజహన్న్ ఏవ జీవతామ్ అధితిష్ఠతి । తథాత్మా తత్పరిజ్ఞానమాత్రైకప్రవిలాయినీమ్
అదే విధంగా, ఆత్మ తన స్వరూపాన్ని విడిచిపెట్టకుండా, జీవులలో ఉండి, ఆ పరమార్థాన్ని తెలుసుకున్న జ్ఞానంలో మాత్రమే లయమవుతుంది.
జీవీభవతి ఘుగ్ఘున్థో మృత్యాత్మైవ యథా తథా । అత్యజన్తీ నిజం రూపం చిజ్ జడం రూపమ్ ఋచ్ఛతి
విషం పురుగుగా మారినట్లే, చైతన్యం తన స్వరూపాన్ని వదిలిపెట్టినప్పుడు, అది జడరూపాన్ని పొందుతుంది.