స్త్రీబాలపురుషాదీనాం వాస్తవ్యానామ్ ఇతస్ తతః । క్రీడార్థం స్థాపితా యత్ర నానారచనయాన్తరే
ఆ మండపంలో నివసించే స్త్రీలు, పిల్లలు, పురుషులు మరియు ఇతరుల ఆనందానికి, అనేక రకాల ఆట వస్తువులు వివిధ ఆకృతుల్లో అమర్చబడ్డాయి.
భూతబీజపరాపూర్ణతమోఽరిషు సఘుఙ్ఘుమాః । తమḫప్రకాశచిత్రాఢ్యా లోకాన్తరసముద్గకాః
అందులో భూతబీజాలతో నిండిన, కొన్ని ఘుమఘుమలతో, కొన్ని గాఢమైన చీకటితో, మరికొన్ని వెలుతురు నీడలతో అలంకరించబడి, ఇంకొన్ని ఇతర లోకాల ఆకారంలో ఉన్న ఆట వస్తువులు ఉన్నాయి.
ఆమోదసుభగా లోలజలదావలిపల్లవాః । లీలాపద్మాẖ కరే స్త్రీణాం విలోలాẖ కల్పపాదపాః
ఆనందంగా పరిమళించే, ఊగిపోతున్న మేఘాల సమూహాలు, పుష్పించే కొమ్మలు అక్కడ కనిపిస్తాయి. మహిళల చేతుల్లో ఆటపాటగా తుల్లిపడే తామరలు, కంపించే కల్పవృక్షాలు ఉంటాయి.
బాలనిశ్శ్వాసచలితాẖ కన్దుకాని కులాచలాః । సన్ధ్యామ్బుదాẖ కర్ణపూరాశ్ చామరాశ్ శరదమ్బుదాః
పిల్లల మృదువైన ఊపిరితో కదిలే బంతులు, పర్వతాలు ఆట వస్తువుల్లా మారాయి. సాయంకాల మేఘాలు చెవి అలంకారాలుగా, చామరాలు, శరదృతువు మేఘాలు అక్కడ కనిపిస్తాయి.
కల్పాన్తకాలజలదాస్ తాలవృన్తపదం గతాః । భూతలం ద్యూతఫలకం వితానం తారకామ్బరమ్
కాలాంత మేఘాలు తాళిపత్ర పంకాలు అయ్యాయి. భూమి జూదపు పలకగా, ఆకాశపు తారలు పందిరిగా ఉన్నాయి.
భూతసారపరావర్తే ద్యూతే ఽక్షాశ్ శశిభానవః । వ్యోమాజిరే జగద్గ్రామపణే గృహనివాసినామ్
ఈ విశ్వ జూదంలో చంద్రుడు, సూర్యుడు పాశాలు, ఆకాశమే ఆటస్థలం, ప్రాణుల గ్రామాలు, ఇళ్ళు జూదపు పలకపై చతురస్రాలుగా ఉన్నాయి.
తథైవాయం జగద్రూపస్ సఙ్కల్పస్ సన్ సముత్థితః । చిచ్చమత్కారమాత్రాత్మా చిత్రకృచ్చిత్తచిత్రవత్
ఇదే విధంగా, ఈ ప్రపంచం కూడా మనసులో పుట్టిన ఆలోచన రూపమే. ఇది చైతన్య ఆశ్చర్యానికి పరమార్థం, మనసు చిత్రించిన చిత్రంలా, మనసు ఊహలో మాత్రమే ఉన్నదిగా ఉంటుంది.
అసత్యమ్ ఏవ స్ఫురతి తథా సత్యం విలీయతే । విలీయతే న స్ఫురతి సర్వమ్ అస్తి న చాస్తి చ
నిజం కానిది కనిపిస్తుంది, నిజమైనది కలిసిపోతుంది. అది కలిసిపోతుంది కానీ కనిపించదు. అన్నీ ఉన్నట్టే ఉన్నాయి, లేనట్టే కూడా ఉన్నాయి.
అసముత్థిత ఏవాయం కుతో ఽపీవ సముత్థితః । హేమ్నీవ కటకాదిత్వం సంసారోదారకోటరః
ఇది పుట్టకపోయినా, ఎక్కడో నుంచో పుట్టినట్టుగా అనిపిస్తుంది. బంగారం నుండి వడలు తయారయ్యినట్టు, ఈ సంసార విశాల ఖాళీ కూడా అలాగే కనిపిస్తుంది.
చిచ్చమత్కార ఏవాయమ్ అచిత్కచనసఙ్క్షయః । అత్యన్తమ్ ఏవ స్వాయత్తో యథేచ్ఛసి తథా కురు
ఇది చైతన్య ఆశ్చర్యమే, జడ ఆవరణలు తొలిగిపోవడమే. ఇది పూర్తిగా నీ మీదే ఆధారపడి ఉంది. నువ్వు ఎలా కోరుకుంటే అలా చేయు.
యదాన్నపానదానాదావ్ అనాదరమ్ ఉపేయివాన్ । తస్యేదం పశ్చిమం జన్మ న స కర్మసు మజ్జతి
భోజనం, పానీయం, దానం వంటివాటిపట్ల మనసులో ఆసక్తి లేకపోయినప్పుడు, ఆ వ్యక్తికి ఇదే చివరి జన్మం. అతడు ఇకపై కర్మల్లో చిక్కుకోడు.
ప్రాప్తో వివేకపదవీమ్ అసి పావనాత్మన్ పుణ్యాం పవిత్రితజగత్త్రితయాం ద్వితీయామ్ । నాధḫ పతిష్యసి పునర్ మనసామునేతి జానామి మైతద్ అమలం పదమ్ ఉత్సృజ త్వమ్
పవిత్ర హృదయమున్నవాడా! నీవు వివేకమార్గాన్ని, మూడు లోకాలను పవిత్రం చేసే రెండవ పవిత్ర మార్గాన్ని చేరుకున్నావు. ఇకపై ఈ మనస్సు సృష్టించిన లోకంలోకి నీవు మళ్లీ పడిపోవడం జరగదు అని నాకు తెలుసు. కాబట్టి, ఈ కలుషరహిత స్థితిని వదిలిపెట్టు.
అబుధ్యమానశ్ చేత్యాది చిద్రూపమ్ అపి చానఘ । శాన్తచిద్ఘన ఏవాస్స్వ నిర్మలామ్బ్వన్తర్ అంశువత్
అజ్ఞానం, జ్ఞానం, తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలు అన్నీ కూడా చైతన్య స్వరూపమే, పాపరహితుడా! నీవు నిర్మలమైన నీటిలో కిరణంలా శాంతమైన చైతన్యరాశిగా ఉండిపో.
అచేతనం చేతనాన్తశ్ చేతనాద్ ఏవ విద్యతే । వైసాదృశ్యే ఽపి సదృశం పయోరాశావ్ ఇవానలః
జడత్వం కూడా చైతన్యంలోనే ఉంటుంది, చైతన్యంనుంచే అది తెలిసిపోతుంది. అవి వేరుగా కనిపించినా, ఒకేలా ఉంటాయి — సముద్రంలో అగ్ని ఉన్నట్టు.
సా చేతనాచేతనయోర్ హేతుశ్ చిత్త్వాత్మనైవ చిత్ । వినాశోత్పాదయోర్ వహ్నిజ్వాలయోḫ పవనో యథా
సజీవమైనదానికీ, అజీవమైనదానికీ కారణం ఒక్క చైతన్యమే. ఇది ఎలా అంటే, అగ్ని జ్వాల ఎగసిపడడానికీ, ఆర్పడానికీ గాలి ఎలా కారణమో, అలాగే చైతన్యం కూడా అన్ని జీవ, అజీవ వస్తువులకు మూలం.
నాహమ్ అస్తీతి చిద్రూపమ్ ఇతి విశ్రాన్తిర్ అస్తు తే । తతో యథా యాదృశేన భూయతే తాదృశో భవ
నీవు 'నేను వేరు కాదు' అనే భావంలో మనసును విశ్రాంతిపర్చు. అప్పుడు ఏది ఎలా ఉద్భవిస్తే, నీవు కూడా అలాగే మారిపోవచ్చు.
చిద్రూపస్ సర్వభావానామ్ అన్తర్ బహిర్ అసి స్థితః । ప్రసన్నామ్బుభరస్యాన్తర్ బహిశ్ చైవ యథాతపః
నీవు చైతన్య స్వరూపుడవు. అన్ని జీవులలో, లోపల కూడా, బయట కూడా నీవే వ్యాపించి ఉన్నావు. ఇది ఎలా అంటే, నిర్మలమైన నీళ్లు ఉన్న పాత్రలో లోపల, బయట కూడా ఎండ వెలుతురు వ్యాపించినట్లే.
నాయమ్ అస్మీతి చిద్రూపం చితౌ చేల్ లగ్నమ్ అఙ్గ తే । న చాన్యశ్ చేతి తద్ బ్రహ్మరూపః కేనాసి మీయసే
ప్రియమైనవాడా, 'నేను ఇది కాదు' అనే భావం చైతన్యంలో లీనమై, వేరొకదని భావం లేకపోతే, నీవు పరబ్రహ్మ స్వరూపుడవు. అలాంటి నిన్ను ఎవరు కొలవగలరు?
ససురాసురపాతాలభూవిష్టపమ్ ఇవోత్థితమ్ । నానాజవఞ్జవీభావక్రియాకాలమ్ ఇవాకులమ్
ఇది దేవతలు, రాక్షసులు, పాతాళం, భూమి మొదలైన అన్ని లోకాలతో నిండినట్టుగా ఉద్భవించి, రకరకాల మాయా చర్యలు, కాలాల ఆటల వల్ల కలిగే కలకలంలా అల్లకల్లోలంగా కనిపిస్తుంది.
యథా రఙ్గమయం కుడ్యే జగన్ మౌనమ్ ఇవ స్థితమ్ । తథా చిచ్చిత్రకచితం ఖకుడ్యే చాత్మసంస్థితమ్
గోడపై చిత్రించిన రంగస్థల దృశ్యం ఎలాంటి శబ్దం లేకుండా నిశ్శబ్దంగా ఉండినట్టు, ఆత్మ కూడా చైతన్యపు రంగులతో అలంకరించబడిన ఆకాశంలాంటి గోడపై స్థిరంగా ఉంటుంది.
తేనైవ భూయతే భూరి యచ్ చితౌ కచితమ్ స్వతః । అచేతనం చేతనం వా యథేచ్ఛసి తథా కురు
చైతన్యంలో సహజంగా ప్రతిబింబించే దేనివల్లే అనేకత్వం అనుభవించబడుతుంది. అది జడమా, చైతన్యమా అనిపించినా, నీవు ఇష్టపడినట్టు ప్రవర్తించు.
చిచ్చమత్కృతయో వ్యోమ్ని స్ఫురన్త్య్ ఏతా జగత్తయా । అర్కాంశువద్ అరోధిన్యస్ స్వేచ్ఛావిదితవేదినామ్
ఈ చైతన్యపు అద్భుత రూపాలు, సూర్యకిరణాలు అడ్డంకులు లేకుండా వ్యాపించునట్లే, స్వేచ్ఛతో జ్ఞానం కలిగినవారికి ప్రపంచంగా ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తుంటాయి.
తిమిరావృతదృష్టీనాం యథా కేశోణ్డుకాది ఖే । స్ఫురత్య్ ఏవం జగద్రూపమ్ అనాత్మన్య్ ఏవ తిష్ఠతామ్
ఎవరైనా చీకటిలో చూస్తే, ఆకాశంలో జుట్టు గుచ్చు లేదా బంతి కనిపించినట్టు, అనాత్మ భావంలో ఉన్నవారికి ఈ జగత్తు కూడా అలానే కనిపిస్తుంది.
ఏతజ్ జగత్ త్వమ్ అహమ్ ఇత్య్ అవబోధరూపమ్ ఆభాసమాత్రమ్ ఉదితం చ న చోదితం చ । అర్కాంశుజాలరచనానగరాభమ్ అత్ర కుడ్యాది సత్యమ్ ఇదమ్ అస్తి న ఖే లతేవ
ఈ జగత్తు, నువ్వు, నేను అనే భావాలు అన్నీ కూడా కేవలం అవగాహన రూపంలో ఉద్భవించిన మాయ మాత్రమే; ఇవి ఎవరూ సృష్టించనవసరంలేదు. సూర్యకిరణాలతో నిర్మించిన నగరం లాంటిది — ఇక్కడ గోడలు వంటివి నిజంగా ఉన్నట్టు అనిపించినా, అవి ఆకాశంలో పెరిగే వల్లి లాంటివి, వాస్తవంగా లేవు.
విద్యతే చేతనాద్ ఏవ చేతనే ఽన్తర్ అచేతనమ్ । జలే ఽగ్నిర్ ఇవ చిజ్ జాడ్యే నాతో భిన్నే మనాగ్ అపి
ఈ లోకంలో చైతన్యం మాత్రమే ఉంటే, చైతన్యంలో అజడత్వం కనిపించడమూ, నీటిలో అగ్ని కనిపించడంలాంటిది. జడమైనదానిలో చైతన్యం ذرాయంత కూడా వేరుగా ఉండదు.
తద్ వేదనావేదనయోర్ అభేదాత్ స్వస్థమ్ ఆసితమ్ । నిర్యన్త్రమ్ ఏవ చిత్రస్థజ్ఞప్తివద్ వ్యోమమధ్యవత్
తెలుసుకోవడమూ, తెలియకపోవడమూ వేరుగా లేవు కాబట్టి, మన స్వభావంలో నిర్బంధంగా ఉండగలం. అది చిత్రాన్ని చూసే అవగాహనలాగే, లేదా ఆకాశంలో విస్తరించిన శూన్యంలాగే ఉంటుంది.
బ్రహ్మణ్య్ అశేషశక్తిత్వాద్ అవిత్త్వం విద్యతే తథా । అక్షుబ్ధే విమలే తోయే భావీ ఫేనలవో యథా
బ్రహ్మలో అన్ని శక్తులు ఉన్నందున, అవిద్య కూడా అక్కడే ఉంటుంది; ఇది నిశ్శబ్దంగా, నిర్మలమైన నీటిలో నురుగు కలిగే అవకాశం ఉండటంలా ఉంటుంది.
న కారణం వినోదేతి జలాత్ ఫేనలవో యథా । న కారణం వినోదేతి సర్గాది బ్రహ్మణస్ తథా
ఎలా నీటిలో కారణం లేకుండా నురుగు పుట్టదు, అలాగే బ్రహ్మ నుంచి కారణం లేకుండా సృష్టి మొదలైనవి కలగవు.
న చ కారణమ్ అస్త్య్ అత్ర సర్గోత్పత్తావ్ అకారణే । నాతస్ సఞ్జాయతే కిఞ్చిజ్ జగదాది న నశ్యతి
ఇక్కడ సృష్టి ఉద్భవానికి ఎలాంటి కారణం లేదు; అందువల్ల ఈ లోకం లేదా మరేదైనా పుట్టదు, అంతే కాదు, నశించదూ.
అత్యన్తం కారణాభావాన్ న కిఞ్చిజ్ జాయతే జగత్ । మరావ్ అమ్బ్వ్ ఇవ నాస్త్య్ ఏవ దృష్టమ్ అప్య్ అగ్రతో జగత్
పూర్తిగా కారణం లేకపోవడం వల్ల, లోకం అనే దానిలో ఏదీ జనించదు; ఎడారిలో నీరు కనిపించినా అది నిజంగా లేనట్టే, లోకమూ నిజంగా ఉండదు.