లోభో లజ్జా మదో మోహో యేనాదావ్ ఇతి నో జితాః । నిరర్థకమ్ అనర్థే ఽస్మిన్ స కిమర్థం ప్రవర్తతే
ఆరంభంలోనే ఎవడు లోభం, లజ్జ, అహంకారం, మాయ వీటిని జయించలేకపోతాడో, అతడు ఈ వ్యర్థమైన ప్రపంచంలో ఎందుకు పనికిమాలిన పనులు చేస్తాడు?
అహన్త్వం పవనే స్పన్ద ఇవ యత్ త్వయి సంస్థితమ్ । పరమాత్మని తన్ నాన్యద్ ఏతత్ స్పన్ద ఇవానిలే
నీకు ఉండే 'నేనే' అన్న భావం, గాలిలో అలికిడి లాంటిది. అది పరమాత్మనే తప్ప వేరేది కాదు. అది గాలిలో అలికిడి లాగా పరమాత్మలో కలిసిపోతుంది.
అసర్గసంవిదా సర్గḫ పరే ఽస్తీతి విరాజతే । సన్నివేశవిశేషేణ దురర్థో ఽపి హి శోభతే
సృష్టి లేని జ్ఞానంతోనే సృష్టి అనే భావన వెలుగులోకి వస్తుంది. ఏదైనా క్లిష్టమైనదైనా, దాని ప్రత్యేకమైన ఏర్పాటుతో అందంగా కనిపిస్తుంది.
పరమాత్మా తు నోదేతి నాస్తం యాతి కదాచన । న చాస్మాద్ అన్యద్ అస్తీతి కో భావో ఽభావ ఏవ వా
పరమాత్మ ఎప్పుడూ ఉద్భవించదు, ఎప్పుడూ అంతమవ్వదు. దాని నుండి వేరుగా ఏదీ లేదు. అప్పుడు నిజంగా ఉన్నదీ, లేనిదీ ఏదని చెప్పగలం?
పరం పరే పరాపూర్ణం శాన్తే శాన్తం శివశ్ శివే । ఇత్యేవమాత్రం వితతం నాహం న చ జగన్ న ధీః
పరమాత్మ పరమమైనవాడు, సంపూర్ణమైనవాడు, శాంతిలో శాంతి, మంగళంలో మంగళం. ఇదే అన్నింటినీ వ్యాపించి ఉంది. ఇక్కడ నేను, జగత్, మనస్సు అనే భావాలు లేవు.
అనిర్వాణం వినిర్వాణే శాన్తే శాన్తం శివే శివమ్ । నిర్వాణమ్ అపి నిర్వాణే సనఞర్థం న వాపి తత్
విముక్తి లేనిదీ విముక్తిలోనే ఉంది, శాంతిలో శాంతి, మంగళంలో మంగళం. విముక్తి కూడా విముక్తిలో అర్థవంతమై ఉండొచ్చు, లేక అర్థం లేకపోయినా ఉండొచ్చు.
శస్త్రాఘాతాḫ ప్రసహ్యన్తే సహ్యన్తే వ్యాధివేదనాః । నాహమ్ ఇత్యేవమాత్రస్య సహనే కా కదర్థనా
శస్త్రాల గాయాలు భరించగలుగుతాం, వ్యాధి బాధను కూడా తట్టుకోగలుగుతాం. కాని 'నేను కాదు' అనే భావంలో స్థిరమైనవారికి భరించడంలో ఏమి కష్టం ఉంటుంది?
జగత్పదార్థసార్థానామ్ అహమ్ ఇత్య్ అఙ్కురో ఽక్షయః । తస్మిన్ నిర్మూలతాం నీతే జగన్ నిర్మూలతాం గతమ్
ప్రపంచంలోని అన్ని వస్తువులలో 'నేను' అనే భావమే అసలు మూలం. అది పూర్తిగా తొలగిపోతే, ఈ లోకమంతా మూలం లేని దానిగా మారిపోతుంది.
బాష్పేణేవాహమర్థేన నిస్సారేణాపి సారవాన్ । శ్యామలḫ పరమాదర్శస్ తచ్ఛాన్తౌ సమ్ప్రసీదతి
ఎలాగైతే నీళ్ళు లేని కన్నీటిలో కూడా తేమ ఉంటుంది, అలాగే 'నేను' అనే భావంలో కూడా ఒక సారం ఉంటుంది. ఆ భావం శాంతించగానే, ఆ గాఢమైన పరమదర్శనం సంతృప్తిని పొందుతుంది.
అహమర్థḫ పరే వాయౌ స్పన్దస్ తత్ప్రశమే తు తత్ । అనిర్దేశ్యమ్ అనాభాసమ్ అనన్తమ్ అజమ్ అవ్యయమ్
'నేను' అనే భావం పరమవాయువులో ఒక అలజడి లాంటిది. అది ఆగిపోయినప్పుడు, అది వర్ణించలేనిది, కనిపించనిది, అనంతమైనది, జన్మించనిది, మారిపోని దానిగా ఉంటుంది.
అహమర్థḫ పురో ద్రవ్యప్రతిబిమ్బకరḫ పరే । రత్నే తద్విలయాద్ ఆస్తే తదరాగమ్ అబిమ్బనమ్
ముందుగా 'నేను' అనే భావన వస్తువుల ప్రతిబింబానికి కారణమవుతుంది. ఆ భావన రత్నంలో లీనమైతే, దానికి ఉన్న ఆసక్తి కూడా ప్రతిబింబించదు.
అహమర్థḫ పురో ద్రవ్యప్రతిబిమ్బప్రదశ్ చితి । తచ్ఛాన్తౌ సా నిరాభాసా పరమా కేవలాయతే
'నేను' అనే భావన మొదటగా వస్తువుల ప్రతిబింబాన్ని చైతన్యంలో కలిగిస్తుంది. అది శాంతమైతే, ఆ చైతన్యం ఏ రూపం లేకుండా, పరిపూర్ణంగా, స్వచ్ఛంగా, ఒంటరిగా కనిపిస్తుంది.
అహమర్థామ్బుదే క్షీణే పరమార్థశరన్నభః । పరయానన్తయా లక్ష్మ్యా స్వచ్ఛయాచ్ఛం విరాజతే
'నేను' అనే భావన సముద్రం తగ్గిపోయినప్పుడు, పరమార్థం శరదృతువు ఆకాశంలా, అనంతమైన, నిర్మలమైన మహా శ్రేయస్సు కాంతితో ప్రకాశిస్తుంది.
అహమర్థమలోన్ముక్తమ్ అహన్తాతామ్రమ్ అఙ్గ చేత్ । తద్ పరం పరమాభాసం సమ్పన్నం హేమకాన్తిమత్
'నేను' అనే భావన మలినతను తొలగించినప్పుడు, ప్రియమైనవాడా, అహంకారపు రాగి బంగారంగా మారుతుంది. అప్పుడు పరమమైన, కాంతివంతమైన బంగారు ప్రకాశం లభిస్తుంది.
యథా నిరభిధార్థశ్రీర్ భజత్య్ అవ్యపదేశ్యతామ్ । తథానహన్తాహన్తేయం బ్రహ్మత్వమ్ అధిగచ్ఛతి
ఎలా ఒక వస్తువు పేరులేకుండా ఉన్నప్పుడు అది వివరించలేనిదిగా మారుతుందో, అలాగే అహంకారం, మమకారం లేని స్థితి బ్రహ్మత్వాన్ని పొందుతుంది.
సత్య్ అహన్త్వే స్థితం బ్రహ్మ సనామేవ పదార్థవత్ । శాన్తవత్ సద్ ఇవాసద్వత్ తద్వత్ సవ్యపదేశవత్
బ్రహ్మం అహంకార సత్యంలో నిలిచినప్పుడు, అది ఒక పేరుతో, వస్తువులా కనిపిస్తుంది. అది శాంతిలా, సత్త్వంలా, అసత్త్వంలా, పేరుతోనే గుర్తించబడుతుంది.
అహమర్థో జగద్బీజం యది దగ్ధమ్ అభావనాత్ । తద్ అహం త్వం జగద్ బన్ధ ఇత్యాదేẖ కలనైవ కా
ఈ 'నేను' అనే భావన, ప్రపంచానికి మూలంగా ఉండి, అది భావనలేకుండా పూర్తిగా పోతే, ఇక 'నేను', 'నీవు', 'ప్రపంచం', 'బంధం' వంటి కల్పనలు ఎందుకు అవసరం?
సద్ బ్రహ్మ శివమ్ ఆత్మేతి పరే నామకలఙ్కితా । ఉదేత్య్ అహన్తా కుమ్భత్వాద్ ఇవ మృద్ధాతువిస్మృతిః
సత్యం, బ్రహ్మం, శివుడు, ఆత్మ అనే పేర్లు పరమార్థంలో పెట్టబడ్డాయి. అహంకారం, మట్టి మరిచిపోయి గడడిగా భావించడంలా, వస్తువుల భావనగా ఉద్భవిస్తుంది.
అహమర్థాద్ ఇయం బీజాత్ సత్తా విషలతోత్థితా । యస్యాం జగన్త్య్ అనన్తాని ఫలాన్య్ ఆయాన్తి యాన్తి చ
నేను అనే భావం నుండి ఈ జీవితం విత్తనం లా పుట్టి, విశాలంగా వ్యాపించి ఉంది. అందులో అనేక లోకాలు పండ్లలా వచ్చి పోతుంటాయి.
సాద్రిద్యూర్వీనదీశేయం రూపాలోకైషణాదికా । అహమర్థస్య మరిచబీజస్యాన్తశ్ చమత్కృతిః
ఈ పర్వతాలు, భూమి, నదులు, రూపాలు, వెలుగులు, కోరికలు కలిగిన లోకం అన్నీ 'నేను' అనే భావం అనే కిరణపు విత్తనంలోపల అద్భుతంగా వెలిసినవి.
ద్యౌẖ క్షమా వాయుర్ ఆకాశం పర్వతాస్ సరితో దిశః । ఇత్య్ ఆమోదో ఽహమర్థోగ్రకుసుమస్య వికాసినః
ఆకాశం, భూమి, గాలి, శూన్యం, పర్వతాలు, నదులు, దిక్కులు—ఇవి అన్నీ 'నేను' అనే భావం బలంగా వికసించిన పువ్వు పరిమళంలాంటివి.
అహమర్థḫ ప్రవిసృతḫ ప్రకటీకురుతే జగత్ । సద్రూపాలోకమననం ప్రవృత్త ఇవ వాసరః
'నేను' అనే భావం వ్యాపించినప్పుడు, ఈ లోకాన్ని స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. అది ఎలా అంటే, రూపాలు, వెలుగులు, ఆలోచనలు మొదలయ్యే వేళ, పగలు ప్రారంభమయ్యినట్లుగా.
ప్రవృత్తేన దినేనాభా ప్రకటీక్రియతే యథా । అసజ్ జగద్ అహన్త్వేన క్షణాన్ నిర్మీయతే తథా
పగలు మొదలయ్యాక రాత్రి లేకపోవడం ఎలా స్పష్టంగా కనిపిస్తుందో, అలాగే 'నేను' అనే భావం వల్ల ఈ అస్తిత్వంలేని లోకం క్షణంలోనే ఏర్పడుతుంది.
అహమ్ ఇత్య్ అర్థదుస్తైలలవో బ్రహ్మణి వారిణి । ప్రసృతో యత్ తద్ ఆశ్వ్ ఏతత్ త్రిజగచ్చక్రికం స్థితమ్
బ్రహ్మం అనే నీటిలో 'నేను' అనే భావం ఒక చుక్క నూనెలా కలిసిపోతే, అది వెంటనే మూడు లోకాల చక్రంలా స్థిరపడిపోతుంది.
ఉన్మేషమాత్రేణాహన్తా జగన్త్య్ అనుభవత్య్ అహో । న నిమేషేణ దృగ్ ఇవ సత్యానీత్య్ అప్య్ అసన్త్య్ అలమ్
కేవలం కన్ను తెరిచినంతలోనే 'నేను' అనే భావం ఈ లోకాలను అనుభవిస్తుంది. కన్ను మూసుకున్నప్పుడు ఎలా కనిపించవో, నిజమైనవి కాని విషయాలు కూడా నిజమేనని కనిపిస్తాయి.
అహమర్థే ప్రవిసృతే సంసారో హ్య్ అనుభూయతే । నాన్తర్లయపరిక్షీణే లోచనస్యేవ తారకే
'నేను' అనే భావం వ్యాపించినప్పుడు సంసారం అనుభవించబడుతుంది. అది లోపల కలిసిపోతే, కన్ను మూసినప్పుడు కనబడే నక్షత్రంలా అది తగ్గిపోతుంది.
అహమంశే నిరంశత్వం నీతే శాశ్వతసంవిదా । శామ్యతీయమ్ అశేషేణ సంసారమృగతృష్ణికా
నేను అనే భావం శాశ్వతమైన అవిభాజ్యమైన చైతన్యంలో లీనమైపోయినప్పుడు, ఈ సంసారమనే మృగతృష్ణ పూర్తిగా నిశ్చలమై పోతుంది.
స్వసంవిద్భావనామాత్రసాధ్యే ఽస్మిన్ వరవస్తుని । సిద్ధమాత్రాత్మని స్వైరం మా ఖేదం గచ్ఛ మా భ్రమీః
మన స్వచైతన్యాన్ని ధ్యానించటం ద్వారా మాత్రమే పొందగలిగే ఈ పరమసత్యంలో, ఆత్మలోనే సంపూర్ణతను పొందినవాడవై, నీవు నిర్భయంగా ఉండు; మనసులో కలవరపడకు, అయోమయానికి లోనవవద్దు.
స్వయత్నమాత్రసంసాధ్యాద్ అసహాయాదిసాధనాత్ । అనహంవేదనాన్ నాన్యచ్ ఛ్రేయḫ పశ్యామి తే ఽనఘ
ఇది పూర్తిగా తన స్వయంప్రయత్నంతోనే, ఇతరుల సహాయం లేకుండా, అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టి సాధించవచ్చు. పాపరహితుడా! నీకు దీని కన్నా గొప్ప మేలేమీ నేను చూడటం లేదు.
విస్మృత్యాహన్త్వమ్ ఆస్స్వ ప్రవిసృతవిభవో భూషితాశేషవిశ్వో విష్వక్శైలాన్తరిక్షక్షితిజలధిమరున్మార్గరూపో ఽమలాత్మా । స్వస్థశ్ శాన్తో విశోకẖ కరణమలకలావర్జితో నిష్ప్రపఞ్చో నిస్సఞ్చారశ్ చరాత్మా సకలమ్ అసకలం చేతి సిద్ధాన్తసారః
నీవు 'నేను' అనే భావాన్ని మరచి, విశ్వమంతటిని అలంకరిస్తున్న, పర్వతాలు, ఆకాశం, భూమి, సముద్రం, గాలి, అంతరిక్షం రూపంగా వెలిసిన, నిర్మలమైన ఆత్మగా స్థిరంగా ఉండు. నీవు స్వస్థుడవై, శాంతుడవై, దుఃఖరహితుడవై, ఇంద్రియమానసిక మలినతలకు అతీతుడవై, ప్రపంచ సంబంధాలన్నింటినీ దాటి, కదలికలేని జీవాత్మగా, సమస్తమూ అయినవాడవై, సమస్తం కానివాడవై ఉండాలి — ఇదే ఉపదేశసారం.