ఊర్ధ్వబాహుర్ విరౌమ్య్ ఏష న చ కశ్చిచ్ ఛృణోతి మే । అసఙ్కల్పḫ పరం శ్రేయస్ స కిమ్ అన్తర్ న భావ్యతే
నేను చేతులు పైకెత్తి అరుస్తున్నాను, అయినా ఎవరూ వినడం లేదు. సంకల్పం లేకుండా ఉండడంలోనే పరమ శ్రేయస్సు ఉంది—ఇది మనసులో ఎందుకు గ్రహించబడదు?
అహో మోహస్య మాహాత్మ్యం యద్ అయం సర్వదుẖఖహా । చిన్తామణిర్ విచారాఖ్యో హృత్స్థో ఽపి త్యజ్యతే జనైః
అయ్యో, మోహానికి ఎంత గొప్పతనం! హృదయంలో ఉండే విచారణ అనే ఆభరణం అన్ని బాధలను పోగొట్టగలిగినా, ప్రజలు దాన్ని వదిలేస్తున్నారు.
అవేదనమ్ అసఙ్కల్పస్ తన్మయేనైవ భూయతామ్ । ఏతావత్ పరమం శ్రేయస్ స్వయమ్ ఏవానుభూయతామ్
ఆలోచన లేకుండా, మనసు పూర్తిగా ఆ స్థితిలో లీనమై ఉండాలి. ఇదే పరమ శ్రేయస్సు, దాన్ని మనమే ప్రత్యక్షంగా అనుభవించాలి.
కిల తూష్ణీంస్థితేనైవ తత్ పదం ప్రాప్యతే పరమ్ । పరమం యత్ర సామ్రాజ్యమ్ అపి రామ తృణాయతే
నిశ్శబ్దంగా ఉండటం వలన ఆ పరమ పదాన్ని పొందవచ్చు. ఆ స్థితిలో, ఓ రామా, ఎంతటి రాజ్యాధికారం అయినా గడ్డి ముక్కలా కనిపిస్తుంది.
గమ్యదేశైకనిష్ఠస్య యథా పాన్థస్య పాదయోః । స్పన్దో ఽవిదితసఙ్కల్పస్ తథా స్పన్దస్వ కర్మసు
ప్రయాణికుడు ఎటు పోవాలో ముందుగా ఆలోచించకుండా, అతని అడుగులు స్వయంగా ముందుకు సాగినట్లే, నీ పనులు కూడా ఆలోచన లేకుండా సహజంగా జరిగిపోవాలి.
సర్వకర్మఫలాభోగమ్ అలం విస్మృత్య సుప్తవత్ । ప్రవాహాపతితే కార్యే స్పన్దస్వ గతవేదనమ్
పనుల ఫలితాల ఆనందాన్ని, నిద్రలో ఉన్నట్టు పూర్తిగా మర్చిపో. జరిగే పనులు, ప్రవాహంలో సహజంగా, అవగాహన లేకుండా సాగిపోవాలి.
స్పన్దస్వ గతసఙ్కల్పం సుఖదుẖఖాన్య్ అభావయన్ । ప్రవాహాపతితే కార్యే వేష్టితోన్ముక్తశష్పవత్
సంతోషం, దుఃఖం రెండింటినీ లెక్కచేయకుండా, ఏ ఆశయమూ లేకుండా, నదిలో ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోతూ విడిపడిన గడ్డి తంతివలె నీవు నిశ్చింతగా తిరుగు.
రసభావనమ్ అన్తస్ తే మాలం భవతు కర్మసు । దారుయన్త్రమయస్యేవ పరార్థమ్ ఇవ కుర్వతః
నీ లోపల రుచి భావన అన్ని పనులలో మసకబారిపోవాలి. అది ఇతరుల కోసం పనిచేసే కలప యంత్రంలా ఉండాలి.
నీరసా ఏవ తే సన్తు సమస్తేన్ద్రియసంవిదః । ఆకారమాత్రసంలక్ష్యా హేమన్తర్తౌ లతా ఇవ
నీ అన్ని ఇంద్రియ అనుభవాలు రుచి లేకుండా, కేవలం రూపమే కనిపించేలా ఉండాలి. ఇది శీతాకాలంలో వల్లి లతలు లాగానే.
బోధార్కాపీతరసయా స్పన్దిషడ్వర్గసత్తయా । యన్త్రస్పన్దాభయా తిష్ఠ వల్ల్యేవ శిశిరే ద్రుమః
జ్ఞాన సూర్యుడిలాంటి అవగాహనతో, ఆరు వికారాలు కేవలం యంత్రం లాగానే కదిలిపోతూ ఉండగా, నీవు శీతాకాలంలో చెట్టు మీద వల్లి లతలు కదిలినట్లు నిలిచిపో.
విదాన్తరరసాన్య్ ఏవ ప్రవృత్తాన్య్ అపి ధారయ । స్వయత్నేనేన్ద్రియాణ్య్ ఆశు హేమన్తర్తుస్ తరూన్ ఇవ
జ్ఞానమంతరంగ సారాన్ని ఆశ్రయించి, మన ఇంద్రియాల క్రియలను మనమే శ్రమతో త్వరగా నియంత్రించాలి. ఇది హేమంత ఋతువులో వృక్షాలు తమ రసం నిలిపేసినట్టే.
సరసేన్ద్రియవృత్తైస్ తైẖ కుర్వతో ఽకుర్వతస్ తథా । సంసారానర్థసార్థో ఽయం న కదాచన శామ్యతి
ఇంద్రియాల చురుకైన క్రియలతో మనిషి ఏదైనా చేస్తూ లేదా చేయకపోయినా, ఈ సంసారబాధల ఊరేగింపు ఎప్పుడూ ఆగదు.
నిస్సఙ్కల్పం మరుజ్జ్వాలాయన్త్రామ్బుస్పన్దవద్ యది । స్పన్దసే తద్ అనన్తాయ శ్రేయసే పరికల్పసే
మనస్సులో సంకల్పం లేకుండా, గాలి తాకిన నీటి అలలలాగా లేదా యంత్రం నడిచినట్లు నీవు కదిలితే, నీవు అనంతమైన శ్రేయస్సులో స్థిరపడతావు.
ఏతద్ ఏవ పరం ధైర్యం జన్మజ్వరనివారణమ్ । యద్ అవాసనమ్ అభ్యస్తనిజకర్మసు కర్తృతా
తన పనులను చేయడంలో 'నేనే చేస్తున్నాను' అనే భావం లేకుండా అభ్యాసం చేయడమే పరమ ధైర్యం; ఇది జననజ్వరానికి మందు.
అవాసనమ్ అసఙ్కల్పం యథాప్రాప్తానువృత్తిమాన్ । శనైశ్ చక్రం భ్రమాభోగ ఇవ స్పన్దస్వ కర్మసు
ఏదీ మనసులో నిలుపుకోకుండా, ఏదీ ముందుగా ఊహించకుండా, వచ్చినదాన్ని వచ్చినట్లు అనుసరిస్తూ, నీవు నీ పనుల్లో మెల్లగా, గతంలో నడిచిన చక్రంలా నడుచు.
మా కర్మఫలబుద్ధిర్ భూర్ మా తే సఙ్గో ఽస్త్వ్ అకర్మణి । ఉభయం వా త్యజైతత్ త్వమ్ ఉభయం వా సమాశ్రయ
పనుల ఫలితాలపై ఆశ పెట్టుకోకూ, పనులు చేయకపోవడంలో కూడా ఆసక్తి పెట్టుకోకు. రెండింటినీ వదిలేయి లేదా రెండింటినీ సమానంగా స్వీకరించు.
బహునాత్ర కిమ్ ఉక్తేన సఙ్క్షేపాద్ ఇదమ్ ఉచ్యతే । సఙ్కల్పనం పరో బన్ధస్ తదభావో విముక్తతా
ఇక్కడ ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే — ఊహించుకోవడమే గొప్ప బంధనం; అది లేకపోవడమే విముక్తి.
నేహ కార్యం న చాకార్యమ్ అస్తి కిఞ్చన కుత్రచిత్ । సర్వం శివమ్ అనాద్యన్తమ్ అనన్తం ప్రాగ్వద్ ఆస్యతామ్
ఇక్కడ ఎక్కడా చేయాల్సిన పని లేదు, చేయకూడదన్నది కూడా లేదు. అన్నీ ఆద్యంతరహితంగా, శుభంగా, అనంతంగా, ముందున్నట్లే ఉండనివ్వు.
పశ్యన్ కర్మణ్య్ అకర్మత్వమ్ అకర్మణి చ కర్మతామ్ । యథాభూతార్థవిద్రూపశ్ శాన్తమ్ ఆస్స్వ యథాసుఖమ్
కర్మలో కర్మలేనిదాన్ని, కర్మలేనిదంలో కర్మను చూడగలవాడవై, వాస్తవాన్ని తెలిసినవాడిగా, నీకు అనుకూలంగా నిశ్చలంగా, ప్రశాంతంగా ఉండు.
అవేదనం విదుర్ యోగం శాన్తమ్ ఆసితమ్ అక్షయమ్ । యోగస్థẖ కురు కర్మాణి నీరసో మాథ వా కురు
ఏదీ అనుభూతించని స్థితినే యోగమని పండితులు అంటారు. అది ప్రశాంతమైనది, నశించని స్థితి. ఆ యోగంలో స్థిరంగా ఉండి, ఫలాభిలాష లేకుండా పనులు చేయి, లేకపోతే ఏమీ చేయకపోయినా పరవాలేదు.
అవేదనం విదుర్ యోగం చిత్తక్షయమ్ అకృత్రిమమ్ । అత్యన్తం తన్మయో భూత్వా తథా తిష్ఠ యథాసి భోః
ఏదీ అనుభూతించని స్థితినే, సహజంగా మనస్సు లయమయ్యే స్థితినే యోగమని వారు అంటారు. ఆ స్థితిలో పూర్తిగా లీనమై, యథావిధిగా ఉండు, ఓ మేలైనవాడా.
సమే శాన్తే శివే సూక్ష్మే ద్వైతైక్యపరివర్జితే । తతే ఽనన్తే పదే శుద్ధే కిం కేన కిల విద్యతే
సమమైన, ప్రశాంతమైన, మంగళకరమైన, సూక్ష్మమైన, ద్వంద్వం లేక ఏకత్వం లేని ఆ అనంతమైన పవిత్రమైన స్థితిలో, నిజంగా ఏది ఎవరి ద్వారా ఉందని చెప్పగలం?
మోదేతు త్వయి సఙ్కల్పో మరుభూమావ్ ఇవాఙ్కురః । ఇచ్ఛా మోదేతు భవతో లతికేవోపలోదరే
నీలో సంకల్పం ఎండిన ఎడారిలో మొలక పెరిగినట్టు కలగాలి; నీ కోరిక రాయిలో పెరిగే వల్లి లాగా పుట్టాలి.
అవేదనస్య శాన్తస్య జీవతో వాప్య్ అజీవతః । నేహ కశ్చిత్ కృతేనార్థో నాకృతేనాపి కశ్చన
ఎవరైనా బాధలేని, ప్రశాంతమైనవాడు, బ్రతికినా, బ్రతకకపోయినా, ఇక్కడ చేయిన పనితోనూ, చేయని పనితోనూ ఎలాంటి ప్రయోజనం ఉండదు.
న కర్మాకర్మ శాన్తే ఽన్తశ్ శాశ్వతాభేదరూపిణి । న కర్మణ్య్ అపి కర్మాణి న కర్తర్య్ అపి కర్తృతా
శాశ్వతమైన, ఒక్కటైన ఆ ప్రశాంత స్వరూపంలో కర్మ కానీ, అకర్మ కానీ ఉండవు; పనిలో పనులు లేవు, చేసేవాడిలో చేసేవాడనిపించడమూ ఉండదు.
అహం మమేతి సంవిదన్ న దుẖఖతో విముచ్యసే । అసంవిదన్ విముచ్యసే యద్ ఈప్సితం తద్ ఆహర
నేను, నాది అనే భావనలు ఉన్నంతవరకు నీవు బాధల నుంచి విముక్తి పొందవు; అవి పోయినప్పుడు నీవు స్వేచ్ఛ పొందుతావు—అప్పుడు నీవు కోరినది పొందు.
అహం మమేతి నాస్త్య్ అలం యద్ అస్తి తచ్ ఛివం పరమ్ । పరాత్ పరం త్వ్ ఇదం శివమ్ అశబ్దమ్ అర్థవర్జితమ్
నేను, నాది అనే భావాలు లేని స్థితి చాలు; ఉన్నదంతా పరమ మంగళమే. ఈ మంగళం అన్నింటికంటే మించిపోయినది, అది శబ్దం లేని, అర్థం లేని పరమ స్థితి.
యద్ దృశ్యతే జగద్ ఇదం ఖలు కిఞ్చిద్ ఏతద్ ధేమ్నో ఽఙ్గదత్వమ్ ఇవ భాతి న విద్యమానమ్ । అర్థక్షయం విదుర్ అవేదనమ్ ఏవ పశ్చాత్ సత్యం తద్ ఏవ పరమార్థమ్ అథావశిష్టమ్
ఈ జగత్తు కనిపించేదంతా నిజంగా ఏమీ కాదు; అది ఆభరణంలో బంగారం కనిపించునట్లు మాత్రమే, వాస్తవంగా లేదు. అర్థం పోయినప్పుడు, మిగిలేది అవేదన మాత్రమే—అదే పరమార్థం, చివరికి మిగిలేది అదే.
అద్వైతైక్యం విమననం శాన్తమ్ ఆత్మన్య్ అవస్థితమ్ । యథా పుస్తమయం సైన్యం తథా శివమయం జగత్
అద్వైత భావం, శాంతమైన ధ్యానం, ఆత్మలో స్థిరమై ఉండటం—ఎలా గడ్డి పువ్వులతో చేసిన సైన్యం వాస్తవం కాదు, అలాగే ఈ జగత్తు అంతా మంగళంతో నిండిపోయి ఉంది.
మనోఽహఙ్కారబుద్ధ్యాది చైవమ్ ఏవ చ తన్మయమ్ । కాలాకారక్రియాశబ్దశక్తిసన్దర్భసంయుతమ్
మనస్సు, అహంకారం, బుద్ధి మొదలైనవి కూడా అంతే; అవి కాలం, రూపం, క్రియ, శబ్దం, శక్తి, నిర్మాణం, కలయికలతో కూడి ఉంటాయి.