తద్ బ్రహ్మతిలతైలత్వం విద్ధి బ్రహ్మవిదాం వర । యథా తిలే స్థితం తైలం తథేదం బ్రహ్మణి స్థితమ్
బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకునే వారిలో ఉత్తముడా, నువ్వు తెలుసుకో. ఎలాగైతే నువ్వు నువ్వులలో నూనె దాగి ఉంటుందో, అలాగే ఈ సర్వం బ్రహ్మంలోనే ఉంది.
మరణం జీవితం చేష్టా జాడ్యచిత్త్వే సుఖాసుఖే । ఇతీదం బ్రహ్మణి బ్రహ్మ తిలే తైలమ్ ఇవ స్థితమ్
మరణం, జీవితం, కదలిక, మూర్ఖత్వం, చైతన్యం, సుఖం, దుఃఖం—ఇవి అన్నీ బ్రహ్మంలోనే బ్రహ్మరూపంగా ఉన్నాయి. నువ్వులో నూనె దాగి ఉన్నట్టు.
మాయా జీవో మనశ్ చిత్తమ్ ఈహానీహా గతిర్ జగత్ । ఇతీదం బ్రహ్మణి బృహత్ తిలే తైలమ్ ఇవ స్థితమ్
మాయ, జీవుడు, మనస్సు, చిత్తం, ఆశ, ద్వేషం, కదలిక, ఈ లోకం—ఇవి అన్నీ కూడా పరబ్రహ్మాండంలోనే పరబ్రహ్మాండంలా ఉన్నాయి. ఇవి నువ్వులలో నూనె ఎలా ఉంటుందో అలాగే పరబ్రహ్మాండంలోనే ఉన్నాయి.
తిలో ఽన్తస్సంస్థితం తైలం యథానుభవతి స్వయమ్ । తథానుభవతి బ్రహ్మ స్వస్మిన్న్ ఏవాన్తరే జగత్
నువ్వులోని నూనెను అది తానే అనుభవించునట్లు, పరబ్రహ్మాండం తనలోనే ఈ లోకాన్ని అంతర్గతంగా అనుభవిస్తుంది.
చేతత్య్ అన్తస్ తిలస్ తైలం క్వచిత్ పూర్వం క్వచిత్ పరమ్ । క్వచిద్ అల్పం క్వచిద్ భూరి మ్లానం శుద్ధం క్వచిద్ యథా
నువ్వులోని నూనె ఎప్పటికప్పుడు ఎలా ఉంటుందంటే—కొన్నిసార్లు ముందే, కొన్నిసార్లు తరువాతే, కొన్నిసార్లు తక్కువగా, ఇంకొన్ని సార్లు ఎక్కువగా, కొన్నిసార్లు ముద్దగా, మరికొన్ని సార్లు శుద్ధంగా కనిపిస్తుంది.
చేతత్య్ అన్తస్ తథా బ్రహ్మ క్వచిజ్ జాడ్యం క్వచిచ్ చితిమ్ । క్వచిచ్ చిత్తాది శైలాది క్వచిద్ ఆకాశతాం క్వచిత్
అలాగే పరబ్రహ్మాండం కూడా లోపల కొన్నిసార్లు జడత్వంగా, కొన్నిసార్లు చైతన్యంగా, కొన్నిసార్లు మనస్సు మొదలైన వాటిగా, కొన్నిసార్లు పర్వతాల్లా, మరికొన్ని సార్లు ఆకాశంలా అనిపిస్తుంది.
క్వచిచ్ ఛూన్యం క్వచిత్ స్పన్దం క్వచిత్ కాలం క్వచిద్ దిశమ్ । క్వచిచ్ ఛబ్దం క్వచిచ్ ఛాన్తం క్వచిత్ తను క్వచిద్ ఘనమ్
ఎక్కడో ఖాళీగా ఉంటుంది, ఎక్కడో కదలిక కనిపిస్తుంది, ఎక్కడో కాలం, ఎక్కడో దిక్కు, ఎక్కడో శబ్దం, ఎక్కడో నిశ్శబ్దం, ఎక్కడో సూక్ష్మంగా, ఎక్కడో ఘనంగా ఉంటుంది.
తమస్ తేజశ్ శుభం పాపమ్ అహం త్వం తాని తత్ర తత్ । దేశం తత్త్వమ్ అతత్త్వం ప్రాగ్ అద్య సత్త్వమ్ అసద్ బలమ్
చీకటి, వెలుగు, మంగళం, పాపం, నేను, నువ్వు—ఇవి అక్కడక్కడా కనిపిస్తాయి. స్థలం, నిజం, అబద్ధం, ముందు, ఇప్పుడు, ఉండటం, లేకపోవడం, బలం—ఇవి అన్నీ అక్కడక్కడా ఉంటాయి.
ఏవమ్ ఏకమ్ అనానైవ నానేవాస్తే పరం పదమ్ । దణ్డచక్రలతాకారైస్ తరఙ్గైర్ అమ్బ్వ్ ఇవామ్భసి
అలాగే, పరమ పదం ఒక్కటే; అది చాలావిధాలుగా ఉండదు, ఒక్కటిగా కూడా ఉండదు. నీటిలో దండం, చక్రం, లత, అలలు ఎలా కనిపిస్తాయో, అలాగే అది కనిపిస్తుంది.
ఏవం సర్వాత్మని తతే క్వచిత్ కిఞ్చిత్ ప్రకాశతే । అద్వితీయమ్ అనాద్యన్తే ద్రవత్వమ్ ఇవ వారిణి
ఇలా, అన్నింటిలోనూ వ్యాపించిన ఆత్మలో ఎక్కడో ఏదో కనిపిస్తుంది. అది ద్వంద్వం లేని, ఆది అంతం లేని, నీటిలో ద్రవత్వం లాంటిది.
తన్మృతిప్రసరే రామ ముహూర్తం జడతాభ్రమే । చిరాచిరప్రత్యయిని ప్రశ్నస్ తే నోపపద్యతే
రామా, ఆ జ్ఞాపకం ప్రవాహం ఉప్పొంగినప్పుడు, ఒక క్షణం మూర్ఖత్వం లాంటి మాయ కలుగుతుంది. దీర్ఘంగా లేదా తక్కువగా అనిపించే కాలంలో నీ ప్రశ్నకు అర్థం ఉండదు.
ప్రతిభాత్మని విస్తారే యద్ యథా ప్రతిభాసతే । స ఏవ తత్ తథా తేన కిమ్ ఇవాత్ర వికల్ప్యతే
ప్రకాశమయమైన ఆత్మలో ఏది ఎలా కనిపిస్తుందో, అదే నిజం. దీనిలో ఏమి సందేహించాల్సిన అవసరం లేదు.
కిం ద్రవస్పన్దనే వారిమరుతోర్ ఇవ నో యథా । తయోస్ తదాత్మకతయా యుక్తḫ ప్రశ్నో భవాదృశామ్
నీరు ప్రవహించడమా, గాలి కదలడమా అని ఎందుకు ప్రశ్నించాలి? నీలాంటి వారికి అవి వేరుగా ఉన్నాయనే భావన ఉంటే మాత్రమే అలాంటి ప్రశ్నలు తగినవి.
బ్రహ్మాత్మని తథా సర్గే సర్గతాప్రత్యయే కృతే । కిం భూẖ కిం ఖం కిమ్ ఆశేతి ప్రశ్నస్ తే రామ నోచితః
బ్రహ్మస్వరూపమైన ఆత్మలో సృష్టి భావన ఏర్పడినప్పుడు, భూమి ఏమిటి? ఆకాశం ఏమిటి? ఆధారం ఏమిటి? అనే నీ ప్రశ్న రామా, తగదు.
ఏతస్మాచ్ చ పదాచ్ ఛుద్ధాల్ లుఠితానాం భవార్ణవే । భూతానాం సుచిరాభ్యస్తా వాసనైవాత్ర కారణం
ఈ స్థితి నుండి, జనులు జనన మరణాల సముద్రంలో ఎన్నో సార్లు తిప్పబడినప్పుడు, వారు చాలా కాలంగా అలవాటు చేసుకున్న వాసనలే దీనికి కారణం.
యద్ యథా సంవిదాభ్యస్తం శైత్యౌష్ణ్యాది నిజోదయమ్ । అసద్ ఏవ ద్విచన్ద్రాభం తత్ స్వభావం విదుర్ బుధాః
మనస్సులో ఏది ఎంతగా అలవాటు పడితే, చలి, వేడి వంటివి తాము తాముగా కనిపిస్తాయి. కానీ, తెలివైనవారు ఇవన్నీ నిజమైనవి కావని, రెండు చంద్రులు కనిపించడంలా కేవలం భ్రమ మాత్రమేనని తెలుసుకుంటారు.
స్వభావస్య స్వభావం స్వమ్ అబుద్ధ్వైవ భ్రమాకులాః । అవికల్ప్యస్ స్వభావో న ఇతి నిశ్చయినస్ స్థితాః
ప్రకృతికి అసలైన స్వభావం ఏమిటో గ్రహించని వారు భ్రమలో మునిగిపోతారు. కానీ, నిశ్చయంగా తెలుసుకున్నవారు, స్వభావాన్ని వేరుగా ఊహించాల్సిన అవసరం లేదని అర్థం చేసుకుంటారు.
అసమ్భవాత్ పరే తత్త్వే స్వత్వభావదృశోḫ పృథక్ । స్వభావో బ్రహ్మణీత్య్ ఉక్తిర్ అమూలా న విరాజతే
పరమసత్యంలో వ్యక్తిత్వ భావనకు చోటు ఉండదు. కాబట్టి, 'స్వభావం బ్రహ్మంలో ఉంది' అని వేరుగా చెప్పడంలో నిజమైన ఆధారం లేదు, అది వెలుగుచెందదు.
ఏవమ్ ఏవ ప్రవర్తన్తే ఇతి భావా భవా ఇవ । ఏవమ్ ఏవ నివర్తన్తే ఇత్య్ అవృత్తియుతా ఇవ
అలాగే, ఈ ప్రపంచ విషయాలు నిజంగా ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తాయి, అలాగే అవి అంతమయ్యే సమయంలో కూడా నిజంగా అంతమైపోయినట్లుగా అనిపిస్తాయి.
న జాయతే న మ్రియతే క్వచిత్ కిఞ్చిత్ కదాచన । సర్వం శాన్తమ్ అనిర్దేశ్యం శైలోత్కీర్ణమ్ ఇవాక్షయమ్
ఏదీ ఎప్పుడూ పుట్టదు, ఎప్పుడూ చనిపోదు; అన్నీ శాంతంగా, వర్ణించలేనివిగా, కొండపై చెక్కిన శిల్పంలా నిత్యంగా ఉంటాయి.
ఘనవాసనయోచ్ఛూనే మోహే ఘనతరాత్మని । ముహూర్త ఏవ కల్పత్వం దుẖఖిత్వాద్ అనుమీయతే
బలమైన వాసనల వల్ల మాయ మన లోపల బలంగా ఏర్పడినప్పుడు, ఆ క్షణంలోనే కాలం, బాధ అనుభూతి కలిగినట్టు అనిపిస్తుంది.
యథా బ్రహ్మణి బ్రహ్మత్వం తథైవైతాస్ తదాత్మికాః । నామశబ్దార్థరహితాస్ సంస్థితాస్ స్వానుభూతయః
బ్రహ్మలో బ్రహ్మత్వం ఉన్నట్లే, ఇవి కూడా తమ స్వరూపంలోనే నిలుస్తాయి; పేరు, శబ్దం, అర్థం లేనివిగా, స్వయంగా అనుభూతిగా ఉంటాయి.
వాసనా దీర్ఘదుẖఖాయ ప్రేక్షితా సా న విద్యతే । నాహమ్ ఇత్య్ ఏవ సంవిత్త్యా స్వయత్నేన విలీయతే
బాధను కలిగించే అలవాటు మనం గమనిస్తే, అది నిజంగా లేదు అని తెలుస్తుంది. 'నేను ఇది కాదు' అన్న బోధతో, మన స్వంత ప్రయత్నంతో అది పూర్తిగా కలిసిపోతుంది.
అహన్తానుభవో దుẖఖమ్ అనహన్తోదయస్ సుఖమ్ । దృషద్ధృదయతాభావాద్ అలమ్ ఏతద్ ఉదేతి తే
అహంకార అనుభవం బాధను ఇస్తుంది; అహంకారం లేని స్థితి ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. హృదయం కఠినంగా లేకపోవడం వల్ల, ఈ ఆనంద స్థితి నీకు సులభంగా కలుగుతుంది.
పరమం మౌనమ్ ఆశ్రిత్య యథాస్థితమ్ అవస్థితః । అఖణ్డమ్ ఏతద్ ఆప్నోతి నరో నిర్విఘ్నమ్ ఉత్తమమ్
పరమమైన మౌనాన్ని ఆశ్రయించి, యథాస్థితిగా ఉండే మనిషికి, ఎటువంటి అడ్డంకులు లేకుండా, అఖండమైన శ్రేష్ఠమైన స్థితి లభిస్తుంది.
బ్రహ్మాభిధానాస్తి శిలాతివిస్తృతా తస్యాం త్రిలోకీచిరసాలభఞ్జికా । స్థితా భవాభావరయాదికాత్మికా చిత్తాన్వితాచిత్తకకాష్ఠమౌనినీ
బ్రహ్మం అనే విస్తృతమైన పరిమాణం ఉంది. అది పెద్ద రాయి వలె విస్తరించి ఉంటుంది. అందులో మూడు లోకాలు చాలా కాలం కనిపించకుండా ఉంటాయి. అక్కడే భవము, అభావము, మనస్సుతో కూడినదీ, మనస్సు లేనిదీ, మౌనంగా ఉన్నదీ స్థిరంగా ఉంటాయి.
అహన్తాబీజసఙ్కల్పమాత్రమ్ ఏవమ్ ఇదం మునే । అవిద్యమానమ్ ఏవాతి విద్యమానమ్ ఇవ స్థితమ్
ఓ మునీశ్వరా, ఇది అంతా 'నేను' అనే భావన విత్తనంలా ఉంది. నిజానికి అది అసలు లేదు, అయినా ఉన్నట్టుగా కనిపిస్తుంది.
ఏవం చేత్ తద్ వద బ్రహ్మంల్ లోకే శాస్త్రే శ్రుతౌ స్మృతౌ । దేహḫ పిణ్డాదినోదేతి మృతస్యేతి కిమ్ ఉచ్యతే
ఇలా అయితే, ఓ బ్రహ్మన్, ఈ లోకంలో, శాస్త్రాల్లో, వేదాల్లో, స్మృతుల్లో, శరీరం మొదలైనవి ఎలా ఉత్పన్నమవుతాయో, మరణించినవారి గురించి ఏమంటారో చెప్పు.
యథా బ్రహ్మ తథైవాస్తి సర్గో ఽయం నియమాన్వితః । అతదన్యస్ తదన్యత్వం సర్గతాప్రత్యయాద్ గతః
బ్రహ్మం ఎలా ఉందో, ఈ సృష్టి కూడా అలాగే, ఒక క్రమానికి లోబడి ఉంది. దానికి భిన్నంగా ఉన్నదంతా, సృష్టి భావన పోయినప్పుడు, వేరుగా ఉండదు.
అత్ర సర్గాదిశబ్దార్థో భూతాదీన్య్ ఉపసంస్థితః । భూతత్వం విద్ధి భూతానామ్ అహన్తామననాత్మకమ్
ఇక్కడ 'సృష్టి' వంటి పదాల అర్థం భూతాదులు మొదలైనవిగా ఉంది. ఆ భూతాల స్వభావం 'నేను' అనే భావన, ఆలోచనల రూపంలోనే ఉందని తెలుసుకో.