సముద్రా దివి తిష్ఠన్తి తారకా ఉదితా భువః । నృత్యన్తి సభుజాశ్ శైలాశ్ సైకతం తైలమ్ ఉజ్ఝతి
సముద్రాలు ఆకాశంలో నిలుస్తున్నాయి, నక్షత్రాలు భూమిమీద వెలుగుతున్నాయి, కొండలు చేతులు ఊపుతూ నాట్యం చేస్తున్నాయి, ఇసుక నుంచి నూనె బయటపడుతోంది.
యథా సఙ్కల్ప్యతే యద్ యత్ తత్ తథా న తద్ అన్యథా । సఙ్కల్పకలనాకల్పం కిం సత్ కిం వాప్య్ అసద్ భవేత్
ఏది మనసులో ఊహించబడితే అదే జరుగుతుంది, వేరేలా జరగదు. ఊహలతో కల్పనలతో కూడిన ఈ లోకంలో, నిజమేమిటి? అబద్ధమేమిటి? అన్నది తేల్చడం కష్టం.
న స్థిరం నాస్థిరం కిఞ్చిన్ న జడం న చ చేతనమ్ । నాహం న త్వం న సన్ నాసన్ న స్థూలం నాణుతాతతమ్
ఏదీ స్థిరంగా లేదు, ఏదీ అస్థిరంగా లేదు. ఏదీ జడమూ కాదు, ఏదీ చైతన్యమూ కాదు. నేను కాదు, నీవు కాదు, ఉండడమూ కాదు, లేకపోవడమూ కాదు. ఏదీ పెద్దదీ కాదు, చిన్నదీ కాదు.
సర్వం చ సర్వథా సర్వం సర్వదా సార్వసార్వికమ్ । కల్పనావిశ్వరూపాత్మ న తద్ అస్తి న యద్ వపుః
ప్రపంచం అన్నీ విధాలా, ఎప్పుడూ, పూర్తిగా సమస్తంగా ఉంది అన్న భావన కల్పన మాత్రమే. ఈ కల్పిత ప్రపంచానికి, దాని రూపానికి నిజంగా ఏదీ లేదు.
బాలేనైరావణో బద్ధో దగ్ధాశ్ చన్ద్రత్విషాద్రయః । సరిత్ప్రవాహలగుడైర్ యుధ్యన్తే చిత్రమానవాః
ఒక చిన్నవాడు ఏరావతాన్ని కట్టేస్తాడు; చంద్రకాంతితో పర్వతాలు కాలిపోతాయి; నదులు చెరకు కర్రలతో యుద్ధం చేస్తాయి; అద్భుతమైన మనుషులు ఇలా పోరాడుతుంటారు.
సుఫాలకృష్టే వితతే వ్యోమ్ని వ్యుప్తాస్ సుశాలయః । పక్వాశ్ చ సఙ్గృహీతాశ్ చ భాణ్డేషు చ నియోజితాః
ఆకాశంలో బాగా దున్ని, విస్తరించి, అందమైన ఇళ్ళు నిర్మించారు; అవి పండినవి, సేకరించినవి, పాత్రల్లో పెట్టి, కట్టుబడి ఉన్నాయి.
హరిణా హారి గాయన్తి నృత్యన్తి వనరాజయః । పద్మా దృషది జాయన్తే ప్రసూతాẖ కలభం శిలాః
మృగాలు ఆకర్షణగా పాడుతుంటే, అరణ్యపు వృక్షాలు ఆనందంగా నాట్యం చేస్తాయి. రాళ్ల మీద తామరలు పుట్టుతాయి, రాళ్లే ఏనుగుబిడ్డలకు జన్మనిస్తాయి.
ఉడ్డీయన్తే పురాణ్య్ ఉచ్చైర్ భిక్షన్తి భువి భానవః । సానవో నగరాయన్తే గాయన్తి మృదు మద్గవః
పాత నగరాలు ఆకాశంలో ఎగురుతుంటే, భూమిపై సూర్యులు భిక్ష అడుగుతారు. కొండ శిఖరాలు నగరాలవైపుగా మారిపోతుంటే, మృదువైన కొంగలు మధురంగా పాడుతుంటాయి.
ఇత్యాదికాపి సఙ్కల్పకలా సత్యేవ రాజతే । అన్యా సత్యాప్య్ అసత్యేవ న సంవిత్తిర్ విరాజతే
ఇలా, ఊహాశక్తి కళ నిజంగా కనిపిస్తుంది. మరొక వాస్తవం కూడా అస్తిత్వంలేనట్టు అనిపించవచ్చు—అక్కడ చైతన్యం వెలుగుచూపదు.
ఏషా చ సఙ్కల్పకలా తీవ్రసఙ్కల్పకల్పితా । పూర్వసఙ్కల్పసన్త్యాగాత్ సత్యరూపానుమీయతే
ఈ ఊహాశక్తి కళ బలమైన సంకల్పంతో ఏర్పడింది. పూర్వపు ఊహలను వదిలిపెట్టినప్పుడు, దాని నిజమైన స్వరూపం గ్రహించబడుతుంది.
అతస్ సత్యమ్ అసత్యం వా నేహ కిఞ్చన విద్యతే । యద్ యథా భావ్యతే యత్ర తత్ తథా తత్ర దృశ్యతే
కాబట్టి, ఇక్కడ సత్యమో అసత్యమో ఏదీ లేదు. మనసులో ఏది ఎలా ఊహించబడితే, అక్కడ అదే విధంగా కనిపిస్తుంది.
ఇతి నాస్తీదమ్ అఖిలమ్ అస్తి వా బ్రహ్మసత్తయా । ఆకాశాత్మ నిరాకాశం సుప్తమానవహృత్సమమ్
అందువల్ల, ఈ సర్వం అసలు లేదు, లేదా పరబ్రహ్మ తత్వంతో మాత్రమే ఉంది. అది ఆకాశ స్వరూపమైనదైనా, ఆకాశరహితమైనదైనా, కలలో మనసులో ఉన్నట్టే సమంగా ఉంటుంది.
ఇతీయం హృదయేనైవ త్రిజగత్పుస్తపుత్రికా । న జన్యతే జన్యతే వా ధార్యతే వా న ధార్యతే
ఇలా, ఈ మూడు లోకాలు మనసు ఊహలోని చిత్రపుస్తకంలా ఉంటాయి. ఇవి హృదయం వల్ల neither పుట్టవు, లేకపోయినా పుట్టవు, నిలబడవు, నిలబడకపోయినా ఉండవు.
యాదృశేన యదా యత్ర సంస్థానేనాభిరోచతే । తాదృశేన తదా తత్ర స్వేచ్ఛయోత్పాద్యతే న వా
ఏ రూపం, ఎప్పుడు, ఎక్కడ మనసుకు నచ్చితే, అది అక్కడ మన స్వేచ్ఛతో కలుగుతుంది, లేదా కలగకపోవచ్చు.
ఇత్య్ అస్మిన్ పేలవాకారే సఙ్కల్పాయత్తరూపిణి । స్వాయత్తే సదసద్భావభ్రమే కేవ కదర్థనా
ఈ బలహీనమైన రూపంలో, మన సంకల్పంతో ఏర్పడినదీ, మన చేతుల్లో ఉన్నదీ అయినప్పుడు, ఉన్నదా లేనిదా అనే అయోమయంపై వాదించడం有什么 ప్రయోజనం?
స్వయత్నమాత్రసంసిద్ధిర్ ఏష సో ఽఙ్గ శిశోర్ అపి । సర్గో ఽపవర్గలాభో వా మన్యే సిధ్యతి హేలయా
ప్రియమైనవాడా, ఈ సాధనంతా మన స్వంత ప్రయత్నంతోనే సాధ్యమవుతుంది; చిన్నపిల్లకైనా సృష్టి లేదా మోక్షం సులభంగా లభిస్తుంది అని నేను భావిస్తున్నాను.
ఏతద్ బుద్ధ్వా బుద్ధిమత్త్వాన్ నిరామయమనోమయః । భావాభావోభయాత్తస్ త్వమ్ అమనోమయ ఏవ వా
ఇది తెలుసుకున్న తర్వాత, నీ తెలివితో నీవు రోగరహితమైన మనస్సుతో ఉండగలవు; నీవు ఉన్నదీ లేనిదీ రెండింటి స్వభావం కలవాడవైనా, లేక పూర్తిగా మనస్సుకు అతీతుడవైనా అవుతావు.
ఇతి భ్రాన్తిమయం విశ్వం బుద్ధ్వా విష్వగ్ అసారవత్ । విశ్వశబ్దార్థసన్త్యాగే నిష్ఠాయాం తిష్ఠ సారవత్
ఈ లోకం భ్రమతో కూడినదని, ఎక్కడ చూసినా అసారమైందని గ్రహించిన తర్వాత, 'లోకం' అనే భావాన్ని వదిలిపెట్టి, నీవు అసలైన తత్త్వంలో స్థిరంగా ఉండు.
నేహ సత్యం న వాసత్యం నావస్తుత్వం న వస్తుతా । కేనాపీదం క్వచిత్ కిఞ్చిత్ కిమ్ అపీవ క్వచిత్ స్థితమ్
ఇక్కడ నిజమూ లేదు, అబద్ధమూ లేదు, అసలు లేనిదీ లేదు, ఉన్నదీ లేదు. ఎవ్వరూ ఎక్కడా ఏదీ స్థిరంగా పెట్టలేదు, ఏదీ ఎక్కడా ఉండదూ.
కా నామ సాస్తి కలనా కలయాపవర్గో వాచాం యయైతి విషయం విశదావభాసః । శాస్త్రేణ కేవలమ్ అసౌ పరివర్ణ్యతే ఽన్తస్ సమ్బోధమ్ ఏతి తు కయాపి నిజైకయుక్త్యా
ఈ లెక్కలేమీ, ఆ లెక్కలు మానిపోవడమేమిటి? మాటల ద్వారా స్పష్టంగా కనిపించే స్థితికి ఎలా చేరతాయి? ఇవన్నీ గ్రంథాల్లో మాత్రమే వివరించబడతాయి, కానీ లోపల నిజమైన జ్ఞానం ఒక్కొక్కరి స్వంత ఆలోచనతోనే వస్తుంది.
భగవన్ భూమికామధ్యమరణోక్తిప్రసఙ్గతః । ఏతద్ ఉక్తం త్వయా సారమ్ ఇదానీం తద్ ఉదాహర
ప్రభూ, మీరు మధ్య మరణ స్థితి గురించి చెప్పిన సందర్భంలో ఇప్పుడు అసలు విషయాన్ని వివరించారు. దయచేసి దానికి ఒక ఉదాహరణ చెప్పండి.
పరలోకగతో యోగీ శుభసఙ్కల్పసంసృతౌ । భోగాన్ సురపురే భుక్త్వా భూయో భవతి కీదృశః
ఒక యోగి పరలోకానికి వెళ్లి, మంచి సంకల్పాలతో దేవతల లోకంలో ఆనందాలు అనుభవించిన తర్వాత, తిరిగి అతని స్థితి ఎలా ఉంటుంది?
తతస్ సుకృతసమ్భారే దుష్కృతే చ పురాకృతే । భోగక్షయే పరిక్షీణే జాయన్తే యోగినో భువి
అప్పుడప్పుడు, గత జన్మల్లో చేసిన మంచి చెడు పనుల ఫలితాలు పూర్తిగా తీరిపోయిన తర్వాత, అనుభవాలు కూడా ముగిసినపుడు, యోగులు భూమిపై జన్మిస్తారు.
శుచీనాం శ్రీమతాం గేహే గుప్తే గుణవతాం సతామ్ । అసతాం నైవ పశ్యన్తి పైశున్యాభిముఖం ముఖమ్
వారు పవిత్రులైన, ధనికులైన, సద్గుణాలున్న, మంచి మనుషుల ఇళ్లలో జన్మిస్తారు; దుష్టులు, అపవాదం చేయడంలో ఆసక్తి ఉన్నవారి ముఖాలను వారు చూడరు.
తత్ర ప్రాగ్వాసనాభ్యస్తం యోగభూమిక్రమం బుధాః । స్పృష్ట్వా పరిపతన్త్య్ ఉచ్చైర్ ఉత్తరం భూమికాక్రమమ్
అక్కడ, గత జన్మల్లో యోగ సాధనను అభ్యసించిన జ్ఞానులు, యోగంలో ఉన్నత స్థాయిలను తేలికగా తాకుతూ, త్వరగా పై స్థాయిలకు ఎదుగుతారు.
తత్రోద్వేగమదగ్లానిమోహమాత్సర్యవిభ్రమైః । దూరోజ్ఝితాḫ ప్రతిష్ఠన్తే సమం సోమ్యా ఇవేన్దవః
అక్కడ, కలవరము, అహంకారం, అలసట, మాయ, అసూయ, అయోమయం లాంటివన్నీ దూరంగా పారద్రోలిన వారు, చంద్రునిలా ప్రశాంతంగా, మృదువుగా స్థిరంగా ఉంటారు.
అసంసక్తధియో ధీరా ధన్యా ధవలబుద్ధయః । భవన్తి భవభారస్థాస్ తృతీయాం భూమికామ్ ఇతాః
మనసు ఏ విషయానికీ అంటుకోని, స్థిరంగా ఉండే ధీరులు, నిజంగా ధన్యులు, నిర్మలమైన బుద్ధి కలవారు, ఈ జనన మరణాల భారాన్ని భరిస్తూ, మూడవ స్థాయిని చేరుకుంటారు.
జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తాంశతుర్యతుర్యాతిగాభిధా । సప్తప్రకారా బ్రహ్మాత్మసత్తేయం పారమాత్మికీ
జాగ్రత్త, స్వప్నం, సుషుప్తి, తురీయ స్థితి, ఆ తురీయ స్థితిని దాటి ఉన్నది — ఇవి ఏడు విధాలుగా పరమాత్మ స్వరూపమైన ఆత్మ తత్వంగా ఉంటాయి.
భూమికాత్రితయం హ్య్ ఏతద్ రామ జాగ్రద్ ఇతి స్థితమ్ । తచ్ చ బ్రాహ్మమ్ అవస్థానమ్ అన్యాసమ్భవసమ్భృతమ్
రామా, ఈ మూడు స్థితులు జాగ్రత్త స్థితిగా స్థిరంగా ఉంటాయి. అవే బ్రాహ్మ స్థితి, మరెవరూ పొందలేని దివ్యమైన స్థితి.
భూమికాత్రితయే యోగీ సర్వం జాగ్రద్ ఇదం స్ఫుటమ్ । పరిపశ్యతి సంసారం పృథక్కార్యశతాకులమ్
ఈ మూడు స్థితుల్లో యోగి ఈ లోకాన్ని జాగ్రత్త స్థితిగా స్పష్టంగా చూస్తాడు; జనన మరణాల ప్రపంచంలో వేర్వేరు కార్యాలతో నిండిన దృశ్యాన్ని గమనిస్తాడు.